Osmanlı İmparatorluğu (Osmanlı Devleti)
1299 – Kasım 1922 Padişahlar ve gün gün kronoloji
🗺 Haritada aç
Padişahlar
- Osman Gazi (I. Osman) 1299 – Mart 1324
- Orhan Gazi Mart 1324 – Mart 1362
- I. Murad (Hüdavendigâr) Mart 1362 – Haziran 1389
- I. Bayezid (Yıldırım) Haziran 1389 – Temmuz 1402
- Fetret Devri (taht mücadelesi) Temmuz 1402 – Temmuz 1413
- I. Mehmed (Çelebi) Temmuz 1413 – Haziran 1421
- II. Murad Haziran 1421 – Ağustos 1444
- II. Mehmed (1. saltanatı) Ağustos 1444 – Mayıs 1446
- II. Murad (2. saltanatı) Mayıs 1446 – Şubat 1451
- II. Mehmed (Fatih) Şubat 1451 – Mayıs 1481
- II. Bayezid (Velî) Mayıs 1481 – Nisan 1512
- I. Selim (Yavuz) Nisan 1512 – Eylül 1520
- I. Süleyman (Kanunî) Eylül 1520 – Eylül 1566
- II. Selim Eylül 1566 – Aralık 1574
- III. Murad Aralık 1574 – 1595
- III. Mehmed 1595 – Aralık 1603
- I. Ahmed Aralık 1603 – Kasım 1617
- I. Mustafa (1. saltanatı) Kasım 1617 – Şubat 1618
- II. Osman (Genç) Şubat 1618 – Mayıs 1622
- I. Mustafa (2. saltanatı) Mayıs 1622 – Eylül 1623
- IV. Murad Eylül 1623 – Şubat 1640
- Sultan İbrahim Şubat 1640 – Ağustos 1648
- IV. Mehmed (Avcı) Ağustos 1648 – Kasım 1687
- II. Süleyman Kasım 1687 – Haziran 1691
- II. Ahmed Haziran 1691 – Şubat 1695
- II. Mustafa Şubat 1695 – Ağustos 1703
- III. Ahmed Ağustos 1703 – Ekim 1730
- I. Mahmud Ekim 1730 – Aralık 1754
- III. Osman Aralık 1754 – Ekim 1757
- III. Mustafa Ekim 1757 – 1774
- I. Abdülhamid 1774 – Nisan 1789
- III. Selim Nisan 1789 – Mayıs 1807
- IV. Mustafa Mayıs 1807 – Temmuz 1808
- II. Mahmud Temmuz 1808 – Temmuz 1839
- Sultan Abdülmecid Temmuz 1839 – Haziran 1861
- Sultan Abdülaziz Haziran 1861 – Mayıs 1876
- V. Murad Mayıs 1876 – Ağustos 1876
- II. Abdülhamid Ağustos 1876 – Nisan 1909
- V. Mehmed (Reşad) Nisan 1909 – Temmuz 1918
- VI. Mehmed (Vahideddin) Temmuz 1918 – Kasım 1922
- Saltanat kaldırıldı — Halife Abdülmecid Efendi Kasım 1922 – Kasım 1923
MÖ 3000 öncesi
- MÖ 14961 Afontova Gora-2 (AG-2), Yenisey, Krasnoyarsk yakini: Afontova Gora-2: Üst Paleolitik Sibirya iskânı (ufuk dışı)
- MÖ 14914 Yuchanyan Mağarası: başlar
- MÖ 13799 Ōdai Yamamoto I (Aomori) — Japonya'nın en eski çanak-çömlek yerleşimlerinden: en eski çanak çömlek (Jomon öncesi/erken) icadı
- MÖ 13749 Jōmon başlangıcı: Sōsōki (Incipient) dönemi: Sōsōki (Jomon başlangıç evresi) başlar
- MÖ 12649 Natufiyen Kültürü: başlar
- MÖ 12599 Monte Verde II: başlar
- MÖ 9649 Jōmon başlangıcı: Sōsōki (Incipient) dönemi: Sōsōki sona erer
- MÖ 9599 Pınarbaşı (Konya havzası, Karaman): Neolitik iskân başlar (ilk kanıtlı evre)
- MÖ 9589 Lepenski Vir: başlar
- MÖ 9549 Ain Mallaha (Eynan): sahip dönemi sona erer — Natufiyen Kültürü (Levant)
- MÖ 9528 Göbekli Tepe: Çevre D'nin (Tabaka III) duvar sıvası tarihi — anıtsal yapılaşmanın tarihli kanıtı
- MÖ 9319 Hallan Çemi: sahip dönemi sona erer — Epipaleolitik–Çanak Öncesi Neolitik toplulukları (Kuzey Levant, Fırat, Güneydoğu Anadolu)
- MÖ 9249 Ounjougou (Ravin de la Mouche) - Afrika'nin en eski seramigi: Afrika'nın en erken çanak çömleği (Ounjougou)
- MÖ 9149 Klimonas ve Shillourokambos (Kıbrıs, Erken Aseramik Neolitik): Kıbrıs'ta ilk yerleşik köyler (Klimonas)
- MÖ 8799 Erken Hartum (Khartoum Mezolitik): başlar
- MÖ 8299 Boncuklu Höyük (Konya havzası, Çumra): Neolitik iskân başlar (erken evre)
- MÖ 8219 Takarkori kaya sığınağı (Tadrart Acacus): başlar
- MÖ 8114 Kuk Bataklığı (erken tarım alanı): başlar
- MÖ 8099 Boncuklu Höyük (Konya havzası, Çumra): iskân sona erer (geç evre)
- MÖ 7999 Pınarbaşı (Konya havzası, Karaman): iskân sona erer
- MÖ 7699 Gobero (Tenere cemberi, Nijer): Erken Holosen (Kiffian) iskânı başlar
- MÖ 7349 Fayum (Karun Gölü çevresi) Holosen iskânı: başlar
- MÖ 7049 Peiligang Kültürü: başlar
- MÖ 6899 Ba'ja: sahip dönemi sona erer — PPNB — Çanak Öncesi Neolitik B (Güney Levant)
- MÖ 6699 Knossos (Neolitik yerleşme): başlar
- MÖ 6499 Ubaid kültürü (güney Mezopotamya): Ubaid kültürü: güney Mezopotamya'da ilk tarihli Ubaid evresi başlar
- MÖ 6119 Lepenski Vir trapez yapılı yerleşim evresi (Mezolitik-Neolitik geçiş, LV I-II): başlar
- MÖ 5974 Lepenski Vir trapez yapılı yerleşim evresi (Mezolitik-Neolitik geçiş, LV I-II): sona erer
- MÖ 5949 Coxcatlán evresi (Tehuacán Vadisi): Tehuacán: Coxcatlán evresi
- MÖ 5899 Halaf kültürü: Halaf kültürü: yükseliş başlar (tarihli en erken uç)
- MÖ 5849 Dadiwan (Qin'an, Gansu): Faz I başlar
- MÖ 5779 Lepenski Vir: sona erer
- MÖ 5499 Tepe Yahya: Dönem VII başlar (Iranica; geçici tablo)
- MÖ 5499 Halaf kültürü: Halaf döneminin en geç tarihi (üst sınır)
- MÖ 5249 Kuahuqiao: sahip dönemi sona erer — Kuahuqiao Kültürü
- MÖ 4999 Erken Hartum (Khartoum Mezolitik): sona erer
- MÖ 4849 Fayum (Karun Gölü çevresi) Holosen iskânı: sona erer
- MÖ 4799 Banpo (Yangshao, Banpo evresi): Banpo yerleşimi (Yangshao)
- MÖ 4790 Carnac megalitik kompleksi, Le Plasker bölümü (Plouharnel): başlar
- MÖ 4723 Mehrgarh: sahip dönemi sona erer — Mehrgarh Neolitiği (Kaççi Ovası, Belucistan)
- MÖ 4699 Eş-Şeheynab (Shaheinab) Neolitiği: başlar
- MÖ 4586 Vinča-Belo Brdo: başlar
- MÖ 4514 Vinča-Belo Brdo: sona erer
- MÖ 4499 Valdivia kültürü (Loma Alta / Real Alto): başlar
- MÖ 4349 Coxcatlán evresi (Tehuacán Vadisi): sona erer
- MÖ 4299 Banpo (Yangshao, Banpo evresi): sona erer
- MÖ 4199 Esh-Shaheinab: sahip dönemi sona erer — Shaheinab Neolitiği (Orta Sudan)
- MÖ 3999 Susa: kent kurulur (yaklaşık, Iranica)
- MÖ 3949 Takarkori kaya sığınağı (Tadrart Acacus): sona erer
- MÖ 3819 Anau: sahip dönemi sona erer — Anau IA (Namazga öncesi/Meana evresi, Kopet Dağ)
- MÖ 3799 Ubaid kültürü (güney Mezopotamya): Ubaid dönemi sona erer (Carter & Philip 2010; Egberts vd. 2023 bitişi MÖ 4200 diyor)
- MÖ 3749 Los Morteros (Chao Vadisi, Peru) - en eski kerpic anit mimarisi: Amerika'nın en eski kerpiç anıtsal mimarisi
- MÖ 3639 Hierakonpolis HK11C (Naqada IC-IIB iskan): Hierakonpolis HK11C iskânı (Naqada IB/IC)
- MÖ 3511 Xağra Brochtorff Çemberi (Gozo, Malta): kayaya oyulmuş mezarda gömüler başlar
- MÖ 3499 Ön-Kerma (Pre-Kerma) kültürü: başlar
- MÖ 3463 Hierakonpolis HK11C (Naqada IC-IIB iskan): HK11C iskânı sona erer (Naqada IIB/IIC)
- MÖ 3249 Hemudu: sahip dönemi sona erer — Hemudu Kültürü
- MÖ 3199 Proto-Elam yazı sistemi (Susa): Proto-Elam yazısı ortaya çıkar
- MÖ 3139 Los Millares: yerleşim ve kaleler başlar
- MÖ 3099 Narmer (Menes) Yukarı ve Aşağı Mısır'ı birleştirdi; I. Hanedan ve Memphis başkent oldu
- MÖ 3001 Lothagam North Pillar Site (Turkana Gölü, Kenya): anıtsal mezarlık platformu kullanımı başlar
MÖ 30. yüzyıl
MÖ 29. yüzyıl
MÖ 27. yüzyıl
MÖ 26. yüzyıl
MÖ 25. yüzyıl
MÖ 24. yüzyıl
MÖ 23. yüzyıl
MÖ 22. yüzyıl
MÖ 21. yüzyıl
MÖ 20. yüzyıl
MÖ 19. yüzyıl
MÖ 18. yüzyıl
MÖ 17. yüzyıl
MÖ 16. yüzyıl
MÖ 15. yüzyıl
MÖ 14. yüzyıl
MÖ 13. yüzyıl
MÖ 12. yüzyıl
MÖ 11. yüzyıl
MÖ 10. yüzyıl
MÖ 9. yüzyıl
MÖ 8. yüzyıl
MÖ 7. yüzyıl
- MÖ 700 Sennakerib Yehuda seferinde Kush-Mısır ordusuyla Eltekeh'te karşılaştı
- MÖ 700 Sennacherib Yahuda'yı işgal etti; Lakiş'i aldı, Kudüs'ü kuşattı
- MÖ 700 Sennacherib Sayda'yı aldı; Kral Luli Kıbrıs'a kaçtı
- MÖ 699 Med Devleti (Hegmatana merkezli): Med devleti: Deioces dönemi başlar (Herodotos geleneği)
- MÖ 699 Hemedan: sahipsiz aralık dönemi başlar
- MÖ 688 Sennacherib Babil'i yıktı, tapınakları yağmaladı ve Fırat'ı şehre saldı
- MÖ 684 Gyges Kandaules'i devirip Mermnad Hanedanı'nı kurdu
- MÖ 677 Ekbatana, Hemedan: sahipsiz aralık → Medya (Med) Krallığı
- MÖ 676 Esarhaddon Sayda'yı yıkıp Kar-Esarhaddon adıyla yeniden kurdu
- MÖ 670 Asarhaddon Mısır'a girip Memphis'i aldı; Taharka güneye çekildi
- MÖ 669 Hallstatt C -> D geçişi (Dietfurt Bayes modeli; geleneksel 616): Hallstatt C → D geçişi (14C modeli)
- MÖ 663 XXVI. Hanedan başladı: I. Psamtik Sais'te Asur vasalı olarak Aşağı Mısır'da iktidara geldi
- MÖ 663 Tantamani Kush'tan inip Teb ve Memphis'i yeniden aldı; Asur vasallarını kuşattı
- MÖ 663 Asurbanipal Teb'i (Thebes) yağmaladı
- MÖ 662 Asur ordusu Teb'i yağmaladı; Tantamani güneye çekildi, Kush'un Mısır'daki hâkimiyeti çöktü
- MÖ 655 Psamtik I kızı Nitokris'i Teb'in Tanrının Eşi'ne evlat edindirerek Yukarı Mısır'ı denetimine aldı
- MÖ 652 Til-Tuba/Ulay Savaşı: Asurbanipal Elam kralı Teumman'ı yendi ve öldürdü
- MÖ 651 Kimmerler Sardes'i yağmaladı; Gyges öldü
- MÖ 647 Babil, Şamaş-şuma-ukin isyanının ardından Asurbanipal'e boyun eğdi
- MÖ 644 Asurbanipal Susa'yı yıktı; Yeni Elam Krallığı çöktü
- MÖ 630 Therali Battos Kyrene'yi kurdu
- MÖ 630 Asurbanipal öldü; Asur'da taht çekişmesi ve Babil ayaklanması başladı
- MÖ 626 Babil: Yeni Asur Imparatorlugu dönemi sona erer
- MÖ 624 Kyaksares (Umakištar) Medya tahtına çıktı
- MÖ 613 Kyaksares ile Nabopolassar Aşşur önünde ittifak antlaşması yaptı
- MÖ 613 Aşşur (Eski Asur dönemi belge başlangıcı ve MÖ 614 düşüşü): Aşşur şehri Medler/Babilliler tarafından alınır
- MÖ 609 Harran düştü; Aššur-uballit II Mısır'a çekildi
- MÖ 609 Alyattes Lidya tahtına çıktı; Kimmerleri Anadolu'dan sürdü ve krallığı genişletti
- MÖ 608 II. Neko Suriye-Filistin'e girdi; Megiddo'da Yosiya'yı yendi ve Fırat'a doğru ilerledi
- MÖ 608 Cerablus, Karkamış, Megiddo, Samiriye (Samaria / Sebaste), Şam: Yeni Asur Imparatorlugu dönemi sona erer
- MÖ 604 Karkamış Savaşı: Nabukadnezar Mısır ordusunu yendi; Mısır Suriye'yi kaybetti
- 7 Eylül MÖ 604 Nabopolassar öldü, II. Nabukadnezar Babil tahtına çıktı
- 1 Aralık MÖ 603 II. Nabukadnezar Aşkelon'u aldı, kralını esir etti ve şehri harabeye çevirdi
MÖ 6. yüzyıl
- MÖ 600 Nabukadnezar Mısır sınırına saldırdı; açık savaşta iki taraf ağır kayıp verdi, Babil geri çekildi
- MÖ 599 Urartu kaleleri yıkıldı ve yakıldı; devlet çöktü
- MÖ 599 La Blanca (San Marcos, Pasifik Guatemala): Orta Preklasik bolgesel merkez, Mound 1: La Blanca'nın gerilemesi
- MÖ 599 Marsilya, Massalia: Massalia (Marsilya) dönemi başlar
- MÖ 598 Fokaialılar Massalia'yı (Marsilya) kurdu
- 16 Mart MÖ 596 Nabukadnezar Kudüs'ü aldı; kral Yehoyakin esir götürüldü, yerine Sedekiya geçti
- MÖ 592 II. Psamtik Nubya'ya sefer çıkardı: Kush'un Mısır sınırındaki baskısı kırıldı
- MÖ 589 Eski Van (Tuşpa), Tuşpa (Van Kalesi): Urartu Krallığı dönemi sona erer
- MÖ 585 Nabukadnezar Sur'u kuşatmaya başladı; kuşatma on üç yıl sürdü
- MÖ 585 Kudüs yıkıldı, Süleyman Mâbedi yandı; Yahuda Krallığı sona erdi, halk Babil'e sürüldü
- MÖ 585 Kudüs: Yahuda Krallığı dönemi sona erer
- MÖ 584 Halys (Kızılırmak) Savaşı: güneş tutulması üzerine Alyattes ile Kyaksares barış yaptı; Halys Lidya-Medya sınırı oldu
- MÖ 574 Veii: Etrüsk Şehir Devletleri (Oniki Şehir Birliği) dönemi başlar
- MÖ 569 Amasis Apries'i yenip Mısır tahtına geçti; Yunan tüccarlar Naukratis'e yerleştirildi
- MÖ 559 Kroisos Lidya tahtına çıktı; Efes ve İyonya Rum kentlerini haraca bağladı
- MÖ 558 Ahameniş İmparatorluğu / Kyros II'nin Persis krallığı: Kyros II Pers tahtına çıkar (559)
- MÖ 555 Nabonid darbeyle Babil tahtına çıktı
- MÖ 551 Nabonid Teymâ (Arabistan) vahasına yerleşti, Babil'e gelmedi; Akitu bayramı yapılamadı
- MÖ 549 Sparta–Tegea antlaşması: Peloponnes Birliği'nin çekirdeği oluştu
- MÖ 549 Ekbatana (Hamedan): Kyros'un Med başkentini alması: başlar
- MÖ 546 Kroisos Halys'i aştı, Pteria'yı aldı; Kyros ile Pteria Savaşı yenişemeden bitti
- MÖ 545 Pasargad: Ahamenis (Pers) Imparatorlugu dönemi başlar
- MÖ 542 Magadha yükselişi (Bimbisara ve Ajatashatru): Bimbisara Magadha tahtına çıkar
- MÖ 538 Opis Savaşı: Kyros Dicle kıyısında Babil ordusunu yendi
- MÖ 538 Elam (Eski Elam - Yeni Elam): Yeni Elam dönemi sona erer
- MÖ 538 Ur: Ahamenis (Pers) Imparatorlugu dönemi başlar
- 12 Ekim MÖ 538 Gobryas (Ugbaru) komutasındaki Pers ordusu savaşmadan Babil'e girdi; Yeni Babil sona erdi
- 29 Ekim MÖ 538 Kyros Babil'e girdi; Babil'in kontrolü Ahamenis'e geçti ve Gobryas vali atandı
- MÖ 537 Kyros'un fermanı: Babil sürgünündeki Yahudiler Kudüs'e dönebildi, Mâbed'in yeniden inşasına izin verildi
- MÖ 537 Fenike şehir devletleri (Sur, Sayda, Cübeyl) Pers yönetimini kabul etti; Pers donanmasının çekirdeği oldular
- MÖ 534 Alalia Deniz Savaşı: Etrüskler ve Kartacalılar Fokaialıları Korsika'dan çıkardı
- MÖ 529 Kyros öldü; oğlu Kambyses tahta çıktı
- MÖ 524 Memphis (Men-nefer / Mit Rahina): Ahamenis Misir'i (27. Hanedan, 1. Pers egemenligi) dönemi başlar
- MÖ 522 Kambises'in Kush seferi susuzluk ve erzak yokluğundan başarısız kaldı; Mısır'ın güney sınırı Elefantin'de kaldı
- 11 Mart MÖ 521 Gaumata (Bardiya) Pers tahtını ele geçirdi; Kambyses Mısır dönüşünde öldü
- 29 Eylül MÖ 521 Dareios ve altı soylu Gaumata'yı öldürdü; I. Dareios Pers tahtına çıktı
- 18 Aralık MÖ 521 Dareios Babil'i geri aldı; Nidintu-Bêl (III. Nabukadnezar) yakalanıp öldürüldü
- 8 Mayıs MÖ 520 Dareios'un ordusu Medya isyancısı Fravartiş'i (Phraortes) yendi
- 28 Aralık MÖ 520 Dareios'un generali Margiana isyancısı Frada'yı yendi; son büyük ayaklanma bastırıldı
- MÖ 517 Persepolis: Ahamenis (Pers) Imparatorlugu dönemi başlar
- MÖ 512 Dareios İstros'u (Tuna) aşıp İskit seferine çıktı; Trakya Pers satraplığına katıldı
- MÖ 508 Son kral Tarquinius Superbus kovuldu; krallık sona erdi, Cumhuriyet başladı
- MÖ 508 Roma ile Kartaca arasında ilk antlaşma (Polybios 3.22)
- MÖ 507 Kleisthenes reformu: Atina demokrasisinin kurumsal temeli atıldı
- MÖ 507 Roma: Krallık -> Cumhuriyet (ilk konsüller) - YAZILI GELENEK: Roma: Krallık sona erer, Cumhuriyet (gelenek)
- MÖ 504 Korint'in çekilmesiyle Peloponnes Birliği'nin Atina seferi dağıldı
MÖ 5. yüzyıl
MÖ 4. yüzyıl
- MÖ 400 Kunaksa Savaşı: Genç Kyros ağabeyi II. Artakserkses'e yenildi ve öldü
- MÖ 395 Veii Roma'ya düştü: Etruria'nın güneydeki ilk büyük kenti kaybedildi
- MÖ 395 Veii: Etrüsk Şehir Devletleri (Oniki Şehir Birliği) → Roma Cumhuriyeti
- MÖ 391 Korint Argos ile birleşti (Argos–Korint isopolitesi)
- MÖ 388 Allia: Galyalılar Roma ordusunu yenip kenti yağmaladı
- MÖ 386 Kral Barışı (Antalkidas): Anadolu Rum kentleri ve Kıbrıs Pers'e bırakıldı
- MÖ 378 Pelopidas Teb'i kurtardı; Sparta garnizonu Kadmeia'dan atıldı
- MÖ 376 İkinci Atina Birliği kuruldu (Aristoteles kararnamesi)
- MÖ 374 San Martin Tilcajete ilk meydaninin Monte Alban tarafindan yakilmasi: meydan yakılır (Monte Albán saldırısı)
- MÖ 372 I. Nektanebo Pers istilasını (Farnabazos-İphikrates) püskürttü
- MÖ 370 Leuktra: Teb ordusu Spartalıları yendi; Sparta kara üstünlüğünü yitirdi
- MÖ 369 Messenia Sparta'dan ayrıldı; Messene kuruldu
- MÖ 368 Arkadia Birliği kuruldu: Peloponnes Birliği'nin bu bölümü dağıldı
- MÖ 361 Mantineia: Epameinondas öldü, Boiotia hegemonyası sona erdi
- MÖ 359 Takhos Suriye seferine çıktı; Nektanebo II darbeyle tahtı aldı, Agesilaos safta değiştirdi
- MÖ 358 II. Philippos Makedonya kralı oldu
- MÖ 356 Philippos Amphipolis'i Atina'dan aldı
- MÖ 354 Sosyal Savaş sona erdi: Bizans, Khios, Rodos ve Kos İkinci Atina Birliği'nden ayrıldı
- MÖ 349 Kaminaljuyu (Guatemala Vadisi): Providencia fazi / Gec Preklasik yukselis: Kaminaljuyú: Providencia evresi
- MÖ 349 Xi'an (Chang'an): Qin Devleti dönemi başlar
- MÖ 347 Olynthos'un yıkımı: Khalkidiki Birliği Makedonya'ya geçti
- MÖ 344 III. Artakserkses Sayda'yı alıp yıktı; Tennes isyanı bastırıldı
- MÖ 342 III. Artakserkses Mısır'ı yeniden fethetti; II. Nektanebo Nubya'ya kaçtı
- MÖ 340 Philippos Trakya'yı Odris hanedanıyla birlikte boyunduruğa aldı
- MÖ 340 Levha Mezar (Slab Grave) kulturu, Mogolistan: Slab Grave gömüleri sona erer (medyan)
- MÖ 338 II. Philippos İskit kralı Ateas'ı yendi
- MÖ 337 Korint Birliği kuruldu: Yunan kentleri II. Philippos'un hegemonyasında birleştirildi
- MÖ 337 Khaironeia: Philippos Atina ve Teb ordusunu yenerek Yunanistan'ın denetimini aldı
- MÖ 337 Latin Birliği dağıtıldı: Latium Roma'ya bağlandı
- MÖ 337 III. Artakserkses öldü; IV. Artakserkses (Arses) tahta çıktı
- MÖ 337 Capua: Roma Cumhuriyeti dönemi başlar
- MÖ 335 II. Philippos Aigai'de öldürüldü; İskender tahta çıktı
- MÖ 335 III. Dareios Pers tahtına çıktı (Arses'in öldürülmesi)
- MÖ 334 Thebai İskender'in emriyle yıkıldı
- MÖ 333 Batı Anadolu kıyısı İskender'e geçti: Efes, Miletos ve Halikarnassos
- MÖ 333 Granikos Savaşı: İskender Pers satraplarını yendi
- 1 Kasım MÖ 332 Issos Savaşı: İskender III. Dareios'u yendi; Dareios ailesini bırakıp kaçtı
- MÖ 331 İskender Mısır'a girdi; Pers satrapı Mazakes teslim oldu, Mısır Makedon yönetimine geçti
- MÖ 331 Sur kuşatması: İskender, adadaki kenti dolgu yoluyla alıp yıktı
- MÖ 330 İskender Siwa Vahası'nda Ammon Kahini'ne danıştı
- 1 Ekim MÖ 330 Gaugamela Savaşı: İskender III. Dareios'un ordusunu kesin biçimde yendi
- 22 Ekim MÖ 330 İskender Babil'e girdi; Mazaios şehri teslim etti ve Babil Satraplığı İskender'e geçti
- 22 Ekim MÖ 330 Babil, Uruk: Ahamenis (Pers) Imparatorlugu → Buyuk Iskender Imparatorlugu
- MÖ 329 İskender Persepolis'e ulaştı; şehir ve hazine Makedon eline geçti
- MÖ 329 Persepolis saraylarının yakılması (Nisan)
- MÖ 329 Ahameniş İmparatorluğu / Kyros II'nin Persis krallığı: Ahameniş Devleti sona erer (III. Dareios, 330)
- MÖ 329 Ekbatana, Hemedan: Ahamenis (Pers) Imparatorlugu → Buyuk Iskender Imparatorlugu (ANTIK-ISKENDER-1113-B)
- 1 Temmuz MÖ 329 III. Dareios Baktria satrapı Bessos'un adamlarınca öldürüldü; Ahamenis hanedanı sona erdi
- MÖ 326 Baktria ve Sogdiana İskender'e boyun eğdi; İskender Roksane ile evlendi
- MÖ 325 Hydaspes: Poros yenildi; Pencap İskender'e bağlandı
- MÖ 325 Hyphasis (Beas) kıyısında ordu ilerlemeyi reddetti: İskender'in doğu sınırı
- MÖ 325 Nanda hanedanı (Magadha): Dhana-Nanda Magadha'da (İskender çağı)
- MÖ 322 Lamia Savaşı: Yunan kentleri İskender'in ölümünün ardından Makedon hegemonyasına başkaldırdı
- 10 Haziran MÖ 322 İskenderiye: Ptolemai (Lagid) Krallığı dönemi başlar
- MÖ 321 Ptolemaios Kirene'yi (Kyrenaika) Mısır'a kattı
- 5 Eylül MÖ 321 Krannon: Lamia Savaşı kaybedildi; Atina'ya Makedon garnizonu girdi, demokrasi askıya alındı
- MÖ 320 Perdikkas'ın Mısır seferi Nil geçişinde başarısız oldu; Perdikkas ordusunun elinde öldü
- MÖ 320 Maurya İmparatorluğu: Maurya İmparatorluğu: Chandragupta dönemi başlar
- MÖ 320 Patna (Azîmâbâd): sahipsiz aralık dönemi başlar
- MÖ 319 Triparadeisos Düzenlemesi: Antigonos Monophthalmos Asya stratejosu oldu
- MÖ 315 Kassandros Thebai'yi yeniden kurdurdu
- MÖ 315 Gabiene: Antigonos Eumenes'i yendi, İran'a kadar uzanan Asya'nın hâkimi oldu
- MÖ 315 Çengdu (Chengdu): Qin Devleti dönemi başlar
- MÖ 314 Kassandros Selanik'i kurdu
- MÖ 313 Tyros Antigonos'a geçti: Fenike Ptolemaios'tan alındı
- MÖ 311 Gazze Muharebesi: Ptolemaios ve Seleukos Demetrios'u yendi (Suriye kısa süre Ptolemaios'ta)
- MÖ 311 Ekbatana, Hemedan: Seleukos Nikator hâkimiyeti başlar (Medya)
- MÖ 310 Diadokhoslar Barışı: Antigonos Asya'nın, Kassandros Avrupa'nın, Ptolemaios Mısır'ın yönetimini tanıdı
- MÖ 310 Babil, Uruk: Buyuk Iskender Imparatorlugu (Argead nominal) → Selevkos Imparatorlugu
- MÖ 309 IV. Aleksandros annesi Roxane ile öldürüldü; Argead hanedanı sona erdi
- MÖ 309 Pasargad, Susa: Buyuk Iskender Imparatorlugu (Argead nominal) → sahipsiz aralık; IV. Aleksandros öldürüldü
- MÖ 308 Lysimakhos Lysimakheia'yı kurdu: Trakya Khersonesos'unda başkent
- MÖ 305 Kıbrıs Salamis'te Demetrios Ptolemaios'u yendi; Antigonos ve Demetrios kral unvanını aldı
- MÖ 304 Ptolemaios kendini kral ilan etti; Ptolemaios hanedanı resmen kuruldu
- MÖ 304 Selevkos I Dicle üzerinde Seleukeia'yı kurdu
- MÖ 304 Selevkos I Hindistan'da Çandragupta Maurya ile antlaşma yaptı; Arakosya, Gedrosya ve Paropamisadai Maurya'ya bırakıldı
- MÖ 303 Demetrios Poliorketes'in Rodos kuşatması başarısızlıkla bitti
- MÖ 302 Dura-Europos: Selevkos Imparatorlugu dönemi başlar
- MÖ 301 I. Mithridates Ktistes Pontus hanedanını kurdu
MÖ 3. yüzyıl
- MÖ 300 Lysimakhos hazinesini Bergama'ya koydu; Philetairos kalenin muhafızı oldu
- MÖ 300 Ipsos sonrası Ptolemaios Koile-Suriye'yi işgal etti; Seleukos itiraz etti (Suriye Savaşları'nın kökü)
- MÖ 300 İpsos Savaşı: Selevkos ve Lysimakhos Antigonos'u yendi; Suriye Selevkos'a geçti
- MÖ 299 Selevkos I Antiokheia'yı (Antakya) kurdu
- MÖ 295 Pyrrhos Ptolemaios'un desteğiyle Epir tahtına döndü
- MÖ 294 Sentinum: Etrüskler, Umbrialılar, Samnitler ve Galyalıların ittifakı Roma'ya yenildi
- MÖ 293 Demetrios Poliorketes Makedonya kralı ilan edildi
- MÖ 289 Samnium Roma'ya katıldı: Üçüncü Samnit Savaşı sona erdi
- MÖ 286 Pyrrhos ve Lysimakhos Makedonya'yı böldü; Demetrios Poliorketes devrildi
- MÖ 284 Lysimakhos Pyrrhos'u Makedonya'dan çıkardı ve Makedonya'nın tek kralı oldu
- MÖ 281 Bergama, Pergamon: Bergama (Attalos) Krallığı dönemi başlar
- MÖ 280 Philetairos Korupedion'dan sonra Seleukos'a geçti; Bergama fiilen bağımsız hanedanlık kurdu
- MÖ 280 Selevkos I Ptolemaios Keraunos tarafından öldürüldü; I. Antiokhos tahta çıktı
- MÖ 279 Pyrrhos Tarent'in yardımına İtalya'ya geçti; Herakleia'da Romalıları yendi
- MÖ 279 Akhaia Birliği yeniden kuruldu: Patrai, Dyme, Tritaia, Pharai
- MÖ 279 Karia Savaşı: II. Ptolemaios İyonya, Karia, Likya, Pamfilya ve Kilikya’nın bir kısmını Antiokhos I’den aldı
- MÖ 279 Pasargad: sahipsiz aralık dönemi sona erer
- MÖ 278 Aitolia Birliği Galat akınına karşı Delphi'yi savundu
- MÖ 277 I. Nikomedes Galatları Anadolu'ya geçirdi
- MÖ 275 Antigonos Gonatas Makedonya kralı oldu: Antigonid hanedanı kalıcılaştı
- MÖ 274 Maleventum (Beneventum): Pyrrhos İtalya'dan çekildi
- MÖ 274 I. Antiokhos "Fil Savaşı"nda Galatları yendi
- MÖ 273 I. Suriye Savaşı (274-272): Selevkos kuvvetleri Şam’ı geri aldı; barış yapıldı
- MÖ 273 Aşoka'nın saltanatı ve XIII. Kaya Fermanı senkronizması: Aşoka tahta çıkar
- MÖ 271 Pyrrhos Argos'ta öldü
- MÖ 271 Tarent Roma'ya teslim oldu: Güney İtalya Roma'ya katıldı
- MÖ 263 I. Nikomedes Nikomedeia'yı (İzmit) kurdu
- MÖ 263 Birinci Pön Savaşı başladı: Appius Claudius Messana'ya geçti
- MÖ 263 Volsinii düştü: Etruria'nın son bağımsız büyük kenti Roma'ya geçti
- MÖ 262 II. Hieron Roma ile ittifak yaptı: Doğu Sicilya Roma'nın müttefiki oldu
- MÖ 255 Luoyang: Qin Devleti dönemi başlar
- MÖ 250 Aratos Sikyon'u Akhaia Birliği'ne kattı
- MÖ 249 Arsakes I ve Tiridates Parthava’yı alıp Part (Arsakid) devletini kurdu
- MÖ 249 Baktriya satrapı Diodotos Selevkos’tan ayrıldı; Greko-Baktriya Krallığı doğdu
- MÖ 245 III. Ptolemaios Laodike Savaşı'nda Suriye'yi ve Mezopotamya'yı işgal etti; Seleukeia Pieria Ptolemaios eline geçti
- MÖ 242 Aratos Akrokorinth'i bastı: Korint Makedonya'dan Akhaia Birliği'ne geçti
- MÖ 240 Aegates Adaları: Kartaca filosu yok edildi; Sicilya ilk Roma eyaleti oldu
- MÖ 237 Roma Sardinya ve Korsika'yı Kartaca'dan aldı
- MÖ 236 Aşoka'nın saltanatı ve XIII. Kaya Fermanı senkronizması: Aşoka ölür
- MÖ 225 Ebro Antlaşması: Kartaca Ebro'nun kuzeyine geçmemeyi kabul etti
- MÖ 223 Akhaia Birliği Akrokorinth'i Antigonos Doson'a verdi: Korint Makedonya'ya döndü
- MÖ 221 Sellasia: Antigonos Doson Kleomenes'i yendi, Sparta ilk kez yabancı işgaline uğradı
- MÖ 221 Mediolanum (Milano) Roma'ya düştü: İnsubres yenildi, Kuzey İtalya Roma'ya açıldı
- MÖ 218 Hannibal Saguntum'u aldı: İkinci Pön Savaşı'nın fitili ateşlendi
- MÖ 218 III. Antiokhos Seleukeia Pieria'yı Ptolemaioslar'dan geri aldı
- MÖ 217 Roma ordusu Hispania'ya çıktı: Emporion'da ilk Roma üssü
- MÖ 217 Hannibal Alpleri aşıp İtalya'ya girdi
- MÖ 216 Raphia Muharebesi: IV. Ptolemaios III. Antiokhos'u yendi; Koile-Suriye Ptolemaios'ta kaldı
- MÖ 215 Cannae: Hannibal Roma ordusunu kuşatıp yok etti; Güney İtalya Kartaca'ya geçmeye başladı
- MÖ 211 Sirakuza, Syrakusai: Sirakuza (Syrakousai) → Roma Cumhuriyeti
- MÖ 210 Capua Roma'ya düştü: Hannibal'in Kampanya üssü kaybedildi
- MÖ 208 Fabius Maximus Tarent'i Hannibal'dan geri aldı
- MÖ 208 Xiongnu (Hunnu) imparatorluğu: Xiongnu İmparatorluğu kurulur (Han kaynakları)
- MÖ 206 Xi'an (Chang'an): Qin Hanedanı (birleşik İmparatorluk) → sahipsiz aralık
- MÖ 205 Ilipa ve Gades: Hispania Kartaca'dan Roma'ya geçti
- MÖ 204 Teb'de ayrılıkçı yerli firavunlar çıktı: Yukarı Mısır Ptolemaios hâkimiyetinden koptu
- MÖ 204 III. Antiokhos doğu seferi (209-204): Part ve Baktriya kralları Selevkos haracına bağlandı
- MÖ 202 Syphax yenilip tutsak edildi; Masinissa Numidia'yı birleştirdi
- MÖ 201 Zama: Scipio ve Masinissa Hannibal'i yendi
MÖ 2. yüzyıl
- MÖ 200 Zama sonrası barış: Kartaca Hispania ve Akdeniz adalarını, filosunu yitirdi, 10.000 talent tazminat üstlendi
- MÖ 200 Roma Masinissa'yı Syphax'ın krallığıyla ödüllendirdi
- MÖ 199 Panion Muharebesi: III. Antiokhos Skopas'ı yendi; Koile-Suriye Ptolemaioslar'dan Seleukoslar'a geçti
- MÖ 199 Tepe Yahya: Dönem I (son iskân evresi) sona erer
- MÖ 196 Kynoskephalai: Roma V. Philippos'u yendi; Makedonya Yunanistan'dan çekilmeye mecbur kaldı
- MÖ 196 Hispania'da iki Roma eyaleti kuruldu: Citerior ve Ulterior
- MÖ 195 Flamininus Isthmos Oyunları'nda Yunanlıların özgürlüğünü ilan etti
- 27 Mart MÖ 195 Memphis Sinodu Rosetta Kararnamesi'ni çıkardı: V. Ptolemaios tapınaklara vergi bağışı tanıdı
- MÖ 191 Sparta Akhaia Birliği'ne katıldı: Philopoimen Nabis sonrası Lakonia'yı birliğe bağladı
- MÖ 189 Magnesia ad Sipylum: Roma ve Bergama Antiokhos III'ü yendi
- MÖ 188 Manlius Vulso Galat boylarını yendi: Galatların bağımsızlığı Roma'nın gözetimine girdi
- MÖ 188 Aitolia Roma ile barış yaptı: Ambrakia ve Oiniadai'yi yitirdi, Roma'nın egemenliğini tanıdı
- MÖ 187 Apameia Barışı: Eumenes II Bergama'ya Trakya Khersonesos'u, Frigya, Lidya ve Mysia'nın büyük kısmını kazandı
- MÖ 187 Apameia Antlaşması: Selevkos Toros Dağları’nın batısından çekildi, tazminat ödedi
- MÖ 185 Teb isyanı bastırıldı: Komanos Yukarı Mısır'ı Ptolemaios hâkimiyetine geri aldı
- MÖ 183 Maurya İmparatorluğu: Maurya hanedanı sona erer
- MÖ 183 Patna (Azîmâbâd): sahipsiz aralık dönemi sona erer
- MÖ 170 I. Mithradates Part tahtına çıktı; Part imparatorluğunun genişleme dönemi başladı
- MÖ 168 IV. Antiokhos Mısır'a saldırdı; Altıncı Suriye Savaşı'nda Memphis ve Naukratis'e ilerledi
- MÖ 167 «Eleusis Günü»: Roma elçisi Popilius Laenas IV. Antiokhos'u Mısır'dan geri çekilmeye zorladı
- MÖ 167 Petra: Nabatiye Krallığı dönemi başlar
- 22 Haziran MÖ 167 Pydna: Aemilius Paullus Perseus'u yendi; Antigonid krallığı sona erdi
- MÖ 166 Roma Rodos'a Likya ve Karya'dan valilerini çekmesini emretti; Likya Birliği (Patara) Rodos hâkimiyetinden çıktı
- MÖ 166 Epir Roma'ca yağmalandı: yetmiş kent yıkıldı
- MÖ 166 Makedonya Roma tarafından dört özerk bölgeye (merides) ayrıldı
- MÖ 166 Roma Lykia ve Karia'yı Rodos'tan aldı; Delos serbest liman ilan edildi
- MÖ 166 Makabi İsyanı: Yahudiye’de IV. Antiokhos’un dinî yasaklarına karşı ayaklanma başladı
- MÖ 149 Masinissa Kartaca topraklarına saldırdı: Numidia-Kartaca Savaşı
- MÖ 148 Roma Kartaca'ya savaş ilan etti: Üçüncü Pön Savaşı başladı
- MÖ 147 Andriskos isyanı: Makedonya krallığı kısa süre yeniden kuruldu, Metellus tarafından bastırıldı
- MÖ 147 Ekbatana, Hemedan: Selevkos Imparatorlugu → Part (Arsakid) Imparatorlugu
- MÖ 145 Akhaia Savaşı: Akhaia Birliği Roma'ya yenildi, birlikler dağıtıldı
- MÖ 145 Üçüncü Pön Savaşı sona erdi: Kartaca yıkıldı, Africa eyaleti kuruldu
- MÖ 145 Makedonya Roma eyaleti oldu
- MÖ 145 Korint: Korint dönemi sona erer
- MÖ 140 Babil, Seleukeia (Dicle üzerinde), Uruk: Selevkos Imparatorlugu → Part (Arsakid) Imparatorlugu
- MÖ 137 Part, II. Demetrios Nikator’u esir aldı; Selevkos Babil ve Mezopotamya’yı kesin olarak yitirdi
- MÖ 132 Numantia düştü: Keltiberya Roma'ya katıldı
- MÖ 132 Bergama, Pergamon: Bergama (Attalos) Krallığı → Roma Cumhuriyeti
- MÖ 131 Urfa (Edessa / Orhai / Vodina): Osrhoene (Edessa) Krallığı dönemi başlar
- MÖ 128 Aristonikos yenildi; Bergama topraklarından Asia eyaleti kuruldu
- MÖ 128 VII. Antiokhos Sidetes Part’a karşı seferde öldü; Selevkos Mezopotamya’yı geri alamadı
- MÖ 124 Massalia'nın çağrısıyla Roma Galya'ya girdi
- MÖ 120 Zhangye (Ganzhou): Bati Han Hanedani dönemi başlar
- MÖ 119 VI. Mithridates Eupator Pontus tahtına çıktı
- MÖ 117 Narbo Martius kuruldu: Güney Galya (Gallia Transalpina) Roma eyaleti oldu
- MÖ 112 Dura-Europos: Selevkos Imparatorlugu → Part (Arsakid) Imparatorlugu
- MÖ 111 Jugurtha Cirta'yı aldı: Roma Numidia işlerine müdahale etti
- MÖ 110 Dunhuang: Bati Han Hanedani dönemi başlar
- MÖ 108 V. Pairisades krallığı VI. Mithridates'e bıraktı: Bosporos Pontus'a bağlandı
- MÖ 104 Bocchus Jugurtha'yı Roma'ya teslim etti; Numidia'nın batısı Mauretania'ya katıldı
MÖ 1. yüzyıl
- MÖ 99 Teotihuacan: başlar
- MÖ 99 Kaminaljuyu (Guatemala Vadisi): Providencia fazi / Gec Preklasik yukselis: Providencia evresi sona erer
- MÖ 95 Ptolemaios Apion Kyrene'yi Roma'ya vasiyet etti
- MÖ 94 Sulla Ariobarzanes'i Kappadokia tahtına oturttu
- MÖ 91 Sulla ile Part elçisi Orobazos Fırat’ta görüştü; Roma-Part ilk diplomatik teması
- MÖ 89 Lex Iulia: Roma İtalyan müttefiklere yurttaşlık verdi (Sosyal Savaş)
- MÖ 87 Mithridates Asia eyaletini işgal etti; Efes Vespers'i (80.000 Romalı katliamı)
- MÖ 85 Atina: Roma Cumhuriyeti dönemi başlar
- MÖ 84 Dardanos Barışı: Mithridates Asia ve Bithynia'dan çekildi
- MÖ 81 Burebista Dak ve Get kabilelerini birleştirdi
- MÖ 73 IV. Nikomedes krallığını Roma'ya vasiyet etti
- MÖ 69 I. Antiokhos Theos Kommagene tahtına çıktı
- MÖ 65 Pompeius Mithridates'i yendi; Pontus Roma'ya bağlandı
- MÖ 63 Pompeius Kommagene'yi Roma'nın dostu ve müttefiki olarak tanıdı
- MÖ 62 VI. Mithridates Pantikapaion'da öldü; Bosporos Pharnakes'e kaldı
- MÖ 62 Pompeius Bithynia ile Pontus'un batısını birleştirip Bithynia et Pontus eyaletini kurdu
- MÖ 57 Caesar'ın Galya seferi başladı: Helvetii yenildi
- MÖ 57 Roma Kıbrıs'ı Ptolemaios'tan alıp ilhak etti; Cato adaya gönderildi
- MÖ 54 Gabinius XII. Ptolemaios'u Roma ordusuyla Mısır tahtına geri oturttu; İskenderiye'de Roma garnizonu kaldı
- MÖ 52 Carrhae (Harran) Savaşı: Surena Crassus’un Roma ordusunu yok etti
- MÖ 51 Alesia: Caesar Vercingetorix'i kuşatıp yendi, Galya'nın direnişi kırıldı
- MÖ 48 Marsilya, Massalia: Massalia (Marsilya) → Roma Cumhuriyeti
- MÖ 47 Pharsalus: Caesar Pompeius'u yendi
- MÖ 46 İskenderiye Savaşı: Caesar XIII. Ptolemaios'u yendi, Mısır'ı Kleopatra'ya bıraktı
- 21 Mayıs MÖ 46 Zela: Caesar II. Pharnakes'i yendi ("veni vidi vici")
- MÖ 45 Thapsus: Caesar Juba I'i yendi; Doğu Numidia Africa Nova eyaleti oldu
- 17 Mart MÖ 44 Munda: Caesar Pompeius'un oğullarını yendi
- MÖ 43 Julius Caesar Korint'i Roma kolonisi olarak yeniden kurdurdu
- MÖ 43 Burebista suikasta kurban gitti: Dak krallığı parçalandı
- 15 Mart MÖ 43 Caesar Mart'ın İdesi'nde (15 Mart) Senato'da öldürüldü
- MÖ 41 Philippi: Octavianus ve Antonius Brutus ve Cassius'u yendi
- MÖ 39 Pakoros ve Labienus Suriye ve Filistin’i işgal etti
- MÖ 35 Antonius Archelaos'u Kappadokia kralı yaptı
- MÖ 35 Antonius Kleopatra'ya Kıbrıs, Fenike, Koile-Suriye ve Kilikya'nın bir kısmını armağan etti
- MÖ 33 İskenderiye Bağışları: Antonius Kleopatra ve çocuklarını doğu krallıklarının hükümdarı ilan etti
- MÖ 32 II. Bocchus öldü; Mauretania Octavianus'un denetimine geçti
- 2 Eylül MÖ 30 Aktion Deniz Savaşı: Octavianus Antonius ve Kleopatra'yı yendi
- MÖ 29 Roma Misiri'nin basi - Octavian Iskenderiye'yi alir: Roma Mısır'ı alır (Octavian)
- 1 Ağustos MÖ 29 Octavianus İskenderiye'ye girdi; Ptolemaios devleti sona erdi, Mısır Roma'ya geçti
- MÖ 28 Cornelius Gallus ilk Mısır prefekti oldu; Heroonpolis ve Teb isyanlarını bastırdı, Kush ile sınır güvenceye alındı
- MÖ 26 Roma, İskenderiye: Roma Cumhuriyeti → sahipsiz aralık
- 16 Ocak MÖ 26 Octavianus "Augustus" unvanını aldı: Principatus (imparatorluk) dönemi başladı
- MÖ 24 Amyntas'ın ölümüyle Galatia Roma eyaleti oldu
- MÖ 24 Kandake önderliğinde Kush Elefantin, Syene ve Philae'yi aldı; Augustus heykellerini yıktı
- MÖ 22 Petronius Kush'a karşı sefere çıkıp Pselkis, Premnis ve Napata'yı aldı; İbrim'e garnizon yerleştirdi
- MÖ 20 Samos Barışı: Kush elçileri Augustus'tan barış aldı; Roma Kush'tan koyduğu haracı kaldırdı, sınır Aşağı Nubya'da (Hiera Sykaminos) çizildi
- MÖ 19 Augustus ile IV. Phraates arasındaki antlaşma: Crassus’un Roma sancakları iade edildi
1. yüzyıl
2. yüzyıl
3. yüzyıl
4. yüzyıl
5. yüzyıl
6. yüzyıl
7. yüzyıl
8. yüzyıl
9. yüzyıl
10. yüzyıl
- 902 Esir Amr b. Leys Bağdat'ta öldürüldü; Fars Amr'ın torunu Tâhir'e verildi
- 1 Temmuz 903 Karmatîler Dımaşk'ı kuşattı; lider Sâhibünnâka Yahyâ kuşatma sırasında öldürüldü
- 10 Şubat 904 Zhaozong Chang'an'dan ayrıldı; şehir yıktırılıp başkent Luoyang'a taşındı
- 31 Temmuz 904 Girit donanması Selanik’i ele geçirip yağmaladı
- 22 Eylül 904 Zhaozong Luoyang'da öldürüldü
- 906 Karmatî dâîsi Ebû Gānim Busrâ, Taberiye ve Hît'i yağmaladıktan sonra Kûfe'ye girdi; kısa sürede çıkarıldı
- 907 Sonraki Liang Qian Liu'yu 'Wuyue Kralı' yaptı
- 1 Haziran 907 Tang hanedanı sona erdi: Aidi tahtı Zhu Wen'e devretti
- 3 Kasım 907 Wang Jian Chengdu'da imparator oldu: Büyük Shu (Önceki Shu)
- 11 Mayıs 909 Sonraki Liang, Fujian askerî valisi Wang Shenzhi'ye 'Min Kralı' unvanını verdi
- 15 Ocak 910 Ebû Abdullah, Ubeydullah el-Mehdî ile birlikte Rakkāde'ye girdi; Fâtımî imâmeti fiilen başladı
- 911 Saint-Clair-sur-Epte Antlaşması: Basit Charles Normanlara bugünkü Normandiya'yı bırakır
- 911 Kan-chou Uygur ordusu Tun-huang'ı ele geçirdi
- 913 Bulgar Çarı Simeon İstanbul surları önüne geldi
- 25 Temmuz 918 Wang Geon (Taejo) Gaegyeong'de Bojeong Salonu'nda tahta çıktı, ülkenin adını Goryeo koydu
- 21 Haziran 921 İbn Fadlân Halife Muktedir'in elçi heyetiyle Bağdat'tan çıkıyor
- 12 Mayıs 922 İbn Fadlân İdil Bulgar hanının karargâhına varıyor
- 12 Mayıs 922 Abbâsî elçi heyeti İdil Bulgar hanının karargâhına ulaştı; Almış Han İslâmiyet'i kabul etti
- 21 Nisan 923 Zerenc ayyârları Ebû Ca'fer Ahmed'i iktidara getirdi; Saffârîler'in Halefîler kolu kuruldu
- 15 Haziran 923 Soissons Muharebesi: Kral I. Robert ölür, Burgonya dükü Raoul kral seçilir
- 19 Kasım 923 Li Cunxu Kaifeng'e girdi: Sonraki Liang yıkıldı
- 926 Hırvat Kralı Tomislav Bulgar ordusunu bozguna uğrattı
- 15 Mayıs 926 Li Cunxu Luoyang'da isyancı askerlerce öldürüldü
- 27 Mayıs 927 Çar Simeon öldü: Bulgaristan’ın büyük savaş dönemi kapandı
- 8 Eylül 927 Bizans-Bulgar barışı: Simeon’un oğlu Petar Bizans prensesiyle evlendi
- 929 Orta Cava Medang krallığının idari merkezi Wawa döneminde (927-28) doğuya taşındı; Sindok 929'da tahta çıktı (Doğu Cava dönemi)
- 930 İzlanda'nın ilk Althing'i Þingvellir'de toplandı
- 12 Ocak 930 Karmatîler Mekke'yi işgal edip Hacerülesved'i Ahsâ'ya (Lahsâ) götürdü; Bahreyn Karmatî Devleti Lahsâ'nın sahibi olarak ilk tarihli tanıklıkta
- 24 Ocak 931 Ebû Tâhir, Bahreyn'in idaresini mehdî diye tanıttığı İranlı'ya devretti; yeni mehdî seksen gün sonra öldürüldü
- 932 Büveyhî Ali İsfahan'ı işgal etti; Büveyhî hânedanı İran'ın batısında hâkimiyet kurmaya başladı
- 934 Bizans Malatya’yı aldı
- 28 Eylül 935 Bohemya Dükü Aziz Wenceslas kardeşi Boleslav tarafından öldürüldü
- 10 Aralık 935 Silla kralı Gyeongsun maiyetiyle Gaegyeong'e girdi; Taejo onu törenle karşıladı ve kızı Nangnang Prenses'i evlendirdi
- 26 Eylül 936 Ilicheon'da Goryeo, Hubaekje ordusunu yendi; Sin-geom teslim oldu, Taejo Hubaekje başkentine girdi ve Geç Üç Krallık birleşti
- 28 Kasım 936 Shi Jingtang Taiyuan'da Khitan desteğiyle imparator ilan edildi: Sonraki Jin kuruldu
- 11 Ocak 937 Li Congke ailesiyle birlikte Luoyang'da kendini yaktı: Sonraki Tang sona erdi
- 24 Ağustos 944 Halife Müttakî-Lillâh Mısır yönetimini otuz yıl süreyle Muhammed b. Tuğç'a verdi ve oğlu Ünûcûr'un veliahtlığını kabul etti (333/944; hicrî yılın ilk günü).
- 19 Aralık 945 Büveyhî Ahmed (Muizzüddevle) Bağdat'a girdi; şehir Büveyhî hâkimiyetine geçti
- 947 Hasan b. Ali el-Kelbî Sicilya valisi oldu: Kelbî Emirliği başladı
- 24 Şubat 947 Khitan Taizong Kaifeng'de taht töreni yaptı; ferman 'Büyük Liao' adıyla çıkarıldı
- 10 Ağustos 955 Lechfeld Savaşı: I. Otto Macar akınına son verir
- 957 Olga Konstantinopolis'e gidip vaftiz edildi
- 27 Temmuz 959 Zhou Shizong (Chai Rong) öldü; Liang Prensi tabutun önünde imparator ilan edildi
- 960 Kral Harald Blåtand vaftiz edildi; Danimarka'nın fiilî Hristiyanlaşması
- 6 Mart 961 Kandiye düştü: Nikephoros Phokas Girit’i geri aldı
- 2 Şubat 962 I. Otto Roma'da imparator tacı giyer; Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu'nun başlangıcı
- 963 Alp Tegin Gazne'yi Levikler'den alarak Gazneli Devleti'nin temelini attı
- 16 Ağustos 963 Nikephoros Phokas imparator oldu
- 965 İdil Bulgarları Hazar üstünlüğünden kurtulup tam bağımsız oldu
- 16 Ağustos 965 Tarsus Bizans’a teslim oldu: Kilikya Bizans hâkimiyetine girdi
- 966 Mieszko I Hristiyanlığı kabul etti; Polonya devletinin başlangıcı
- 967 Muizzüddevle öldü; Irak'ta oğlu Bahtiyâr'ın dönemi başladı
- 1 Temmuz 969 Fâtımîler Mısır'ı aldı: Cevher es-Sıkıllî Fustat'a girdi, Kahire'nin temeli atıldı
- 6 Temmuz 969 Kumandan Cevher es-Sıkıllî Fustat'a girerek Mısır'ı fethetti; İhşîdîler sona erdi
- 28 Ekim 969 Antakya Bizans’ın eline geçti
- 14 Kasım 969 Şam'da Muiz adına hutbe okundu; Cevher'in kumandanı Ca'fer b. Felâh Suriye'yi aldı
- 10 Aralık 969 Nikephoros Phokas öldürüldü; Ioannes Tzimiskes imparator oldu
- 13 Nisan 971 Tzimiskes Büyük Preslav’ı fırtınayla aldı: Doğu Bulgaristan Bizans’a katıldı
- 23 Nisan 971 Dorostolon (Silistre) önünde Tzimiskes Svyatoslav’ı yendi
- 972 Fâtımî halifesi Muiz Bulukkîn'i Mağrib valisi yapıp Kayrevan'a yerleştirdi; Zîrîler dönemi başladı
- 972 Mansûr b. Nûh'un yedi yıllık seferleri sonunda Saffârî Halef Sâmânîler adına hutbe okutmayı kabul etti
- 972 Svyatoslav Peçenek başbuğu Küre'ye yenilip öldü; oğulları arasında taht kavgası başladı
- 1 Temmuz 972 Hasan el-A'sam Remle'yi yeniden işgal edip güçlü bir Fâtımî ordusunu yendi
- 977 Böri Tegin görevden alındı; Sebük Tegin Gazne hükümdarı oldu ve Gazneli Devleti babadan oğula geçen hânedana dönüştü
- 979 Đinh hanedanı sona erdi; Lê Hoàn Đại Cồ Việt tahtına geçti (Hall: Đinh 968-79, Lê 979-1009)
- 1 Ağustos 979 Gaoliang Nehri Muharebesi: Song İmparatoru Taizong Youzhou önünde Khitan'a yenildi
- 980 Vladimir Kiev'i alıp Yaropolk'u öldürtü; Kiev Büyük Prensi oldu
- 24 Mayıs 985 Bahreyn Karmatîleri Basra'dan iki yıl sonra Kûfe'yi işgal etti; Büveyhîler karşısında tutunamayıp çekildiler
- 17 Ağustos 986 Traian Kapısı Savaşı: Basileios II Bulgarlar’a ağır yenilgi aldı
- 1 Ağustos 988 Kiev halkı Dinyeper'de toplu vaftiz edildi; Rus'un Hristiyanlaşması
- 989 Şerefüddevle öldü; Bahâüddevle Bağdat'ta Büveyhî tahtına oturdu
- 990 Via Francigena — Sigeric’in dönüş menzilleri (Roma – Siena – Lucca – Pontremoli – Piacenza – Vercelli – Aosta – Lausanne – Besançon – Reims – Arras – Guisnes)
- 31 Mart 990 Ebü'z-Zevvâd Musul'u aldı; Ukaylî hânedanı kuruldu
- 992 Hârun Buğra Han Semerkant'ı aldı; Karahanlılar Mâverâünnehir'e ilk kez girdi
- 25 Mayıs 992 Mieszko I öldü; oğlu Bolesław Chrobry birliği yeniden sağladı
- 1 Mart 994 Li Shun'un isyancıları Chengdu'yu aldı (Wang Xiaobo-Li Shun ayaklanması)
- 5 Şubat 995 Me'mûn b. Muhammed Afrigîlerin son hükümdarını bertaraf edip Hârizmşah unvanını aldı; Me'mûnîler kuruldu
- 25 Ocak 996 Sebük Tegin aracılığıyla yapılan anlaşmayla Siriderya sahası Katvân'a kadar Karahanlılar'da kaldı; Fâik Semerkant valisi oldu
- 997 Géza'nın ardından oğlu István Büyük Prens oldu
- 3 Ocak 998 Ebü'l-Hasan Ali Arslan Han öldü; Karahanlılar Ali ve Hasan kolu olmak üzere iki kol hâlinde sürdü
- 3 Mart 998 Mahmud kardeşi İsmâil'i yenerek Gazneli tahtına çıktı
- 14 Ekim 999 Karahanlı İlig Han Nasr Buhara'ya girdi; Sâmânî ailesi Özkent'e sürüldü, devlet fiilen sona erdi
- 1 Kasım 999 Halife Kādir-Billâh Mahmud'un saltanatını tasdik edip ona Yemînüddevle lakabını verdi
- 1000 Doge Pietro II Orseolo Dalmaçya şehirlerini boyunduruk altına alıp 'Dalmaçya Dükü' oldu
- 1000 Ragusa (Dubrovnik) ve güney Dalmaçya şehirleri Orseolo'ya biat etti
- 1000 Ebû İbrâhim İsmâil b. Nûh hapisten kaçıp Buhara'yı geri aldı ve 'Müntasır' unvanıyla Sâmânî tahtına çıktı
- 1000 Gazneli Mahmud Sîstan'a yürüdü; Halef 100.000 dinar ödeyip hutbeyi Mahmud adına okutmayı kabul etti
- 1000 I. István taç giyerek Macaristan Hristiyan Krallığı'nı kurdu (1000-1001)
- 1000 Althing, Hristiyanlığı resmî din olarak kabul etti
- 4 Eylül 1000 Mahmud ilk Hint seferine çıktı; Lâmgân bölgesindeki Hint kalelerini ele geçirdi
11. yüzyıl
- 1001 Basileios II Sofya’yı aldı
- 1001 Gazneli Mahmud ile Karahanlı Nasr b. Ali arasında Ceyhun nehri sınır kabul edildi
- 1003 Vidin sekiz aylık kuşatmadan sonra Bizans’a teslim oldu
- 1003 Gazneli Mahmud Sîstan'ı alıp Halef'i ele geçirdi; Saffârîler sona erdi
- 3 Ağustos 1003 Selçuk Bey'in oğlu Arslan Yabgu'nun Oğuzlar'ı Sâmânî İsmâil'le birlikte Karahanlı İlig Han Nasr'ı yendi
- 1004 Müslüman akıncılar Pisa'yı kısa süreliğine işgal etti
- 1005 Son Sâmânî emîri İsmâil el-Müntasır Merv civarında bir Arap kabilesince öldürüldü; Sâmânîler tarihe karıştı
- 1 Eylül 1006 Karahanlı Nasr b. Ali'nin Horasan'a gönderdiği iki ordu Mahmud tarafından geri püskürtüldü
- 1 Aralık 1007 Mahmud Belh civarında Karahanlı Nasr b. Ali ile Yûsuf Kadır Han'ın birleşik ordusunu yendi
- 1008 Batum Gürcistan Krallığı/Krallıkları hâkimiyetinde — kaynaktaki tarihli tanıklık
- 1009 Lý Công Uẩn Lê hanedanının ardından tahta çıktı; Lý hanedanı kuruldu (1009-1225)
- 15 Ağustos 1010 Belensiye (Valencia) Âmirî âzatlıları Mübârek ve Muzaffer'in eline geçti
- 1011 Mahmud Gur bölgesine ilk seferini düzenledi
- 1012 Bahâüddevle öldü; oğulları arasındaki mücadele Büveyhî birliğini parçaladı
- 23 Temmuz 1012 İlig Han Nasr öldü; kardeşi Arslan İlig Mansûr büyük kağan ilân edip Talas, Şâş, Fergana, Özkent, Hucend, Üsrûşene ve Buhara'yı hâkimiyetine aldı
- 1013 Mahmud Lahor'u Hindûşâhîler'den aldı; Lahor Gazneliler'in en gözde şehri oldu
- 1013 Süleyman el-Müstaîn ve taraftarları Kurtuba'ya girip II. Hişâm'ı yeniden tahttan indirdi; şehirde en az altmış âlim öldürüldü (403/1013; kaynak yılı verir, gün yok).
- 3 Şubat 1014 Kral Svend Tveskæg (Forkbeard) öldü
- 29 Temmuz 1014 Kleidion Savaşı: Basileios II Bulgar ordusunu yok etti
- 1015 Kral II. Robert, on üç yıl süren savaştan sonra Burgonya Dükalığı'nı Fransa tacına katar
- 15 Temmuz 1015 Büyük Prens Vladimir Vyshhorod'da öldü
- 1016 Hammûdîler Kurtuba'yı ve Endülüs tahtını ele geçirdi
- 23 Nisan 1016 II. Æthelred ölür; Cnut (Canute) Southampton'da toplanan ileri gelenlerce kral seçilir
- 1017 Togan Han Ahmed öldü; Yûsuf Kadır Han büyük kağanlığı ileri sürerek Gazneli Mahmud'dan yardım istedi
- 1018 Basileios II Ohri’ye girdi: Batı Bulgar başkenti Bizans’ın eline geçti
- 1018 Polonya Kralı Bolesław Chrobry Alman ve Peçenek desteğiyle Kiev'i aldı
- 1018 Bulgar topraklarının tamamı Bizans’a katıldı: I. Bulgar Devleti sona erdi
- 1018 Ivan Vladislav Draç önünde öldü
- 20 Aralık 1018 Mahmud Kannevc'i (Kanyakubja) fethetti
- 1019 Yaroslav Alta Nehri'nde Sviatopolk'u yenip Kiev tahtını geri aldı
- 9 Mayıs 1019 Mahmud Belh civarında Yûsuf Kadır Han ile Arslan İlig Mansûr'un birleşik ordularını yendi
- 27 Nisan 1020 Mahmud Gur'a ikinci seferini düzenledi ve Afganlar'ı itaat altına aldı
- 1021 Âmirîler hânedanı merkezi Belensiye olmak üzere kuruldu (1021-1094)
- 1021 Türklerin desteklediği Müşerrifüddevle Irak'a hâkim oldu; Sultânüddevle Irak'tan vazgeçti
- 26 Mart 1023 Kadı İbn Abbâd İşbîliye'yi hükümet merkezi ilân etti (Abbâdîler)
- 15 Mart 1024 Arslan İlig Mansûr tahttan feragat etti; Yûsuf Kadır Han Karahanlılar'ın büyük kağanı oldu
- 8 Eylül 1024 II. Konrad Alman kralı seçildi ve Mainz'da taç giydi — Salier hanedanı başladı
- 1025 Chola kralı I. Rajendra'nın deniz seferi: Sriwijaya (Palembang), Pannai ve Kadaram (Kedah) limanları yağmalandı, kral Sangramavijayottunggavarman esir alındı
- 4 Mart 1025 Mahmud ile Yûsuf Kadır Han Semerkant yakınında buluştu; Selçuklu Arslan Yabgu tutuklanıp Kālincâr Kalesi'nde hapsedildi
- 1026 Horodok Anlaşması: Yaroslav ile Mstislav Rus'u Dinyeper boyunca paylaştı
- 8 Ocak 1026 Mahmud Gucerat'taki Somnât (Sûmenât) Kalesi'ni fethetti
- 22 Şubat 1026 Ali Tegin Mâverâünnehir'in müstakil hükümdarı oldu; batıda ayrı bir Karahanlı kolunun temeli atıldı
- 11 Şubat 1027 Mahmud Hindistan'a son seferini Câtlar'a karşı yaptı; Mültan'da 1400 gemilik nehir filosu kurdu
- 1028 Knud den Store Norveç'te kral ilan edildi; Olav Haraldsson kaçtı
- 1030 Aversa Kontluğu kuruldu: Rainulf Drengot Norman kontu oldu
- 1030 Bilge Yaroslav Peipus Gölü ile Baltık arasını fethedip Yuryev'i (Tartu) kurdu
- 30 Nisan 1030 Sultan Mahmud Gazne'de öldü; Gazneli Devleti batıda Azerbaycan'dan doğuda Yukarı Ganj vadisine uzanıyordu
- 29 Temmuz 1030 Stiklestad Muharebesi: Kral II. Olav Haraldsson Trøndelag'da düştü
- 4 Ekim 1030 Mesud tahta geçen kardeşi Muhammed'i indirip hapsetti ve sultan oldu
- 1032 Burgonya (Arles) Krallığı'nın son kralı III. Rudolph ölür; ülkesi II. Conrad'a (Alman imparatoru) kalır — Basel imparatorluk topraklarına girer
- 1032 Burgonya (Arles) Krallığı'nın son kralı III. Rudolph ölür; ülkesi II. Conrad'a (Alman imparatoru) kalır — Cenevre imparatorluk topraklarına girer
- 1032 Burgonya (Arles) Krallığı'nın son kralı III. Rudolph ölür; ülkesi II. Conrad'a (Alman imparatoru) kalır — Lyon imparatorluk topraklarına girer
- 1032 Ali Tegin Tamgaç Buğra Karahakan unvanıyla bağımsızlığını yeniden ilân etti
- 1032 Orseolo ailesi sürgün edildi; hanedanlaşma eğilimi kesin olarak kırıldı
- 7 Aralık 1032 Yûsuf Kadır Han öldü; devlet yönetimini oğulları Arslan Han Süleyman ile Buğra Han Muhammed üstlendi
- 12 Mayıs 1035 Tuğrul ve Çağrı Beyler Ceyhun'u geçip Gazneli hâkimiyetindeki Horasan'a girdi
- 29 Haziran 1035 Selçuklular Nesâ civarında Gazneli Hâcib Begtoğdı'nın ordusunu bozguna uğrattı
- 1 Ağustos 1035 Mesud barış yaptı: Dihistan Çağrı Bey'e, Nesâ Tuğrul Bey'e, Ferâve Mûsâ Yabgu'ya bırakıldı
- 12 Kasım 1035 Knud den Store öldü; Kuzey Denizi İmparatorluğu dağıldı
- 1036 Mstislav'ın ölümüyle Yaroslav tek hükümdar oldu; Peçenekler ağır yenilgiye uğratıldı
- 1038 Guaimario amcasından Capua'yı alıp Amalfi, Sorrento ve Gaeta'yı da boyunduruğa aldı
- 1038 Li Yuanhao imparatorluğunu ilan etti (Batı Xia, Xingzhou)
- 1038 Kral I. István öldü; Árpád hanedanında karışıklık dönemi
- 1040 Petar Delyan ayaklanması: Üsküp dahil birçok kale ayaklananların eline geçti
- 1040 Stefan Vojislav Zeta’da bağımsızlık hareketini başlattı
- 1040 Xia ordusu Yanzhou'ya saldırdı; Fuyan ve Huanqing yollarının iki komutan yardımcısı yakalandı
- 23 Mayıs 1040 Dandanakan Savaşı: Selçuklular Gazneli ordusunu bozguna uğrattı; Horasan Gazneliler'in elinden çıktı
- 1041 Tahta geri çıkarılan Muhammed öldürüldü; Mevdûd Gazneli sultanı oldu
- 31 Ağustos 1041 Karahanlılar Doğu ve Batı olarak ikiye ayrıldı: Aynüddevle Muhammed ile Böri Tegin İbrâhim Mâverâünnehir'de bağımsız devlet kurdu
- 1042 George Maniakes İtalya katepanı olarak Taranto’ya çıktı
- 1042 Normanlar Melfi'yi başkent seçti; Demirkol Guglielmo Apulya kontu seçildi
- 21 Ağustos 1042 Tuğrul Bey Rey'i devletinin merkezi yaptı
- 1044 Celâlüddevle öldü; Bağdat'ta hutbe Ebû Kâlîcâr adına okunarak Büveyhî kolları birleşti
- 19 Aralık 1045 Nâsır-ı Husrev, Merv'de gördüğü rüyanın ardından kıbleye seferi niyetlendi
- 1 Ağustos 1046 Annâzî Sa'dî Hulvân'da İbrâhim Yinal adına hutbe okuttu
- 5 Mart 1047 Nâsır-ı Husrev Kudüs'e vardı
- 2 Ağustos 1047 Nâsır-ı Husrev hac dönüşü Fâtımî başkenti Kahire'ye geldi
- 1048 İbrâhim Yinal Pasinler ovasında Bizans ordusunu yendi
- 16 Haziran 1048 Kavurd Bey Kirman'ın merkezi Berdesîr'i alarak Kirman'daki Büveyhî hâkimiyetine son verdi
- 1050 Kavurd Bey Kirman'ın güney kesimi Germsîr'i Kufs kavmi'nden alıp bütün Kirman'ı ele geçirdi; Hürmüz emîri tâbi oldu
- 1052 Türk kumandan Tuğrul on bir şehzadeyi öldürüp Gazne tahtını ele geçirdi; kısa süre sonra öldürülünce Ferruhzâd tahta çıkarıldı
- 3 Mayıs 1052 Aynüddevle öldü; Böri Tegin İbrâhim (Tamgaç Han) büyük kağan olup başşehir olarak Semerkant'ı seçti
- 24 Ekim 1052 Nâsır-ı Husrev Basra-İsfahan yoluyla yedi yıl sonra Belh'e döndü
- 1054 Şîraz'a hâkim olan Fülâd Sütûn Tuğrul Bey adına hutbe okuttu
- 20 Şubat 1054 Bilge Yaroslav Kiev'de öldü; Rus'un parçalanma süreci başladı
- 5 Kasım 1054 Ukaylî Kureyş Tuğrul Bey adına hutbe okuttu
- 1056 Piskopos ile soyluların anlaşması Cenova komün özerkliğini doğurdu
- 21 Mart 1056 Doğu Karahanlı hükümdarı Arslan Han Süleyman kardeşi Muhammed'in topraklarına yaptığı seferde esir düştü
- 1057 Hilâlî yağması: Mu‘izz b. Bâdîs Mehdiye’ye çekildi, Zîrî hâkimiyeti Kayrevan’da sona erdi
- 10 Mart 1057 Zîrî emîri Muiz Kayrevan'dan ayrılıp Mehdiye'ye gitti; Kayrevan Hilâlîler'in eline düştü
- 1058 Halife Tuğrul Bey'e yedi siyah hil'at giydirip «melikü'l-meşrik ve'l-mağrib» unvanını verdi
- 28 Şubat 1058 Abbâdîler Cezîretülhadrâ'yı (Algeciras) Hammûdîler'den aldı (450/1058)
- 1059 Melfi Sinodu: Papa Norman fetihlerini onayladı
- 1059 Guiscard II. Gisulf'un prensliğinden toprak koparmaya başladı
- 17 Şubat 1059 İbrâhim b. Muhammed Yinal Tegin tarafından öldürüldü; Tuğrul Karahan Mahmud Doğu Karahanlılar'ın büyük kağanı oldu
- 17 Şubat 1059 Gazneli İbrâhim ile Çağrı Bey arasında barış antlaşması imzalandı; sınırlar mevcut hâliyle korundu
- 23 Temmuz 1059 İbrâhim Yinal'ın isyanı bastırıldı; Yinal yay kirişiyle boğularak öldürüldü
- 8 Ocak 1060 Tuğrul Bey halifeyi Bağdat'a geri getirdi; Fâtımî hutbesi okutan Besâsîrî yakalanıp öldürüldü
- 1061 Kont Roger Messina'yı ele geçirdi (1061)
- 1 Temmuz 1062 Kavurd Bey Fazlûye'yi yenip Şîraz'a girdi; Büveyhî toprakları tümüyle Selçuklular'a geçti
- 4 Eylül 1063 Tuğrul Bey Rey'de öldü; yerine Alp Arslan geçti
- 1064 Sultan Alparslan Ani'yi fethetti ve şehrin idaresini Şeddâdî Ebû Şücâ‘ Menûçihr'e verdi
- 1064 Alparslan Bizans'a tâbi Arpaçayı kıyısındaki Ani'yi aldı ve Gürcü Kralı Bagrat'ı vergiye bağladı
- 27 Nisan 1064 Halife Alparslan'ı tantanalı bir törenle sultan ilân etti
- 10 Kasım 1065 Zünnûnî Yahyâ el-Me'mûn Âmirî Abdülmelik'i tahttan uzaklaştırdı; Belensiye (Valensiya) Zünnûnîler'e geçti
- 1066 Alparslan Üstyurt–Mangışlak seferinden sonra Hârizm'i oğlu Ayaz'a verdi
- 5 Ocak 1066 Edward Confessor ölür; Harold Godwinson Londra'da kral seçilip taçlanır
- 25 Eylül 1066 Harald Hardråde Stamford Bridge'de öldü
- 25 Aralık 1066 Norman dükü William Westminster'de İngiltere kralı olarak taçlanır
- 1067 Kavurd Alp Arslan'dan kopup hutbe ve sikkeyi kendi adına yaptırdı; Alp Arslan Kirman'a yürüdü, sonra affetti
- 1068 Doğu ve Batı Karahanlılar sınır antlaşması yaptı: batı sınırı Siriderya boyunca Hucend'e kadar, bütün Fergana Doğu Karahanlılar'a kaldı
- 1069 Kuzey isyanı: Danimarkalılar ve İngilizler York'u ele geçirir; William şehri kuşatıp geri alır, kuzeyi tahrip eder
- 20 Ekim 1069 Mekke hutbesi Fâtımîlerden Abbâsî halifesi ve Sultan Alparslan adına çevrildi
- 1071 Brindisi Bizans'tan Normanlara geçti: Apulya Dükalığı
- 1071 Lecce Bizans'tan Normanlara geçti: Apulya Dükalığı
- 1071 Katanya (Catania) Normanların eline geçti (1071)
- 1071 Bari Normanlar’a düştü: Bizans İtalya’yı kaybetti
- 1071 Dânişmend Gazi Sivas'ı fethetti
- 26 Ağustos 1071 Malazgirt Savaşı: Alparslan Bizans ordusunu yendi, IV. Romanos esir düştü
- 1072 Palermo, Kont Roger ve Robert Guiscard'a teslim oldu; İslâm başkenti Norman oldu
- 15 Aralık 1072 II. Nasr, Alparslan'ın ölümü üzerine Tirmiz'i aldı, ardından Belh'e yürüyüp burayı da zaptetti
- 1073 Philaretos Hunu (Elbistan yöresi) şehrinde Ermeni rahiplerini toplayıp bir katolikos seçtirerek şehri katolikosluk merkezi yaptı
- 1073 Kıtlık ve iç karışıklık sırasında Akkâ valisi Bedr el-Cemâlî Kahire'ye çağrıldı, İldeniz'in tutuklanmasıyla vezirliği ve idareyi ele aldı (Ocak 1073).
- 20 Mart 1073 Abbâsî halifesi Melikşah adına hutbe okuttu
- 15 Nisan 1073 Kavurd Melikşah'ın kuvvetlerine yenildi ve öldü
- 1075 Papa VII. Gregorius, ruhban atamasında lay investiture'ü (din dışı kişilerce rütbe verme) yasaklar
- 1075 Tuğrul Tegin Ömer iki ay sonra iktidarı kaybetti; Kâşgar hâkimi Tamgaç Buğra Han Ebû Ali Hasan Doğu Karahanlılar'ın büyük kağanı oldu
- 16 Ağustos 1075 Melikşah'ın emîri Savtegin Arrân'ı zaptetti; Şeddâdîler'in Gence kolu sona erdi
- 1076 Sultan Melikşah Gürcistan seferiyle Kartli'ye kadar geldi; bölgenin sorumluluğunu Serheng Savtegin'e verdi
- 1076 Salerno, Robert Guiscard'a düştü; Lombard Salerno Prensliği sona erdi
- 1076 Worms Sinodu: IV. Henry VII. Gregorius'u tahttan indirdiğini ilan eder; Gregorius onu aforoz eder
- 5 Ağustos 1076 Lahsâ yedi yıllık kuşatmanın sonunda Uyûnîler'in eline geçti: Karmatîler Lahsâ'dan çıktı (469/1076)
- 1077 Canossa Yürüyüşü: IV. Heinrich Papa VII. Gregorius'un huzurunda Matilda'nın kalesinde af diledi
- 1078 Kıpçaklar, isyan eden Peçeneklerle birlikte Edirne'yi kuşattı
- 1078 Süleyman Şah İznik ve civarını fethedip İznik başşehir olmak üzere Anadolu Selçuklu Devleti'ni kurdu
- 14 Temmuz 1078 Melikşah Aras üzerinden Gürcistan'a girip Somkheth bölgesini yağmaladı ve Yuane'yi esir aldı
- 4 Temmuz 1079 Melikşah Kirman üzerine yürüdü; Sultan Şah itaat edip kızıyla evlendirildi
- 1080 Murâbıtlar Tilimsân, Vecde ve Vehrân'ı alıp Cezayir şehrine ulaştı
- 7 Mart 1080 Papa VII. Gregorius IV. Henry'yi ikinci kez aforoz edip tahttan düşürür
- 1 Ekim 1080 Müslim b. Kureyş Halep iç kalesini alıp Mirdâsîler'in hâkimiyetine son verdi (Rebîülâhir 473)
- 1081 Robert Guiscard Valona'ya çıkıp Korfu'yu aldı
- 1081 Süleyman Şah ile Aleksios Komnenos barış yaptı: İzmit–İstanbul arasındaki Drakon çayı sınır oldu
- 1 Nisan 1081 Aleksios Komnenos İstanbul’a girdi: Komnenos hanedanı başladı
- 1082 Anadolu Selçuklu kurucusu I. Süleyman Şah Tarsus'u fethetti
- 1082 Konstantin Bodin Zeta (Duklja) hükümdarı oldu; Raşka ve Bosna’yı boyunduruğa aldı
- 1082 Bizans İmparatoru Alexios Komnenos Venedik'e Altın Bulla (krizobol) ile geniş ticaret ayrıcalıkları verdi
- 1083 I. Süleyman Şah Çukurova'ya sefer düzenleyip Tarsus, Adana, Aynizerbâ ve Misis'i fethetti
- 24 Mart 1084 Roma IV. Henry'ye teslim olur; Antipapa III. Clemens (Guibert) tahta çıkarılır, Henry imparator tacı giyer, Gregorius Roma'dan kaçar
- 12 Aralık 1084 Süleyman Şah Antakya'yı ele geçirdi; kale 12 Ocak 1085'te düştü
- 1085 Bitlis Dilmaçoğlu Mehmed Bey'e iktâ edildi: Dilmaçoğulları Beyliği kuruldu
- 1085 Çubuk Bey Harput'u fethederek Palu ve Çemişkezek çevresini içine alan Çubukoğulları Beyliği'ni kurdu
- 1085 Süleyman Şah'ın emîri Buldacı Ceyhan (Elbistan) bölgesini fethetti
- 29 Nisan 1085 Sultan Melikşah Bitlis ve yöresini Dilmaçoğlu Mehmed Bey'e iktâ etti; Dilmaçoğulları Beyliği başladı
- 8 Mayıs 1085 Toledo Kastilya'ya teslim edildi; Zünnûnî Yahyâ el-Kādir Belensiye'ye çekildi
- 25 Mayıs 1085 VI. Alfonso Toledo’ya girdi: şehir Kastilya hâkimiyetine geçti
- 20 Haziran 1085 Müslim b. Kureyş Süleyman Şah'a karşı Kurzâhil'de yenilip öldürüldü
- 17 Temmuz 1085 Robert Guiscard Kefalonya'da öldü; Roger Borsa Apulya dükü oldu
- 1086 Sultan Melikşah büyük ordu ile Kafkasya'ya gelip bölgeyi tamamen itaat altına aldı
- 4 Haziran 1086 Süleyman b. Kutalmış Aynüseylem'de yenilip öldü; Antakya Anadolu Selçuklularından çıktı
- 4 Haziran 1086 Aynüseylem Savaşı: Süleyman Şah Suriye Selçuklu hükümdarı Tutuş'a yenilip öldü
- 30 Haziran 1086 Yûsuf b. Tâşfîn Cezîretülhadrâ'ya (Algeciras) çıktı; Endülüs'e birinci geçiş
- 10 Temmuz 1086 IV. Knud (Aziz Knud) Odense'de Sankt Albani Kilisesi'nde öldürüldü
- 1087 Geç Üç Yıl Savaşı'nın sonunda Mutsu ve Dewa Kiyohira'nın elinde birleşti; Hiraizumi'de Ōshū Fujiwara hanedanı başladı
- 27 Mart 1088 Melikşah Buhara ve Semerkant'ı zaptedip Batı Karahanlı Ahmed Han'ı esir alarak İsfahan'a götürdü
- 16 Mart 1089 Kâşgar hâkimi Buğra Kara Hakan Hasan Melikşah adına hutbe okuttu; Batı ve Doğu Karahanlılar Selçuklu metbûluğunu tanıdı
- 6 Mart 1090 Melikşah Semerkant'ı ikinci kez zaptedip Emîr Atsız'ı vali tayin etti
- 6 Mart 1090 Hasan Sabbâh Alamut'ta Nizârî-İsmâilî Devleti'ni kurdu
- 1092 Çaka Bey üç ay süren Bizans kuşatmasının ardından askerlerinin sağ çıkması şartıyla Midilli'yi Bizans'a bıraktı
- 19 Kasım 1092 Melikşah Bağdat'ta öldü; imparatorluk Kâşgar'dan Ege'ye ve Yemen'e uzanıyordu
- 20 Kasım 1092 Melikşah öldü; Antakya Yağısıyan'la birlikte Suriye Selçuklusu Tutuş'a bağlandı
- 1093 I. Kılıcarslan İznik'i teslim alıp Anadolu Selçuklu tahtına çıktı
- 1 Şubat 1093 Berkyaruk–Terken Hatun barışı: İsfahan ve Fars Terken Hatun ile oğlu Mahmud'a bırakıldı
- 21 Ocak 1094 Halife Muktedî Berkyaruk'u «Rükneddin» lakabıyla sultan ilân etti
- 15 Haziran 1094 El Cid Valensiya'ya el koydu: Valensiya (El Cid) Prensliği kuruldu
- 29 Aralık 1094 Müstansır-Billâh öldü; vezir Efdal Müsta'lî'yi halife ilan etti, bu olay Fâtımî İsmâilîliği'nin Müsta'liyye ve Nizâriyye diye ikiye ayrılmasına yol açtı (18 Zilhicce 487).
- 1095 Çaka Bey damadı I. Kılıcarslan tarafından bir ziyafet sırasında öldürüldü
- 26 Şubat 1095 Berkyaruk Rey civarındaki savaşta amcası Suriye Selçuklu hükümdarı Tutuş'u yendi; Tutuş savaş meydanında öldü
- 25 Haziran 1095 Batı Karahanlı Ahmed Han zındıklıkla suçlanıp idam edildi; yerine Kılıç Tamgaç Han I. Mes'ûd getirildi
- 1096 Althing İzlanda'nın ilk vergisi olan kilise ondalığını kabul etti (1096-97)
- 21 Ekim 1096 Kılıcarslan Pierre l'Ermite'in başındaki Haçlı kitlesini imha etti
- 1 Kasım 1096 Selçuklu emîri Kürboğa Musul'u uzun kuşatmadan sonra aldı; Ukaylîler'in Musul'daki hâkimiyeti sona erdi
- 1097 I. Kılıcarslan Dânişmendliler'in de ele geçirmek istediği Malatya'yı kuşattı; Haçlılar İznik'e yönelince kuşatmayı kaldırdı
- 1097 Haçlılar Elbistan'ı ele geçirip yönetimini bir şövalyeye verdi
- 1097 İznik'in kaybedilmesi üzerine Kılıcarslan Konya'yı devletin merkezi yaptı
- 1097 Milano Komünü kuruldu (sürecin tamamlanması)
- 1097 Liubech Kongresi: knezler babadan kalan toprağı elinde tutma ilkesini kabul etti
- 19 Haziran 1097 İznik Haçlılara teslim oldu; Selçuklu merkezi Konya'ya çekildi, Bizans batı Anadolu'yu geri almaya başladı
- 19 Haziran 1097 İznik Bizans'a teslim edildi
- 28 Ağustos 1097 Rıdvan Halep'te Fâtımî halifesi adına hutba okuttu; Sünnî tepki üzerine yaklaşık dört hafta sonra vazgeçip Abbâsî halifesinden özür diledi (17 Ramazan 490).
- 1098 Bohemund Antakya kuşatmasında yardım eden Cenovalılara geniş ticaret ayrıcalıkları verdi
- 3 Haziran 1098 Haçlılar Antakya'yı aldı — Antakya Prinkepsliği kuruldu
- 7 Haziran 1099 Haçlı ordusu Kudüs önüne geldi ve kuşatmaya başladı
- 1100 Niksar Dânişmendliler hâkimiyetinde — kaynaktaki tarihli tanıklık
- 23 Şubat 1100 Zhezong öldü; Prens Duan (Huizong) Kaifeng'de imparator oldu
- 1 Temmuz 1100 Gümüştegin Gazi, Antakya Prinkepsi Bohemund'u pusuya düşürüp esir aldı ve Niksar'a götürüp hapsetti
- 1 Ağustos 1100 Cenova Komünü'nün ilk resmî haçlı seferi yola çıktı
12. yüzyıl
- 1101 Kılıcarslan, Dânişmendli Gümüştegin Gazi ile Niksar'a yürüyen Lombard Haçlıları yok etti; diğer Haçlı ordular Ereğli yakınında bozuldu
- 23 Haziran 1101 Haçlılar ile İmparator Aleksios Komnenos arasındaki anlaşma uyarınca Ankara Bizans'a bırakıldı
- 1 Ağustos 1101 Gümüştegin, I. Kılıcarslan ve Rıdvân Merzifon yakınlarında Lombard Haçlı ordusunu bozguna uğrattı
- 16 Kasım 1101 I. Arslanşah (Kirmanşah'ın oğlu) Kirman tahtına çıktı; Îrânşâh halk fetvasıyla öldürülmüştü
- 1102 Sökmen Hasankeyf'i teslim aldı; Artuklular'ın Hısnıkeyfâ kolu kuruldu
- 1102 Kálmán Hırvatistan'ı (1097-1102) ve Dalmaçya'yı (1102-1105) fethetti
- 5 Mayıs 1102 Belensiye (Valensiya) Murâbıtlar tarafından zaptedildi (1102)
- 22 Mayıs 1102 Karahanlı Hârun Tegin Sencer'e esir düşüp idam edildi; Tirmiz (Termez) Büyük Selçuklu elinde kaldı
- 1103 Sökmen Mardin'i yeğeni Yâkūtî'nin ölümünden sonra ele geçirdi
- 19 Mart 1103 Hoy önündeki son çatışmada Muhammed Tapar Berkyaruk'a yenildi
- 1 Ağustos 1103 I. Kılıcarslan Maraş yakınlarında Gümüştegin Gazi'yi yendi
- 1104 Gümüştegin Gazi Sivas'ta öldü; oğlu Emîr Gazi Dânişmendli hânedanının başına geçti
- 1104 Berkyaruk ile Muhammed Tapar barışı: Hârizm–Horasan Sencer'e, Irak–Fars–Hûzistan Berkyaruk'a, Arrân–Azerbaycan–Doğu/Güneydoğu Anadolu–Cezîre–Suriye Tapar'a bırakıldı
- 1104 Raymond, Aralık 1103'te şehir varoşlarında karargâh kurduktan sonra Bizanslılar'ın yardımıyla Trablus'a 5 km mesafede büyük bir kule yaptırdı; kuşatma sıkılaştı.
- 7 Mayıs 1104 Sökmen el-Kutbî ile Çökürmüş, Harran (Belih) civarında Urfa Kontu Baudouin du Bourg ile Josselin'i yendi ve esir aldı
- 1 Ekim 1104 Sökmen öldü; yerine oğlu İbrâhim geçti
- 21 Aralık 1104 Berkyaruk öldü; Muhammed Tapar oğlu II. Melikşah'ı bertaraf edip Selçuklu Devleti'ni yeniden birleştirdi
- 1107 Kılıcarslan Musul valisi Çavlı Sakavu ile savaşırken Habur çayında boğularak öldü
- 1107 Muhammed Tapar İsfahan civarındaki Şahdiz (Dizkûh) Kalesi'ni zaptedip içindeki Bâtınîler'i öldürttü
- 31 Temmuz 1109 Vezir Ahmed b. Nizâmülmülk Alamut'a büyük bir orduyla gönderildi; kış yüzünden sonuç alınamadı
- 1110 Muhammed Tapar Gürcü kuvvetlerini bozguna uğrattı ve bazı şehirleri tahrip etti
- 1110 Büyük Selçuklu Sultanı Muhammed Tapar'ın gönderdiği Melikşah (Şâhinşah) Konya'da Anadolu Selçuklu tahtına oturdu
- 13 Nisan 1111 V. Henry Roma'da imparator tacı giyer; investiture sorunu kısa süreli bir uzlaşıya bağlanır
- 1 Eylül 1111 Sökmen el-Kutbî Fırat kıyısındaki Bâlis'te öldü; yerine oğlu Zahîrüddin İbrâhim geçti
- 1112 Kontluğun başkenti Palermo'ya taşındı
- 28 Haziran 1112 Ali b. Yûsuf Tuleytula'yı (Toledo) kuşattı ama alamadı
- 1113 II. Suryavarman iki krallığı birleştirerek tahta çıktı; Brahman Divakara taç giydirdi (Angkor Vat'ın müstakbel banisi)
- 1113 Kiev ayaklanması sonrası Volodymyr Monomakh Kiev tahtına çıktı
- 18 Haziran 1113 Halep'te Hasan Sabbâh'ın Suriye'deki vekilleriyle çok sayıda Bâtınî öldürüldü
- 1115 Kontes Matilda'nın ölümünden sonra Floransa komün özerkliğini kazandı
- 1115 Matilda'nın ölümüyle Toskana'ya imparatorluk markizleri atanmaya başlandı
- 24 Temmuz 1115 Kontes Matilda öldü; Kanosa Hanedanlığı'nın sonu (mirası papalık ile imparatorluk arasında anlaşmazlık konusu oldu)
- 1116 Niğde Anadolu (Türkiye) Selçuklu Devleti hâkimiyetinde — kaynaktaki tarihli tanıklık
- 16 Mayıs 1116 Mesud Dânişmendli Emîr Gazi'nin yardımıyla kardeşi Melikşah'ı devirip Konya tahtını aldı
- 5 Mayıs 1117 Behram Şah, Selçuklu Sencer'in desteğiyle Gazne tahtına çıktı
- 1118 IV. David 45.000 Kıpçak ailesini Gürcistan'a yerleştirmeye başladı
- 24 Nisan 1118 Erzen Emîri Togan Arslan Dvin'e saldırıp Şeddâdî Menûçihr'i öldürdü ve şehri topraklarına kattı
- 6 Mayıs 1118 Mahmud Bağdat'ta Irak Selçuklu sultanı ilân edildi — Irak Selçuklu Devleti kuruldu
- 1 Haziran 1118 Horasan Meliki Sencer yeğeni Mahmud'un sultanlığını tanımayıp kendi sultanlığını ilân etti
- 16 Ağustos 1118 II. Ioannes Komnenos taç giydi
- 19 Aralık 1118 Aragon Kralı I. Alfonso Zaragoza'ya girdi; şehir Murâbıtlar'dan Aragon'a geçti
- 1119 II. Ioannes Komnenos Denizli'yi geri aldı
- 10 Eylül 1119 Sâve Savaşı: Sencer yeğeni Mahmud'u yendi; Mâzenderan, Taberistan, Kūmis, Damgan ve Rey'i aldı
- 7 Kasım 1119 Sencer–Mahmud antlaşması: Muhammed Tapar'ın doğrudan yönettiği toprakların bir kısmı Mahmud'a bırakıldı; Irak Selçukluları ayrıldı
- 1121 David Tiflis'teki Selçuklu hâkimiyetine son verip şehri aldı; Tiflis Gürcistan'ın başşehri oldu
- 12 Ağustos 1121 Gürcü Kralı David Didgori'de Müslüman ordusunu bozguna uğrattı; Tiflis ve Ani'ye giden yol açıldı
- 13 Kasım 1121 İbn Tûmert mehdîliğini ilân etti
- 1122 II. Ioannes Peçenekler’i Eski Zağra yakınında kesin olarak yendi
- 23 Eylül 1122 Worms Konkordatosu — Yatırım (investitür) çekişmesi sona erdi
- 19 Kasım 1122 Necmeddin İlgazi öldü; oğulları Süleyman Meyyâfârikīn'da, Timurtaş Mardin'de hüküm sürdü
- 1 Mart 1123 Ani'nin Hıristiyan halkı şehri Gürcü Kralı David'e teslim etti; Saltuklu Emîr Ali'nin satın aldığı şehir elden çıktı
- 1124 Dânişmendli Emîr Gazi Malatya'yı teslim aldı; Elbistan da Dânişmendlilere geçti
- 13 Haziran 1124 Emîr Gazi uzun kuşatmanın ardından Malatya'yı teslim aldı
- 10 Aralık 1124 Kılıcarslan'ın dul eşi Ayşe Hatun ve oğlu Tuğrul Arslan Malatya'yı Dânişmendliler'e teslim edip Minşar Kalesi'ne çekildi
- 1125 Venedikliler korsan yuvası olan Modon'u yerle bir etti
- 19 Ocak 1126 Huizong tahttan çekildi, Qinzong Kaifeng'de imparator oldu
- 4 Mart 1126 Jin ordusu Kaifeng önünden çekildi: ilk kuşatma sona erdi
- 1127 II. Roger Reggio'da ordu tarafından dük ilan edildi
- 20 Nisan 1127 Jin, Kaifeng'de Zhang Bangchang'ı 'Chu' imparatoru yaptı
- 13 Mayıs 1127 Jin, Huizong ile Qinzong'u ve saray hazinesini Kuzey'e götürdü
- 1128 Taranto Apulya Dükalığı'ndan Sicilya Krallığı'na geçti (II. Ruggero)
- 1128 Cosenza Apulya ve Calabria Dükalığı'ndan Sicilya Krallığı'na geçti (II. Ruggero)
- 1128 Reggio Calabria Apulya ve Calabria Dükalığı'ndan Sicilya Krallığı'na geçti (II. Ruggero)
- 1128 Arslan Han Ahmed b. Hasan Balasagun–Hoten–Kâşgar bölgesine giren Karahıtay öncü kuvvetlerini yendi
- 1128 Kutbüddin Muhammed öldü; Sencer oğlu Atsız'ı menşurla Hârizmşah tayin etti
- 22 Ağustos 1128 Benevento yakınında Papa II. Honorius II. Roger'i Apulya, Calabria ve Sicilya dükü olarak tanıdı
- 1129 Dânişmendliler Çankırı, Kastamonu ve Karadeniz sahillerini kontrol altına aldı
- 23 Şubat 1129 Jin öncüleri Yangzhou'ya ulaştı: Gaozong Yangzhou'dan Zhenjiang'a kaçtı
- 5 Mart 1129 Gaozong Hangzhou'ya vardı ve konakladı (1129)
- 26 Mart 1129 Miao Fu ve Liu Zhengyan darbesi: Wang Yuan öldürüldü, Gaozong tahttan çekilmeye zorlandı
- 1130 Şeddâdî IV. Fazl Erzen Emîri Kurti'nin Dvin'i geri almak için giriştiği savaşta öldü
- 22 Ocak 1130 Jin generali Wuzhu Lin'an'a saldırdı; vali şehri terk etti
- 25 Aralık 1130 II. Roger Palermo'da Sicilya kralı olarak taç giydi
- 1131 Saltuklu Ziyâeddin Gazi Gürcü Kralı İvani'yi bozguna uğrattı
- 1131 Amalfi, II. Roger'in Sicilya Krallığı'na katıldı
- 1131 Sultan Mahmud öldü; vezir ve atabeg Aksungur oğlu Dâvud'u tahta geçirdi
- 14 Eylül 1131 Anjou Kontu Fulk ile Melisende, Kutsal Kabir Kilisesi'nde kral ve kraliçe olarak taç giydi; II. Baldwin'in ölümüyle Anjou hanedanı Kudüs tahtına geçti.
- 1132 Emîr Gazi, Bizans İmparatoru Ioannes Komnenos'un işgal ettiği Kastamonu yöresini geri aldı
- 25 Mayıs 1132 Dînever savaşı: Sencer Azerbaycan'a giden yeğenleri Mesud ve Selçuk Şah'ı bozguna uğrattı
- 1134 Emîr Gazi öldü; büyük oğlu Melik Muhammed Malatya'da hükümdar ilân edildi
- 1134 Kral Sverker İsveç'te Svea ve Göt halklarını kalıcı biçimde birleştirdi (1134-1155)
- 1134 Kayseri Dânişmendliler hâkimiyetinde — kaynaktaki tarihli tanıklık
- 1 Kasım 1134 Tuğrul öldü; Mesud Irak Selçuklu sultanı oldu
- 1135 Babenberg'ler yaklaşık 1135'te Viyana'nın şehir sahibi oldu (Viyana, Babenberg Markı)
- 1135 Sencer vergiyi göndermeyen Behram Şah'a karşı Gazne'ye kadar yürüdü; Behram Şah affedilip yerinde bırakıldı
- 1135 Pisa donanması Amalfi'yi yağmaladı
- 1137 II. Ioannes Kilikya’yı Bizans hâkimiyetine soktu: Misis (Mopsuestia) alındı
- 1137 Yeh-lü Ta-şi Hucend yakınlarında Sencer'in tayin ettiği Batı Karahanlı hükümdarı Mahmûd'u yendi
- 1138 Sencer Belh'ten Hârizm'e yürüyüp istiklâlini ilân eden Atsız'ın ordusunu yendi
- 1138 III. Bolesław'ın vasiyeti: ülke oğulları arasında bölündü, seniorat sistemi başladı
- 25 Temmuz 1139 Mignano'da Papa II. Innocentius II. Roger'in krallığını tanıdı
- 1141 Katvân zaferinden sonra Hârizmşahlar Karahıtaylar'a tâbi olup haraç ödemeyi kabul etti
- 17 Aralık 1141 Song-Jin barış şartları belirlendi: sınır Huai Nehri, yıllık 250 bin tael gümüş ve 250 bin top ipek
- 1142 Sultan Mesud Sivas'ı aldı; Ankara, Çankırı ve Kastamonu'yu Dânişmendliler'den alıp oğlu Şâhinşah'a verdi
- 1142 Kemah Mengücüklüler (Mengücekoğulları) hâkimiyetinde — kaynaktaki tarihli tanıklık
- 27 Ocak 1142 Yue Fei ve Zhang Xian Dali Mahkemesi'nde yargılandı; Yue Fei'ye ölüm verildi
- 1 Şubat 1142 Gürhan Yeh-lü Ta-şi öldü; yerine karısı Kuyang (Tu-pu-yen) geçti
- 1 Eylül 1142 Arslanşah'ın oğlu Muhammed babasını hapsedip Kirman Selçuk tahtına geçti
- 1143 Roma Komünü kuruldu: senato yenilendi (renovatio senatus), Papa'nın dünyevî egemenliği askıya alındı
- 17 Haziran 1143 Sultan Mesud üç ay süren Malatya kuşatmasını başlattı; sonuç alamayıp 14 Eylül 1143'te kaldırdı
- 6 Aralık 1143 Melik Muhammed Kayseri'de öldü; Dânişmendliler Sivas, Malatya ve Kayseri kollarına ayrıldı
- 4 Temmuz 1144 Erbil'de Zeynüddin Ali Küçük hükümdar listesine girer (Begteginliler)
- 1 Ağustos 1144 Hısnıkeyfâ Artuklu hükümdarı Dâvud öldü; yerine oğlu Fahreddin Kara Arslan geçti
- 1147 Normanlar Korinthos’u yağmaladı
- 1147 Sicilya Kralı Roger Korfu’yu aldı
- 1147 Alman İmparatoru Konrad'ın ordusu Eskişehir yöresinde yenildi; Fransa Kralı Louis Antalya yolunda ağır kayıp verdi
- 2 Haziran 1147 Kastilya haçlı ordusu Meriye'yi (Almería) işgal etti
- 25 Ekim 1147 Portekiz Kralı Afonso Henriques Lizbon'u haçlıların yardımıyla Murâbıtlar'dan aldı
- 1148 Gurlu Melik İzzeddin Hüseyin ve Seyfeddin Sûrî Gazneli sultanı Behram Şah'ı yenip Gazne'yi ele geçirdi
- 1148 Normanlar Sfaks'ı aldı (Mehdiye ve Kâbis'le birlikte, 1148)
- 22 Mayıs 1148 Endülüs'te Murâbıt hâkimiyeti sona erdi (Yahyâ el-Messûfî Gırnata'da öldü)
- 1150 Dânişmendli Aynüddevle Gerger, Kâhta, Adıyaman ve Palu'yu Haçlılar'dan aldı
- 1150 Sivas-Amasya Meliki Yağıbasan Karadeniz kıyısında Ünye, Samsun ve Bafra'yı zaptetti
- 1150 IX. Erik kilise teşkilatını düzenledi; Finlandiya'ya haçlı seferi İsveç'in denizaşırı hâkimiyetini başlattı
- 30 Nisan 1150 Gurlular Gazne şehrini yaktı
- 30 Nisan 1150 Abdülmü'min Rabat'ta (Ribâtülfeth) Endülüs fetihleri için ordugâh kurdu
- 1152 Henry (II) Aliénor'la evlenerek Poitou, Guyenne ve Gascogne'u kazanır
- 1152 Nidaros Başpiskoposluğu kuruldu; Grönland da Norveç kilise eyaletine katıldı (1152/53)
- 5 Mart 1152 I. Friedrich Barbarossa Frankfurt'ta Alman kralı seçildi
- 8 Nisan 1152 Sultan Mesud öldü; Halife Muktefî Irak'ta tek başına hâkim oldu, Hille, Kûfe ve Vâsıt'ı aldı
- 29 Mart 1153 Ani Emîri Fahreddin Şeddâd'ın kurduğu komplo sonucu Saltuklu ordusu Gürcü Kralı Dimitri'ye yenildi; İzzeddin Saltuk esir düştü
- 1 Nisan 1153 Sencer kendi kavmi Oğuzlar'a yenilip yaklaşık üç yıl esir kaldı
- 25 Ekim 1154 Kral Stephen ölür; Henry II hiç direnişle karşılaşmadan İngiltere tahtına geçer
- 1155 Sultan Mesud'un ölümünün ardından Dânişmendli damadı Yağıbasan'a Amasya, Ankara ve Kapadokya verildi
- 7 Mart 1155 Fahreddin Şeddâd Gürcüler'e esir düştü; Ani'de Ermeni rahibelerin isyanıyla yerine kardeşi V. Fazl geçirildi
- 7 Mart 1155 Sultan Mesud öldü; oğlu II. Kılıcarslan Konya tahtına geçti
- 18 Haziran 1155 I. Friedrich Barbarossa Roma'da imparator tacı giyer
- 1156 Novgorod kendi başpiskoposunu aldı
- 18 Haziran 1156 Benevento Antlaşması: Papa IV. Hadrianus I. William'ın krallığını tanıdı
- 27 Haziran 1156 Muhammed Şah'ın oğlu Tuğrul Şah Kirman hükümdarı oldu
- 17 Eylül 1156 Privilegium Minus — Avusturya dükalık oldu, Bavyera Aslan Heinrich'e verildi
- 17 Eylül 1156 Privilegium minus (Regensburg): Avusturya Markı dükalığa yükseltildi — Melk ve Viyana Avusturya Dükalığı'nda
- 1157 Besançon Diyeti: Burgonya soyluları Friedrich'e bağlılık sunar; papa-imparator çatışması yükselir
- 1157 I. Valdemar Grathe Hede'de Svend'i yenip Danimarka kralı oldu
- 1157 Andrey Bogolyubskiy Rostov-Suzdal'ı birleştirdi; Vladimir başkent oldu
- 13 Şubat 1157 Behram Şah öldü; Hüsrev Şah Gurlular karşısında Gazne'yi terk edip Lahor'a çekildi
- 13 Nisan 1157 Sultan Sencer öldü ve Merv'deki Dârülâhire türbesine defnedildi; Büyük Selçuklu Devleti sona erdi
- 1159 Manuel Komnenos Antakya’ya törenle girdi
- 23 Ocak 1159 Muhammed öldü; emîrler Muhammed Tapar'ın tek oğlu Süleyman Şah'ı tahta çıkardı
- 1160 Bakü Şirvanşahlar hâkimiyetinde — kaynaktaki tarihli tanıklık
- 1161 Gürcü Kralı Giorgi Ani'yi ele geçirdi
- 1161 Arslanşah tahta çıkarıldı, İldeniz atabeg oldu; sultanlık fiilen atabeglerin gölgesinde kaldı
- 1 Ağustos 1161 Ahlatşah Sökmen, İzzeddin Saltuk ve Devletşah Ani'yi kuşattı; Saltuk'un ordugâhı terk etmesiyle Müslümanlar yenildi
- 1162 Gürcüler Kars ve Dvin'i istilâ etti
- 1162 Barbarossa ile antlaşma: Cenova'ya Riviera feodü tanındı
- 1162 Barbarossa'nın kuşatması Milano'nun teslimi ve surlarının yıkılmasıyla bitti
- 1163 Müslüman beylerin birleşik ordusu Gürcü Kralı Giorgi'yi yendi; Giorgi Ani'yi iade etmeye mecbur kaldı
- 16 Mayıs 1163 Abdülmü'min Selâ'da öldü; yerine Ebû Ya'kūb Yûsuf geçti
- 1 Temmuz 1163 Türk beylerinin müttefik ordusu Lukri Kalesi yakınında Gürcü ordusunu yendi
- 1164 Uppsala'da ilk Hristiyan piskoposluğu/başpiskoposluğu kuruldu
- 4 Ağustos 1164 Sivas Meliki Yağıbasan Çankırı'da öldü; Dânişmendliler arasında yeni mücadele başladı
- 7 Mayıs 1166 Kral I. William Palermo'da öldü
- 7 Nisan 1167 Pontida Yemini: Lombard Birliği (Lega Lombarda) kuruldu
- 1168 Manuel Komnenos Dalmaçya’yı Bizans’a kattı
- 1169 II. Kılıcarslan Kayseri ve civarını Dânişmendli hâkimiyetinden alıp Selçuklu topraklarına kattı
- 8 Mart 1169 Andrey Bogolyubskiy'nin müttefik knezleri Kiev'i basıp yağmaladı
- 1170 Tuğrul Şah'ın ölümüyle oğulları arasında yedi yıllık saltanat mücadelesi başladı; Behram Şah tahta çıktı
- 14 Eylül 1170 II. Kılıcarslan Aksaray'ı yeniden inşa ettirip Dârüzzafer adıyla askerî üs haline getirdi
- 1171 Venedik donanması Dubrovnik’e boyun eğdirip kont atadı
- 1171 Büyük Konsey (Maggior Consiglio) kuruldu; doge seçimi aristokrasiye geçti
- 12 Mart 1171 Manuel Komnenos imparatorluktaki bütün Venedikliler’i tutuklattı
- 13 Eylül 1171 Mısır'da Fâtımî idaresi sona erdi, Eyyûbîler başa geçti — İskenderiye, Feyyûm ve Mekke (Hicaz)
- 1172 Sivas halkı isyan edip İsmâil'i öldürdü; Nûreddin Zengî'nin desteğiyle Zünnûn Sivas'ta Dânişmendli tahtına çıktı
- 1172 Manuel Nemanja’yı yenip İstanbul’a götürdü: Sırplar Bizans üstünlüğünü kabul etti
- 1172 Alâeddin Tekiş kardeşi Sultan Şah'ı devirip Hârizmşah oldu
- 1173 Toulouse kontu V. Raymond, II. Henry'ye bağlılık (homage) yemini eder
- 1173 Dânişmendli topraklarının Selçuklular'a ilhakıyla Kırşehir tekrar Selçuklu idaresine geçti
- 1174 Gürcüler Ani'yi üçüncü kez alıp ülkelerine kattı
- 1174 Andrey Bogolyubskiy boyarlar tarafından Bogolyubovo'da öldürüldü
- 1175 II. Kılıcarslan Niksar'ı Dânişmendliler'den alarak Selçuklu hâkimiyetine kattı
- 1175 II. Kılıcarslan Tokat'ı ortadan kalkan Dânişmendli ilinden alarak Selçuklu hâkimiyetine kattı
- 1175 II. Kılıcarslan Sivas ve Niksar'ı Dânişmendliler'den aldı
- 22 Temmuz 1175 Herat Gurlular'ın eline geçti
- 29 Mayıs 1176 Legnano Savaşı: Lombardiya Birliği I. Friedrich'i yener
- 25 Haziran 1176 Selâhaddin ile es-Sâlih İsmâil arasında barış: Halep ve birkaç kale dışında Zengî ülkesi Selâhaddin'de kaldı
- 17 Eylül 1176 Miryokefalon Savaşı: II. Kılıcarslan Manuel Komnenos'un ordusunu bozguna uğrattı
- 1177 Venedik Antlaşması: Friedrich Barbarossa ile Papa III. Alexander barışır; Lombardiya Birliği ile altı yıllık ateşkes
- 1177 Cham donanması Mekong ve Tonle Sap yoluyla Angkor'u basıp yağmaladı; Kmer kralı Tribhuvanaditya öldürüldü
- 1177 II. Turan Şah Salgurlular'ın desteğiyle II. Arslanşah'ı yenip öldürdü ve Kirman tahtına oturdu
- 24 Temmuz 1177 Venedik Barışı: İmparator Barbarossa ile Papa III. Alexander San Marco'da barıştı
- 1178 Gürhan Yeh-lü Ch'e-lu-ku Karahıtay tahtına çıktı
- 19 Haziran 1178 Dânişmendli topraklarının Selçuklu topraklarına katılmasıyla Anadolu Selçuklu Devleti büyük bir devlet hâline geldi
- 8 Haziran 1179 Kirman Selçukluları ve Fars kuvvetleri Oğuzlar'a yenildi; Oğuzlar Cîruft'u yağmaladı
- 9 Haziran 1179 Selâhaddin Merciuyûn'da Haçlılar'a karşı zafer kazandı
- 1180 Stiria ayrı bir dükalığa yükseltildi (IV. Otakar dük): Graz Stiria Dükalığı'nda
- 1180 Stefan Nemanja Sırp devletini bağımsız kıldı
- 28 Mayıs 1180 II. Kılıcarslan Dorylaion (Eskişehir) ve Kütahya'yı Bizans'tan aldı
- 28 Mayıs 1180 II. Kılıcarslan Uluborlu, Kütahya ve Dorylaion (Eskişehir) yöresini Bizans'tan aldı
- 24 Eylül 1180 Manuel Komnenos öldü
- 1181 VII. Jayavarman Cham istilasından dört yıl sonra taç giydi; Angkor'u surlarla ve hendekle çevirip yeniden kurdu (Angkor Thom)
- 1182 İstanbul’da Latinler katledildi; Andronikos Komnenos iktidara geldi
- 3 Şubat 1183 İbn Cübeyr Gırnata'dan hacca çıktı
- 26 Nisan 1183 Yûsuf b. Abdülmü'min Şenterîn ve Üşbûne'yi (Lizbon) kuşattı
- 26 Nisan 1183 II. Turan Şah kendi adamlarından biri tarafından öldürüldü; II. Muhammed Şah ikinci kez tahta çıktı
- 25 Haziran 1183 Konstanz Antlaşması: Friedrich Lombardiya Birliği ile kalıcı barış yapar
- 25 Haziran 1183 Konstanz Barışı: Barbarossa Lombard komünlerinin özerkliğini tanıdı
- 4 Ağustos 1183 İbn Cübeyr İskenderiye-Kahire-Aydhab yoluyla Mekke'ye vardı
- 1184 Gürcü Kralı David Erzurum'a yürüdü; halkın direnişi üzerine geri döndü
- 14 Nisan 1184 II. Kılıcarslan ülkesini on bir oğlu arasında paylaştırdı
- 14 Nisan 1184 Benî Gāniye Bicâye, Cezayir, Milyâne ve Tunus'u istilâ etti
- 1185 Vali İsaakios Dukas Komnenos İmparator Andronikos'a isyan edip Kıbrıs'ın bağımsızlığını ilân etti
- 1185 Normanlar Selanik’i ele geçirip yağmaladı
- 1185 Petar ve Asen ayaklanması: Tırnova çevresinde II. Bulgar Devleti’nin temeli
- 1185 Genpei Savaşı'nın 1185'te Minamoto zaferiyle bitmesi: Kamakura'daki askerî hükûmet (bakufu) ülke çapında iktidara dönüştü
- 25 Nisan 1185 İbn Cübeyr Akka-Sicilya yoluyla Endülüs'e döndü
- 10 Temmuz 1185 Ahlatşah Sökmen II (Şah-ı Ermen) Musul kuşatması sırasında öldü
- 12 Eylül 1185 II. Isaakios Angelos tahta çıktı
- 16 Aralık 1185 Oğuzlar'ın daveti üzerine Melik Dînâr Kirman'a geldi
- 21 Aralık 1185 Bunji Senedi: Hōjō Tokimasa'nın isteğiyle saray, Yoritomo'ya ülke çapında shugo ve jitō atama yetkisi verdi (Bunji 1/11/28)
- 1186 Cihan Pehlivan'ın ölümüyle Kızılarslan Osman atabeg oldu; II. Tuğrul'u hapsetti
- 24 Mart 1186 Gurlular hileyle Lahor'da Hüsrev Melik'i esir alarak Gazneli Devleti'ne son verdi
- 13 Mart 1187 Ebû Yûsuf el-Mansûr Tunus'u Benî Gāniye'den geri aldı
- 1189 Frederick Barbarossa Dimetoka’yı aldı ve halkını katletti
- 1189 Yoritomo Ōshū Fujiwara'yı yok edip Mutsu-Dewa'yı fethetti; Hiraizumi Kamakura egemenliğine girdi (1189)
- 1189 Kral II. William çocuksuz öldü; veraset krizi başladı
- 1190 Bulgarlar Isaakios Angelos’u yendi
- 18 Ocak 1190 Lecce Kontu Tancred Palermo'da Sicilya kralı olarak taç giydi
- 17 Mayıs 1190 Friedrich Barbarossa kumandasındaki Haçlı ordusu Selçuklu ordusunu yenip Konya'ya girdi
- 18 Ocak 1192 Kızılarslan'ın ölümünden sonra II. Tuğrul hapisten çıkarıldı
- 8 Mayıs 1192 Son Otakar dükü IV. Otakar öldü: Stiria (Graz) Georgenberg Paktı gereği Babenberg'li V. Leopold'a, Avusturya Dükalığı'na geçti
- 21 Haziran 1192 Enrico Dandolo 85 yaşında doge seçildi
- 21 Ağustos 1192 Minamoto no Yoritomo sei-i taishōgun (şogun) unvanını aldı
- 26 Ağustos 1192 II. Kılıcarslan Aksaray kuşatması sırasında öldü; yerine I. Keyhusrev geçti
- 1193 Sultan Şah'ın ölümüyle Alâeddin Tekiş nüfuzunu Doğu İran'da (Horasan) hissettirmeye başladı
- 1193 Serahs ve çevresine bütün Horasan'la birlikte Hârizmşahlar hâkim oldu
- 18 Mayıs 1193 Ahlatşah Begtemür damadı Hezâr Dînârî tarafından öldürüldü
- 1194 Tekiş Rey yakınında II. Tuğrul'u yenip öldürdü; Irak Selçukluları sona erdi, Irâk-ı Acem Hârizmşahlar'a geçti
- 20 Şubat 1194 Kral Tancred Palermo'da öldü; Norman hanedanının fiilî sonu
- 25 Aralık 1194 VI. Henry Palermo'da Sicilya kralı olarak taç giydi; krallık Hohenstaufen'e geçti
- 1196 Mansûr Erek zaferinin ardından Vâdilhicâre'yi geri aldı, Tuleytula'yı kuşattı
- 1196 Merînîler Abdülhak b. Mahyû liderliğinde bağımsız Mağrib-i Aksâ beyliğini kurdu
- 24 Kasım 1196 Gıyâseddin Keyhusrev tahtı kardeşi Rükneddin Süleyman Şah'a bıraktı ve gurbet hayatına çıktı
- 1197 Amaury de Lusignan Kıbrıs Kralı unvanını aldı; aynı yıl Akkâ'daki Haçlılar tarafından Kudüs kralı olarak da tanındı
- 1197 Kaloyan Bulgar tahtına çıktı
- 1197 Toskana şehirleri San Ginesio Birliği'ni kurdu; Floransa başa geçti
- 1198 Gurlu Bahâeddin Sâm Karahıtaylar'a bağlı Türk beyinden Belh'i aldı
- 1198 I. Přemysl Ottokar Bohemya kralı olarak taç giydi (1197 hükümdar, 1198 taç)
- 17 Mayıs 1198 Küçük Frederick Palermo'da Sicilya kralı olarak taç giydi (sonraki II. Friedrich)
- 1199 Roman Mstislaviç Galiçya ile Volhinya'yı birleştirdi
- 6 Ocak 1199 Levon, Tarsus Katedrali'nde Kutsal Roma İmparatoru VI. Heinrich'in gönderdiği tacı giyip Kilikya Ermeni Krallığı'nın ilk kralı oldu
- 6 Ocak 1199 Adana ve Tarsus: Rupenî prensliği Kilikya Ermeni Krallığı'na dönüştü
- 1200 Tekiş öldü; oğlu Alâeddin Muhammed Hârizmşah oldu (1200-1220)
13. yüzyıl
- 1201 Neuss Kapitülasyonu: IV. Otto papalık toprakları üzerindeki papalık otoritesini tanır
- 1201 Livonya piskoposu Albert Riga'yı kurdu / piskoposluk merkezini Riga'ya taşıdı
- 23 Haziran 1201 II. Süleyman Şah Malatya'yı kardeşi Muizzüddin Kayser Şah'tan zaptetti
- 1202 II. Süleyman Şah'ın Gürcistan seferi: ordugâhta Gürcü baskınına uğrayan Selçuklular ağır kayıp verdi; Erzincan Mengücüklü Beyi Behram Şah esir düştü
- 1202 II. Süleyman Şah Elbistan'ı doğrudan merkeze bağlı bir vilâyet haline getirdi
- 1202 Muhammed Bahtiyâr Halacî Sena başşehrini alıp Nadyâ'yı da içine alan Halacî hânedanının temelini attı
- 1202 Kılıç Kardeşler Tarikatı (Livonya Tarikatı) papalıkça tanındı
- 25 Haziran 1202 II. Süleyman Şah Saltuklu hânedanına son verip Erzurum'u kardeşi Tuğrul Şah'a iktâ etti
- 25 Haziran 1202 Saltuklu hâkimiyeti sona erince Bayburt Anadolu Selçuklu Devleti'ne geçti
- 15 Kasım 1202 Dördüncü Haçlı Seferi Zadar’ı (Zara) aldı ve yağmaladı
- 8 Nisan 1203 Ban Kulin Katolik inanca bağlılık güvencesi verdi (Bilino Polje)
- 17 Temmuz 1203 Haçlılar İstanbul’a girdi; II. Isaakios ve IV. Aleksios tahta oturtuldu
- 1 Ağustos 1203 IV. Aleksios Angelos ortak imparator olarak taç giydi
- 1204 II. Süleyman Şah öldü; küçük yaştaki oğlu III. Kılıcarslan tahta çıktı
- 1204 Philippe Auguste Normandiya'yı fetheder: İngiltere ile 1106'dan beri süren birlik sona erer; Maine, Touraine, Anjou ve Poitou 1204-1205'te Fransa'ya geçer
- 1204 Atina Haçlılar’ın eline geçti: Othon de la Roche Atina lordu oldu
- 1204 Eğriboz (Euboea) Latinler’e geçti
- 1204 Gelibolu Latinler’in idaresine girdi
- 1204 Mikael Angelos Epiros Despotluğu’nu kurdu; Yanya merkez oldu
- 1204 Gurlu Şehâbeddin Hârizm'e gelip Karasu'da Hârizm ordusunu yendi ve Gürgenç'i kuşattı; Karahıtay ordusunun gelmesiyle çekildi
- 1204 Romanya'nın Bölüşümü (Partitio Romaniae): Latinler Bizans topraklarını paylaştı
- 1204 Trabzon Rum İmparatorluğu kuruldu — Giresun ve Sinop da sınırları içinde
- 8 Şubat 1204 V. Aleksios Murtzouphlos tahta çıktı
- 13 Nisan 1204 Dördüncü Haçlı Seferi İstanbul’u zaptetti
- 13 Nisan 1204 Kütahya İznik (Laskaris) İmparatorluğu hâkimiyetinde — kaynaktaki tarihli tanıklık
- 13 Nisan 1204 Epir Despotluğu kuruldu — Yanya merkez oldu, İnebahtı despotluğa geçti
- 16 Mayıs 1204 Flandre Kontu Baudouin taç giydi: Latin İmparatorluğu kuruldu
- 24 Haziran 1204 Rouen kırk günlük direnişten sonra Philippe Auguste'e teslim olur
- 29 Ağustos 1204 Gürcüler Azerbaycan'a akın yapıp Ahlatşahlar'ın ülkesine girdi, Malazgirt ve Erciş yöresini yağmaladı
- 8 Kasım 1204 Kaloyan Papalık elçisinden Tırnova’da kral tacı aldı
- 1205 Selanik Haçlılar’ın eline geçti: Latin Selanik Krallığı
- 1205 Ragusa (Dubrovnik) yerel kont Damiano Giuda'nın kısa yönetiminin ardından Venedik'e bağlandı
- 1 Mart 1205 I. Gıyâseddin Keyhusrev Konya'ya gidip ikinci kez Anadolu Selçuklu tahtına oturdu
- 15 Nisan 1205 Edirne Savaşı: Kaloyan Latin İmparatoru Baudouin’i yendi ve esir aldı
- 19 Kasım 1205 Ahaya (Mora) Prinkipsliği: William de Champlitte ‘Ahaya prensi’ olarak anıldı
- 1206 Kaloyan Dimetoka’ya iki kez saldırdı; surlar yıkıldı
- 1206 Kutbüddin Aybeg Delhi Sultanlığı'nı kurdu; Gurlu Muizzüddin'in ölümüyle bağımsız sultanlık doğdu
- 1206 Muhammed Bahtiyâr Halacî öldü; yerine İzzeddin Muhammed geçti
- 25 Haziran 1206 Kutbüddin Aybeg Lahor'da tahta çıktı; Gurlu hükümdarı sultan unvanını verdi
- 20 Ağustos 1206 Henri de Flandre Latin İmparatoru olarak taç giydi
- 1207 I. Keyhusrev Denizli yöresini ele geçirdi
- 1207 Korfu Venedik’e teslim oldu: Venedikli soyluların on lordluğu
- 1207 Marco Sanudo Naksos Dukalığı’nı (Arşipel Dukalığı) kurdu
- 5 Mart 1207 Gıyâseddin Keyhusrev Antalya'yı fethetti — Selçuklular Akdeniz'e ulaştı
- 5 Mart 1207 I. Gıyâseddin Keyhusrev Antalya'yı Latin idaresinden aldı
- 8 Ekim 1207 Kaloyan Selanik kuşatması sırasında öldü
- 16 Temmuz 1208 Herat on üç aylık kuşatmadan sonra Hârizmşahlar'ın eline geçti
- 16 Temmuz 1208 Kutbüddin Aybeg Lahor'da Yıldız'ı yenip Gazne'ye girdi; Yıldız Gazne'yi geri aldı
- 1209 Albigens Haçlıları Carcassonne'u alır
- 1209 Koço (Turfan) Uygur İdikutu Barçuk Cengiz Han'a bağlandı
- 1209 Venedikliler Modon'u (yeniden) alıp iskân etti ve savunmasını güçlendirdi
- 1209 el-Âdil'in Sincar kuşatması üzerine Zâhir Gāzî Musul ve Anadolu Selçuklularıyla ittifak kurdu; halifenin araya girmesiyle uzlaşma sağlandı (606/1209).
- 1210 Yenilen Karahıtay ordusu başşehir Balasagun'a dönünce halk kapıları kapattı; şehir kuşatılıp üç gün yağmalandı
- 1210 Alâeddin Muhammed İlâmış sahrasında Karahıtay ordusunu yendi, Endican ve çevresine hâkim oldu; aynı yıl Bâvendîler'in Taberistan hâkimiyetine son verdi
- 20 Haziran 1210 Epir Despotu Mikael Venedik Dojları’na bağlandı
- 25 Haziran 1210 Nayman Küçlüğ Han Kâşgar'ı ele geçirdi; Doğu Karahanlılar sona erdi
- 4 Kasım 1210 Kutbüddin Aybeg çevgân oyunu sırasında attan düşüp öldü; Lahor'da toprağa verildi
- 1211 Kastamonu Çobanoğulları hâkimiyetinde — kaynaktaki tarihli tanıklık
- 1 Haziran 1211 Alaşehir yakınında Bizans ordusuyla yapılan savaşta I. Keyhusrev öldü; Bizans ordusu da ağır kayıp verdi
- 15 Haziran 1211 Devlet erkânı Konya'da toplanıp Malatya Meliki İzzeddin Keykâvus'u Selçuklu tahtına çıkarmaya karar verdi; I. Keykâvus Kayseri'de sultan ilân edildi
- 1212 Keykubad ağabeyi I. Keykâvus'un sultanlığını tanımayıp isyan etti; Ankara Kalesi'ne kapanıp teslim oldu
- 1213 Halacî kumandanları Alâeddin Ali'yi öldürdü; Gıyâseddin Halacî Leknevtî sultanı oldu
- 1214 Ren Pfalzı II. Friedrich tarafından Wittelsbach'lı Otto'ya verilir (Pfalz Kontluğu Wittelsbach hanedanında)
- 1214 Son Gürhan Yeh-lü Çe-lu-ku, tahttan indirildikten üç yıl sonra öldü
- 1215 Alâeddin Muhammed Gazne'yi aldı ve oğlu Celâleddin'e verdi; Fars ve Azerbaycan atabegleri itaat etti
- 1215 Hârizmşah Alâeddin Muhammed Gazne'yi alınca Kâbil bölgesi de Gurlu'dan Hârizmşahlar'a geçti
- 22 Ocak 1216 İzzeddin Keykâvus Antalya'yı Kıbrıslılardan geri aldı
- 22 Ocak 1216 İzzeddin Keykâvus Antalya'yı yeniden fethedip valiliği Mübârizüddin Ertokuş'a verdi
- 11 Haziran 1216 Latin İmparatoru Henri Selanik’te öldü
- 9 Nisan 1217 Pierre de Courtenay Roma’da Latin İmparatoru olarak taçlandırıldı
- 1218 Simon de Montfort Toulouse'u kuşatırken ölür
- 1218 Otrar'da 450 kişilik Moğol kervanı öldürüldü; Alâeddin Muhammed Cengiz Han'ın tazminat isteğini reddedip elçileri öldürttü
- 1219 Moğol orduları Hârizmşah topraklarına girdi; Otrar, Sığnak ve Hucend gibi müstahkem mevkiler düştü
- 1219 II. Valdemar Estonya'ya haçlı seferi yapıp Tallinn'i (Lyndanisse) kurdu
- 1220 I. İzzeddin Keykâvus Halep seferi hazırlığında Malatya civarındaki Viranşehir'de öldü
- 1220 Alâeddin Keykubad hapisten çıkarılıp Sivas'ta hükümdar ilân edildi
- 1220 Sukhothai Tay beyliğinde Indraditya'nın tahta çıkışı (yaklaşık 1220): Kmer idaresinden kopuş ve Tay krallığının başlangıcı
- 1220 Semerkant'ın Moğollar'ca zaptı; Cengiz ordusunu kollara ayırıp tâbi vilâyetlerin zaptına gönderdi
- 1 Aralık 1220 Alâeddin Muhammed Âbeskûn adalarından birinde öldü; Celâleddin veliaht tayin edildi
- 1221 Moğollar Belh'i aldı
- 1221 Moğollar Hârizm'in başkenti Gürgenç'i (Ürgenç) zaptetti
- 1221 Vladimir Büyük Prensi Yuri II Nijniy Novgorod Kalesi'ni inşa ettirdi
- 1221 Karahıtay hâcibi Barak, Hârizmşah Gıyâseddin Pîrşah'ın İsfahan valisi oldu; ertesi yıl Kirman'a hâkim olacaktı
- 1 Mart 1221 Celâleddin Nîşâbur'dan Gazne'ye çekildi
- 25 Mart 1221 Robert de Courtenay İstanbul’da taç giydi
- 1222 Angrok (Ken Arok) Kadiri kralını devirdi; Tumapel merkezli Singhasari, Kadiri'nin yerini aldı (1222) ve eski Janggala topraklarını birleştirdi
- 1222 Altın Boğa (Aranybulla): II. Endre soylulara kralın yasa dışı eylemine direnme hakkını tanıdı
- 15 Şubat 1222 Celâleddin Hârizmşah Lahor'a gelip İltutmış'tan arazi istedi; İltutmış reddetti
- 1224 II. Friedrich Napoli'de kendi tebaası için üniversite (studium) kurdu
- 1225 Latin Selanik Krallığı sona erdi: Selanik Epir’e geçti
- 13 Ocak 1225 Ermeni Kralı Hetum Keykubad'dan barış istedi; yıllık 40.000 altın haraç ve asker yardımı karşılığında barış yapıldı
- 13 Ocak 1225 İltutmış Bengal'e sefer yapıp bağımsızlığını ilân eden Gıyâseddin Halacî'yi itaat altına aldı
- 1226 İkinci Lombard Birliği, II. Friedrich'e karşı Mosio'da yeniden yemin edildi
- 2 Ocak 1226 Celâleddin Hârizmşah Kars ve çevresini yeniden fethetti
- 1228 Alâeddin Keykubad Erzincan'ı alarak Mengücükoğulları Erzincan kolunu ortadan kaldırdı
- 1228 Mengücükoğulları'nın Şarkîkarahisar kolunun hükümdarı Melik Muzafferüddin'in yönetimi sona erdi; Kırşehir ona iktâ verildi
- 1228 Seyfüddevle İbn Hûd Mürsiye'de Muvahhidler'e karşı ayaklandı
- 1228 Mazovya Dükü Konrad Töton Tarikatı'nı Prusya sınırına çağırdı; Kulm toprağını bağışladı
- 29 Haziran 1228 Ebû Zekeriyyâ Yahyâ el-Hafsî Tunus'a girdi
- 1229 Paris (Meaux-Paris) Antlaşması: VII. Raymond fieflerinin büyük kısmını Fransa tacına bırakır
- 1229 Jean de Brienne Latin İmparatoru seçildi
- 1229 Abbâsî Halifesi Müstansır-Billâh İltutmış'a hil'at ve menşur gönderip Hindistan sultanı olarak tanıdı
- 20 Kasım 1229 Celâleddin Hârizmşah Betak gölü yakınında Gürcü-Ermeni-Kıpçak ittifakını yenip Tiflis'e girdi
- 20 Kasım 1229 Hafsî Ebû Zekeriyyâ Muvahhidler'den bağımsızlığını ilân etti
- 1230 Klokotnitsa: İvan Asen II Epir Despotu Theodoros’u yenip esir aldı; Dimetoka Bulgar hâkimiyetine girdi
- 1230 Celâleddin Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubad'a Yassıçimen'de yenildi
- 1231 Moğollar Gürcistan'a girdi; Tiflis'te Moğol idaresi kuruldu
- 1231 Celâleddin Hârizmşah Âmid dağlarında öldürüldü; Hârizmşahlar hânedanı yıkıldı
- 1231 Azerbaycan Moğol hâkimiyetine girdi — Tebriz Moğol işgaline uğradı
- 1232 Selçuklu orduları Gürcistan'da bazı kaleleri aldı; Kraliçe Rusudan barış teklif edip kızı Tamara'yı II. Keyhusrev'e nikâhlamayı kabul etti
- 5 Temmuz 1232 Choe U kralı zorlayarak başkenti Ganghwa Adası'na taşıdı (Moğol istilalarına karşı)
- 1233 Bedreddin Lü'lü' Musul sultanı
- 1234 Harput kolu Anadolu Selçuklular'ın eline geçti
- 19 Nisan 1235 IV. Amedeo kardeşi Tommaso'ya Piemonte'nin büyük kısmını apanaj olarak verdi
- 1236 Moğollar Gürcistan'ı tekrar işgal edip Gürcü ileri gelenlerini Moğolistan'a gönderdi
- 1236 Rum ve Bulgar orduları İstanbul’u kuşattı; Mora prensi Geoffroi II kurtardı
- 1236 Mindaugas Töton şövalyelerini yendi (1236)
- 10 Nisan 1236 Delhi Sultanı İltutmış öldü
- 4 Eylül 1236 Delhi'de ordunun bir kısmı Radıyye Begüm'ü tahta çıkardı; Sultan Rükneddin Fîrûz Şah hapiste öldü
- 1237 I. Alâeddin Keykubad öldü; yükseliş devri sona erdi, oğlu II. Keyhusrev tahta çıktı
- 1237 Cortenuova'da II. Friedrich Lombard ordusunu yenip Milano'nun carroccio'sunu ele geçirdi
- 1237 Kılıç Kardeşler Tarikatı Töton Tarikatı'na katıldı; Livonya tarikatın eyaleti oldu
- 5 Mart 1237 Nûreddin'in önderliğindeki İsmâilî (Karmatî) isyanı Delhi'de bastırıldı
- 31 Mayıs 1237 I. Alâeddin Keykubad av etinden zehirlenerek öldü; yerine oğlu II. Gıyâseddin Keyhusrev geçti
- 1238 Radıyye Begüm isyan eden Gevâliyâr üzerine ordu gönderdi
- 1239 Curmagan Noyan komutasındaki Moğol ordusu Gürcistan seferi sırasında Kars'ı alıp tahrip etti
- 1239 Radıyye Begüm Lahor Valisi Kebîr Han Ayaz'a karşı sefere çıkıp onu itaat altına aldı
- 1239 Moğol istilası Novgorod'a ulaşmadı ama şehir Altın Orda'nın hâkimiyetini tanıyıp haraç ödedi
- 1240 Moğollar Kiev'i zaptedip tahrip etti
- 1240 Baba İshak ayaklanması Kırşehir Malya ovasında kanlı bir şekilde bastırıldı
- 1 Nisan 1240 Radıyye Begüm Teberhind Kalesi'nde hapsedildi; Muizzüddin Behram Şah sultan ilân edildi
- 14 Ekim 1240 Radıyye Begüm ve kocası Kaytahl'da yenilip öldürüldü; Behram Şah Delhi tahtında kaldı
- 1 Aralık 1240 Batu Han Kiev'i alıp yağmaladı; Kiev Rus'u'nun sonu
- 1241 Torunu Kara Hülâgû Çağatay hanı oldu (1241-1246)
- 1241 Cenova donanması Giglio Adası açıklarında deniz savaşını kaybetti
- 1241 Moğollar Halych'i yıktı; Danylo başkenti Kholm'a taşıdı
- 9 Nisan 1241 Legnica Muharebesi: Moğollar Silezya Dükü II. Henryk'in ordusunu yendi
- 1 Mayıs 1241 Çağatay Han, kardeşi Ögedey'den yedi ay önce Mayıs 1241'de öldü
- 19 Temmuz 1241 Şehâbeddin Gazi, Halife'nin etkisiyle şehir kadısıyla heyet gönderip II. Gıyâseddin Keyhusrev'e bağlılık bildirdi; Selçuklu komutanları kuşatmadan vazgeçti (639/1241, hicrî yıl başı).
- 11 Aralık 1241 Büyük Han Ögedey öldü
- 1242 Moğol komutanı Baycu Noyan Erzurum'u ele geçirip halkını kılıçtan geçirdi
- 1242 Batu Han batı seferinden dönüp İdil boyunda yurduna yerleşti; Altın Orda'nın merkezi Saray kuruldu
- 1242 Sultan Behram Şah tahttan uzaklaştırılıp öldürüldü; Alâeddin Mesud Şah tahta çıkarıldı
- 1243 Kraliçe Rusudan Moğollar'a haraç ödemeyi kabul edip Büyük Han'ı resmen metbû tanıdı
- 1243 Tokat Emirliği Kösedağ'dan sonra İlhanlılar tarafından Muînüddin Süleyman Pervâne'ye verildi
- 1 Temmuz 1243 Kösedağ Savaşı: Baycu Noyan'ın Moğol ordusu Selçuklu ordusunu yendi; Selçuklular Moğollar'a yıllık vergi vermeyi kabul etti
- 1244 Moğol komutanı Yasavur Noyan Malatya'yı kısa süre ele geçirdi
- 16 Nisan 1245 Carpini, IV. Innocentius'un elçisi olarak Lyon'dan yola çıkıyor
- 1246 Devlet adamları Uluborlu meliki İzzeddin Keykâvus'u Akşehir'in Altuntaş köyünde sultan ilân etti
- 1246 Selanik İznik İmparatorluğu’na katıldı: Selanik İmparatorluğu sona erdi
- 1246 Gālib-Billâh Kastilya'ya bağlılığı kabul edip Ceyyân'ı bıraktı
- 10 Haziran 1246 Nâsırüddin Mahmûd Delhi sultanı ilân edildi; Balaban naib-i memleket oldu
- 1247 Carcassonne ve Béziers vikontlukları kraliyet tarafından müsadere edilir
- 1248 Jarl Birger İsveç'i fiilen yönetmeye başladı (1248-1266)
- 26 Nisan 1248 III. Fernando İşbîliye'yi on sekiz aylık kuşatmadan sonra aldı
- 1249 IV. Kılıcarslan Sivas'ta hükümdarlığını ilân etti; Celâleddin Karatay üç kardeşi birlikte sultan ilân etti (müşterek saltanat 1249-1254)
- 1250 Resûlî hâkimiyeti Mekke'de tanınıyordu — Nûreddin Ömer suikasta kurban gitti
- 5 Nisan 1250 Memlüklerin Turan Şah'ı öldürmesinin ardından Şam emirlerinin daveti üzerine en-Nâsır Yûsuf Dımaşk'ı savaşsız aldı (648/1250); Halep kolu Şam'ı da yönetti.
- 7 Nisan 1250 Mansûre: Müslümanlar IX. Louis'in Haçlı ordusunu kesin yenilgiye uğrattı
- 30 Nisan 1250 Mısır'da Memlük Devleti kuruldu — İskenderiye, Mansûre ve Feyyûm Memlüklere geçti
- 13 Aralık 1250 İmparator II. Friedrich Fiorentino Kalesi'nde öldü
- 1251 Mengü Han'ın tahta çıkışından sonra Moğolistan'dan dönen iki David Gürcistan'da birlikte hüküm sürdü
- 1 Mayıs 1252 Balaban, Hint racalarını yendikten sonra Delhi'ye girdi
- 24 Ağustos 1252 Ketboğa Noyan'ın öncü birlikleri Karakurum'dan batı seferine hareket etti
- 1253 Danylo papadan taç alıp Rus Kralı oldu
- 1 Mayıs 1253 Hülâgû'nun öncü birlikleri İsmâilîler'e karşı harekete geçti ve birçok kaleyi teslim aldı
- 21 Mayıs 1253 Rubruck İstanbul'dan Kırım'daki Sudak'a ulaşıyor
- 1 Şubat 1254 Balaban Türk emîrlerin desteğiyle yeniden Delhi'ye geldi
- 21 Şubat 1254 IV. Kılıcarslan Kayseri'de müstakil sultanlığını ilân etti
- 3 Nisan 1254 Ofen ön barışı: Stiria (Graz) Macar Kralı IV. Béla'ya, Avusturya II. Ottokar'a
- 5 Nisan 1254 Rubruck Moğol başkenti Karakurum'a giriyor
- 1255 IV. Kılıcarslan Kayseri yakınlarındaki Ahmedhisarı savaşında II. Keykâvus'a yenildi
- 1255 Bohemya Kralı II. Ottokar için Töton Tarikatı kalesi kuruldu: Königsberg
- 15 Ağustos 1255 Rubruck Kıbrıs ve Trablus'a döndü, Akka'da kalması emredildi
- 1256 Hülâgû'nun gelişi: Kazvin ve Nahcıvan İlhanlı yönetimine geçti
- 14 Ekim 1256 Baycu Noyan Sultanhanı savaşında II. Keykâvus'u yendi
- 19 Kasım 1256 İsmâilî reisi Rükneddin Hûrşah Alamut'u Hülâgû'ya teslim etti
- 1257 Moğollar Yaşmut komutasında Meyyâfârikīn'ı uzun kuşatmanın ardından aldı; Mardin sekiz ay direndi
- 1257 Moğol komutanı Uriyangqadai Yunnan'dan Kızıl Nehir boyunca Thăng Long'a ilerledi (1257): Trần'a karşı ilk Moğol işgali
- 1257 Guglielmo Boccanegra Halk Kaptanlığı'nı kurdu
- 5 Mart 1257 Burgulu'dan Konya'ya getirilen IV. Kılıcarslan tek başına Selçuklu tahtına geçirildi
- 1 Mayıs 1257 II. Keykâvus Baycu'nun ayrılmasının ardından Konya'da yeniden tahta oturtuldu
- 8 Ocak 1258 II. Keykâvus Malatya, Sivas, Tokat ve Amasya'yı hâkimiyetine aldı; Kılıcarslan Erzincan'a çekildi
- 11 Ağustos 1258 Manfred Palermo'da Sicilya kralı olarak taç giydi
- 1259 Mengü Han'ın yarlığıyla Selçuklu ülkesi II. Keykâvus ile IV. Kılıcarslan arasında ikiye bölündü
- 1259 Pelagonia Savaşı: Mikhail Palaiologos Epir-Ahaya-Sicilya ittifakını yendi
- 1259 VIII. Mikhail Palaiologos İznik’te imparator ilan edildi
- 1259 Trabzon Rumları Sinop'ta kısa bir süre yeniden egemenlik kurdu
- 1259 Epir Despotu Michael II Korfu'yu Manfred'e devretti
- 12 Eylül 1259 Hülâgû Suriye seferi için Tebriz'den hareket etti
- 27 Eylül 1259 Kubilay Yangtze'yi geçip Ezhou'yu (Wuchang) kuşattı (1259)
- 1260 Mardin Artuklu hükümdarı Kara Arslan İlhanlı hâkimiyetini kabul etti
- 1260 Moğollar Memlüklere yenilip İran'a çekilince Memlükler Kilikya'ya saldırıp ülkeyi tahrip etti
- 1260 Montaperti Muharebesi: Manfred'in Ghibellin müttefikleri Toskana Guelflerini yendi; Floransa yeniden Ghibellin oldu
- 12 Temmuz 1260 Kressenbrunn (Groißenbrunn) Savaşı: II. Ottokar Macarları yendi, Béla Stiria'dan (Graz) vazgeçti
- 3 Eylül 1260 Aynicâlût Savaşı: Dımaşk ve Kudüs Memlüklere geçti
- 1261 Nymphaeum Antlaşması: Cenova Bizans'tan Karadeniz'e ve Doğu Akdeniz'e ticaret ayrıcalığı aldı
- 13 Mart 1261 Nymphaion Antlaşması: Cenova, Bizans’a İstanbul’un geri alınması için donanma sözü verdi
- 9 Haziran 1261 Baybars Abbâsî hilâfetini Kahire'de ihya etti — Mekke ve Medine Memlüklere bağlandı
- 25 Temmuz 1261 İznik birlikleri İstanbul’u geri aldı: Latin İmparatorluğu sona erdi
- 25 Temmuz 1261 İznik birlikleri İstanbul'a girdi — Bizans İmparatorluğu yeniden kuruldu
- 15 Ağustos 1261 VIII. Mikhail Ayasofya’da taç giydi
- 1262 Bizans Mora’nın güneyini geri aldı: Monemvasia, Mistra, Maina ve Geraki
- 1262 II. Keykâvus askerleri ve Türkmenlerle birlikte Bizans'a, VIII. Mikhail'e sığındı; Dobruca'ya yerleştirilen Türkmenler arasında Sarı Saltuk da vardı
- 1263 Bonifacio çocuksuz öldü; amcası II. Pietro Savoya Kontu oldu
- 1263 Prusyalılar ayaklanıp Königsberg'in ilk çekirdeğini yıktı
- 16 Aralık 1263 IV. Haakon Largs Muharebesi'nin ardından Orkney'de öldü
- 1264 Hessen Landgraflığı: Brabantlı I. Heinrich ilk Hessen landgrafı oldu, Meißen'le barış 1264
- 1265 VIII. Mikhail Epiros’a Bizans üstünlüğünü kabul ettirdi (Yanya)
- 1266 Muînüddin Pervâne IV. Kılıcarslan'ı Moğollar'a öldürtüp küçük yaştaki oğlu III. Keyhusrev'i tahta geçirdi
- 1266 Baybars Kilikya'ya inip Sîs Kralı Hethum'un oğlu Leyfon'u esir aldı
- 1266 Aragon Kralı I. Jaime Mürsiye'yi Kastilya adına ele geçirdi
- 1266 Algu'nun ölümü üzerine Mübârek Şah, Müslüman olan ilk Çağatay hanı olarak han ilân edildi
- 1266 Muînüddin Süleyman Pervâne Sinop'u Trabzon'dan geri aldı; Sinop IV. Kılıcarslan tarafından Pervâne'ye mülk olarak verildi
- 26 Şubat 1266 Benevento Muharebesi: Anjou'lu Charles Manfred'i yenip öldürdü; krallık Anjou'ya geçti
- 2 Temmuz 1266 Norveç kralı Man Adası ve Hebridleri 4000 mark karşılığında İskoçya'ya devreder
- 2 Temmuz 1266 Norveç kralı Hebridleri ve Man'ı 4000 mark karşılığında İskoçya'ya devreder: Peel (Man)
- 2 Temmuz 1266 Norveç kralı Hebridleri 4000 mark karşılığında İskoçya'ya devreder: Iona (Hebridler)
- 24 Mayıs 1267 Villehardouin Ahaya Prinkipsliği’ni Anjou’lu Charles’a bağladı (Viterbo)
- 1268 Ahıska, Ardahan ve Artvin kesimlerini yöneten atabegler (Samtshe/Meshet Atabegliği) bölgenin yönetimini ele aldı
- 1268 II. Pietro öldü; kardeşi I. Filippo Savoya Kontu oldu
- 8 Mart 1268 Baybars Yafa'yı Haçlılardan aldı — Kudüs Krallığı'nın Yafa'daki hâkimiyeti sona erdi
- 29 Ekim 1268 Konradin Napoli'de idam edilir: Hohenstaufen erkek soyu söner
- 9 Eylül 1269 Merînî Sultanı Ebû Yûsuf Merakeş'e girdi; Muvahhid devleti sona erdi
- 29 Ekim 1269 Choe Tan'ın kuzeybatı isyanı: Seogyeong (Pyongyang) naibi ve beş ilin valisi öldürüldü, bölge Moğollara teslim edilmeye yöneldi
- 18 Ağustos 1270 Yuan, Xiangyang'ı kuşatmak için çevre kalesi (huancheng) yaptı
- 1271 Marco Polo babası ve amcasıyla Akka'dan Doğu'ya çıkıyor
- 1271 Memlük Sultanı Baybars Kıbrıs üzerine on yedi gemilik bir filo gönderdi; fırtına yüzünden saldırı başarısız kaldı
- 1271 Alphonse de Poitiers ve eşi Jeanne ölür: Toulouse kontluğunun mirası Fransa tacına geçer
- 23 Haziran 1271 Kim Bang-gyeong ve Moğol komutanlar Jindo'daki Sambyeolcho üssünü ezdi; sahte kral Seung-hwa-hu On öldürüldü
- 18 Aralık 1271 Kubilay 'Yuan' (Büyük Yuan) hanedan adını ilan etti
- 1272 Charles d’Anjou Draç’ı ve Epiros kıyılarını işgal etti
- 1272 Vidin’de Macar vasalı Jakov Svetoslav’ın yönetimi sona erdi
- 4 Mart 1272 Zhongdu'nun adı Dadu (Büyük Başkent) yapıldı
- 16 Mayıs 1273 Kim Bang-gyeong ve Hindu Jeju'da (Tamna) Sambyeolcho'yu yok etti; isyan sona erdi
- 6 Temmuz 1274 II. Lyon Konsili: Bizans Papa'nın üstünlüğünü kabul etti
- 1275 Polo'lar Hubilay Han'ın sarayına varıyor
- 1275 İsmâilîler Alamut'u yeniden ele geçirmeye kalkıştı; Moğollar püskürttü
- 8 Eylül 1275 Merînîler Écija (İsticce) savaşında Don Nuño de Lara'nın Kastilya ordusunu yendi
- 15 Haziran 1276 Karamanoğlu Mehmed Bey Ermenek subaşılığına getirildi, İç İl'i idaresine aldı
- 21 Kasım 1276 Viyana Barışı: Bohemya kralı II. Ottokar Avusturya, Steiermark, Kärnten ve Krain'dan vazgeçer
- 6 Nisan 1277 Baybars Elbistan ovasında Moğollar'ı ağır bozguna uğrattı; Kayseri'de büyük sevgi gösterileriyle karşılandı
- 14 Mayıs 1277 Karamanoğlu Mehmed Bey Konya'yı ele geçirip Alâeddin Siyavuş'u (Cimri) sultan ilân etti
- 4 Haziran 1277 İlhanlılar Muînüddin Süleyman Pervâne'nin ihanetini anlayıp hayatına son verdi
- 1 Mayıs 1278 William de Villehardouin öldü: Ahaya Prinkipsliği Anjou’lulara geçti
- 26 Ağustos 1278 Marchfeld (Dürnkrut) Muharebesi: II. Ottokar Rudolph von Habsburg'a yenilip öldü
- 3 Mayıs 1280 II. Keykâvus'un oğlu II. Mesud Sinop'a gelip Abaka Han'ın huzuruna çıkmak üzere İlhanlı başşehrine gitti
- 1281 Ahî Evran — ahîlik teşkilatının kurucu piri
- 1281 Ertuğrul Gazi'nin ölümü ve Osman Bey'in beyliğe geçişi — Söğüt ve Domaniç mirası
- 1281 İkinci Moğol (Yuan) istilası (Kōan seferi) Kyushu açıklarında fırtınayla bozguna uğradı
- 1281 Memlük Sultanı Kalavun, Merkab şövalyeleri, Trablus kontu, Tapınakçılar ve Akkâ ile on bir yıllık ateşkes yaptı (679/1281 sonu; ay belirtilir, gün yok).
- 3 Temmuz 1281 Orvieto Antlaşması: Anjou, Venedik ve Latin İmparatoru Philippe Bizans’a karşı ittifak kurdu
- 18 Kasım 1281 Papa IV. Martinus VIII. Mikhail’i aforoz etti: Lyon birliği bozuldu
- 30 Mart 1282 Sicilya Akşamı — Anjou hânedanı Sicilya adasını kaybetti
- 11 Nisan 1282 Argun Han II. Mesud'u sultan ilân etti ve III. Keyhusrev'i öldürttü
- 27 Aralık 1282 Augsburg'da Kral Rudolf oğulları Albrecht ve Rudolf'u Avusturya ve Stiria dükü yaptı: Viyana, Graz, Linz, Freistadt, Gmünd, Maribor, Hartberg ve Wiener Neustadt Habsburg lehninde
- 1283 Moskova Knezliği'nin kuruluşu — I. Daniil
- 1283 Reggio Calabria Anjou'dan Aragon-Sicilya'ya geçti (III. Pedro Kalabriya'ya çıktı)
- 1284 Belgrad ve Mačva, Macar kralınca Dragutin'e verildi
- 1284 Champagne Kontluğu, I. Jeanne'ın Philippe IV ile evliliğiyle Fransa tacına bağlandı: Troyes (Meaux ile birlikte)
- 1284 Bizans, Anjou'dan Kruja'yı (Akçahisar), Draç'ı ve Avlonya'yı geri aldı
- 20 Mart 1284 II. Mesud Anadolu'ya dönüp önce Kayseri'de, ardından Konya'da Selçuklu sultanı olarak tahta çıktı
- 20 Mart 1284 Bilecik ilk kez anılır — Bizans ile sınır Bilecik'te başlıyordu
- 1285 Kulacahisar baskını — Osman Bey'in ilk askerî harekâtı
- 1285 Kalavun Hospitalierlerin Merkab (Margat) kalesini alıp bu Haçlı kuvvetini ortadan kaldırdı; Trablus Kontluğu'nun yakın çevresindeki son büyük Haçlı müstahkemi düştü (684/1285).
- 1287 Moğollar Pagan'ı ele geçirdi; Birman krallığı geçici olarak dağıldı, ülke Tay beylerinin yönettiği prensliklere bölündü
- 1288 Karacahisar'ın fethi — ilk şehir kazanımı ve Eskişehir'e hâkimiyet
- 22 Kasım 1288 Selçuklu veziri Sâhib Ata Fahreddin Ali Akşehir yakınında öldü
- 1291 Memlükler Beyrut'u fethetti
- 18 Mayıs 1291 Akkâ'nın Memlüklere düşüşü — Haçlıların Suriye kıyısından tasfiyesi: Sayda ve Beyrut
- 1 Temmuz 1291 Sayda Memlüklere geçti (Templier şövalyeleri çekildi)
- 1293 Alanya (Alâiye), Selçuklu sonrası dönemde yerel bir beyliğin denetimine girdi
- 1295 Polo'lar yirmi altı yıl sonra Venedik'e dönüyor
- 1297 Karesi ve Hamîdoğulları beyliklerinin kuruluşu
- 1298 Maraş Memlüklere geçti — Halep nâibi Bilbân et-Tabahî Ermenilerden geri aldı
- 1299 Osmanlı Beyliği'nin kuruluşu
- 1299 Bilecik ve Yarhisar'ın gece baskınıyla fethi
- 28 Eylül 1299 Burdur'da Gāzân Han adına sikke — şehrin bilinen ilk tanığı
14. yüzyıl
- 1301 Moskova Knezi Daniil Kolomna ve Serpuhov'u Moskova'ya kattı
- 27 Temmuz 1302 Koyunhisar (Bapheus) Savaşı — Bizans ordusuna karşı ilk büyük zafer
- 31 Ağustos 1302 Caltabellotta Barışı: Reggio Calabria Aragon-Sicilya'dan Anjou'ya (Napoli) döndü
- 1303 Dimbos zaferi ve ardından Kite ile Ulubat'ın alınması
- 1 Eylül 1303 Katalan Kumpanyası Bizans hizmetine girdi — Anadolu seferinin başlangıcı
- 1304 Sakarya seferi: Leblebicihisar, Lefke, Mekece ve Geyve'nin alınması
- 1304 Sakız, Cenevizli Zaccaria ailesinin kontrolüne geçti
- 1304 Taranto'lu Philip Draç'ı (Durrës) yeniden Anjou yönetimine aldı
- 1305 Geyve Boğazı kalelerinin fethi: Karaçepüş, Karatigin ve Absu
- 1305 Flandre kontu Valon Flandre'ı (Lille, Douai, Béthune) Fransa kralı IV. Philippe'e bıraktı: Lille
- 1 Haziran 1305 Katalan birliklerinin Anadolu seferi
- 1307 Polotsk Knezliği Litvanya Büyük Dükalığı'na geçti
- 1308 Aydınoğulları Beyliği'nin kuruluşu — İzmir, Ayasuluk, Tire'nin alınışı
- 1308 Anadolu Selçuklu Devleti'nin fiilen sona ermesi — İlhanlı'nın doğrudan idaresi
- 1309 Candaroğulları Beyliği'nin Kastamonu-Çankırı-Bartın-Safranbolu'ya yayılması
- 15 Ağustos 1310 Rodos ve Oniki Ada'nın St. Jean (Hospitalier) şövalyelerince fethi
- 1312 Lyon'da Fransa kralının üstünlüğü kuruldu: IV. Philippe (Güzel), Vienne Antlaşması ile imparatorluk fief'i Lyon'u ele geçirdi
- 1313 Livonya şövalyeleri Dünaburg kalesini Litvanya'dan geri aldı
- 1315 İstanköy'ün (Kos) Saint Jean şövalyelerince alınması
- 28 Nisan 1315 Memlük ordusu Malatya'ya girdi — şehir İlhanlı'dan Memlük idaresine geçti
- 9 Ocak 1317 V. Philippe Reims'te taç giydi (X. Louis'nin ölümünden sonra regent iken, yeğeni I. Jean'ın ölümüyle kendini kral ilan etmişti)
- 1318 Yanya yeniden Bizans İmparatorluğu'na katıldı
- 25 Temmuz 1318 I. Jacopo da Carrara Padova'nın koruyucu ve valisi seçildi: Padova Komünü tek senyöre geçti
- 1319 Macarlar Belgrad'ı Milutin'den geri aldı
- 1320 Orhan Bey'in fiilî yönetimi devralması
- 1322 Sinop, Gazi Çelebi tarafından ele geçirilip Candaroğulları nüfuzuna girdi
- 1 Mart 1322 Šibenik, Šubić kontları ile Venedik arasında kalıp Venedik'e bağlandı
- 17 Nisan 1322 Trogir, Bribirli knezlere karşı Venedik'e bağlandı
- 1 Eylül 1323 Adranos (Orhaneli) seferi — Osman Bey'in son seferi
- 1324 Osman Gazi'nin vefatı ve Orhan Bey'in beyliğe geçişi
- 1325 Metropolitlik makamı Moskova'ya taşındı
- 1325 Konuralp'in Bolu yöresini fethi — Mudurnu, Konurapa ve Bolu
- 14 Haziran 1325 İbn Battûta hac niyetiyle Tanca'dan yola çıkıyor
- 1326 Şeyh Edebâli — ahîlik ile Osmanlı hânedanı arasındaki kuruluş bağı
- 1326 Akça Koca Kandıra'yı ve civarını zaptetti
- 1326 Yalova ve Karamürsel'in katılışı
- 6 Nisan 1326 Bursa'nın fethi
- 9 Ekim 1326 Eşrefoğulları Beyliği'nin sonu — Beyşehir ve Seydişehir Hamîdoğulları'na geçti
- 17 Kasım 1326 İbn Battûta Mekke'den Irak ve İran'a hareket ediyor
- 1328 Livonya Tarikatı Klaipėda (Memel) topraklarını Töton Tarikatı'nın Prusya koluna devretti
- 1328 Akça Koca Aydos'u ve Samandıra hisarını aldı
- 29 Mayıs 1328 VI. Philippe (Valois) Reims'te taç giydi: Valois hanedanı başladı
- 16 Ağustos 1328 Mantova'da Luigi Gonzaga Bonacolsi signoriasına karşı ayaklanıp iktidarı aldı; Gonzaga dönemi başladı
- 1329 Umur Bey İzmir'in liman kalesini Cenevizlilerden aldı
- 1329 Sakız'ın Zaccaria'dan alınıp Bizans'a bağlanması
- 1 Haziran 1329 Pelekanon (Maltepe) Savaşı ve Kocaeli'nin tamamının alınması
- 1330 Livonya Tarikatı Riga şehrinin süzereni oldu
- 1330 İbn Battûta Kızıldeniz'e açılıp Yemen ve Doğu Afrika'ya gidiyor
- 1 Haziran 1330 Orhan Gazi'nin Bursa fethi sonrası cirit oyunları için alan vakfetmesi
- 2 Mart 1331 İznik'in fethi
- 3 Mart 1331 İznik'te ilk Osmanlı medresesinin kurulması
- 5 Temmuz 1332 İbn Battûta Altın Orda prensesinin kafilesiyle İstanbul'a gidiyor
- 1333 Dubrovnik Cumhuriyeti Pelješac'ı Ston'la birlikte Sırp Kralı Dušan'dan satın aldı
- 1 Ağustos 1333 Bizans'ın haraca bağlanması — İzmit kuşatması ve antlaşma
- 1334 Marmara'nın güneyindeki Bizans kasabalarının alınışı — Mihaliç, Kirmasti, Gölyazı
- 1335 Eretna Beyliği'nin kuruluşu — İlhanlı sonrası Orta Anadolu
- 1 Mayıs 1335 Habsburgların Karniyola ve Karintiya'ya (Ljubljana) el koyması
- 1 Aralık 1335 İlhanlı Devleti'nin dağılması: Ebû Said Bahadır Han'ın ölümü
- 1337 İzmit'in fethi
- 9 Eylül 1337 Serbedârîler Sebzevâr'ı aldı — Horasan'da İlhanlı sonrası ilk devlet
- 1338 Malatya yeniden Memlük hâkimiyetine girdi — Eretnaoğulları idaresinin sonu
- 1339 Eretna, Tokat, Kayseri ve Samsun yörelerini kendisine bağladı
- 1340 Celayirli Devleti'nin kuruluşu — İlhanlı sonrası Azerbaycan
- 1341 Nijni Novgorod-Suzdal Büyük Knezliği kuruldu — Han, Konstantin Vasilyeviç'e yarlık verdi
- 22 Temmuz 1342 İbn Battûta Delhi'de kadılığı bırakıp Çin elçiliğine çıkıyor
- 1343 Sutayoğulları'ndan İbrâhim Şah Diyarbekir'e hâkim oldu
- 1343 Berat Bizans'tan Sırp eline geçti — Stefan Duşan'ın Arnavutluk fethi
- 1344 Sırplar Kruja'yı (Akçahisar), Berat'ı ve Avlonya'yı ele geçirdi
- 26 Mart 1344 Kastilya Kralı XI. Alfonso Cezîretülhadrâ'yı (Algeciras) aldı: yirmi aylık kuşatmadan sonra Merînî hâkimiyeti sona erdi
- 28 Ekim 1344 İzmir Limanı'nın Haçlı donanmasına kaybı — Aydınoğulları'nın deniz gücü kırıldı
- 1345 Karesi Beyliği'nin ilhakı: Balıkesir, Bergama, Biga, Edremit ve Erdek
- 1346 Danimarka Kuzey Estonya'yı (Reval ve Narva) Livonya Tarikatı'na sattı
- 1 Haziran 1346 Orhan Gazi – Teodora evliliği: Bizans ittifakı
- 15 Haziran 1346 Sisam, Sakız Maona'sının mülkiyetine girdi
- 1348 Bolotovo Antlaşması — Novgorod Pskov'un bağımsızlığını tanıdı
- 9 Haziran 1348 Napoli Kraliçesi Giovanna, Avignon'u papa VI. Clemens'e sattı
- 1349 Mora Despotluğu'nun kuruluşu — Manuel Kantakuzenos Mezistre'de
- 18 Nisan 1349 VI. Philippe Montpellier'yi Mayorka kralından satın aldı
- 13 Kasım 1349 İbn Battûta yirmi dört yıl sonra Fas'a, Fez'e dönüyor
- 1351 Bayram Hoca bağımsızlığını kazandı — Karakoyunlu Beyliği'nin doğuşu
- 1352 Orhan Gazi'nin Cenevizlilerle ilk kapitülasyonu
- 1 Mart 1352 Çimpe Kalesi — Rumeli'ye geçiş
- 1 Mart 1352 Çorum Eretna'nın ülkesinde anılır — şehrin bilinen ilk tanığı
- 2 Mart 1354 Gelibolu'nun alınışı — Rumeli'de kalıcı köprübaşı
- 1355 Midilli ve Enez Gattilusio ailesinin idaresine geçti
- 1357 Süleyman Paşa döneminde Trakya ilerleyişi: Malkara, İpsala ve Tekirdağ
- 1 Haziran 1357 Kırkpınar güreşlerinin rivayet edilen başlangıcı
- 9 Temmuz 1357 Trogir Venedik'in himayesinden çıktı — Macar hâkimiyeti yeniden başladı
- 1 Eylül 1357 Rumeli fâtihi Süleyman Paşa'nın ölümü
- 18 Şubat 1358 Zadar Antlaşması — Dubrovnik, Venedik'ten Macaristan himayesine geçti
- 27 Mayıs 1358 Višegrad Ayrıcalığı — Dubrovnik Macar kralı I. Lajos'a bağlandı
- 1 Aralık 1358 Schwerin Kontluğu anlaşmayla Mecklenburg Dükü II. Albrecht'in eline geçti
- 1359 Mar'aşî Seyyidleri Âmül'ü aldı — Mazenderan'da seyyid hâkimiyeti
- 1360 Edirne'nin yardım yollarının kesilmesi: Çorlu, Lüleburgaz, Babaeski ve Keşan kaleleri
- 1360 Dulkadirli Halil Bey sınırlarını Zamantı'ya kadar genişletti
- 24 Ekim 1360 Calais Antlaşması: Brétigny şartları onaylandı, Poitou ve Aquitaine İngiltere'ye devredildi: Poitiers
- 1361 Pençik Kanunu — Yeniçeri Ocağı'nın temelinin atılması
- 1361 Dimetoka'nın alınışı — Meriç vadisinin açılması
- 5 Mayıs 1361 Edirne'nin fethi
- Mart 1362 I. Murad tahta çıktı
- 1 Mart 1362 Orhan Gazi'nin vefatı — beylikten devlete geçen kırk yılın sonu
- 1 Haziran 1362 Yeniçeri Ocağı'nın kuruluşu
- 1363 Batı Trakya'ya iniş: Gümülcine'nin fethi
- 26 Ocak 1363 Margarete Maultasch Tirol'ü Habsburglara devretti: Innsbruck ve Landeck Habsburg toprağı oldu
- 26 Ocak 1363 Tirol Kontluğu Habsburglara geçti
- 1366 Karamanoğlu Alâeddin Bey Konya, Aksaray ve Niğde'yi Karaman topraklarına kattı
- 1 Ağustos 1366 Gelibolu'nun kaybı (Savoy Haçlı seferi)
- 20 Ocak 1368 İbrail ilk kez anılır — Vlaicu Vodă'nın Braşovlu tüccarlara imtiyaz belgesi
- 1369 Istıranca kaleleri: Pınarhisar, Kırkkilise (Kırklareli) ve Vize'nin fethi
- 1369 Varna Dobruca Prensliği'ne geçti ve başşehir oldu
- 1369 Timurtaş Bey Tunca vadisinde Kızılcaağaç Yenicesi (Elhova) ve Yanbolu'yu aldı
- 1371 Kârkiyâ hânedanı Gîlân'da kuruldu — Hazar kıyısının son bağımsız hâkimleri
- 26 Eylül 1371 Çirmen Savaşı — Meriç vadisinin denetimi
- 26 Eylül 1371 Dejanoviç Prensliği (Kostadin-ili) Osmanlı vasalı oldu
- 1 Kasım 1371 Selanik despotu Manuel, Serez ve Drama bölgesini Bizans idaresine aldı
- 1372 Bizans İmparatorluğu Osmanlı'nın haraçgüzârı oldu
- 1 Haziran 1372 Filibe ve Eski Zağra'nın fethi
- 1373 Filibe'nin batısı: Tatarpazarcığı ve İhtiman'ın katılışı
- 1 Mayıs 1373 Vasal Bizans: V. Yoannis I. Murad'ın ordusunda (1371 Çirmen zaferinin sonucu)
- 15 Mayıs 1373 Savcı Bey isyanı — şehzade ile Bizans veliahdinin ortak başkaldırısı
- 1374 Struma ve Mesta vadileri: Köstendil, Petriç, Nevrokop ve Drama'nın katılışı
- 1375 Feldkirch kontluğu Habsburg Avusturya'sına satıldı
- 1 Eylül 1376 Gelibolu'nun geri alınışı
- 1379 Tâceddin Bey Eretna ordusunu Niksar'da bozdu, bağımsız hareket etti
- 1379 Timur Harezm'i kesin olarak ele geçirdi
- 1379 Montfort-Feldkirch kontluğunun Habsburg'a devri tamamlandı: Feldkirch Dük III. Leopold'un elinde (satış Mayıs 1375)
- 1381 Germiyan çeyizi: Kütahya'nın katılışı
- 1 Nisan 1381 Timur Herat'ı aldı: Kert hânedanının sonu ve Horasan'ın Timurlu'ya geçişi
- 1 Haziran 1381 Hamîd ilinin satın alınışı: Isparta'nın katılışı
- 1 Ekim 1381 Eretna Beyliği'nin sona ermesi ve Kadı Burhâneddin Devleti'nin kuruluşu
- 1382 Bosna Kralı I. Tvrtko Herseknovi'yi kurdu
- 1383 Timur Kandehar'ı Kertler'den aldı ve torunu Pîr Muhammed'e verdi
- 19 Eylül 1383 Serez'in fethi
- 1385 Makedonya'nın içine ilerleyiş: Manastır ve Ohri'nin fethi
- 1 Eylül 1385 Sofya'nın fethi
- 18 Eylül 1385 Savra Savaşı — Arnavutluk kapılarının açılması
- 1386 Timur'un 'üç yıllık sefer'i: Azerbaycan ve Kuzey İran'ın alınması
- 1 Haziran 1386 Frenkyazısı Savaşı ve Konya kuşatması — ilk Karaman seferi
- 1387 Vodina'nın fethi (1386-1387 kışı)
- 22 Ocak 1387 Muş Karakoyunlu yönetiminden Timur'un idaresine geçti (789/1387)
- 9 Nisan 1387 Selanik'in ilk teslimi
- 8 Mayıs 1387 Karaferye'nin (Veria) Osmanlı hâkimiyetine girmesi
- 8 Haziran 1387 Osmanlı-Ceneviz ahidnâmesi — 1352 antlaşmasının yenilenmesi
- 1 Kasım 1387 Timur'un İran'ın büyük bölümünü hakimiyeti altına alması
- 1388 Çandarlı Ali Paşa'nın Bulgaristan seferi: Şumnu ve Rusçuk'un alınışı
- 28 Eylül 1388 Nice, Savoya Kontu VII. Amedeo'ya teslim oldu (Nice'in Savoya'ya 'dédition'u)
- 15 Haziran 1389 I. Kosova Savaşı — I. Murad'ın şehadeti
- 1 Temmuz 1389 Balçık ve Dobruca kıyısı Osmanlı idaresine girdi
- 1390 Batı Anadolu beyliklerinin ilhakı: Saruhan, Aydın, Menteşe
- 15 Ocak 1390 Yıldırım Bayezid – Despina Hatun evliliği
- 1 Haziran 1390 I. Tvrtko Dalmaçya kıyı şehirlerinin (Šibenik dahil) hâkimiyetini aldı
- 1 Haziran 1390 Gelibolu Tersanesi'nin kurulması — Osmanlı donanmasının doğuşu
- 1391 Hamîd-ili Osmanlı'ya katıldı: Isparta, Burdur, Uluborlu, Eğirdir
- 1392 I. Vasili Nijni Novgorod-Suzdal Knezliği'ni Moskova'ya kattı
- 1392 Teke ilinin ilhakı: Antalya'nın katılışı
- 1392 Draç (Durrës) Thopia'dan Venedik'e geçti
- 26 Ekim 1392 Mar'aşî Seyyidleri Mâhâneser'de Timur'a teslim oldu — Mâzenderan Timurlulara geçti
- 1393 Muzafferî hânedanının sonu: Şah Mansûr'un Şîraz önünde yenilmesi
- 1 Mayıs 1393 Leş'in (Alessio) Dukagjinler tarafından Venedik'e bırakılması
- 1 Haziran 1393 Amasya'nın Osmanlı topraklarına katılması
- 17 Haziran 1393 Lofça (Loveç) kalesi Osmanlı'ya geçti
- 1 Eylül 1393 Karadeniz kıyısında Varna'nın alınışı
- 1394 Yıldırım Bayezid İstanbul'u yeniden sıkı bir kuşatma altına aldı
- 10 Ekim 1394 Rovine Savaşı — Eflak seferi
- 1395 Gördüs (Korint) Mora Despotluğu'na geçti
- 1395 Niğbolu'nun fethi
- 25 Eylül 1396 Niğbolu Zaferi
- 1398 Nevşehir ve Ürgüp yöresi Karamanoğulları'ndan Osmanlı eline geçti
- 1 Temmuz 1398 Canik kıyılarının katılışı: Samsun
- 15 Temmuz 1398 Kadı Burhâneddin Devleti'nin yıkılışı
- 1399 Pisa Gian Galeazzo Visconti'ye satıldı (Gherardo d'Appiano)
- 13 Şubat 1399 Gherardo Appiani Pisa'yı Visconti'ye bıraktı, Piombino senyörlüğünü kurdu
- 1 Eylül 1399 Yıldırım Bayezid Berkuk'un ölümünün ardından Besni, Darende ve Divriği'yi Osmanlı topraklarına kattı
- 1 Kasım 1399 Timur'un restleşmesi: kaçakların iadesi reddedildi
- 1400 Dârfûr'da Dâcû hâkimiyetinin Tuncûrlar'a geçmesi
- 1400 Bursa'da Yıldırım Darüşşifası — ilk Osmanlı hastanesi
- 1400 Timur Malatya'yı aldı, Karayülük Osman'a bıraktı — Timur çekilince Dulkadıroğulları geri aldı
- 1 Ağustos 1400 Timur Sivas'ı yerle bir etti
- 1 Ağustos 1400 Besni, Timur'un Sivas ve Malatya seferi sırasında Memlükler'e geçti
15. yüzyıl
- 1401 Timur Bağdat'ı ikinci defa işgal etti — şehrin Abbâsî mahalleleri yıkıldı
- 1401 Divriği, Timur tehlikesi yüzünden yeniden Memlükler'e verildi
- 1 Şubat 1401 Yıldırım Bayezid Erzincan ve Kemah'ı geri aldı
- 13 Mart 1402 Timur'un Tebriz'den gönderdiği ültimatom — dört şart
- 28 Temmuz 1402 Ankara Savaşı — Fetret Devri başladı
- 28 Temmuz 1402 Ankara bozgununun ardından Eflak Voyvodası Mircea Dobruca'yı yeniden aldı — Silistre, Köstence, Babadağı, İshakçı
- 1 Ağustos 1402 Şehzadeler arasında ülkenin bölünmesi
- 17 Ağustos 1402 Saruhanoğulları yeniden kuruldu — Manisa Osmanlı'dan çıktı
- 20 Ağustos 1402 Emîr Süleyman devlet hazinesiyle Rumeli'ye kaçtı
- 3 Eylül 1402 Gian Galeazzo Visconti öldü: Pisa Milano'dan ayrılıp Gabriele Maria Visconti altında bağımsız kaldı
- 15 Eylül 1402 Timur Anadolu beyliklerini yeniden kurdu — Türk birliği dağıldı
- 14 Aralık 1402 Timur İzmir'i Saint Jean şövalyelerinden aldı
- 20 Aralık 1402 Îsâ Çelebi Bursa'yı ele geçirdi — Anadolu payı doğdu
- 1 Şubat 1403 Gelibolu Antlaşması: Misivri'ye kadar Karadeniz kıyısı Bizans'a bırakıldı
- 9 Mart 1403 Yıldırım Bayezid'in esarette ölümü
- 15 Mart 1403 Timur'un Anadolu'dan çekilmesi
- 22 Mayıs 1403 Kastilya Kralı III. Enrique'nin elçileri Timur'a yola çıkıyor
- 1 Haziran 1403 Süleyman Çelebi – Bizans antlaşması: Selanik'in iadesi
- 15 Haziran 1403 Gelibolu Antlaşması — Bizans'a tavizler
- 1404 Birmanya (Ava) ordusu Arakan'ın başkenti Launggyet'i aldı; Kral Narameikhla Bengal'e kaçtı
- 1 Mart 1404 Emîr Süleyman Anadolu'ya geçti: Bursa onun eline geçti
- 8 Eylül 1404 Clavijo Timur'un başkenti Semerkant'a varıyor
- 21 Kasım 1404 Heyet Timur'un ölümünden önce Semerkant'tan ayrılıyor
- 1405 Yenişehir Ovası savaşı — Çelebi Mehmed Amasya'ya çekildi
- 1406 Emîr Süleyman Ankara'yı Çelebi Mehmed'den aldı
- 1 Haziran 1406 İsa Çelebi'nin ortadan kalkması
- 18 Haziran 1406 Musa Çelebi Eflak'a geçti
- 15 Ekim 1406 Aras zaferi: Kara Yûsuf, Timurlu Ebû Bekir Mirza'yı yendi
- 1408 Erzurum ve Aşkale bölgesi Karakoyunlu-Timurlu çekişmesinde el değiştirdi
- 13 Nisan 1408 Serdrûd zaferi: Tebriz ve Azerbaycan Karakoyunlu'ya geçti
- 1 Haziran 1408 Çelebi Mehmed Sivas'ı Timurlu Mezid Bey'den geri aldı
- 1409 Artuklu hanedanının sonu: Mardin'in Karakoyunlulara teslimi
- 31 Temmuz 1409 Zadar Venedik idaresine girdi — Santa Intrada
- 13 Şubat 1410 Yanbolu Savaşı — Mûsâ Çelebi Edirne'ye girdi
- 6 Mayıs 1410 Çelebi Mehmed Bursa ve Ankara'yı yeniden aldı — Anadolu payı Süleyman Çelebi'den çıktı
- 1411 Bağdat'ın Karakoyunlu eline geçişi — Celayirli Sultan Ahmed'in yenilgisi
- 1412 Şibenik yeniden Venedik Cumhuriyeti'nin idaresine girdi
- 1412 Sırp Despotu Stefan Lazareviç Şehirköy'ü (Pirot) aldı
- 1 Ekim 1412 İnceğiz Savaşı — Çelebi Mehmed'in ilk Rumeli yenilgisi
- 5 Temmuz 1413 Çelebi Mehmed birliği yeniden kurdu
- 5 Temmuz 1413 Çamurlu Savaşı — birliğin yeniden kurulması
- 1414 Bursa Yeşil Cami Külliyesi'nin inşaatının başlaması
- 1414 Memlük Sultanı Şeyh, Antep ile Darende'yi Dulkadırlılar'dan geri aldı
- 1415 Manisa'nın Çelebi Mehmed idaresine girişi — Saruhanoğulları Manisa kolunun sonu
- 1 Mart 1415 Konya kuşatması ve Karamanoğulları ile antlaşma — Hamîd-ili, Said-ili, Beyşehir, Seydişehir ve Akşehir geri alındı
- 1 Haziran 1415 İzmir'in Aydınoğlu Cüneyd Bey'den alınışı
- 1416 Babadağı ve çevresinin Osmanlı'ya geçişi — Mircea ile oğlu Mihail yenildi
- 1416 Torlak Kemal'in idamı — Saruhan kesin olarak Osmanlı'nın
- 1 Mayıs 1416 Şeyh Bedreddin isyanı
- 1417 Bahreyn adalarının Cebrîler'in eline geçmesi
- 1417 Avlonya, Berat ve Kanina'nın fethi
- 18 Şubat 1417 Çelebi Mehmed'in Candaroğulları seferi: Çankırı Osmanlı himayesindeki Kasım Bey'e verildi
- 1419 Silistre ve Dobruca'nın geri alınışı — Mircea'nın ölümünden sonra
- 1419 Orta Anadolu'nun geri alınışı: Kayseri ve Kırşehir
- 28 Ocak 1419 Memlükler Kayseri'yi Dulkadırlı Nâsırüddin Muhammed'e verdi
- 1 Aralık 1419 Bursa Yeşil Cami Külliyesi'nin tamamlanması
- 1420 Aşağı Tuna'nın kapanması — Yergöğü, Turnu ve Orşova'nın ilhakı
- 1420 Kişinev ilk kez Boğdan voyvodasının fermanında anıldı
- 21 Mayıs 1420 Troyes Antlaşması: V. Henry Fransa naibi ve vârisi oldu, Şampanya İngiliz-Burgonya idaresine girdi: Troyes
- 21 Mayıs 1420 Troyes Antlaşması: V. Henry Fransa naibi ve vârisi oldu, Şampanya İngiliz-Burgonya idaresine girdi: Reims
- 22 Haziran 1420 Trogir Venedik idaresine girdi
- 1 Aralık 1420 Henry V Paris'e girdi: İngiliz-Burgonya rejimi başladı
- 1 Haziran 1421 Devşirme sisteminin fiilen uygulanmaya başlaması
- 25 Haziran 1421 I. Mehmed'in vefatı ve II. Murad'ın cülûsu
- 15 Ağustos 1421 Düzmece Mustafa ayaklanması
- 1422 Cüneyd Bey Aydın-ili'nin başına döndü — Aydınoğulları yeniden müstakil
- 1422 Erzincan ve Kemah Akkoyunlu'ya geçti — Karayülük Osman Bey
- 10 Haziran 1422 II. Murad'ın İstanbul kuşatması
- 21 Ekim 1422 VI. Charles öldü; VII. Charles Fransa kralı ilan edildi
- 1423 Tekeoğulları'nın kesin tasfiyesi: Antalya'nın alınışı
- 1 Mayıs 1423 Turahan Bey'in Mora seferi ve Hexamilion Suru'nun yıkılışı
- 1424 Aynaroz (Athos) manastırlarının Osmanlı himayesine girişi
- 22 Şubat 1424 II. Murad ile Bizans barışı — Bizans yeniden haraç ödemeyi kabul etti
- 1425 Şeyhülislamlık makamının ihdası — Molla Fenârî'nin Bursa müftülüğü
- 1 Haziran 1425 Batı Anadolu beyliklerinin yeniden ilhakı: Menteşe ve Aydın
- 1426 Cüneyd Bey ve ailesinin idamı — Aydınoğulları Beyliği'nin sonu
- 1427 Tâceddinoğulları Beyliği'nin ilhakı: Niksar
- 1427 Belgrad'ın Macaristan'a bırakılması — Tata Antlaşması
- 1427 Alâiye'nin Memlük Sultanı Barsbay'a satılması
- 1427 Prens Yinal'in Kabartayları tek yönetimde birleştirmesi
- 1427 Yergöğü'nün Eflak'a geçişi
- 1 Haziran 1427 Hacıemîroğulları Beyliği'nin ilhakı — Ordu ve Ünye
- 1428 II. Murad Alacahisar'ı aldı, Niş ve Şehirköy Osmanlı'ya geri döndü
- 1429 Germiyan'ın vasiyetle ilhakı
- 1430 Narameikhla Gaur (Bengal) sultanlığının verdiği birlikle Arakan tahtına döndü; krallar Müslüman unvanlarını kullanmaya başladı
- 1430 Despot Konstantinos Patras'ı Franklardan aldı
- 29 Mart 1430 Selanik'in kesin fethi
- 1431 Bugüne ulaşan en eski tahrir defteri — Arvanid Sancağı Defteri
- 1432 Mardin Karakoyunlu muhafızından Akkoyunlu Karayülük Osman Bey'e geçti
- 1 Haziran 1432 Tımar sisteminin kurumsallaşması
- 1433 Narameikhla başkenti Launggyet'ten Mrohaung'a (Mrauk U) taşıdı; bu şehir dört yüzyıl başkent kaldı
- 1433 Toplice bölgesi (Kurşunlu, Ürküp) Osmanlı hâkimiyetine girdi
- 21 Eylül 1435 Arras Antlaşması: Somme kasabaları ve Mâconnais Burgonya'ya bırakıldı: Amiens
- 21 Eylül 1435 Arras Antlaşması: Somme kasabaları ve Mâconnais Burgonya'ya bırakıldı: Mâcon
- 1436 Memlükler Antep'te Dulkadırlılar'ı yendi; Besni Memlük idaresine döndü (yaklaşık)
- 1438 Kazan Hanlığı'nın kuruluşu — Uluğ Muhammed Han'ın Altınorda'dan ayrılışı
- 27 Ağustos 1439 Semendire'nin alınışıyla Hisarcık (Grocka) da Osmanlı'ya geçti
- 1441 Kırım Hanlığı'nın kuruluşu — Hacı Giray'ın Altınorda'dan bağımsızlaşması
- 16 Ocak 1442 Müşa'şa'îler Havîza'ya yerleşti — Huzistan'da Müşa'şa' idaresi başladı
- 1443 İskender Bey Kruja'yı (Akçahisar) ele geçirdi — Arnavut direnişi başlıyor
- 1443 Haçlı ordusu Şehirköy'ü zaptetti — 'Uzun Sefer'in Nişava kolu
- 24 Kasım 1443 İzladi bozgunu — 'Uzun Sefer'
- 12 Haziran 1444 Edirne-Segedin Antlaşması
- 15 Ağustos 1444 Semendire ve Sırp kalelerinin Sırbistan'a iadesi
- 10 Kasım 1444 Varna Zaferi
- 1445 Kalas ilk kez bir Boğdan voyvodası belgesinde anılır
- 5 Mayıs 1446 Buçuktepe Vak'ası — ilk yeniçeri ayaklanması ve II. Murad'ın tahta dönüşü
- 1447 Üç Şerefeli Cami ve Külliyesi'nin tamamlanması
- 1448 Saray ovasının ilhakı — Bosna içindeki Osmanlı ucunun kurulması
- 1448 Stjepan Vukčić-Kosača 'St. Sava Dükü' — Hersek'in doğuşu
- 17 Ekim 1448 II. Kosova Savaşı
- 1449 Epir kıyısının katılışı: Arta ve Preveze
- 1450 Cihan Şah Erzincan'ı aldı — Karakoyunlu hâkimiyeti
- 1450 Yergöğü'nün yeniden Osmanlı kontrolüne girişi (853/1449-50)
- 1451 Bregenz kontluğunun ilk yarısı Habsburg Avusturya'sına satıldı
- 18 Şubat 1451 II. Murad'ın vefatı ve II. Mehmed'in ikinci cülûsu
- 1 Haziran 1451 Divan-ı Hümayun'un Fâtih kanunuyla kurumsallaşması
- 1452 Karakoyunlu Cihan Şah'ın Timurlu İran'ını (Rey, İsfahan, Fars, Kirman) ele geçirmesi
- 31 Ağustos 1452 Rumeli Hisarı tamamlandı — 'Boğazkesen'
- 23 Ekim 1452 Bordeaux'nun İngiltere tarafından geri alınışı — John Talbot'ın son Gaskonya seferi
- 29 Mayıs 1453 İstanbul'un Fethi
- 1 Haziran 1453 Fatih Sultan Mehmed'in Okmeydanı'nı okçulara tahsis etmesi
- 1 Haziran 1453 Çandarlı Halil Paşa'nın azli ve idamı
- 19 Ekim 1453 Bordeaux'nun Fransa'ya kalıcı dönüşü — Yüz Yıl Savaşları'nın fiilî sonu
- 14 Temmuz 1454 Osmanlı-Kırım müşterek kuvvetlerinin ilk Kefe muhasarası
- 1455 Kuzey Ege adalarının alınışı: Bozcaada, İmroz ve Taşoz
- 1 Haziran 1455 Kosova'nın fethi: Priştine ve Yenipazar'ın alınması
- 20 Haziran 1455 Prizren'in fethi — Kosova'da Osmanlı sancak merkezi
- 1456 İpek (Peç) Osmanlı idaresine girdi — Dukakin sancağının merkezlerinden
- 1456 Şehirköy Osmanlı hâkimiyetine döndü — Curac Brankoviç'in ölümü
- 24 Ocak 1456 Enez'in ve Semadirek'in fethi — Batı Trakya kıyısının tamamlanması
- 1 Haziran 1456 Boğdan'ın haraca bağlanışı
- 22 Temmuz 1456 Belgrad kuşatmasının başarısızlığı
- 1457 Podgorica'nın Osmanlı topraklarına katılması — Zeta ovasının denetim altına alınması
- 1457 Uzun Hasan Erzincan'ı geri aldı — yeniden Akkoyunlu
- 1458 Saraybosna'da Hünkâr Camii — yerleşimin en erken tarihli tanığı
- 1458 Alacahisar yöresinde kesin Osmanlı hâkimiyeti sağlandı
- 1 Mayıs 1458 Kuzey Mora'nın fethi: Balyabadra (Patras)
- 6 Ağustos 1458 Gördüs'ün (Korint) teslimiyle Sikyon da Osmanlı'ya geçti
- 6 Ağustos 1458 Gördüs'ün (Korint) fethi
- 1459 Arakan Kralı Basawpyu Çittagong'u (Chittagong) aldı; şehir 1666'ya dek çoğunlukla Arakan elinde kaldı
- 7 Mart 1459 Dubrovnik (Raguza) haracı
- 20 Haziran 1459 Semendire'nin teslimiyle Hisarcık (Grocka) da Osmanlı'ya geçti
- 20 Haziran 1459 Batı Karadeniz kıyısının alınışı: Amasra
- 1460 İzvornik (Zvornik) kalesinin fethi
- 1 Haziran 1461 Sinop'un katılışı
- 15 Ağustos 1461 Trabzon'un fethi
- 1462 Akkoyunlu Uzun Hasan, Hısnıkeyfâ Eyyûbî kolunu ortadan kaldırdı
- 1 Şubat 1462 İshak Bey vakfiyesi — Saraybosna'nın şehir çekirdeği vakfedildi
- 1 Haziran 1462 Eflak seferi: Kazıklı Voyvoda
- 17 Eylül 1462 Midilli adasının fethi
- 1463 Kilitbahir Kalesi'nin inşası — Çanakkale Boğazı'nın kontrolü
- 1 Haziran 1463 Bosna Krallığı'nın yıkılışı — Fâtih'in Bosna seferi
- 28 Temmuz 1463 On altı yıllık Osmanlı-Venedik Savaşı'nın başlaması
- 1465 Foça'nın alınışı — Hersek Düklüğü'ne ilk girişin açılması
- 1466 Hersek'in büyük kısmının fethi: Trebinye ve Mostar
- 1466 İstanbul'da veba salgını ve sarayın Edirne'ye taşınması
- 1 Haziran 1466 II. Arnavutluk seferi — Fatih'in İskender Bey üzerine bizzat yürüyüşü
- 19 Ekim 1466 İkinci Thorn Antlaşması — Danzig (Gdańsk) ve Batı Prusya Lehistan'a bağlandı
- 1467 Uzun Hasan Karakoyunlu Devleti'ne son verdi — Van gölü havzası Akkoyunlu'ya geçti
- 1467 Dulkadıroğlu Şehsuvar Bey Besni'yi Memlükler'den aldı (yaklaşık)
- 1 Ekim 1467 Akkoyunlu öncü kuvvetleri Bingöl kalesini Karakoyunlular'dan aldı
- 10 Kasım 1467 Karakoyunlu Devleti'nin çöküşü: Cihan Şah'ın öldürülmesi
- 1468 Karaman'ın kesin ilhakı
- 17 Ocak 1468 İskender Bey'in ölümü — Arnavut direnişinin sönmesi
- 1469 Livno ve batı Bosna'nın kesin ilhakı — Venedik sınırının kurulması
- 1 Nisan 1469 Uzun Hasan'ın Karakoyunlu Devleti'ne son vermesi
- 1 Haziran 1470 Sahn-ı Semân medreselerinin öğretime açılması
- 1471 Lê Thánh Tông Champa'ya ölümcül darbeyi vurdu; Vijaya Đại Việt'e katıldı
- 1471 Alanya, Anamur ve Silifke'nin (İçel) ilhakı
- 1471 Emîr Yeşbek Şehsuvar Bey'i yendi; Besni Memlük idaresine döndü (yaklaşık)
- 24 Ağustos 1471 Arzila'nın Portekiz tarafından alınışı — Fas kıyısında ikinci köprübaşı
- 1472 Ali Kuşçu İstanbul'da
- 1473 Silifke'nin kesin fethi — Karamanoğulları'nın son direnişinin kırılması
- 11 Ağustos 1473 Otlukbeli Savaşı
- 1474 Kayseri'de Osmanlı idaresi kuruldu: Gedik Ahmed Paşa Karamanoğulları'nı sona erdirdi
- 1475 Çerkez kıyısının Osmanlı hâkimiyetini tanıması
- 10 Ocak 1475 Boğdan'da Racova (Vaslui) bozgunu
- 6 Haziran 1475 Kırım'ın Osmanlı himayesine girişi
- 6 Haziran 1475 Kefe'nin teslimi ve Kırım hanının tâbiliği — Çerkezya kıyısı (Soçi, Tuapse, Maykop) gevşek himaye alanı olarak Kırım Hanlığı'na bağlandı
- 1 Şubat 1476 Böğürdelen'in Macarlara kaybı — Sava hattındaki ilk gedik
- 26 Temmuz 1476 Akdere (Valea Albă) zaferi — Boğdan seferi
- 1477 Fâtih Kanunnâmesi
- 1477 XI. Louis Artois'yı (Arras) Burgonya mirasından aldı
- 1478 Topkapı Sarayı'nın (Saray-ı Cedîd) tamamlanması
- 15 Ocak 1478 Novgorod'un Moskova'ya ilhakı
- 15 Haziran 1478 Akçahisar'ın (Kruja) fethi ve Arnavutluk'un tamamlanması
- 1479 Taman yarımadasının katılışı
- 1479 Sisam'ın Osmanlı idaresine girişi (Fatih)
- 25 Ocak 1479 İstanbul Antlaşması — Arnavutluk ve İşkodra
- 1 Ağustos 1479 İyon adalarının fethi — Tocco düklüğünün sonu: Ayamavra, Kefalonya, Zaklise, İthaki
- 1480 Hacıbey (Kaçibey) kalesinin Litvanya'nın elinden çıkması
- 28 Temmuz 1480 Rodos kuşatmasının başarısızlığı
- 11 Ağustos 1480 Otranto çıkarması
- 3 Mayıs 1481 Fatih'in ölümü — Cem Sultan olayı
- 22 Mayıs 1481 II. Bayezid'in İstanbul'da cülûsu
- 28 Mayıs 1481 Cem Sultan'ın Bursa'da kendini sultan ilan etmesi
- 22 Haziran 1481 Yenişehir Muharebesi — Cem Sultan'ın yenilgisi
- 10 Eylül 1481 Otranto'nun tahliyesi
- 11 Aralık 1481 III. Charles'ın ölümüyle Provence, vasiyeti uyarınca Fransa kralı XI. Louis'ye geçti: Aix-en-Provence
- 11 Aralık 1481 III. Charles'ın ölümüyle Provence, vasiyeti uyarınca Fransa kralı XI. Louis'ye geçti: Toulon
- 1482 Crnojeviç Zetası'nın tâbiiyeti ve Cetinje'nin merkez oluşu
- 1482 Hersek'in ilhakı
- 1482 Zaklise'nin (Zakynthos) yıllık haraç karşılığı Venedik'e bırakılması
- 18 Kasım 1482 Gedik Ahmed Paşa'nın idamı
- 15 Temmuz 1484 Kili Kalesi'nin fethi — Tuna ağzının kilidi
- 4 Ağustos 1484 Akkirman'ın fethi — Dinyester ağzı ve Boğdan'ın Karadeniz kapısının kapanışı
- 1485 Taşkent Moğulistan hanı Yûnus Han'ın idaresine geçti
- 1485 Osmanlı-Memlük Savaşı'nın başlaması (Çukurova cephesi)
- 12 Eylül 1485 Tver Büyük Knezliği Moskova'ya katıldı — III. İvan şehri aldı
- 1 Temmuz 1487 Dias, Afrika'nın ucunu aramak için Lizbon'dan çıkıyor
- 1488 Safi'nin Portekiz nüfuzuna girmesi
- 3 Şubat 1488 Dias Afrika'nın güney ucunu dönmüş olarak Mossel Bay'a demirliyor
- 3 Şubat 1488 Mürettebat ilerlemeyi reddediyor; Dias geri dönüyor
- 26 Şubat 1489 Kraliçe Katerina Cornaro Kıbrıs'ı Venedik'e devretti — Haçlı devletinin sonu
- 4 Mart 1489 Cem Sultan Roma'ya getirildi — rehin diplomasisi ve yıllık 40.000 duka
- 1490 Gürcistan Krallığı üçe bölündü — Kartli, Kaheti ve merkezi Kutaisi olan İmereti
- 1 Mayıs 1491 Osmanlı-Memlük barışı — Tunus arabuluculuğu
- 2 Ocak 1492 Granada'nın düşüşü — İber Yarımadası'nda son Müslüman devletin sonu
- 1 Ağustos 1492 İspanya'dan sürülen Sefarad Yahudilerinin Osmanlı'ya kabulü
- 3 Ağustos 1492 Kolomb üç gemiyle Palos'tan yola çıkıyor
- 12 Ekim 1492 Kolomb Yeni Dünya'da Guanahani'ye çıkıyor
- 6 Aralık 1492 Kolomb Española (Hispaniola) kıyısına varıyor
- 1493 İstanbul'da ilk matbaanın kurulması
- 4 Mart 1493 Kolomb dönüşte fırtınayla Lizbon'a sığınıyor
- 3 Kasım 1493 Filo Küçük Antiller'e ulaşıp adaları adlandırıyor
- 1494 Askiya Muhammed Zâgha'yı (Dia) aldı
- 6 Şubat 1494 Banaluka ilk kez Kral II. Vladislav'ın bir talimatında anılır
- 2 Ekim 1494 Basra halkı bugünkü sahaya taşınmayı tamamlar — eski Basra terk edilir
- 25 Şubat 1495 Cem Sultan'ın ölümü — on dört yıllık rehinenin sonu
- 8 Temmuz 1497 Gama dört gemiyle Hindistan'a yola çıkıyor
- 20 Mayıs 1498 Gama Hindistan'a, Kalküta açığına demirliyor
- 5 Ağustos 1498 Güney Amerika kıtasına ilk Avrupalı teması (Paria)
- 29 Ağustos 1498 Ticaret anlaşmazlığı sonrası Gama Calicut'tan ayrılmaya karar veriyor
- 1499 Karadağ'ın Osmanlı idaresine bağlanması — Cetinje
- 20 Mart 1499 Dönüşte Ümit Burnu geri dönülüyor
- 26 Ağustos 1499 İnebahtı'nın teslimi — Korint körfezinin ağzı Venedik'ten alınıyor
- 28 Ağustos 1499 Sapienza (Zonchio) Deniz Zaferi — Akdeniz'de ilk büyük donanma başarısı
- 1500 Şeybânî Han Buhara ve Semerkant'ı aldı
- 9 Mart 1500 Cabral'ın 13 gemilik filosu Belém'den yola çıkıyor
- 12 Nisan 1500 Son Görz kontu Leonhard öldü — Lienz ve Puster vadisi Habsburg Avusturya'sına (Tirol) geçti
- 12 Nisan 1500 Görz Kontu Leonhard Lienz'de öldü: Görz mülkleri (Lienz ve Doğu Tirol) Habsburg Maximilian I.'e geçti
- 1 Mayıs 1500 Haç dikiliyor; Caminha kralına mektubunu yazıyor
- 14 Temmuz 1500 Vedroşa Muharebesi — Moskova, Litvanya ordusunu yendi; Bryansk ve Seversk toprakları Moskova'da kaldı
- 24 Aralık 1500 Kefalonya ve İthaki'nin kaybı
16. yüzyıl
- 1 Temmuz 1501 Şah İsmail'in Tebriz'i alması: Safevî Devleti'nin kuruluşu
- 17 Ağustos 1501 Draç'ın fethi
- 1502 Erzurum ve Van havzası Safevî'ye geçti — Akkoyunlu'nun kuzey kanadı çöktü
- 1 Mart 1502 Altın Orda Hanlığı'nın yıkılışı ve Kırım'ın yükselişi
- 1 Haziran 1502 Bursa'nın İran ipeği ticaretinde zirveye ulaşması
- 14 Aralık 1502 Osmanlı-Venedik Savaşı'nın sona ermesi ve barış
- 1503 Murad Bey'in Hemedan yenilgisi: Irâk-ı Acem ve Fars Safevî'ye geçti
- 1503 Mengli Giray Han Çürüksu kenarında Han Sarayı'nı yaptırdı — Bahçesaray'ın temeli
- 2 Nisan 1503 Moskova-Litvanya Mütarekesi — Çernigov-Seversk bölgesi Moskova'ya geçti
- 7 Temmuz 1503 Kolomb Jamaika'da mahsur kalıyor; ünlü mektubunu yazıyor
- 1504 II. Bayezid'in Kırkpınar güreşçilerine büyük ödül vermesi
- 1504 Bâbür Fergana'yı Özbekler'e bırakıp Kâbil'e gitti
- 7 Kasım 1504 Kolomb son seferinden Sanlúcar'a dönüyor
- 6 Aralık 1504 Şah İsmail Yezd'e girdi: Akkoyunlu artığının merkezî İran'daki son kalesi düştü
- 1505 Santa Cruz do Cabo de Gué'nin kuruluşu — Agadir'de Portekiz kalesi
- 13 Ekim 1505 Beyazıt Camii ve Külliyesi'nin tamamlanması
- 8 Temmuz 1506 Albrecht IV. Wittelsbach Primogenitur Nizamnamesi'ni çıkardı — Bavyera dükalıkları birleşti, bölünmez tek dükalık oldu
- 1507 Şah İsmail'in Diyarbekir seferi: Akkoyunlu'nun son merkezleri düştü
- 24 Mayıs 1507 Şeybânî Han'ın Herat'ı ve Horasan'ı Timurlulardan alışı
- 1508 Bağdat'ın Safevî'ye geçişi — Irâk-ı Arab el değiştirdi
- 2 Mayıs 1508 Şah İsmâil Havîza'yı bağladı — Müşa'şa'îler Safevî'ye tâbi valiler oldu
- 1509 Şah İsmâil'in Derbend'i alışı — Safevî hâkimiyeti Kafkas kapısına ulaştı
- 3 Şubat 1509 Diu Deniz Savaşı — Portekiz'in Hint Okyanusu'nda üstünlüğü
- 17 Mayıs 1509 Oran'ın İspanya'ya düşüşü — Kardinal Cisneros'un Kuzey Afrika seferi
- 14 Eylül 1509 İstanbul'da 'Küçük Kıyamet' depremi
- 25 Temmuz 1510 Trablusgarp'ın İspanyollar'ca işgali — Hafsî hâkimiyetinin sonu
- 2 Aralık 1510 Merv Savaşı: Özbekler ağır yenilgiye uğradı, Merv ve Herat alındı
- 1 Nisan 1511 Şahkulu isyanının başlaması
- 2 Temmuz 1511 Şahkulu İsyanı — Teke yöresinden Sivas'a uzanan Kızılbaş ayaklanması
- 10 Ağustos 1511 Malaka'nın Portekizlilerce alınması
- 15 Ağustos 1511 Baracoa kuruldu — Küba'nın İspanyol fethinin ilk kasabası
- 1512 Srebrenik banatlığının ilhakı — kuzey Bosna'da Macar hattının ilk kırılması
- 24 Nisan 1512 II. Bayezid'in tahttan çekilişi ve Yavuz Sultan Selim'in cülûsu
- 10 Haziran 1512 II. Bayezid'in Dimetoka yolunda ölümü
- 1513 Pîrî Reis, günümüze ulaşan en eski dünya haritasını çizdi
- 1513 Sin (Sinj) Kalesi'nin fethi
- 1 Nisan 1513 Yenişehir Muharebesi ve Şehzade Ahmed'in bertarafı
- 24 Nisan 1513 Şehzade Ahmed'in Yavuz Selim'in emriyle idamı
- 3 Eylül 1513 Azemmûr'un alınışı — Ümmürrebî' ağzının denetimi
- 1514 Mazagan kalesinin kurulması — Fas'ta en uzun kalacak Portekiz mevzii
- 20 Mart 1514 Yavuz Sultan Selim, Çaldıran Seferi için Edirne'den yola çıktı
- 1 Ağustos 1514 Smolensk Moskova'ya teslim oldu — III. Vasili şehre girdi
- 23 Ağustos 1514 Çaldıran Zaferi
- 6 Eylül 1514 Yavuz Sultan Selim'in Tebriz'e girişi
- 15 Eylül 1514 Tebriz'den çekiliş — bir haftalık işgalin sonu ve Kars-Bayburt üzerinden dönüş
- 23 Ekim 1514 Bayburt ve Kiğı kaleleri Safevîlerden teslim alındı — Erzincan ile Bayburt Bıyıklı Mehmed Bey'e verildi
- 24 Kasım 1514 Yavuz Sultan Selim Tebriz seferinden Amasya'ya döndü ve kışı orada geçirdi
- 1515 Agadez Songhay'a bağlandı
- 1515 Tersâne-i Âmire'nin İstanbul'a (Kasımpaşa/Haliç) taşınması
- 25 Şubat 1515 Muş ve Bingöl (Çapakçur) Safevilerden Osmanlı idaresine geçti
- 1 Nisan 1515 Portekiz, Hürmüz Boğazı kıyılarındaki hâkimiyetini tamamladı
- 19 Mayıs 1515 Kemah Kalesi'nin Safevîler'den fethi
- 13 Haziran 1515 Turnadağ Zaferi — Dulkadir Beyliği Osmanlı'ya tâbi oldu
- 19 Eylül 1515 Âmid'in (Diyarbekir) fethi ve Diyarbekir beylerbeyiliğinin kuruluşu
- 19 Eylül 1515 Nusaybin, Derik ve Silopi'nin Osmanlı'ya katılması — Diyarbekir'in güney kolu
- 23 Ocak 1516 Alçak Ülkeler'in İspanya tacına bağlanması — Ferdinand'ın ölümü, Şarlken'in tahta çıkışı
- 26 Mart 1516 Harput'un fethi — Diyarbekir yolunun açılması
- 1 Mayıs 1516 Koçhisar (Kızıltepe) Savaşı — Kara Han'ın yenilgisi
- 5 Haziran 1516 Yavuz Sultan Selim'in Mısır seferi için İstanbul'dan hareketi
- 20 Haziran 1516 Zebîd'in alınması: Osmanlı denizcilerinin Kızıldeniz'e ilk girişi
- 30 Temmuz 1516 Seferin hedefinin Memlükler ve Halep olarak resmen ilânı
- 2 Ağustos 1516 Aden kuşatmasının başarısızlığı: Portekiz'e karşı ilk Kızıldeniz teşebbüsü
- 24 Ağustos 1516 Mercidabık Zaferi
- 24 Ağustos 1516 Bıyıklı Mehmed Paşa Musul, Sincar ve İmâdiye'yi Safevî'den aldı
- 24 Ağustos 1516 Ramazanoğulları Beyliği'nin Osmanlı'ya bağlanması
- 28 Ağustos 1516 Halep, Rakka ve Deyrizor'un Osmanlı hâkimiyetine girişi
- 29 Ağustos 1516 Halep Gökmeydan'da Abbâsî Halifesi III. Mütevekkil ile görüşme
- 26 Eylül 1516 Trablusşam ve Hama'nın Osmanlı idaresine girişi
- 27 Eylül 1516 Şam'ın (Dımaşk) Osmanlı hâkimiyetine girişi
- 1 Ekim 1516 Kudüs ve Filistin şehirlerinin Osmanlı yönetimine girişi
- 10 Ekim 1516 Tomanbay'ın Kahire'de Memlük sultanı ilân edilmesi
- 21 Aralık 1516 Gazze (Han Yûnus) Muharebesi: Canbirdi Gazâlî'nin yenilmesi
- 28 Aralık 1516 Şeria'nın doğusu: Amman'ın Osmanlı idaresine girişi
- 29 Aralık 1516 Yavuz Sultan Selim'in Kudüs'e gelişi
- 2 Ocak 1517 Yavuz Sultan Selim'in Gazze'ye girişi ve Sina çölüne yönelmesi
- 22 Ocak 1517 Ridaniye — Mısır'ın fethi ve hilâfet
- 24 Ocak 1517 Süveyş'in alınışı — Kızıldeniz'e açılan kapı
- 27 Ocak 1517 Tomanbay'ın Kahire baskını ve üç gün süren sokak savaşları
- 8 Şubat 1517 Canbirdi Gazâlî'nin Osmanlı hizmetine girmesi
- 15 Şubat 1517 Yavuz Sultan Selim'in Kahire'ye merasimle girişi ve hutbenin okunması
- 30 Mart 1517 Son Memlük sultanı Tomanbay'ın Terrûce'de yakalanması
- 13 Nisan 1517 Tomanbay'ın Bâbüzüveyle'de idamı ve Memlük Devleti'nin sonu
- 15 Nisan 1517 II. Âmir San'a yakınında öldürüldü — Tâhirî Hânedanı'nın sonu
- 18 Nisan 1517 Portekiz donanmasının Cidde'ye saldırısı ve Selman Reis'in savunması
- 1 Mayıs 1517 Mardin kalesinin teslimi — Diyarbekir'in güneyinde Safevî direncinin sonu
- 19 Mayıs 1517 İskenderiye'nin donanmayla teslim alınması — Mısır fethinin tamamlanması
- 6 Temmuz 1517 Hicaz'ın savaşsız katılışı: Mekke Şerifi'nin oğlu Ebû Nümeyy'in bîatı
- 12 Temmuz 1517 Hâdimü'l-Haremeyn unvanının kabulü ve Medine'de hutbe
- 28 Ağustos 1517 Selman Reis'in Osmanlı hizmetine girmesi ve Kızıldeniz siyasetinin devri
- 10 Eylül 1517 Yavuz Sultan Selim'in Kahire'den ayrılışı ve Hayır Bey'in beylerbeyiliği
- 11 Eylül 1517 Kahire Abbâsî hilâfetinin sona ermesi — 'devir töreni' rivayeti
- 1518 Erzurum Osmanlı idaresine katıldı — Doğu Anadolu'da Safevî nüfuzu kırıldı
- 1 Mart 1519 Celâlî isyanlarının başlangıcı: Bozoklu Şeyh Celâl ayaklanması
- 25 Mart 1519 Centla Muharebesi — Potonchán Maya beyliği düştü, Santa María de la Victoria kuruldu
- 15 Ağustos 1519 Panamá kuruldu — Büyük Okyanus kıyısındaki ilk Avrupa şehri
- 16 Ağustos 1519 Cortés'in 1519 yürüyüşü (Cempoala – Tlaxcala – Cholula – Tenochtitlan), Cortés'in kendi anlatımı
- 16 Ağustos 1519 Cortés'in 1519 yürüyüşü — Bernal Díaz'ın anlatımı (Cempoala – Xalapa – Castilblanco – Tlaxcala – Cholula – Tlalmanalco – Mexico)
- 1 Eylül 1519 Cezayir'in Osmanlı Devleti'ne bağlanması
- 20 Eylül 1519 Magellan beş gemiyle Moluk Adaları'na batı yolunu aramaya çıkıyor
- 1520 Şeyh Hamdullah'ın vefatı ve hat ekolünün mirası
- 1520 Tarihçi Neşrî'nin ölümü
- 4 Eylül 1520 Tepeaca'nın zaptı — Cortés'in Hüzünlü Gece'den sonraki ilk fethi
- 21 Eylül 1520 Yavuz Sultan Selim'in Çorlu'da vefatı
- 30 Eylül 1520 Kanunî Sultan Süleyman tahta çıktı
- 21 Ekim 1520 Filo Güney Amerika'nın ucunda boğazı buluyor
- 1521 Portekiz'in Bahreyn'i alışı — Cebrî hâkimiyetinin sonu
- 1521 Pîrî Reis'in Kitâb-ı Bahriye'nin ilk versiyonunu tamamlaması
- 1521 Nikarya (İkarya) adasının Osmanlı idaresine girmesi
- 7 Temmuz 1521 Böğürdelen'in fethi — Kanûnî'nin aldığı ilk kale ve Belgrad kararının verildiği yer
- 29 Ağustos 1521 Belgrad'ın fethi
- 1522 Bagirmi Sultanlığı kuruldu
- 1522 Dulkadir ülkesinin ilhakı — Maraş merkezli Dulkadır eyaleti
- 29 Mayıs 1522 Knin'in fethi
- 6 Eylül 1522 Victoria dünyayı dolaşıp Sanlúcar'a dönüyor
- 21 Aralık 1522 Rodos'un fethi
- 1523 Bregenz'in ikinci yarısı Arşidük Ferdinand'a satıldı: Bregenz tamamen Habsburg toprağı
- 1523 Bregenz Habsburg'a geçti: Hugo XVII Montfort-Bregenz mülkünün kalanını sattı
- 1523 Una vadisinde Ostrovica Kalesi'nin fethi
- 5 Ocak 1523 Şövalyelerin çekilişi: Bodrum, İstanköy ve Onikiada'nın devri
- 6 Haziran 1523 Gustav Vasa Strängnäs'te kral seçildi — İsveç Krallığı Kalmar Birliği'nden ayrıldı
- 27 Haziran 1523 İbrahim Paşa sadrazamlığa atandı
- 25 Temmuz 1523 San Sebastián de Colima kuruldu — Yeni İspanya'nın Pasifik kıyısına açılması
- 1524 Mısır'da Hain Ahmed Paşa isyanı
- 1 Ekim 1524 Cortés'in Hibueras (Honduras) seferi (Mexico – Coatzacoalcos – Acalan – Petén İtza – Nito)
- 8 Nisan 1525 Kraków Barışı — Cermen tarikatı devleti Prusya Dükalığı'na dönüştü
- 1526 Pîrî Reis'in Kitâb-ı Bahriye'yi genişletip Kanûnî Sultan Süleyman'a sunması
- 1526 Kalender Şah isyanı
- 1526 Kızıkermen (Gazi Kerman) ve Dinyeper'in sağ kıyısının doğrudan Osmanlı denetimine girmesi
- 27 Temmuz 1526 Varadin (Petervaradin) Kalesi'nin fethi
- 29 Ağustos 1526 Mohaç Meydan Muharebesi
- 1 Eylül 1526 Mohaç sonrası Budin'in teslimi — Macar tahtına iki kral
- 23 Ekim 1526 I. Ferdinand Bohemya kralı seçildi — Habsburg Bohemya tacını aldı
- 10 Kasım 1526 János Szapolyai Macar kralı seçildi — Osmanlı, krallığını tâbi olması kaydıyla tanıdı
- 5 Aralık 1526 Silezya zümreleri I. Ferdinand'ı kral tanıdı — Silezya Habsburg Avusturya'sına geçti
- 17 Aralık 1526 I. Ferdinand Macar kralı ilân edildi — Batı ve Kuzey Macaristan Habsburg tacına
- 1527 Demak Sultanlığı'nın Majapahit'i yıkıp Cava kıyısına hâkim olması
- 1527 Cetin Meclisi — Hırvat soyluları Mohaç'tan sonra Habsburg Ferdinand'ı Hırvatistan kralı seçti
- 1527 Bihaç'ın kısa süreli Osmanlı idaresi — Mohaç ve Yayça'nın düşüşünün ardından
- 1 Mayıs 1527 Udbina ve Krbava kalelerinin fethi — Lika Osmanlı idaresine giriyor
- 23 Eylül 1527 Ferdinand Budin'i ele geçirdi — Szapolyai başşehirden çıkarıldı
- 3 Kasım 1527 I. Ferdinand İstolni Belgrad'da Macar kralı olarak taç giydi
- 1528 Kuzey Bosna'nın ilhakı: Yayça ve Banaluka
- 10 Mayıs 1529 Kanunî'nin Viyana seferine çıkışı — Habsburg savaşı yeniden başladı
- 8 Eylül 1529 Budin'in alınıp Zapolya'ya verilmesi
- 1530 İki kral çekişmesi: Estergon Habsburg himayesine, Segedin Szapolyai'ye
- 24 Mart 1530 Malta ve Trablus Saint Jean şövalyelerine verildi — Rodos'tan sürülen tarikatın yeni üssü
- 1532 Peçuy halkı Szapolyai tarafına geçti
- 1532 Ancona'nın komün özgürlüğü sona erdi: VII. Clemens'le doğrudan Papalık egemenliğine girdi
- 1532 Bitlis Safevî himayesine geçti — Ulama ve Fil Paşa kuşatmayı kaldırdı
- 25 Nisan 1532 Kanunî Alman seferine çıktı — Şarlken'e meydan okuma
- 27 Nisan 1532 Floransa Cumhuriyeti dükalığa dönüştü — Alessandro de' Medici
- 5 Ağustos 1532 Alman Seferi ve Güns (Kőszeg) kuşatması
- 24 Eylül 1532 Pizarro seferi güzergâhı (San Miguel – Sechura – Motupe – La Ramada – Cajamarca), 1532
- 1533 İstanbul Antlaşması — Habsburglarla ilk barış
- 1534 Matrakçı Nasuh'un Irakeyn seferi güzergâhını Beyân-ı Menâzil'de resmetmesi
- 1534 Kanunî – Hürrem Sultan nikâhı
- 1534 Bitlis Ulama Paşa eliyle kesin olarak Osmanlı'ya katıldı
- 6 Nisan 1534 Barbaros Hayreddin Paşa kaptan-ı deryalığa atandı
- 1 Haziran 1534 Kars çevresinin bütünleşmesi: Şüregel, Arpaçay ve Digor'un Osmanlı idaresine girmesi
- 1 Haziran 1534 Kars'ın alınması ve kuzeydoğu sınırının açılması
- 23 Haziran 1534 Bayezid Kalesi'nin Irakeyn Seferi'nde Osmanlı hâkimiyetini kabulü
- 13 Temmuz 1534 Tebriz'e ilk giriş — Irakeyn Seferi'nin açılışı
- 22 Eylül 1534 Barbaros'un Tunus'u fethi
- 4 Aralık 1534 Bağdat'ın fethi — Irakeyn Seferi
- 4 Aralık 1534 Fuzûlî'nin Bağdat'ın fethi sonrası Kanuni'ye kaside sunması
- 6 Aralık 1534 San Francisco de Quito kuruldu — kuzey İnka başkentinde İspanyol düzeni
- 1535 Fuzûlî'nin Leylâ vü Mecnûn mesnevisini tamamlaması
- 18 Ocak 1535 Lima kuruldu — İspanyol Peru'sunun başkenti Rimac vadisine taşındı
- 17 Nisan 1535 Yeni İspanya Genel Valiliği kuruldu
- 1 Haziran 1535 Tebriz'in yeniden Safevîlere geçmesi — Irakeyn dönüşü
- 21 Temmuz 1535 Tunus'un Şarlken'e kaybı
- 22 Eylül 1535 Van ve Erciş'in Tahmasb'ın eline düşmesi (Osmanlı tutumu 1534-35'te sona erdi)
- 1 Kasım 1535 Son Sforza dükü öldü, Milano V. Karl'a geçti
- 1536 Gazi Hüsrev Bey'in Sava boyu harekâtı: Bosna Brodu ve Jasenovaç
- 18 Şubat 1536 Fransa'ya ilk kapsamlı kapitülasyonlar
- 15 Mart 1536 Makbul İbrahim Paşa'nın idamı
- 21 Mayıs 1536 Cenevre Reformu oyladı: piskopos ve Savoy hâkimiyeti sona erdi, Cenevre Cumhuriyeti doğdu
- 1537 Barbaros'un Ege adaları seferi — Nakşa Dükalığı Osmanlı kontrolüne girdi
- 1537 Norveç'in Danimarka tacına bağlı bir eyalete indirgenmesi
- 1537 Kars'ın Osmanlı topraklarına kesin katılışı — doğu serhaddinin çivisi
- 13 Ocak 1537 Popayán kuruldu — Quito ile Muisca ülkesi arasındaki köprü
- 12 Mart 1537 Klis Kalesi'nin fethi ve Dalmaçya sancağının kuruluşu
- 1 Ağustos 1537 Hunza'nın zaptı — zaque Quemuenchatocha'nın yenilgisi
- 15 Ağustos 1537 Asunción kuruldu — Paraguay ırmağında İspanyol üssü
- 25 Ağustos 1537 Korfu kuşatması ve Venedik'le savaş
- 1 Ekim 1537 Barbaros'un Ege seferi: Venedik'in doğrudan yönettiği adaların alınması
- 1538 Mimar Sinan'ın hassa mimarbaşılığına atanması
- 1538 Herseknovi (Castelnuovo) Andrea Doria tarafından zaptedildi
- 13 Haziran 1538 Hint Okyanusu seferi: Diu kuşatması
- 1 Ağustos 1538 Barbaros'un Kuzey Ege seferi: İskiros ve Kuzey Sporadlar'ın alınması
- 3 Ağustos 1538 Aden'in zaptı ve Yemen sahilinin ilhakı
- 6 Ağustos 1538 Santa Fe de Bogotá kuruldu — Muisca ülkesinde İspanyol başkenti
- 1 Eylül 1538 Boğdan Seferi ve Bucak (Bender) bölgesinin ilhakı
- 28 Eylül 1538 Preveze Deniz Zaferi
- 1 Ekim 1538 Şirvanşahlar'ın sonu: Elkas Mirza Şâhruh'u esir aldı, Şirvan Safevî vilâyeti oldu
- 27 Kasım 1538 Hadramut ve Şihr hâkimi Osmanlı hâkimiyetini tanıdı — Hadım Süleyman Paşa'nın Hint seferi dönüşü
- 1539 Tabinshwehti Peygu'ya (Bago) savaşmadan girdi; Mon başkenti Toungoo kralının eline geçti
- 9 Ocak 1539 San Juan de la Frontera de Huamanga kuruldu — Lima-Cuzco yolunun kilidi
- 24 Şubat 1539 Zebîd'in Osmanlı hâkimiyetine kesin girişi
- 6 Ağustos 1539 Tunja İspanyol şehri olarak yeniden kuruldu
- 10 Ağustos 1539 Herseknovi'nin (Castelnuovo) Barbaros Hayreddin Paşa tarafından geri alınması
- 1540 Baglioni senyörlüğü sona erdi: Perugia III. Paulus'un doğrudan Papalık yönetimine girdi
- 22 Temmuz 1540 Szapolyai János'un ölümü — Budin sorunu ve Macaristan'ın bölünmesinin kapısı
- 4 Ekim 1540 San Francisco de Campeche kuruldu — Yucatán fethinin üçüncü ve kalıcı denemesi
- 1 Kasım 1540 Anabolu'nun (Nauplion) antlaşmayla devralınması
- 12 Şubat 1541 Santiago del Nuevo Extremo kuruldu — Şili'nin fethi başladı
- 12 Mart 1541 Agadir'in düşüşü — Sa'dîler'in Portekiz'i Fas'tan söküşü başlıyor
- 29 Ağustos 1541 Budin'in ilhakı — Macaristan Osmanlı eyaleti
- 1 Ekim 1541 Safi ve Azemmûr'un boşaltılması — Portekiz Atlas kıyısından çekiliyor
- 1543 Segedin'in Osmanlı idaresine girmesi ve Segedin livâsının teşkili
- 1 Haziran 1543 Şehzade Camii ve Külliyesi'nin inşaatının başlaması
- 21 Temmuz 1543 Valpo, Şikloş ve Peçuy'un fethi
- 10 Ağustos 1543 Estergon ve İstolni Belgrad'ın fethi
- 1544 Cenevizliler Tabarka adasına yerleşti
- 1 Eylül 1544 Budin'in kuzey ve batı savunma kuşağı: Vaç, Hatvan ve Şimontorna
- 2 Aralık 1544 Rüstem Paşa ilk kez sadrazam oldu
- 1545 Sotuta'daki Cocom beyliği İspanyol hâkimiyetine girdi
- 1 Ekim 1545 Ebüssuûd Efendi şeyhülislam oldu
- 26 Aralık 1545 Basra'nın ilhakı ve Basra Körfezi'ne çıkış
- 5 Temmuz 1546 Barbaros Hayreddin Paşa öldü
- 1547 Üsküdar İskele (Mihrimah Sultan) Külliyesi'nin tamamlanması
- 1547 Sana ve Yemen içlerinin fethi
- 1547 Bayezid sancağının Safevî hâkimiyetine geçmesi (Van ve Erciş 1535'te zaten Safevîydi)
- 1 Şubat 1547 Taiz'in fethi
- 19 Haziran 1547 İstanbul Antlaşması — Habsburglarla beş yıllık barış
- 1 Haziran 1548 Venedik'in Halep'te konsolosluk açması
- 27 Temmuz 1548 İkinci İran Seferi ve Tebriz'in yeniden alınması
- 1 Ağustos 1548 Şehzade Camii'nin ibadete açılması
- 24 Ağustos 1548 Van'ın fethi ve doğu sınırının sabitlenmesi
- 1549 Arzila'nın boşaltılması — Portekiz kuzey kıyısını daraltıyor
- 1550 Lahsa ve Katîf'in ilhakı — Körfez'in Arabistan kıyısı
- 1550 Şehrizor'un elden çıkışı — Erdelân beyi Sührâb Safevîlere meyletti
- 1 Haziran 1550 Süleymaniye Camii ve külliyesinin inşaatı başladı
- 12 Haziran 1550 İsveç Kralı Gustav Vasa Helsinki'yi kurdu
- 15 Eylül 1550 Ferdinand'ın kuvvetleri Solnok'u tuttu ve tahkim etti
- 1551 Ardahan ve Çıldır havzasının alınması
- 1 Temmuz 1551 Erdel'in Banat kalelerinin (Temeşvar, Lippa, Lugos, Karánsebes) Macaristan Kralı Ferdinand'a teslimi
- 26 Temmuz 1551 Erdel Habsburg idaresine geçti: Kolozsvár meclisi İzabella'nın feragatini tanıdı
- 7 Eylül 1551 Sokullu Mehmed Paşa Tuna'yı geçti — Erdel savaşının başlaması
- 6 Kasım 1551 Lipova (Lippa) şehri Castaldo'nun Avusturya ordusunun eline geçti — kale 5 Aralık'ta teslim oldu
- 1552 Cezayir Ocaklığı'nın Sahra'ya doğru genişlemesi — Tuggurt-Ouargla'nın haraca bağlanması, Tilimsan'ın kesin fethi
- 1552 II. Henri'nin Üç Piskoposluk seferi: Toul Fransa'ya katıldı
- 1552 Zaporojye Kazakları Hortiça adasında ilk Seç'i kurdu
- 1 Haziran 1552 İstanbul ve çevresinde yeni bir veba dalgası başladı
- 27 Temmuz 1552 Temeşvar'dan gönderilen kuvvetlerin Güney Banat palankalarını tutması — Versec, Haram, Keve
- 1 Ağustos 1552 Lugoş (Lugoj) ve Karánşebeş kalelerinin fethi — Temeşvar seferinin devamı
- 4 Eylül 1552 Solnok'un fethi ve Eğri kuşatmasının başarısızlığı
- 2 Ekim 1552 Kazan'ın düşüşü — Orta İdil'de dokuz asırlık Türk hâkimiyeti bitti
- 1 Şubat 1553 Osmanlı-Fransız ittifakı — Fransız donanmasının Osmanlı emrine girmesi
- 1 Ağustos 1553 Bayezid sancağının Nahcıvan Seferi sırasında yeniden Osmanlı'ya geçmesi
- 5 Ekim 1553 Şehzade Mustafa'nın Konya Ereğlisi'nde idamı
- 5 Ekim 1553 Kara Ahmed Paşa sadrazamlığa atandı
- 1 Aralık 1553 Kaptan-ı derya Pîrî Reis idam edildi
- 7 Aralık 1553 Seydi Ali Reis'in Hint yolculuğu
- 7 Aralık 1553 Seydi Ali Reis Halep'ten Basra filosunu devralmaya çıkıyor
- 1554 Kırkçeşme Suları isale hattının inşaatının başlaması
- 7 Nisan 1554 Petrovics Péter'in Lugos ve Karánsebes sancakbeyi atanması
- 1 Haziran 1554 İstanbul'da ilk kahvehanelerin açılması
- 22 Ağustos 1554 Şehrizor'un fethi — Zalm Kalesi'nin alınışı
- 28 Eylül 1554 Seydi Ali Gucerat'ta Sûret limanına ulaşıyor
- 1555 Ptuj (Pettau) Salzburg'dan geri alınıp Habsburg Steiermark'ına katıldı
- 1555 İbrim ve Nübye sınırının güneye taşınması
- 29 Mayıs 1555 Amasya Antlaşması
- 29 Mayıs 1555 Megrelya (Dadyan) beyliği Osmanlı nüfuz bölgesine bırakıldı
- 1 Haziran 1555 Ebüssuûd Efendi'nin gedik (esnaf tekel hakkı) meselesini hukuken tetkik etmesi
- 27 Eylül 1555 Bicâye'nin (Bougie) İspanyollardan alınması
- 29 Eylül 1555 Kara Ahmed Paşa idam edildi, Rüstem Paşa yeniden sadrazam oldu
- 1556 Hümâyun'un ölümünden sonra Safevîler Kandehar'ı Bâbürlülerden aldı
- 1556 Turgut Reis Trablusgarp beylerbeyi oldu — eyalet doğuda Tobruk ve Derne'ye genişledi
- 1556 Moskova Çarlığı Astarhan'ı aldı — Aşağı Volga Rus denetimine girdi
- 12 Mart 1556 Habsburg idaresi Erdel'de sona erdi: Erdel yeniden Osmanlı'ya bağlı voyvodalık oldu
- 16 Temmuz 1556 Kostayniçe ve Novi'nin fethi — Una hattının iki kalesi
- 1557 Seydi Ali Reis'in Mir'âtü'l-Memâlik'i İstanbul'da tamamlaması
- 1557 Habeş Eyaleti'nin kuruluşu — Kızıldeniz kıyısının Osmanlı idaresine girişi
- 1557 Várad, Huszt ve Tokaj Szapolyai tarafına geçti
- 2 Nisan 1557 Özdemir Paşa'nın Masavva' limanını alması
- 1 Mayıs 1557 Seydi Ali Semerkant, İran ve Bağdat yoluyla İstanbul'a dönüyor
- 12 Temmuz 1557 Aziz Nikola Korfezi – Kholmogory – Ustyug – Vologda – Moskova (Jenkinson, 1557)
- 15 Nisan 1558 Hürrem Sultan öldü
- 1559 Osmanlı'nın Bahreyn seferi — körfezde Portekiz'e karşı son büyük hamle
- 1559 Zeyla'nın Habeş Eyaleti'ne katılması
- 30 Mayıs 1559 Konya Şehzâdeler Muharebesi
- 12 Mart 1560 Haçlı donanması Cerbe'yi işgal etti — Turgut Paşa'nın üssü elden çıktı
- 14 Mayıs 1560 Cerbe Deniz Zaferi
- 30 Temmuz 1560 Cerbe kalesinin düşüşü — adanın Osmanlı idaresine geçişi
- 1561 Rüstem Paşa Külliyesi'nin (Camii) yapımı
- 1 Haziran 1561 Reval (Tallinn) İsveç'in himayesine girdi — Kuzey Estonya İsveç'e geçti
- 28 Kasım 1561 Vilnius Antlaşması — Livonya Konfederasyonu dağıldı, Kurland ve Livonya Lehistan-Litvanya'ya bağlandı (Riga şehri dışında)
- 5 Mayıs 1562 Habsburglarla barışın yenilenmesi — Erdel ve Temeşvar savaşının sonu
- 23 Temmuz 1562 Şehzade Bayezid'in Kazvin'de idamı
- 1563 Rusya'nın Kafkasya'daki ilk kalesi: Terek
- 1564 İspanya'nın Bâdis (Peñón de Vélez) kayalığını geri alışı
- 1565 Krupa Kalesi'nin Osmanlılarca alınması
- 1 Şubat 1565 Schwendi Szatmár'ı aldı — Erdel'in kuzey ucu Habsburg'a geçti
- 29 Haziran 1565 Sokullu Mehmed Paşa sadrazamlığa yükseldi
- 1566 Mostar Köprüsü'nün tamamlanması
- 1566 Edirnekapı (Mihrimah Sultan) Camii'nin tamamlanması
- 14 Nisan 1566 Sakız'ın Cenevizlilerden alınışı
- 15 Nisan 1566 Nakşa Dukalığı'nın ilhakı — Kiklad Adaları'nın tamamı
- 1 Mayıs 1566 Kanunî'nin son seferi — Sigetvar ve Eğri hedefiyle İstanbul'dan çıkış
- 25 Temmuz 1566 Yanova (Ineu) Kalesi'nin alınması — Zigetvar seferi
- 1 Eylül 1566 Gyula (Göle) Kalesi'nin teslimi — Pertev Paşa'nın Tımışvar serhaddi seferi
- 7 Eylül 1566 Zigetvar — Kanunî'nin vefatı
- 8 Eylül 1566 Bâkî'nin Kanunî Sultan Süleyman için mersiye yazması
- 24 Eylül 1566 II. Selim İstanbul'a ulaşıp cülus etti
- 30 Eylül 1566 Bâkî'nin II. Selim'e cülûsiye sunması
- 1567 Büyükçekmece Köprüsü'nün tamamlanması
- 31 Mart 1567 Landgraf Philipp 'Cömert' Kassel'de öldü — Hessen dört oğlu arasında bölündü
- 1 Nisan 1567 Yemen isyanı ve Koca Sinan Paşa'nın Yemen seferi
- 1 Ekim 1567 Açe Sultanlığı'yla savunma ittifakı ve Hint Okyanusu yardımı
- 1568 Selimiye Camii'nin (Edirne) inşaatının başlaması
- 17 Şubat 1568 Edirne Antlaşması — Habsburglarla savaş durumunun sonu
- 1569 Uluç Ali Paşa'nın Tunus'u alışı — Hafsî-İspanyol düzeninin sonu
- 1 Temmuz 1569 Lublin Birliği — Ukrayna toprakları Litvanya'dan Polonya'ya geçti
- 1570 IV. İvan'ın Don kazaklarına gramotası — Don Kazak Ordası'nın ilk güvenilir kaydı
- 2 Temmuz 1570 Kıbrıs çıkarması: Limasol'un alınışı
- 9 Eylül 1570 Lefkoşa'nın fethi
- 17 Eylül 1570 Girne'nin teslimi — Kıbrıs'ın kuzey kıyısı
- 1571 Lehistan'ın Dinyeper hattını ileri sürmesi — Kremençuk'un kurulması
- 1 Ağustos 1571 Kıbrıs'ın fethi
- 15 Ağustos 1571 Villa de Oropesa kuruldu — Potosí'yi besleyecek tahıl vadisinin iskânı
- 7 Ekim 1571 İnebahtı (Lepanto) yenilgisi
- 22 Ocak 1572 Kınalızâde Ali Çelebi'nin vefatı — Osmanlı ahlâk felsefesinin klasik metni Ahlâk-ı Alâî'nin müellifi
- 1 Haziran 1572 İnebahtı sonrası donanmanın yeniden inşası
- 13 Haziran 1572 Kılıç Ali Paşa'nın yeniden kurduğu donanma denize indi
- 24 Haziran 1572 Vilcabamba'nın düşüşü — bağımsız İnka devletinin sonu
- 1573 Piyâle Paşa Külliyesi'nin yaptırılması
- 1573 Kasım Hanlığı hükümdarının Hıristiyanlığa geçişi ve hanlıktan alınması
- 7 Mart 1573 Venedik'le İstanbul Antlaşması — Kıbrıs'ın tanınması
- 10 Ekim 1573 Don Juan de Austria'nın Tunus'u geri alışı — İnebahtı'nın karadaki tek karşılığı
- 1574 Mâku Osmanlı'ya geçti — Mahmûdî İvaz Bey'e kale yapma görevi
- 1574 Darüssaade ağalığı Bâbüssaâde ağalığından ayrılıp müstakil makam oldu
- 25 Ağustos 1574 Tunus'un kesin fethi
- 13 Aralık 1574 II. Selim'in vefatı
- 22 Aralık 1574 II. Selim'in ölümünün ilânı ve III. Murad'ın cülûsu
- 1577 Drina (Sokullu Mehmed Paşa) Köprüsü'nün tamamlanması
- 1577 Azapkapı (Sokullu Mehmed Paşa) Camii'nin yaptırılması
- 1577 İstanbul Rasathanesi kuruldu
- 1577 Fizan sancağının Trablusgarp'a bağlanışı — Murzuk ve Sahra kervan kavşağı
- 15 Kasım 1577 Drake beş gemiyle Plymouth'tan yola çıkıyor
- 2 Ocak 1578 III. Murad'ın Hünernâme'nin yazılması için ferman vermesi
- 2 Ocak 1578 İran seferine karar — Tahmasb'ın ölümüyle sarsılan Safevîlere karşı iki serdar tayin edildi
- 4 Ağustos 1578 Vâdisseyl (Kasrılkebir) Savaşı — Osmanlı desteğindeki Abdülmelik Portekiz ordusunu imha etti
- 9 Ağustos 1578 Ahıska atabegliğinin Osmanlı idaresine girmesi — Altunkale, Hırtıs ve Ahılkelek
- 20 Ağustos 1578 Drake Magellan Boğazı'na giriyor
- 24 Ağustos 1578 Tiflis'in savaşsız ele geçirilmesi — Kahet ve İmeret'in itaati
- 5 Ekim 1578 Derbend halkının Lala Mustafa Paşa'ya bağlılık arzı — Demirkapı Osmanlı idaresinde
- 1 Kasım 1578 Şirvan'ın fethi: Şamahı'nın alınışı
- 17 Haziran 1579 Drake Kaliforniya kıyısında bir limana demirliyor
- 13 Temmuz 1579 Karlovac kalesi kuruldu
- 12 Ekim 1579 Sokullu Mehmed Paşa suikaste uğrayıp öldürüldü
- 5 Kasım 1579 Drake Ternate'de Moluk karanfili yüklüyor
- 1580 Zal Mahmud Paşa Camii'nin tamamlanması
- 1580 İngiltere ile ilk ticaret ahidnâmesi — İngilizlere kapitülasyon verildi
- 22 Ocak 1580 İstanbul Rasathanesi hatt-ı hümâyunla yıktırıldı
- 26 Eylül 1580 Golden Hind Plymouth'a dönüyor; dünya turu tamamlanıyor
- 16 Nisan 1581 İberya Birliği: Portekiz tacı İspanya kralına geçti
- 26 Temmuz 1581 Feragat Bildirgesi (Plakkaat van Verlatinghe) — Hollanda İspanya'dan bağımsızlığını ilan etti
- 15 Ocak 1582 Yam Zapolski ateşkesi — Livonya ve Dorpat Lehistan'a geçti
- 29 Mayıs 1582 Şehzade Mehmed'in Atmeydanı'ndaki sünnet düğünü başladı
- 1 Ağustos 1583 Bakü'nün alınışı — Hazar kıyısına çıkış
- 13 Eylül 1583 Revan'ın (Erivan) fethi ve kale inşası
- 7 Aralık 1583 Nurbânû Vâlide Sultan vefat etti
- 1585 Büyük tağşiş — akçe krizi
- 1585 Moskova'nın Voronej'de bozkıra karşı ileri garnizon kurması
- 25 Eylül 1585 Tebriz'in fethi
- 1586 Nahçıvan ve Ordubad'ın Osmanlı idaresine girmesi
- 1587 Gori eyaleti kuruldu — Kartli'nin batısında doğrudan Osmanlı idaresi
- 1588 Hünernâme'nin II. cildinin tamamlanması
- 1 Eylül 1588 Karabağ ve Gence'nin ilhakı
- 1 Eylül 1588 Karacadağ (Ahar) hâkimi Şâhverdi Han'ın Cafer Paşa'ya itaati — Merend'in Osmanlı idaresine girmesi
- 1589 Cığalazâde Sinan Paşa'nın Nihâvend'i alıp kale kurması — Luristan'ın itaati
- 1 Haziran 1589 Tağşiş edilmiş akçe yüzünden Beylerbeyi Vakası patlak verdi
- 2 Temmuz 1589 Tsaritsyn kalesi ilk kez belgede anıldı
- 1 Ağustos 1589 III. Henri ölüm döşeğinde Henri de Navarre'ı (IV. Henri) halef olarak tanıdı: Bourbon hanedanı başlıyor
- 21 Mart 1590 Ferhad Paşa Antlaşması — doğuda en geniş sınırlar
- 1591 Nokéo Koumane Vientiane'de kral ilan edildi; ertesi yıl Luang Prabang'ın direnişini kırıp Lan Xang'ı yeniden birleştirdi
- 1592 Mạc hanedanının Tonkin'deki egemenliği sona erdi; Lê hanedanı Thăng Long'a (Hanoi) döndü
- 1592 Dâvud Ağa'nın hassa mimarbaşı olması
- 1592 Luristan hâkimi Şâhverdi'nin Şah Abbas'a bağlılık bildirmesi
- 1592 Drežnik ve Drežnik županiyasının kesin olarak Osmanlı idaresine geçişi
- 19 Haziran 1592 Bihaç'ın fethi
- 1593 Bazavluk Seçi kuruldu
- 1 Şubat 1593 Siyam Kralı Naresuan Birmanya veliahtını yendi; Siyam bağımsızlığı kesinleşti
- 1 Temmuz 1593 Osmanlı-Avusturya 'Uzun Savaş'ının başlaması
- 19 Temmuz 1593 Koca Sinan Paşa Avusturya seferine çıktı — Uzun Savaş'ın ilk seferi
- 1 Temmuz 1594 Siyam ordusu Kamboçya'nın başkenti Lovek'i aldı; Kral Satha Luang Prabang'a kaçtı
- 28 Ağustos 1594 Üç voyvodalığın ayaklanması başlıyor — Erdel Kutsal İttifak'a geçti, Osmanlı yanlısı beyler tutuklandı
- 27 Eylül 1594 Yanıkkale'nin (Győr) fethi
- 1 Kasım 1594 Bükreş ayaklanması ve Tuna kalelerine saldırı
- 13 Kasım 1594 Eflak, Boğdan ve Erdel Osmanlı'ya karşı birlikte ayaklandı
- 1595 Cesur Mihail'in Tuna kalelerine akınları — Rusçuk yakıldı, İbrâil alındı, Silistre yağmalandı
- 17 Ocak 1595 III. Murad'ın vefatı
- 27 Ocak 1595 III. Mehmed tahta çıktı, on dokuz şehzade boğduruldu
- 1 Şubat 1595 Safiye Sultan vâlide sultan olarak nüfuz kazandı
- 23 Ağustos 1595 Kalûgerân Muharebesi — Koca Sinan Paşa'nın Eflak seferi
- 2 Eylül 1595 Estergon'un Avusturya'ya kaybı
- 1 Ekim 1595 Eflak'tan çekiliş ve Yergöğü baskını — bastırma seferinin sonuçsuz kalışı
- 22 Ekim 1595 Yanova (Ineu)'nın Erdel birliklerince işgali
- 1596 Moskova'nın Belgorod, Oskol ve Kursk'u bozkırda ileri garnizon olarak kurması
- 10 Mayıs 1596 Lippa kuşatmasının kalkması — Lugos bânının Temeşvar baskını
- 20 Haziran 1596 III. Mehmed yeniçeri baskısıyla bizzat sefere çıktı
- 20 Eylül 1596 Monterrey kuruldu — Nuevo León'un başkenti
- 12 Ekim 1596 Eğri Kalesi'nin fethi
- 26 Ekim 1596 Haçova Meydan Muharebesi
- 1598 Verhoturye kalesi kuruldu
- 29 Mart 1598 Yanıkkale'nin (Győr) kaybı
- 9 Nisan 1598 Yeni Cami'nin (Eminönü) temelinin atılması
- 1 Eylül 1598 Dâvud Ağa'nın vebadan ölümü ve Yeni Cami inşaatının yarım kalması
- 1599 Karayazıcı Abdülhalim ayaklanması
- 1 Haziran 1599 Ankara sofunun Avrupa'ya yoğun ihracı
- 1600 Tura boyunda Turinsk kalesi kuruldu
- 1 Haziran 1600 1570'lerde başlayan tâun salgını İstanbul'u etkilemeyi sürdürüyordu
17. yüzyıl
- 10 Eylül 1601 Tiryaki Hasan Paşa'nın Kanije savunması
- 1602 Safevîler'in Bahreyn'i Portekiz'den alması
- 15 Şubat 1602 Karayazıcı Abdülhalim öldü, isyan hareketi zayıfladı
- 1603 Luristan'ın Safevîlere kesin olarak geçmesi
- 1603 Şah Abbas Tiflis'i geri aldı — Kartli ve Kaheti'de Osmanlı idaresinin sonu
- 1 Mart 1603 Deli Hasan Paşa isyanı ve Bosna beylerbeyiliğiyle yatıştırılması
- 7 Haziran 1603 Şehzade Mahmud'un boğdurulması
- 21 Ekim 1603 Osmanlı-Safevî Savaşı (1603-1612) başladı — Şah Abbas'ın karşı taarruzu, Tebriz'in kaybı
- 20 Aralık 1603 Yeni Cami inşaatının III. Mehmed'in ölümü üzerine durması
- 20 Aralık 1603 III. Mehmed'in vefatı ve I. Ahmed'in cülûsu
- 23 Aralık 1603 Kardeş katli geleneğinin fiilen sona ermesi
- 8 Haziran 1604 Revan'ın Şah Abbas'a kaybı
- 15 Haziran 1604 Cigalazâde Sinan Paşa İran seferine çıktı
- 21 Ocak 1605 Bocskai'nin kuvvetleri Szatmár'ı aldı
- 3 Ekim 1605 Estergon'un geri alınışı
- 6 Kasım 1605 Cigalazâde Sinan Paşa'nın Urmiye gölü yakınında (Sûfiyân) bozgunu
- 1606 Tiflis ve Gence'nin kaybı
- 23 Haziran 1606 Viyana Barışı — Bocskai ayaklanması sona erdi, Erdel prensi tanındı
- 11 Ekim 1606 Sedefkâr Mehmed Ağa başmimarlığa atandı — Sultanahmet Camii'nin mimarı
- 29 Aralık 1606 Bocskai István'ın ölümü — Szatmár ili krallığa döndü
- 1607 Şirvan'ın kaybı — Şamahı, Bakü ve Derbend
- 24 Ekim 1607 Oruç Ovası zaferi ve Canbolatoğlu isyanının bastırılması
- 9 Ağustos 1608 Alaçayır zaferi ve Kalenderoğlu isyanının bastırılması
- 1609 Rus kuvvetlerinin Kasım şehrini zaptı, Uraz Muhammed Han
- 9 Ağustos 1609 Sultanahmet Camii'nin temeli atıldı
- 1610 el-Arâiş'in (Larache) İspanya'ya terki
- 26 Mart 1610 Kuyucu Murad Paşa'nın Tebriz seferi — Acıçay'da karşılaşma olmadı
- 1611 Şah I. Abbas Mâzenderan'da Ferahâbâd şehrini kurdu
- 13 Haziran 1611 Smolensk'in Lehistan-Litvanya'ya düşüşü — 20 aylık kuşatmanın sonu
- 16 Temmuz 1611 Novgorod İsveç ordusunca alındı — Sıkıntılar Dönemi'nde Kuzeybatı Rusya İsveç denetimine girdi
- 6 Temmuz 1612 Hollanda'ya ilk ahidnâme verilmesi
- 20 Kasım 1612 Nasuh Paşa Antlaşması
- 1614 Mamûra'nın (Mehdiye) İspanyolların eline geçişi
- 23 Nisan 1615 Osmanlı-Safevî savaşı yeniden başladı — Sadrazam Öküz Mehmed Paşa Şark seferine çıktı
- 4 Temmuz 1615 Fransız Kanada nehir yolu — Champlain 1615 (Quebec – Sault St-Louis – Ottawa Nehri – Nipissing Gölü – Huron ülkesi)
- 1616 Lehistan'ın Yedisan uç hattında Uman'ın belirmesi
- 12 Eylül 1616 Revan kuşatması — elli beş gün sonra sonuçsuz kaldırıldı
- 9 Mart 1617 Stolbova Antlaşması — Rusya Baltık kıyısını (İngriya) İsveç'e kaybetti
- 9 Mart 1617 Stolbovo Antlaşması — Rusya İngermanland'ı İsveç'e bıraktı, Novgorod geri verildi
- 22 Kasım 1617 Yeni padişah I. Mustafa: solgun çehreli, dalgın bakışlı bir 'kafes' mahpusu tahtta
- 22 Kasım 1617 I. Ahmed'in ölümü ve I. Mustafa'nın cülûsu — ekberiyet usulü
- 26 Şubat 1618 I. Mustafa'nın hal'i ve Genç Osman'ın (II. Osman) cülûsu
- 10 Eylül 1618 Serav (Pul-i Şikeste) bozgunu — Halil Paşa'nın İran seferi
- 26 Eylül 1618 Serav Antlaşması — İran'la barışın yenilenmesi
- 11 Aralık 1618 Deulino Mütarekesi — Smolensk, Çernigov ve Novgorod-Seversk Lehistan'a bırakıldı
- 1619 San Francisco de Borja kuruldu — Maynas'ta İspanyol hâkimiyeti
- 1 Kasım 1619 Bethlen Gábor Szatmár ilini denetimine aldı
- 1621 Görülmemiş kış — İstanbul Boğazı'nın donması
- 9 Ekim 1621 Hotin Seferi ve Hotin Antlaşması
- 23 Nisan 1622 Hürmüz'ün Portekizlilerden alınması
- 20 Mayıs 1622 Genç Osman'ın yeniçeriler tarafından katledilmesi (Hâile-i Osmâniye)
- 20 Mayıs 1622 I. Mustafa'nın ikinci kez tahta çıkarılması
- 10 Eylül 1623 I. Mustafa'nın ikinci hal'i ve IV. Murad'ın cülûsu
- 28 Kasım 1623 Bağdat'ın Safevîlere kaybı
- 1624 Musul ve Kerkük'ün Safevî eline geçmesi — Bağdat'ın düşüşünün ardından
- 1625 Musul'un Safevîlerden kurtarılması — Hâfız Ahmed Paşa'nın Bağdat seferi
- 13 Kasım 1625 Hâfız Ahmed Paşa'nın Bağdat kuşatması — yedi ay yirmi gün sürdü, sonuçsuz kaldı
- 1628 Mıkıtın Rog Seçi ilk kez anılır
- 22 Eylül 1628 Abaza Mehmed Paşa'nın Erzurum merkezli isyanının bastırılması
- 1629 Taiz'in kaybı
- 16 Mart 1630 Hüsrev Paşa'nın Şehrizor'da Gülanber Kalesi'ni yeniden kurması — Şehrizor beylerbeyiliği
- 30 Mart 1630 Bethlen Gábor'un yedi ilinin krallığa iadesi tamamlandı
- 19 Ağustos 1630 Evliya Çelebi'nin seyahat rüyası — 'Şefaat' diyecekken 'Seyahat' demesi
- 6 Ekim 1630 Hüsrev Paşa'nın Bağdat kuşatması — otuz dokuz gün sonra kaldırıldı
- 1632 IV. Murad'ın çelişkileri: içkiye düşkün padişahın içki yasağı, güreşçi bileği, besteci kulağı
- 1632 Lâgarî Hasan Çelebi'nin roketle uçuşu — Evliya Çelebi'nin tek kaynaklık ettiği rivayet
- 1633 Kâtib Çelebi'nin Keşfü'z-Zünûn için Halep'te araştırmaya başlaması
- 1 Eylül 1633 Cibali Yangını
- 1 Ekim 1633 IV. Murad'ın tütün ve kahvehane yasağı
- 8 Ocak 1634 İlk şeyhülislâm idamı: Ahîzâde Hüseyin Efendi
- 1635 Nef'î'nin hicivleri yüzünden idam edilmesi
- 1635 Yemen'in kaybı — Kāsımî imamlarının hâkimiyeti
- 11 Temmuz 1635 Çahar Hanlığı'nın son hanı Ejei, annesiyle Qing'e teslim oldu; Ligdan'ın hanlığı sona erdi
- 8 Ağustos 1635 IV. Murad'ın Revan'ı fethi
- 22 Ekim 1635 Moha'nın tahliyesi
- 1636 Cetin Kalesi'nin Osmanlılarca alınması
- 1 Nisan 1636 Revan'ın Safevîlere kaybı
- 1637 İstanbul'da veba salgını
- 10 Mart 1637 Son Pomeranya Dükü XIV. Bogislaw Stettin'de öldü — Griffin hanedanı sona erdi
- 18 Haziran 1637 Azak Kalesi'nin Don Kazaklarına kaybı
- 1638 Moskova'nın bozkır savunma hattının ileri sürülmesi — Çuguyev
- 1 Haziran 1638 Hezarfen Ahmed Çelebi'nin kanatlı uçuşu (rivayet)
- 24 Aralık 1638 Kemankeş Kara Mustafa Paşa sadrazam oldu — mali ıslahat dönemi başladı
- 24 Aralık 1638 Bağdat'ın geri fethi
- 20 Ocak 1639 I. Mustafa on beş yıllık unutuluşun ardından öldü
- 17 Mayıs 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması
- 1640 Evliya Çelebi'nin ilk seyahatine çıkması — Seyahatnâme'nin başlangıcı
- 1640 Evliya Çelebi İstanbul dışına ilk gezisi olarak Bursa'ya gitti
- 1640 Faş (Poti) Kalesi İmereti, Guria ve Megrelya birliklerince yıkıldı
- 9 Şubat 1640 IV. Murad'ın ölümü ve Sultan İbrahim'in cülûsu
- 1 Haziran 1640 Kapsamlı narh defterinin düzenlenmesi
- 1 Aralık 1640 Restauração: Portekiz bağımsızlığını geri aldı
- 1641 Evliya Trabzon'a, oradan Anapa ve Azak seferine gitti
- 1641 Evliya Bahçesaray'da kışladı, Azak fethine katıldı, İstanbul'a döndü
- 1642 Cinci Hoca Hüseyin Efendi'nin sarayda nüfuz kazanması
- 26 Şubat 1642 Azak Kalesi'nin Kazaklardan geri alınışı
- 14 Ağustos 1642 Tasman, Güney Kıta'yı aramak için Batavia'dan çıkıyor
- 13 Aralık 1642 Tasman Yeni Zelanda'yı (Staten Landt) görüyor
- 15 Haziran 1643 Tasman Batavia'ya dönüyor
- 1644 'Deli İbrahim' mi, dalgalı bir hastalık mı?
- 31 Ocak 1644 Kemankeş Mustafa Paşa'nın idamı
- 1 Şubat 1644 I. Rákóczi György Szatmár'ı teslim aldı
- 1645 Evliya Çelebi Girit seferine katıldı, Hanya'nın fethini gördü
- 1 Nisan 1645 Girit Seferi'nin divanda kararlaştırılması ve donanmanın yola çıkışı
- 22 Ağustos 1645 Girit seferinin başlaması ve Hanya'nın fethi
- 1646 III. Ferdinand Bremen'e özgür imparatorluk şehri imtiyazlarını verdi
- 13 Kasım 1646 Resmo'nun fethi — Girit'in ikiye bölünmesi
- 1647 Samur Vak'ası — Sadrazam Ahmed Paşa'nın kürk vergisi İbrahim'in sonunu hazırladı
- 1648 Kâtib Çelebi'nin Cihannümâ'yı ilk kez yazmaya başlaması
- 1648 Evliya Çelebi İznik'te çini imalathanesi sayısının dokuza düştüğünü kaydetti
- 31 Mart 1648 Klis'in Venedik'e kaybı
- 1 Mayıs 1648 'Devleti kadınlar yönetiyor' — Varvar Ali Paşa'nın Sivas'tan başkaldırısı
- 8 Ağustos 1648 IV. Mehmed'in yedi yaşında cülusu
- 18 Ağustos 1648 Sultan İbrahim'in katli
- 24 Ekim 1648 Vestfalya Barışı — Otuzyıl savaşları sona erdi, Kutsal Roma'nın birliği çözüldü
- 1650 İltizam sisteminin askerî zümrenin tekeline girerek olgunlaşması
- 2 Eylül 1651 Büyük Vâlide Kösem Sultan'ın öldürülmesi
- 1652 Slobodskaya Ukrayna'nın kuruluşu — Sumı ve bozkır yerleşim kuşağı
- 1652 Çortomlık Seçi kuruldu
- 20 Haziran 1652 Tarhuncu Ahmed Paşa'nın denk bütçe reformu
- 1654 Harkov Kazak göçmenlerince kuruldu
- 18 Ocak 1654 Pereyaslav Radası — Zaporojye Kazakları Rus çarına bağlılık yemini etti
- 3 Ekim 1654 Smolensk'in Rusya tarafından geri alınışı
- 1 Aralık 1654 Kâtib Çelebi'nin Cihannümâ'yı yeni baştan yazmaya girişmesi
- 4 Mart 1656 Çınar Vak'ası (Vak'a-i Vakvakiye)
- 13 Temmuz 1656 Çanakkale bozgunu ve Bozcaada ile Limni'nin kaybı
- 15 Eylül 1656 Köprülü Mehmed Paşa'nın şartlı kabulle sadrazamlığa atanması
- 1 Ekim 1656 Kadızadeliler hareketinin Köprülü Mehmed Paşa tarafından bastırılması
- 25 Ağustos 1657 Çanakkale zaferi ve Bozcaada'nın geri alınışı
- 15 Kasım 1657 Limni ve Semadirek'in geri alınışı
- 27 Ağustos 1658 Yanova'nın (Ineu) fethi ve Erdel seferi
- 1659 Sa’dî hânedanının sonu — Fas’ta Alevî (Filâlî) devrinin başlaması
- 16 Şubat 1659 Abaza Hasan Paşa isyanının bastırılması
- 7 Kasım 1659 Pireneler Antlaşması: Roussillon ve Artois Fransa'ya geçti: Perpignan
- 7 Kasım 1659 Pireneler Antlaşması: Roussillon ve Artois Fransa'ya geçti: Arras
- 15 Temmuz 1660 İstanbul'da büyük yangın: Ağakapısı'nın yanması
- 27 Ağustos 1660 Varad'ın (Oradea) fethi
- 1 Kasım 1661 Köprülüzâde Fâzıl Ahmed Paşa'nın sadrazamlığa atanması
- 30 Ocak 1662 Tanca İngiltere'ye devredildi
- 1663 Evliya Fâzıl Ahmed Paşa'nın Avusturya seferine katıldı
- 13 Nisan 1663 Uyvar seferi başladı — Fâzıl Ahmed Paşa Edirne'den Avusturya üzerine yürüdü
- 24 Eylül 1663 Uyvar'ın fethi
- 1664 Vasvár Antlaşması'ndan sonra Evliya Viyana'ya elçilikle gitti
- 3 Mayıs 1664 Nitra'nın kaybı — De Souches kaleyi geri aldı
- 14 Haziran 1664 Léva'nın kaybı
- 1 Ağustos 1664 Sen Gotar (St. Gotthard) Muharebesi
- 9 Ağustos 1664 Vasvar Antlaşması
- 1 Haziran 1665 Vânî Mehmed Efendi'nin Yeni Cami vâizliğine ve pâdişah hocalığına atanması
- 30 Ekim 1665 Yeni Cami'nin tamamlanıp ibadete açılması
- 9 Şubat 1667 Andrusovo Mütarekesi — Kiev ve Sol Yaka Ukrayna Rusya'ya geçti
- 1 Aralık 1668 Evliya Edirne-Selânik yoluyla Girit'e geçti, Kandiye kuşatmasında bulundu
- 6 Eylül 1669 Girit'in fethi tamamlandı
- 1670 Lahsa'nın Benî Hâlid Emirliği'ne kaybı
- 1670 Cetin'in yeniden Osmanlı kalesi olması
- 1671 Cezayir'de dayı idaresinin başlaması
- 1 Mayıs 1671 Evliya Çelebi küçük bir heyetle hacca çıktı
- 1672 Evliya Mekke ve Medine'de hac yaptı, Mısır'a gitti
- 4 Haziran 1672 Lehistan seferi başladı — IV. Mehmed ve Fâzıl Ahmed Paşa ordunun başında
- 27 Ağustos 1672 Kamaniçe'nin fethi ve Podolya Eyaleti'nin kurulması
- 18 Ekim 1672 Bucaş Antlaşması — en geniş sınırlar
- 1673 İspanya'nın el-Hüseyme (Alhucemas) adalarını işgali
- 1675 IV. Mehmed'in Edirne'deki sünnet düğününde günlerce cirit oynatması
- 19 Eylül 1676 Doroşenko Çehrin'i Samoyloviç'e teslim etti
- 5 Kasım 1676 Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın sadrazamlığa atanması
- 21 Ağustos 1678 Çehrin Kalesi'nin fethi
- 1679 Hâfız Osman'ın kendine özgü hat üslûbunu geliştirmesi
- 13 Şubat 1681 Bahçesaray Antlaşması — Rusya ile ilk resmî barış
- 30 Eylül 1681 Strazburg XIV. Louis'nin ordusuna kapitüle etti: Fransa'ya katıldı
- 7 Mayıs 1682 III. Fyodor öldü, I. Petro çar ilan edildi
- 16 Eylül 1682 Tököli İmre'ye Orta Macar krallığı beratının verilmesi
- 1683 Viyana seferi kararı — Vasvár barışı yenilenmedi, hedef Yanıkkale'den Viyana'ya çevrildi
- 14 Temmuz 1683 II. Viyana Kuşatması başladı — ordu Viyana önlerinde
- 12 Eylül 1683 II. Viyana Kuşatması bozgunu
- 9 Ekim 1683 Parkan bozgunu ve Estergon'un kaybı
- 5 Mart 1684 Kutsal İttifak kuruldu
- 14 Temmuz 1684 Birinci Budin savunması
- 6 Ağustos 1684 Ayamavra'nın (Lefkada) Venedik'e kaybı
- 24 Ağustos 1684 Yazlofça'nın Leh eline geçişi
- 29 Eylül 1684 Preveze ve Vonitsa'nın Venedik'e kaybı — Epir kıyısının açılışı
- 3 Kasım 1684 Peşte'nin Osmanlı'ya geri dönüşü
- 11 Ağustos 1685 Koron'un Venedik'e kaybı
- 12 Ekim 1685 Solnok'un kaybı — Tisa hattının çözülmesi
- 12 Ekim 1685 Vânî Mehmed Efendi'nin sürgünde vefatı
- 15 Ekim 1685 Tököli'nin Varad'da tutuklanması — Orta Macar Krallığı dağıldı, Yukarı Macaristan kaleleri teslim oldu
- 1686 Meciboj Kalesi'nin Osmanlılarca tahliyesi
- 17 Haziran 1686 Peşte'ye Habsburg süvarisi girdi — Budin kuşatmasının ön hazırlığı
- 10 Temmuz 1686 Modon'un Venedik'e kaybı
- 30 Ağustos 1686 Anabolu'nun (Nauplion) Venedik'e kaybı — Mora Savaşı'nın dönüm noktası
- 2 Eylül 1686 Budin'in kaybı — 145 yıllık Macar başkenti
- 30 Eylül 1686 Sin (Sinj) Kalesi'nin Venedik'e kaybı — Dalmaçya iç kesimi
- 1 Ekim 1686 Mohaç'ın Habsburg denetimine geçişi
- 20 Ekim 1686 Peçuy'un kaybı
- 23 Ekim 1686 Segedin'in kaybı
- 1 Temmuz 1687 İnebahtı'nın (Lepanto) Venedik'e geçişi
- 1 Ağustos 1687 IV. Mehmed avdan vazgeçti — hal'inin arifesindeki son çırpınış
- 1 Ağustos 1687 Balyabadra'nın (Patras) kaybı — Mora'nın kuzey kapısı
- 1 Ağustos 1687 Gördüs'ün (Korint) Venedik'e bırakılması
- 12 Ağustos 1687 İkinci Mohaç (Harşan) bozgunu — Erdel'in ve Mohaç'ın kaybı
- 6 Eylül 1687 Varadin ve Baç'ın Macaristan Krallığı (Habsburg Tacı) eline geçmesi — Harşan sonrası Bačka'dan çekiliş
- 26 Eylül 1687 Ösek'in Macaristan Krallığı (Habsburg Tacı) eline geçmesi — Slavonya'nın kaybı başladı
- 26 Eylül 1687 Atina'nın kaybı ve Parthenon patlaması
- 30 Eylül 1687 Herseknovi'nin Venedik'e kaybı — Kotor körfezinin ağzı
- 8 Kasım 1687 IV. Mehmed'in hal'i ve II. Süleyman'ın cülûsu
- 17 Aralık 1687 Eğri'nin kaybı
- 1688 Galdan Han Halha'yı işgal etti; Erdene Zuu çevresinde Halha hanlıkları dağıldı, Halha beyleri Qing sınırına çekildi
- 1688 Orsova'nın Veterani komutasındaki Avusturya kuvvetlerince işgali
- 17 Ocak 1688 Munkács (Mukacheve) kalesinin üç yıllık kuşatma sonrası Avusturya'ya teslimi
- 8 Nisan 1688 Atina'nın geri alınışı — Venedik'in çekilişi
- 19 Mayıs 1688 İstolni Belgrad'ın kaybı — Macar krallarının taç şehri
- 22 Haziran 1688 Lipova (Lippa) Caraffa'ya teslim oldu — Avusturya eline geçti
- 6 Eylül 1688 Belgrad'ın ilk kez kaybı — Kutsal İttifak kuşatması
- 11 Eylül 1688 Knin'in Venedik'e kaybı — 166 yıllık Dalmaçya sınır kalesi düştü
- 20 Ekim 1688 Venedik'in Eğriboz kuşatmasının püskürtülmesi
- 1689 Mevlây İsmâil'in el-Arâiş'i İspanyollardan geri alışı
- 1689 Lika ve Krbava'nın kaybı — Udbina ve Gospić Habsburg sınır kuvvetlerinin eline geçti
- 3 Şubat 1689 Zigetvar'ın kaybı
- 15 Temmuz 1689 Orsova'nın Thököly ve Osmanlı kuvvetlerince geri alınışı
- 1 Ağustos 1689 Baden Pasarofça önünde Morava'yı geçti — Pasarofça Avusturya'ya düştü
- 11 Eylül 1689 Baden Yagodina'ya vardı — Morava koridoru Avusturya hattına girdi
- 24 Eylül 1689 Niş'in kaybı — Habsburg (Macaristan Krallığı tacı) ilerleyişi, en kritik yıl
- 1 Ekim 1689 Vidin'in Avusturya'ya düşüşü — Ekim 1689
- 25 Ekim 1689 Orsova ve Fethülislâm Avusturya garnizonuna alındı
- 25 Ekim 1689 Köprülüzâde Fâzıl Mustafa Paşa'nın sadrazamlığa atanması ve mali ıslahatları
- 23 Nisan 1690 Kanije Kalesi'nin Avusturya'ya kaybı
- 29 Ağustos 1690 Dursun Mehmed Paşa Vidin'e girdi — Tuna kıyısı yeniden Osmanlı'da
- 1 Eylül 1690 Rumeli paşası Orsova Kalesi'ne girdi
- 17 Eylül 1690 Avlonya ve Kanina kaleleri Venedik'in eline düştü
- 27 Eylül 1690 Niş yeniden Osmanlı'da
- 1 Ekim 1690 Semendire'de Avusturya birlikleri teslim oldu
- 8 Ekim 1690 Belgrad geri alındı
- 1691 Tōkaidō — Kaempfer'in Edo seyahati (Miaco/Kyoto – Oitz/Otsu – Seki – Sumpu – Hakone – Odawara – Fujisawa – Jedo)
- 1691 Lugos sancağı Habsburg işgaline girdi (1691-1695)
- 29 Mayıs 1691 Dolon Nor toplantısı: Halha hanları Kangxi'ye bağlandı; Kuzey Yuan (Halha) toprakları Qing'e geçti
- 30 Mayıs 1691 Qing Halha yedi hoşununu 49 Moğol bayrağıyla aynı düzene aldı: Halha han, vang, beyle ve zasaklarla Qing idaresine bağlandı
- 22 Haziran 1691 II. Süleyman'ın vefatı
- 23 Haziran 1691 II. Ahmed'in tahta çıkışı
- 1692 Granbosa Kalesi'nin fethi — Girit'in Venedik'te kalan kayalık kalelerinden biri
- 5 Haziran 1692 Varad'ın kaybı
- 6 Ocak 1693 IV. Mehmed'in Edirne'de vefatı
- 27 Mayıs 1693 Yanova'nın kaybı — Erdel yolunun kapanması
- 1695 Hâfız Osman'ın II. Mustafa'ya hat hocası tayin edilmesi
- 1695 Dârfûr Sultanlığı'nın kuruluşu — Keyra hânedanı ve Süleyman Solonc
- 1695 Malikâne sisteminin yürürlüğe girmesi
- 1695 Kızıkermen'in Rus eline geçişi
- 12 Ocak 1695 Gyula'nın Habsburg'a teslimi
- 6 Şubat 1695 II. Ahmed'in Edirne'de vefatı
- 6 Şubat 1695 II. Mustafa'nın cülusu
- 11 Şubat 1695 II. Mustafa'nın sefere bizzat çıkma kararı
- 22 Şubat 1695 Sakız'ın geri alınışı
- 25 Mayıs 1695 Feyzullah Efendi'nin ikinci kez şeyhülislâmlığa atanması
- 22 Eylül 1695 Lugoş zaferi — II. Mustafa'nın birinci Avusturya seferi
- 1696 Basra'nın İranlılarca ele geçirilmesi
- 12 Haziran 1696 Zuunmod (Jao Modo) Muharebesi: Qing ordusu Galdan'ın Cungar ordusunu bozguna uğrattı
- 19 Temmuz 1696 Azak Kalesi'nin kaybı
- 27 Ağustos 1696 Ulaş (Olaşin) zaferi
- 1697 Karadağ'da vladika idaresinin kurulması — Cetinje'nin fiilî kopuşu
- 11 Eylül 1697 Zenta bozgunu — savaşın kaderi belirlendi
- 13 Kasım 1698 Karlofça barış görüşmeleri başladı
- 26 Ocak 1699 Karlofça Antlaşması — ilk büyük toprak kaybı
- 22 Eylül 1699 Kamaniçe'nin Lehistan'a teslimi
- 1700 İnebahtı Karlofça gereği Osmanlı'ya geri verildi
- 14 Temmuz 1700 İstanbul Antlaşması — Azak'ın Rusya'ya bırakılması
18. yüzyıl
- 1701 Daltaban Mustafa Paşa'nın Kürne ve Basra'yı geri alması
- 18 Ocak 1701 Prusya Krallığı ilan edildi — I. Friedrich Königsberg'de taç giydi
- 1702 Naîmâ vakanüvis olarak tarihini Amcazâde Hüseyin Paşa'ya sundu
- 22 Ekim 1702 Rusya Nöteborg'u (Oreşek) İsveç'ten aldı — Büyük Kuzey Savaşı'nın ilk Neva kalesi
- 1703 II. Ferenc Rákóczi önderliğinde Habsburg karşıtı Kuruc ayaklanması başladı
- 1 Mart 1703 Feyzullah Efendi'nin oğullarını üst görevlere getirmesi ve biriken tepki
- 17 Mayıs 1703 Yenikale'nin inşası — Kerç Boğazı'nın kilitlenmesi
- 27 Mayıs 1703 St. Petersburg'un kuruluşu — Rusya'nın Batı'ya açılan penceresi
- 17 Temmuz 1703 Edirne Vak'ası'nın başlaması
- 22 Ağustos 1703 Edirne Vakası — II. Mustafa'nın hal'i
- 29 Aralık 1703 II. Mustafa'nın vefatı
- 1704 Bağdat'ta Kölemen (Memlûk) idaresinin başlaması
- 12 Temmuz 1705 Tunus'ta Hüseynî hanedanının kurulması
- 1707 Lan Xang ikiye bölündü: Luang Prabang ve Vientiane ayrı krallıklar oldu
- 4 Nisan 1708 Vahran (Oran) ve Mersalkebîr'in İspanyollardan alınışı
- 29 Eylül 1708 Menorka'nın İngiltere-Hollanda kuvvetlerince ele geçirilişi
- 1711 Itrî'nin vefatı
- 1711 Zaporojye Kazakları Kırım hanının izniyle Aleşki Seçi'ni kurdu
- 9 Nisan 1711 Prut Seferi başladı — 1710-1711 Osmanlı-Rus Savaşı'nda ordu İstanbul'dan çıktı
- 29 Nisan 1711 Szatmár Barışı — Rákóczi hürriyet savaşı sona erdi, Erdel Habsburg idaresine geçti
- 19 Temmuz 1711 Prut Zaferi
- 21 Temmuz 1711 Baltacı Mehmed Paşa ve Çariçe Katerina rivayeti
- 21 Temmuz 1711 Prut'ta 'kaçırılan fırsat' tartışması — iki görüş
- 21 Temmuz 1711 Prut Antlaşması — Azak ve Taygan'ın geri alınması
- 29 Temmuz 1711 Trablusgarp'ta Karamanlı hanedanının kurulması
- 24 Haziran 1713 Hotin'in Boğdan'dan koparılması — voyvodalığın ortasında doğrudan Osmanlı sancağı
- 24 Haziran 1713 Rusya ile Edirne Antlaşması
- 7 Mart 1714 Rastatt Antlaşması — İspanyol Veraset Savaşı sona erdi, İspanyol Hollandası ve Milano Avusturya'ya geçti
- 8 Aralık 1714 Venedik'e savaş ilanı — Mora seferinin hazırlığı
- 1715 Suda ve Spinalonga kalelerinin fethi — Girit'te son Venedik izinin silinmesi
- 1 Haziran 1715 Gördüs'ün (Korint) geri alınışı
- 5 Haziran 1715 İstendil (Tinos): Venedik'in Ege'deki son adasının teslimi
- 20 Temmuz 1715 Anabolu'nun fethi — Mora'nın kilit kalesi
- 1 Ağustos 1715 Modon'un teslimi
- 16 Ağustos 1715 Koron'un teslimi — Mora seferinin tamamlanması
- 7 Eylül 1715 Çuha Adası'nın (Kythira) alınışı
- 13 Nisan 1716 Avusturya ile Venedik ittifak kurdu — 1716-1718 Osmanlı-Avusturya Savaşı'nın kapısı
- 24 Nisan 1716 Sadrazam Ali Paşa Avusturya seferine çıktı
- 5 Ağustos 1716 Varadin (Petrovaradin) Bozgunu — Damad Ali Paşa'nın şehâdeti
- 20 Ağustos 1716 Korfu Kuşatması'nın başarısızlıkla sonuçlanması
- 13 Ekim 1716 Temeşvar'ın (Timişvar) Avusturya'ya kaybı
- 18 Ekim 1716 Lugos kalesi Habsburg idaresine girdi
- 16 Kasım 1716 Haram (Yeni Palanka) kalesinin Avusturya'ya teslimi — Banat'ın Tuna kıyısı elden çıktı
- 1717 Ummanlılar'ın Bahreyn'i istilâsı — Safevî hâkimiyetinin sonu
- 1717 Orsova'nın Habsburg ordusunca alınışı (1717 seferi)
- 18 Ağustos 1717 Belgrad'ın ikinci kez kaybı — Prens Eugen'in kuşatması
- 30 Kasım 1717 Cungarlar Lhasa'yı bastı — Lajang Han öldürüldü, Tibet Cungar işgaline girdi
- 1718 Nedîm'in Lâle Devri şiirinin öncüsü olarak öne çıkması
- 1 Mayıs 1718 San Antonio de Valero misyonu kuruldu — İspanyol Teksas'ının çekirdeği
- 9 Mayıs 1718 Nevşehirli Damad İbrahim Paşa'nın sadrazamlığı
- 21 Temmuz 1718 Pasarofça Antlaşması — Mora kazanıldı, Belgrad ve Banat kaybedildi
- 1720 Levnî'nin Surnâme-i Vehbî'yi resimlemesi
- 1 Haziran 1720 Tulumbacı Ocağı'nın kuruluşu
- 2 Eylül 1720 Sardinya İspanya'dan Savoy hânedanına geçti — Sardinya Krallığı doğdu
- 24 Eylül 1720 Qing ordusu Lhasa'ya girdi — Cungar işgali sona erdi, Qing himayesi başladı
- 7 Ekim 1720 Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi Fransa elçisi olarak İstanbul'dan yola çıktı
- 1721 Aguayo seferi Los Adaes presidyosunu kurdu
- 21 Mart 1721 Mehmed Efendi'nin XV. Louis tarafından kabulü
- 21 Mart 1721 Elçi Tuileries Sarayı'nda XV. Louis tarafından kabul edildi
- 10 Eylül 1721 Nystad Antlaşması — Büyük Kuzey Savaşı sona erdi, Baltık kıyıları Rusya'ya geçti
- 8 Ekim 1721 Mehmed Efendi'nin İstanbul'a dönüşü
- 1 Haziran 1722 Sâdâbâd Kasrı'nın yapımı
- 3 Eylül 1722 Rus kuvvetlerinin Derbend'i alması: I. Petro'nun Hazar seferi
- 1 Kasım 1722 Hacı Dâvud'un Şirvan hâkimiyetinin Osmanlı'ca tanınması
- 1723 Rus kuvvetlerinin Enzeli'ye çıkıp Reşt'e yerleşmesi — Gîlân işgalinin başlangıcı
- 15 Haziran 1723 Doğu seferi: Tiflis'in alınışı ve İran savaşının başlaması
- 1 Ağustos 1723 1723 İran Seferi: Şirvan ve Gürcistan'a giriş
- 6 Ağustos 1723 Rus kuvvetlerinin Bakü'yü alması
- 23 Eylül 1723 Petersburg Antlaşması — Tahmasb'ın elçisi Hazar kıyısı eyaletlerini Rusya'ya bıraktı
- 1 Ekim 1723 Kirmanşah'ın alınışı — Zağros kapısı
- 10 Kasım 1723 Erdelan'ın merkezi Senendec'in (Sine) teslimi
- 18 Kasım 1723 Yekaterinburg demir fabrikası-kalesi kuruldu — Ural'ın maden bölgesinin merkezi
- 1724 Urmiye ve Selmâs'ın Osmanlı idaresine geçişi
- 6 Mayıs 1724 Hoy, Kapan ve Karadağ yöresi yeniden Osmanlı idaresine geçti
- 24 Haziran 1724 İstanbul Mukāsemenâmesi — İran'ın Rusya ile paylaşılması
- 11 Ağustos 1724 Nahçıvan'ın alınışı
- 31 Ağustos 1724 Hemedan'ın fethi
- 11 Eylül 1724 Salyan'da Rus taburunun yok edilmesi — Tahmasb'ın birlikleri Kura ağzına girdi
- 3 Ekim 1724 Revan'ın yeniden fethi
- 1725 Otuz iki kişilik ilim/tercüme heyeti kuruldu
- 1725 Rus kuvvetlerinin Lâhîcân'ı işgali — Gîlân'da en doğu nokta
- 28 Temmuz 1725 Tebriz'in zaptı — Azerbaycan'ın ele geçirilmesi
- 4 Eylül 1725 Gence'nin fethi — Kafkasya seferinin sonu
- 9 Eylül 1725 Erdebil'in alınışı
- 1726 Tarku şamhallığının kaldırılması: Rus doğrudan idaresi
- 1 Haziran 1727 Gedik sisteminin tekel esaslı esnaf düzeni olarak resmen yerleşmesi
- 1 Temmuz 1727 İbrahim Müteferrika'ya matbaa kurma izni
- 4 Ekim 1727 Hemedan Antlaşması — Batı İran'ın Osmanlı'ya katılması
- 1728 Aleşki Seçi yağmalandı ve terk edildi
- 1 Şubat 1729 İlk basılı kitap Vankulu Lügati'nin tamamlanması
- 12 Ağustos 1730 Nâdir'in taarruzu: Tebriz, Nahçıvan, Hemedan, Kirmanşah, Merâga ve Kasr-ı Şîrîn'in kaybı
- 25 Eylül 1730 Patrona Halil İsyanı
- 25 Eylül 1730 Sâdâbâd'ın Patrona Halil isyanında tahrip edilmesi
- 1 Ekim 1730 Nevşehirli Damad İbrahim Paşa'nın idamı
- 2 Ekim 1730 III. Ahmed'in tahttan çekilmesi, I. Mahmud'un cülusu
- 28 Ekim 1730 Nedîm'in Patrona Halil isyanı sırasında ölümü
- 25 Kasım 1730 I. Mahmud, Patrona Halil'i saraya davet ederek tuzağa düşürdü
- 1731 Humbaracı Ahmed Paşa (Bonneval) Humbaracı Ocağı'nın başına getirildi
- 1731 Hekimoğlu Ali Paşa Rûmiye'yi aldı
- 15 Kasım 1731 Hekimoğlu Ali Paşa'nın Tebriz'i geri alması
- 1732 Levnî'nin vefatı
- 1732 Reşt Antlaşması — Rusya Gîlân, Mâzenderân ve Esterâbâd'ı İran'a iade etti
- 8 Ocak 1732 Ahmed Paşa Antlaşması — Batı İran'ın büyük bölümünün iadesi
- 1 Temmuz 1732 Vahran'ın (Oran) yeniden İspanya'ya kaybı
- 2 Eylül 1732 Rus kuvvetlerinin Gîlân ve Tâliş'i boşaltması — Levaşov Kura'yı geçti
- 1 Mayıs 1733 Humbaracı Ocağı'nın Avrupa usulünde ıslahı ve Humbarahâne'nin kurulması
- 1 Haziran 1733 Humbaracı Ahmed Paşa'nın topçu ocağını ıslahı
- 19 Temmuz 1733 Topal Osman Paşa Nâdir'i Dücum'da yendi — Bağdat kuşatması kalktı
- 17 Ağustos 1733 Nâdir Şemâhî'ye girdi — Şirvan'ın merkezi Osmanlı'dan çıktı
- 1734 Naîmâ Tarihi (Ravzatü'l-Hüseyn) Müteferrika Matbaası'nda basıldı
- 31 Mayıs 1734 Nâdir'in Rus elçisi Golitsın'a tehdidi: Hazar eyaletleri ve Derbend verilmezse Osmanlı ile anlaşacak
- 1 Haziran 1734 Hendesehâne'nin (mühendislik okulunun ilk örneği) kuruluşu
- 9 Kasım 1734 Rus çekilme buyruğu — Bakü, Nizovaya ve Kura'dan Derbend'e kadar bütün mevziler boşaltılacak
- 1735 Kırım kuvvetlerinin Kabartay üzerinden İran'a sevki — Rusya'nın protestosu ve savaşın bahanesi
- 21 Mart 1735 Gence Antlaşması: Derbend ve Bakü'nün İran'a iadesi
- 8 Mayıs 1735 Derbend'in İran'a teslimi — on üç yıllık Rus işgalinin sonu
- 19 Haziran 1735 Baghavard (Arpaçay) bozgunu — Kafkasya'nın Nâdir Han'a kaybı
- 9 Temmuz 1735 Gence'nin Nâdir'e teslimi
- 12 Ağustos 1735 Tiflis'in İran birliklerine geçişi
- 23 Ağustos 1735 Kutsal Haç kalesinin yıkılması — Rus sınırı Terek'e çekildi, Kızlar kalesi kuruldu
- 3 Ekim 1735 Revan'ın Nâdir Han'a teslimi
- 8 Mart 1736 Nadir Şah'ın Mugan Sahrası'nda tahta çıkışı: Safevî hanedanının fiilen sonu
- 24 Mart 1736 Rusya Azak ve Kırım üzerine yürüdü — Osmanlı-Rus Savaşı fiilen başladı
- 2 Mayıs 1736 Rusya ile savaş kararı — Azak'a Rus saldırısı üzerine
- 1 Haziran 1736 Or Kapı'nın Münnich'e teslimi — Rus ordusu Kırım'a girdi
- 19 Haziran 1736 Kılburun Kalesi'nin Leontiev'e teslimi
- 24 Haziran 1736 III. Ahmed'in vefatı
- 13 Temmuz 1736 Azak'ın Ruslara düşüşü
- 27 Ağustos 1736 Münnich Or Kapı hattını yıkarak Kırım'dan çekildi
- 1 Eylül 1736 İstanbul Antlaşması — Güney Kafkasya'nın İran'a terki
- 11 Temmuz 1737 Özi (Ochakov) Kalesi'nin Ruslara düşüşü
- 14 Temmuz 1737 Avusturya Osmanlı'ya savaş ilan etti — Rusya'nın yanında ikinci cephe
- 25 Temmuz 1737 Lacy'nin öncüsü Karasubazar'ı aldı ve yaktı
- 27 Temmuz 1737 Niş'in Avusturya'ya düşüşü — Seckendorf'un Sırbistan harekâtı
- 4 Ağustos 1737 Banaluka Zaferi — Bosna'nın kurtarılması
- 16 Ekim 1737 Niş'in Avusturya'dan geri alınışı
- 24 Mart 1738 Nâdir Şah Kandehar'ı alır ve eski şehri yıktırır
- 8 Mayıs 1738 Orsova palankasının Osmanlı'ya geçişi — muhafızın Adakale'ye çekilmesi
- 1 Ağustos 1738 Semendire'nin Habsburg (Macaristan Krallığı tacı) elinden geri alınışı — 1737-39 Savaşı
- 1 Ağustos 1738 Morava vadisinin Osmanlı idaresine dönüşü — Yagodina, Kragujevac ve Çaçak
- 17 Ağustos 1738 Adakale'nin Avusturya'dan alınışı
- 1 Haziran 1739 İstanbul'da veba salgınının başlaması
- 22 Temmuz 1739 Hisarcık (Grocka) Zaferi — Belgrad yolunun açılması
- 28 Ağustos 1739 Stavuçani yenilgisi ve Hotin'in Ruslara teslimi (1736-1739 Osmanlı-Rus Savaşı)
- 18 Eylül 1739 Belgrad Antlaşması — Belgrad, Semendire ve kuzey Sırbistan'ın geri alınışı
- 3 Ekim 1739 Niş Antlaşması — Rusya ile barış, Azak'ın tarafsızlaştırılması ve Kırım akınlarının durdurulması
- 12 Aralık 1739 Özi Rus işgalinden döndü: 1739 barışıyla kale yıkıldıktan sonra teslim edildi
- 12 Aralık 1739 Rusya ile barışın ahidnamesi: Kabartay tarafsız, Azak yıkılacak
- 30 Mayıs 1740 Kapitülasyonlar sürekli hâle getirildi
- 12 Haziran 1741 Tabarka'nın Cenevizlilerden alınması — Lomellini mercan imtiyazının sonu
- 25 Şubat 1743 Nâdir Şah'ın Irak seferi — son Osmanlı-İran savaşı başladı, Kerkük düştü
- 23 Ekim 1743 Musul Savunması — Nâdir Şah'ın püskürtülmesi
- 1744 Dir'iye İttifakı — Necid'de ilk Suûdî Emirliği'nin kuruluşu
- 29 Temmuz 1744 Nâdir Şah'ın Kars kuşatması — iki ay sürdü, sonuç alamadı
- 21 Ağustos 1745 Kağaverd bozgunu — Yeğen Mehmed Paşa'nın ordusu dağıldı
- 4 Eylül 1746 Kerden Antlaşması — Osmanlı-İran savaşlarının sonu
- 20 Haziran 1747 Nâdir Şah'ın öldürülmesi — Afşar hâkimiyetinin dağılışı
- 19 Ocak 1749 Nuruosmaniye Camii ve Külliyesi'nin temelinin atılması
- 15 Aralık 1749 Elizaveta'nın fermanıyla Don ağzında Temernik gümrüğü kuruldu (Rostov'un çekirdeği)
- 1750 Kaçar Muhammed Hasan Han bağımsızlığını ilân etti; Mâzenderan ve Gîlân'ı aldı
- 1751 Kerim Han Zend İsfahan'a hâkim oldu — İran'da Afşar hâkimiyeti yerini Zend idaresine bıraktı
- 1753 Bahreyn'in Bûşehr'deki Âl-i Mezkûr idaresine geçmesi
- 1754 Aziz Yelizaveta Kalesi — Rusya'nın güney sınırının Osmanlı-Kırım akın hattına dayanması
- 13 Aralık 1754 I. Mahmud'un ölümü ve III. Osman'ın cülûsu
- 29 Eylül 1755 Hocapaşa yangını
- 5 Aralık 1755 Nuruosmaniye Camii ve Külliyesi'nin açılışı
- 22 Aralık 1756 Veliaht Şehzade Mehmed'in ölümü — zehirlenme iddiası tartışmalı
- 28 Şubat 1757 Koca Ragıp Mehmed Paşa'nın sadrazamlığı
- 30 Ekim 1757 III. Osman'ın ölümü ve III. Mustafa'nın cülûsu
- 13 Şubat 1759 Kaçar Muhammed Hasan Han Kerim Han Zend'in ordusuna yenildi ve öldürüldü; Esterâbâd, Mâzenderan ve Gîlân Zend idaresine geçti
- 3 Kasım 1762 Fontainebleau Antlaşması — Luizyana İspanya'ya bırakıldı
- 1763 Rusya'nın Kabartay'da Mozdok Kalesi'ni yapması
- 1 Mayıs 1766 Büyük İstanbul depremi ve Fâtih Camii'nin yıkılması
- 15 Mayıs 1768 Korsika Ceneviz'den Fransa'ya satıldı — Versailles Antlaşması
- 8 Ekim 1768 Rusya'ya savaş ilanı — Balta olayı ve 1768-1774 savaşının başlaması
- 1769 Rus ordusunun Dinyester'i geçerek Boğdan'a girmesi (1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı)
- 11 Mart 1769 Mazagan'ın boşaltılması — Portekiz'in Fas'taki son mevzii düştü
- 3 Haziran 1769 Tahiti'de Venüs geçişi gözlemleniyor
- 20 Eylül 1769 Hotin Kalesi'nin Ruslara kaybı
- 9 Ekim 1769 Cook Yeni Zelanda kıyısına çıkıyor
- 6 Temmuz 1770 Çeşme baskını
- 1 Ağustos 1770 Kartal (Kagul) Ovası Bozgunu
- 12 Ağustos 1770 Yedisan ve Bucak Nogaylarının Rus himayesine geçmesi
- 1 Eylül 1770 Kili Kalesi'nin Repnin'e teslimi
- 27 Eylül 1770 Bender'in Ruslara kaybı
- 9 Ekim 1770 Dinyester ağzında Akkirman Kalesi düştü
- 26 Haziran 1771 Orkapı hattının Ruslara geçmesi
- 29 Haziran 1771 Arabat Kalesi'nin düşmesi; Kerç, Yenikale ve Taman'ın Rus eline geçmesi
- 1 Temmuz 1771 Kırım yarımadasının Rus işgali
- 13 Temmuz 1772 Cook ikinci seferine Resolution ve Adventure ile çıkıyor
- 5 Ağustos 1772 Polonya'nın Birinci Paylaşımı — Rusya ve Avusturya'ya toprak kaybı
- 1 Ekim 1772 Baron de Tott öncülüğünde kısa ömürlü topçuluk okulu denemesi
- 1773 Mühendishâne-i Bahrî-i Hümâyun kuruldu
- 1774 Refugio (bugünkü Matamoros) kuruldu — Rio Grande ağzının iskânı
- 21 Ocak 1774 III. Mustafa'nın ölümü ve I. Abdülhamid'in cülûsu
- 25 Haziran 1774 Kozluca Bozgunu — Küçük Kaynarca'ya giden yenilgi
- 21 Temmuz 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması
- 29 Nisan 1775 Mühendishâne-i Bahrî-i Hümâyun'un açılışı
- 7 Mayıs 1775 Bukovina'nın (Kuzey Boğdan) Avusturya'ya terki
- 1 Haziran 1775 Esham sisteminin ihdası
- 14 Şubat 1776 Fiume'nin idaresi Macar tacına bağlı Hırvatistan'a devredildi
- 16 Nisan 1776 Basra'nın İran işgaline uğraması
- 11 Temmuz 1776 Cook üçüncü sefere Kuzeybatı Geçidi'ni aramak için çıkıyor
- 3 Aralık 1776 Prozorovski Or Kapı'yı işgal etti — Rus kuvvetleri ilhaka kadar Orkapı'da kaldı
- 1777 Azak-Mozdok hattında Stavropol kalesi kuruldu
- 2 Kasım 1777 Omai Huahine'de bırakılıyor
- 1778 Dinyeper ağzında Herson tersanesi kuruldu
- 9 Ocak 1778 Hammâmîzâde İsmail Dede Efendi'nin doğumu
- 1779 Suûdî-Vehhâbî güçlerinin Hâil emirliğini ele geçirmesi — yönetim Abde aşiretinden İbn Ali ailesindeydi
- 14 Şubat 1779 Cook Kealakekua'da öldürülüyor
- 21 Mart 1779 Aynalıkavak Tenkihnâmesi — Kırım üzerine geçici uzlaşma
- 1 Nisan 1779 Basra'nın İran işgalinden geri alınışı
- 1781 Anapa Kalesi'nin inşası — Kafkas savunma hattı
- 1783 Âl-i Halîfe'nin Bahreyn'i fethi — bugüne kadar süren hanedanın kuruluşu
- 1783 Yekaterinoslav Dinyeper kıyısındaki bugünkü yerine taşındı
- 19 Nisan 1783 Kırım'ın Rusya'ya ilhakı
- 1784 Ahtiar koyunda Rus donanma limanı Sivastopol kuruldu
- 1784 Bug ağzında Nikolayev tahkimatı kuruldu
- 1784 Molochna kıyısında Melitopol'ün çekirdeği olan sınır yerleşimi kuruldu
- 27 Nisan 1785 Sadrazam Halil Hamîd Paşa'nın azli ve idamı
- 27 Temmuz 1787 Rus elçisine ültimatom — 1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı'na giden son adım
- 16 Ağustos 1787 Rusya'ya savaş ilanı — 1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı başladı
- 1788 Rus Ukrayna ordusunun Mogilev'de Dinyester'i geçip Boğdan'a girmesi (1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı)
- 1788 Drežnik'in Avusturya'ca zaptı — Dubica Savaşı'nın batı cephesi
- 25 Ocak 1788 Melek Mehmed Paşa'nın vezirlikten azli — barış yanlılarının tasfiyesi
- 9 Şubat 1788 Avusturya'nın savaşa girmesi — iki cepheli mücadele
- 22 Şubat 1788 Serdâr-ı ekrem Koca Yûsuf Paşa'nın mutlak yetkiyle sefere çıkışı
- 24 Nisan 1788 Böğürdelen'in ikinci Avusturya işgali — Sava cephesinin açılması
- 10 Mayıs 1788 Cezayirli Gazi Hasan Paşa'nın donanmayla Karadeniz'e açılması
- 1 Ağustos 1788 Yılan Adası (Fidonisi) deniz muharebesi
- 26 Ağustos 1788 Dubica'nın Avusturya'ya düşüşü
- 1 Eylül 1788 Hotin'in Avusturya-Rus kuvvetlerince zaptı
- 21 Eylül 1788 Sebeş (Karansebeş) muharebesi — Avusturya ordusunun gece çekilişi
- 3 Ekim 1788 Laudon Una üzerindeki Novi kalesini aldı
- 1789 Akkirman'ın Ruslar tarafından ele geçirilmesi
- 7 Nisan 1789 III. Selim ve Nizâm-ı Cedîd
- 7 Nisan 1789 I. Abdülhamid Özi'nin düşüş haberini okurken felç geçirip öldü
- 7 Nisan 1789 III. Selim tahta çıktı
- 1 Mayıs 1789 Kalas bozgunu
- 7 Haziran 1789 Koca Yûsuf Paşa'nın sadâretten azli
- 14 Temmuz 1789 Bastille'in düşüşü — Fransız Devrimi'nin başlangıcı
- 1 Ağustos 1789 Fokşani bozgunu
- 22 Eylül 1789 Rimnik (Boze) bozgunu
- 13 Ekim 1789 Belgrad ve Semendire'nin Avusturya'nın eline geçmesi
- 1 Kasım 1789 Avusturya ordusunun (Coburg) Bükreş'i işgali
- 14 Kasım 1789 Bender Kalesi'nin Potemkin'e teslimi
- 3 Aralık 1789 Cezayirli Gazi Hasan Paşa'nın sadrazam ve serdâr-ı ekrem tayini
- 1790 Kalafat çıkarması ve püskürtülmesi
- 1790 Cetin Kalesi'nin Avusturya'ca zaptı
- 31 Ocak 1790 Osmanlı-Prusya İttifakı
- 30 Mart 1790 Serdâr-ı ekremin Şumnu ordugâhında vefatı — dört aylık sadâretin sonu
- 16 Nisan 1790 Eski Hırsova'nın düşüşü — kış boyu süren muhasaranın sonu
- 8 Haziran 1790 Avusturya kuvvetlerinin Yergöğü'ye inişi ve püskürtülmesi
- 6 Eylül 1790 İstanbul meşveret meclisinin mütareke kararı — ön şartlardan vazgeçilmesi
- 19 Eylül 1790 Yergöğü Mütarekesi — Avusturya cephesinde silahların susması
- 21 Eylül 1790 Yergöğü Mütarekesi'nin Coburg tarafından imzalanması ve metinlerin mübadelesi
- 24 Ekim 1790 Kili Kalesi'nin Ruslara teslimi
- 22 Aralık 1790 İsmail Kalesi'nin düşüşü ve katliamı
- 30 Aralık 1790 Ziştovi barış konferansının açılışı
- 1791 Rusların İbrâil kuşatması — kale alınamadı
- 27 Şubat 1791 Koca Yûsuf Paşa'nın ikinci sadâreti — Şumnu ordugâhında göreve başlaması
- 10 Haziran 1791 Ziştovi görüşmelerinin kesilmesi — Avusturya heyetinin Bükreş'e çekilmesi
- 11 Haziran 1791 Yergöğü Mütarekesi'nin sona ermesi — barışın aynı yaza sıkışması
- 9 Temmuz 1791 Maçin bozgunu — barışı getiren yenilgi
- 18 Temmuz 1791 Barış müzakerelerinin yeniden başlaması — Herbert'in Ziştovi'ye dönüşü
- 26 Temmuz 1791 Anapa'nın Ruslar tarafından işgali (üçüncü kuşatma)
- 4 Ağustos 1791 Ziştovi Antlaşması — Avusturya cephesinin kapanması
- 8 Ağustos 1791 Kalas'ta Vâsıf Efendi ile Prens Repnin arasında mütareke mutabakatı
- 11 Ağustos 1791 Kalas (Galaç) Mütarekesi — Rusya ile sekiz aylık ateşkes
- 12 Ağustos 1791 Ziştovi Antlaşması'nın padişah tarafından onaylanması
- 31 Ağustos 1791 Ziştovi tasdiknâmelerinin merasimle mübadelesi
- 14 Eylül 1791 Kurucu Meclis Avignon ve Comtat Venaissin'in Fransa'ya birleşmesini onayladı
- 16 Ekim 1791 Potemkin'in ölümü — Yaş görüşmelerinin Rus tarafında el değiştirmesi
- 10 Kasım 1791 Yaş'ta Osmanlı-Rus müzakerelerinin başlaması
- 7 Ocak 1792 Yaş'ta on dördüncü oturum — Rusya'nın tazminat talebinden vazgeçmesi
- 10 Ocak 1792 Yaş Antlaşması — Kırım'ın kesin kaybı ve Turla sınırı
- 18 Ocak 1792 Yaş Antlaşması'nın sadrazam senediyle onaylanması
- 27 Ocak 1792 Yaş'ta on altıncı oturum — teyidnâmelerin mübadelesi
- 10 Şubat 1792 Yaş tasdiknâmelerinin mübadelesi — barışın devletler hukukunda kesinleşmesi
- 12 Şubat 1792 Vehrân'ın (Oran) İspanyollarca boşaltılması ve Cezayir'e devri
- 3 Mayıs 1792 Koca Yûsuf Paşa'nın azli ve Trabzon valiliğine tayini
- 4 Mayıs 1792 Melek Mehmed Paşa'nın sadârete tayini — ıslahat kadrosunun kurulması
- 1 Haziran 1792 Nizâm-ı Cedîd ıslahat programı hazırlanmaya başlandı
- 22 Eylül 1792 Fransa'da Birinci Cumhuriyet'in ilânı — krallığın sonu
- 1793 Timur Şah'ın ölümü, Zaman Şah'ın cülûsu (Dürrânî Devleti)
- 23 Ocak 1793 Polonya'nın İkinci Paylaşımı — Rusya ve Prusya'ya toprak kaybı
- 31 Ocak 1793 Nice Kontluğu'nun Fransa'ya katılması
- 1 Mart 1793 Avrupa başkentlerine daimi elçilikler kuruldu
- 1 Haziran 1793 İrad-ı Cedîd hazinesi kuruldu
- 14 Temmuz 1793 Mühendishâne-i Berrî-i Hümâyun'un inşaatına başlanması
- 1794 Zend hânedanının sonu — İran'da Kaçar hâkimiyeti
- 1 Haziran 1794 III. Selim'in bazı esnaf loncalarının tekelini kaldırmaya başlaması
- 15 Haziran 1794 Korsika'nın İngiliz tacına bağlanması — Anglo-Korsika Krallığı
- 1 Mart 1795 Pazvandoğlu Osman'ın Vidin'de fiilî hükümdarlığı
- 28 Mart 1795 Kurland ve Semigallia Dükalığı Rusya'ya katıldı — son dük Peter von Biron vazgeçti
- 1 Nisan 1795 Kuveyt'te Sabah emirliğinin Osmanlı himayesine girmesi
- 22 Temmuz 1795 Basel Antlaşması: İspanya Hispaniola'nın doğusunu (Santo Domingo) Fransa'ya bıraktı: Santo Domingo
- 1 Eylül 1795 Mühendishâne-i Berrî-i Hümâyun'un açılışı
- 24 Ekim 1795 Polonya'nın Üçüncü Paylaşımı — devletin tamamen ortadan kalkması
- 3 Aralık 1795 Mungo Park 1795: Pisania – Medina (Woolli) – Joag (Kajaaga) – Kooniakary (Kasson) – Kemmoo (Kaarta)
- 1796 Kaçar hânedanının İran'a hâkim oluşu
- 1 Ekim 1796 İngilizlerin Korsika'yı boşaltması — ada yeniden Fransa'nın
- 12 Mayıs 1797 Venedik Cumhuriyeti'nin sonu — Büyük Meclis kendini feshetti
- 12 Mayıs 1797 Venedik Cumhuriyeti sona erdi: Büyük Konsey kendini feshetti
- 14 Haziran 1797 Cenova Cumhuriyeti'nin sonu — Napolyon Ligurya Cumhuriyeti'ni kurdu
- 1 Temmuz 1797 Cape Town – Paarl – Roode Sand (Tulbagh) – Hex River – Büyük Karoo – Graaff-Reinet (Barrow’un 1797 yolu)
- 9 Temmuz 1797 Cisalpin Cumhuriyeti Milano'da törenle kuruldu: Lombardiya, Mantova, Bergamo, Brescia ve Cispadan toprakları birleşti
- 17 Ekim 1797 Campo Formio Antlaşması — Venedik'in Avusturya ve Fransa arasında paylaşılması
- 9 Aralık 1797 Graaff-Reinet – Lange Kloof – Plettenberg Körfezi – Mossel Bay – Swellendam – Cape Town (Barrow’un 1797-98 kıyı dönüşü)
- 15 Mart 1798 Mulhouse Cumhuriyeti Fransa Cumhuriyeti'ne katıldı (Réunion)
- 12 Haziran 1798 Malta şövalyelerinin tasfiyesi — Fransız donanmasının yoldaki durağı
- 1 Temmuz 1798 Napolyon'un Mısır'ı işgali
- 21 Temmuz 1798 Piramitler Muharebesi ve Kahire'nin Fransızlarca alınması
- 1 Ağustos 1798 Ebukır (Nil) deniz muharebesi — Napolyon'un donanmasının imhası
- 9 Eylül 1798 Fransa'ya savaş ilanı ve Rusya-İngiltere ile ittifak
- 23 Ekim 1798 Preveze'nin Fransızlardan alınışı — Nikopolis Muharebesi
- 25 Aralık 1798 Desaix'nin Yukarı Mısır seferi — Fransız tümeni Minye, Asyut ve Girga'ya ulaştı
- 3 Ocak 1799 Osmanlı-Rus Savunma İttifakı — Fransa'ya karşı ortak savunma
- 21 Ocak 1799 Osmanlı-İki Sicilya (Napoli) Savunma İttifakı — Fransa'ya karşı ortak dava
- 23 Ocak 1799 Partenopa Cumhuriyeti ilan edildi: Fransız ordusu Napoli'ye girdi, Bourbon krallığının yerini kardeş cumhuriyet aldı
- 18 Mart 1799 Napolyon'un Akkâ kuşatması — Suriye seferinin durdurulması
- 20 Mayıs 1799 Akkâ Savunması — Napolyon'un püskürtülmesi
- 25 Temmuz 1799 Ebukır kara muharebesi — Köse Mustafa Paşa'nın yenilgisi
- 2 Nisan 1800 Yedi Ada Cumhuriyeti kuruldu — Rus-Osmanlı himayesinde İyon adaları
- 5 Eylül 1800 Malta'nın İngiltere'ye teslimi — iki yıllık Fransız kuşatmasının sonu
19. yüzyıl
- 1801 Tâif çevresi kabileleri Vehhâbî nüfuzuna girdi — Türabe ve Hurma Mekke Şerifliği'nden koptu
- 1 Nisan 1801 Vehhâbîlerin Kerbelâ baskını
- 14 Mayıs 1801 Dimyat'ın Fransızlardan alınması — Lesbe kalesinin boşaltılması
- 27 Haziran 1801 Kahire'nin Fransızlardan teslim alınması — Belliard'ın kapitülasyonu
- 31 Ağustos 1801 İskenderiye'nin Fransızlardan teslim alınması — Menou'nun kapitülasyonu
- 24 Eylül 1801 Kartli-Kaheti (Doğu Gürcistan) Rusya'ya ilhak edildi
- 25 Mart 1802 Amiens Antlaşması — Menorka İspanya'ya geri verildi
- 25 Haziran 1802 Paris Antlaşması — Fransa ile barışın yeniden kurulması
- 9 Ekim 1802 Parma Dükü I. Ferdinando öldü: dükalık Fransız idaresine geçti
- 1803 Fort William kuruldu — Kuzeybatı Şirketi'nin iç merkezi
- 1803 Fort Dearborn kuruldu — Chicago geçidinde ABD karakolu
- 1803 Fort George (Chisasibi) kuruldu — James Körfezi'nin doğu kıyısı
- 1 Şubat 1803 Vehhâbîlerin Tâif'i ele geçirmesi
- 25 Şubat 1803 Reichsdeputationshauptschluss: Brixen ve Trient Avusturya'ya, Salzburg Toskana Dükü Ferdinand'ın seçmenliğine
- 30 Nisan 1803 Vehhâbîlerin Mekke'yi ilk kez ele geçirmesi
- 1 Mayıs 1803 Arnavut askerleri Mısır valisini devirdi
- 6 Ağustos 1803 Şerif Gālib'in Mekke'yi geri alması
- 7 Aralık 1803 Swellendam – Mossel Bay – Plettenberg Körfezi – Lange Kloof – Algoa Bay (Lichtenstein 1803-04, de Mist heyetiyle)
- 15 Ocak 1804 Gence Hanlığı'nın sonu: Ruslar Gence'yi aldı, Cevad Han şehid düştü
- 14 Şubat 1804 Birinci Sırp İsyanı'nın başlaması
- 14 Mayıs 1804 Lewis ve Clark Güzergâhı 1804-06 (Camp Dubois – St. Charles – Council Bluff – Fort Mandan – Great Falls – Three Forks – Travelers' Rest – Fort Clatsop)
- 11 Ağustos 1804 II. Franz Avusturya İmparatorluğu'nu ilân etti — kalıtsal Avusturya imparatorluğu
- 1805 Don Kazak Ordusu'nun yeni merkezi Novoçerkask kuruldu
- Mayıs 1805 Kahire ulemâsı Mehmed Ali'yi vali ilan etti
- 1 Haziran 1805 Vehhâbîlerin Medine'yi işgali
- 3 Temmuz 1805 Bâbıâli oldubittiyi kabul etti: Mısır valiliği fermanı
- 26 Aralık 1805 Pressburg Barışı'nın yer ayrıntısı: Salzburg Avusturya'ya; Brixen, Trient, Tirol ve Vorarlberg Bavyera'ya
- 1806 Mekke'nin Vehhâbîlere kaybı
- 1806 Kvarner adalarının Napolyon İtalya Krallığı'na, Boka Kotorska'nın Rus idaresine geçişi
- 26 Ocak 1806 Böğürdelen'in Kara Yorgi'ye teslimi — Birinci Sırp İsyanı'nda ilk kale
- 1 Şubat 1806 Dalmaçya'nın Fransız idaresine geçişi — Pojun (Bratislava) Antlaşması'nın uygulanması
- 27 Mayıs 1806 Dubrovnik Cumhuriyeti'nin sonu — Fransız işgali
- 6 Ağustos 1806 II. Franz Kutsal Roma tacını bıraktı — İmparatorluk sona erdi
- 23 Kasım 1806 Rus ordusunun savaş ilan edilmeden Dinyester'i geçip Memleketeyn'i işgale başlaması (1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı)
- 30 Kasım 1806 Akkirman'ın Ruslar tarafından ele geçirilmesi (1806)
- 22 Aralık 1806 Rusya ile savaşın başlaması (1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı) ve Boğazların kapatılması
- 25 Aralık 1806 Miloradoviç'in Bükreş'e girmesi — Eflak'ın Rus işgali
- 20 Şubat 1807 İngiliz donanmasının İstanbul önlerine gelmesi (Duckworth harekâtı)
- 17 Mart 1807 İngiliz Fraser seferi İskenderiye'ye çıktı
- 21 Nisan 1807 Reşid (Rosetta) bozgunu — İngilizler püskürtüldü
- 25 Mayıs 1807 Kabakçı Mustafa isyanı başladı
- 29 Mayıs 1807 III. Selim tahttan indirildi
- 29 Mayıs 1807 IV. Mustafa tahta çıktı
- 7 Temmuz 1807 Tilsit — Yedi Ada Cumhuriyeti'nin üzerindeki Rus hakları Fransa'ya devredildi
- 9 Temmuz 1807 Tilsit Antlaşması — Prusya topraklarının yarısını kaybetti, Varşova Dukalığı kuruldu
- 10 Aralık 1807 Etrurya Krallığı sona erdi: Toskana Fransız işgaline girdi
- 2 Nisan 1808 Napolyon Marche'yi İtalya Krallığı'na kattı: Ancona Metauro departmanının merkezi oldu
- 19 Temmuz 1808 Alemdar Mustafa Paşa ordusuyla İstanbul'a girdi
- 28 Temmuz 1808 III. Selim öldürüldü
- 28 Temmuz 1808 II. Mahmud tahta çıktı
- 15 Ağustos 1808 Sekbân-ı Cedîd ordusu kuruldu
- 7 Ekim 1808 Sened-i İttifak
- 16 Kasım 1808 Alemdar Mustafa Paşa'nın ölümü
- 17 Kasım 1808 IV. Mustafa'nın boğularak öldürülmesi
- 5 Ocak 1809 Kal'a-i Sultâniyye Antlaşması — İngiltere ile barış ve Boğazlar kaidesi
- 17 Mayıs 1809 Napolyon Papalık topraklarını Fransız İmparatorluğu'na kattı
- 17 Eylül 1809 Fredrikshamn (Hamina) Antlaşması — İsveç'in Finlandiya'yı Rusya'ya bırakışı
- 26 Eylül 1809 İsmail Kalesi'nin General Zass'a teslimi
- 14 Ekim 1809 Schönbrunn Barışı'nın yer ayrıntısı: Salzburg ve Yukarı Karintiya (Villach, Tarvis, Lienz) Avusturya'dan ayrıldı
- 2 Aralık 1809 İbrâil'in düşüşü — Tuna hattında ilk büyük gedik
- 28 Şubat 1810 Paris Antlaşması: Bavyera Güney Tirol'ü (Trento) Napolyon'a bıraktı, bölge İtalya Krallığı'na katıldı
- 4 Mart 1810 İmereti Krallığı'nın ilhakı — Kral II. Solomon tahttan indirildi
- 10 Haziran 1810 Silistre'nin Ruslara teslimi
- 11 Temmuz 1810 Sohum'un Ruslara kaybı — Doğu Karadeniz kıyısının açılması
- 26 Eylül 1810 Rusçuk'un teslimi — Tuna'nın güney kıyısı da elden çıkıyor
- 1 Ekim 1810 Niğbolu ve Kule'nin (Turnu) direnmeden Ruslara teslimi
- 1 Aralık 1810 Napolyon Lübeck'i Fransız İmparatorluğu'na kattı
- 1 Nisan 1811 Niğbolu'nun geri alınışı — altı aylık Rus işgali sona erdi
- 1 Mayıs 1811 Silistre'nin tahliyesi — Tuna'nın orta kalesi surları yıkılarak bırakıldı
- 4 Temmuz 1811 Rusçuk Muharebesi ve Kutuzov'un Rusçuk'u yıkıp Tuna'nın sol yakasına çekilmesi
- 3 Eylül 1811 Hicaz seferi başladı — ordu Süveyş'ten denizden ve hac yolundan karadan Yenbu'ya yürüdü
- 1 Ekim 1811 Yenbu teslim alındı — Hicaz seferinin ilk kıyı üssü
- 14 Ekim 1811 Slobozia Bozgunu — Tuna ordusunun kuşatılması
- 1812 Dede Efendi'nin musâhib-i şehriyârî olarak saraya alınması
- 1812 Safra-Cedîde boğazında ilk bozgun
- 28 Mayıs 1812 Bükreş Antlaşması — Besarabya'nın kaybı
- 3 Aralık 1812 Medine geri alındı
- 1813 Fransız egemenliği sona erdi — Bremen özgür şehir statüsünü geri aldı
- 1813 Avusturya'nın İlirya Eyaletleri'ni ve Dalmaçya'yı geri alması — Napolyon idaresinin sonu
- 23 Ocak 1813 Mekke geri alındı — hac yolu açıldı
- 6 Mart 1813 Vâdî Halfâ Burckhardt'ın Nubia yolculuğunda kaydedilir
- 28 Ağustos 1813 Mehmed Ali bizzat Hicaz'a geçti
- 5 Ekim 1813 Belgrad'ın geri alınışı ve Birinci Sırp İsyanı'nın bastırılması
- 13 Ekim 1813 Avusturya Trieste'ye döndü: İlirya Eyaletleri'nde Fransız yönetimi sona erdi
- 31 Aralık 1813 Fransız garnizonu Cenevre'den çekildi: Cenevre Cumhuriyeti yeniden kuruldu
- 14 Ocak 1814 Kiel Antlaşması — Danimarka'nın Norveç'i İsveç'e bırakışı
- 28 Ocak 1814 Dubrovnik'te Fransız idaresinin sonu — eski Osmanlı haraçgüzârı şehre Avusturya kuvvetleri girdi
- 4 Şubat 1814 Danzig'de Rus-Prusya ikili iktidarı sona erdi — Napolyon'un serbest şehri Prusya'ya döndü
- 16 Nisan 1814 Eugène Mantova'da mütareke imzaladı: İtalya Krallığı çöktü, Avusturya Milano'yu aldı
- 1 Mayıs 1814 Tâmî'nin baskını — Mısır garnizonu gemilere çekildi
- 30 Mayıs 1814 Paris Antlaşması: Monako Grimaldi egemenliğine döndü
- 1815 Mecklenburg-Schwerin dükalığı büyük dükalık unvanını aldı
- 20 Ocak 1815 Bisel Muharebesi: Suûdî kuvvetleri bozguna uğradı
- 23 Nisan 1815 İkinci Sırp İsyanı ve Miloš Obrenović'in başknezliği
- 3 Mayıs 1815 Viyana'da Krakov serbest, bağımsız ve tarafsız şehir ilân edildi
- 9 Haziran 1815 Viyana Kongresi Nihai Senedi — Napolyon sonrası Avrupa haritası yeniden çizildi
- 26 Eylül 1815 Kutsal İttifak — Rusya, Avusturya ve Prusya hükümdarları Paris'te birleşti
- 5 Kasım 1815 Ayamavra ve İyon Adaları'nın İngiliz himayesine geçişi — Napolyon sonrası düzen
- 1816 Mısır garnizonları güney Hicaz'da Türabe, Bîşe ve Rânye'den çekildi
- 1 Eylül 1816 İbrâhim Paşa Necid seferine çıktı
- 1818 Padang – Padang Panjang – Bukittinggi – Batusangkar/Pagaruyung (Minangkabau yolu)
- 9 Eylül 1818 Dir'iye düştü — ilk Suûdî Devleti sona erdi
- 10 Mayıs 1819 Parga'nın Osmanlı idaresine bırakılması
- 13 Ağustos 1819 Mısır garnizonu Harc'taki Süleymiye'den çekilip Menfûha'ya ulaştı — Necid'in güneyi başsız kaldı
- 1 Kasım 1819 ʻAi Noa — Hawaii'de geleneksel kapu sisteminin sona erdirilmesi
- 1820 Tobolsk – İşim – Omsk – Semipalatinsk – Ust-Kamenogorsk – Zmeinogorsk – Barnaul – Tomsk (Cochrane, güney Sibirya/Altay hattı)
- 8 Ocak 1820 Genel Deniz Antlaşması — Kavâsım ve öteki Körfez şeyhlikleri İngiltere'yle antlaşmaya bağlandı
- 1 Mart 1820 Tepedelenli Ali Paşa'nın azli ve Yanya kuşatmasının başlaması
- 20 Temmuz 1820 Sudan seferi başladı
- 1821 Osmanlı-İran savaşı başladı — Kars ve Bayazıt'ın kaybı, Erzurum'un kuşatılması
- 1821 Süleymaniye ve Bağdat'ın İran işgali — Kerkük muhasarası
- 4 Ocak 1821 Dongola alındı — Kölemen bakiyesi dağıtıldı
- 22 Şubat 1821 Eflak İsyanı — Ypsilanti'nin Prut'u geçmesi ve Vladimirescu ayaklanması
- 6 Mart 1821 Yunan İsyanı başladı
- 2 Nisan 1821 Mora'da ilk silahlı ayaklanma
- 14 Haziran 1821 Sennâr (Fûnc) Sultanlığı teslim oldu
- 19 Ağustos 1821 Kordofan ele geçirildi
- 15 Eylül 1821 Orta Amerika Bağımsızlık Bildirisi — Guatemala Genel Kaptanlığı İspanya'dan ayrıldı
- 14 Şubat 1822 Tepedelenli Ali Paşa'nın öldürülmesi — Yanya kuşatmasının sonu
- 28 Haziran 1822 Girit'e Mısır kuvvetleri çıktı
- 15 Ekim 1822 Fiume, Macar Krallığı'na iade edildi
- 24 Ekim 1822 Şendî'de İsmâil Paşa'nın öldürülmesi
- 12 Aralık 1822 Anabolu'nun (Nauplion) isyancılara kaybı
- 28 Temmuz 1823 Erzurum Antlaşması — İran kuvvetlerinin altmış günde çekilmesi
- 1 Haziran 1824 İkinci Suûdî Devleti'nin Riyad'da kurulması
- 19 Temmuz 1824 II. Mahmud Mora için Mehmed Ali'den yardım istedi
- 24 Şubat 1825 İbrâhim Paşa Modon'a çıktı
- 22 Haziran 1825 Tripoliçe geri alındı — Mora'nın merkezi düştü
- 8 Nisan 1826 Nusretiye Camii inşaatının tamamlanması
- 22 Nisan 1826 Missolonghi (Mesolongi) düştü
- 15 Mayıs 1826 Eşkinci Ocağı kuruldu
- 15 Haziran 1826 Vak'a-i Hayriyye — Yeniçeri Ocağı kaldırıldı
- 18 Haziran 1826 Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye kuruldu
- 19 Haziran 1826 Bektaşî tarikatı kapatıldı
- 7 Ekim 1826 Akkirman Antlaşması — Sırbistan ve prensliklere tavizler
- 1827 Azak kıyısında Berdyansk iskelesi kuruldu
- 1 Şubat 1827 Tımar sisteminin tasfiyesi
- 14 Mart 1827 Tıphâne-i Âmire'nin kurulması — modern tıp eğitiminin başlangıcı
- 29 Nisan 1827 Yelpaze hadisesi — işgalin bahanesi
- 5 Haziran 1827 Atina Akropolü teslim alındı
- 16 Haziran 1827 Cezayir kıyısının Fransız ablukası — üç yıl süren kuşatma
- 6 Temmuz 1827 Londra Antlaşması: üç devlet Yunan özerkliğini dayattı
- 20 Ekim 1827 Navarin baskını
- 22 Şubat 1828 Türkmençay Antlaşması: Revan ve Talış'ın Rusya'ya geçişi
- 26 Nisan 1828 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nın başlaması
- 7 Mayıs 1828 Rus 6. Piyade Kolordusunun Prut'u geçip Memleketeyn'e girmesi (1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı)
- 23 Haziran 1828 İbrâil'in ikinci düşüşü — Çar Nikola kalenin önünde
- 24 Haziran 1828 Anapa'nın Osman Paşa tarafından Ruslara teslimi
- 26 Haziran 1828 Faş (Poti) Kalesi ikinci kez Rus eline geçti — Edirne Antlaşması'yla Rusya'da kaldı
- 6 Ağustos 1828 İskenderiye Sözleşmesi: Mısır Mora'dan çekilme kararı
- 5 Ekim 1828 Mısır kuvvetleri Mora'yı boşalttı
- 1829 Fort Halkett kuruldu — Liard boyunca kürk hattı
- 1829 Fort Pitt kuruldu — Kuzey Saskatchewan'da bizon eti ve kürk merkezi
- 1829 Springfield kuruldu — Ozark yaylasında ilk kalıcı yerleşim
- 1 Nisan 1829 İnebahtı'nın Yunan idaresine geçmesi
- 1 Haziran 1829 Fesin resmî serpuş ilan edilmesi
- 30 Haziran 1829 Silistre'nin Dibiç'e teslimi — 1836'ya kadar sürecek Rus işgali
- 14 Eylül 1829 Ahıska'nın Rusya'ya terki — Çıldır eyaletinin merkezi elden çıkıyor
- 3 Kasım 1829 Wellington Valley – Murrumbidgee – Murray kavşağı – Lake Alexandrina (Sturt 1829-30)
- 3 Şubat 1830 Londra Protokolü — Yunanistan'ın bağımsızlığının tanınması
- 7 Mayıs 1830 Amerika Birleşik Devletleri ile ilk antlaşma
- 14 Haziran 1830 Sîdî Ferruc çıkarması — Fransız ordusu Cezayir toprağında
- 5 Temmuz 1830 Cezayir'in Fransız işgali — üç yüz yıllık ocağın sonu
- 9 Ağustos 1830 Dayı Hüseyin'in sürgünü — Cezayir ocağının fiilen sonu
- 17 Ekim 1830 Sırbistan'a özerklik fermanı — irsî knezlik ve garnizon şartı
- 1 Kasım 1830 Girit'in idaresi Mehmed Ali'ye bırakıldı
- 1 Aralık 1830 Osmanlı'da ilk düzenli nüfus sayımının yapılması
- 1831 Eğriboz'un Yunanistan'a verilmesi — ada (Karistos, Oreoi) ile birlikte
- 4 Ocak 1831 Vehrân'ın (Oran) Fransızlarca işgali
- 14 Eylül 1831 Bağdat'ta Kölemen idaresine son verilmesi
- 31 Ekim 1831 İbrâhim Paşa Suriye'ye girdi — birinci kriz başladı
- 1832 İzdin (Lamia) Yunanistan sınırları içinde kaldı — Arta-Volos hattı
- 1 Mart 1832 Annaba'nın (Bône) işgali
- 27 Mayıs 1832 Akkâ düştü
- 16 Haziran 1832 Şam teslim oldu
- 8 Temmuz 1832 Humus Muharebesi
- 29 Temmuz 1832 Belen (Beylan) Geçidi bozgunu — Çukurova açıldı
- 13 Eylül 1832 Gülek Boğazı düştü — İçil sahili (Mersin, Silifke) Mısır denetimine girdi
- 13 Eylül 1832 Konya Ereğlisi Mısır işgalinde — Konya–Adana yolunun Toros ağzı
- 21 Kasım 1832 Mısır ordusu Konya'ya girdi
- 22 Kasım 1832 Emîr Abdülkādir'in devletinin kuruluşu — batı Cezayir'de direnişin merkezîleşmesi
- 21 Aralık 1832 Konya Meydan Muharebesi: sadrazam esir düştü
- 1833 Maraş Mısır işgaline uğradı
- 1833 Karahisâr-ı Sâhib (Afyon) Mısır işgaline uğradı — Konya–Kütahya yolu
- 2 Şubat 1833 Mısır ordusu Kütahya'ya ulaştı
- 20 Şubat 1833 Rus donanması Büyükdere önlerinde
- 12 Nisan 1833 Atina'nın yeni Yunan devletine bırakılması (Bavyera birliklerinin Akropolis'i teslim aldığı gün)
- 6 Mayıs 1833 Kütahya Uzlaşması (sözlü) — Suriye ve Adana Kavalalı'ya
- 1 Haziran 1833 Feshâne-i Âmire'nin kuruluşu
- 15 Haziran 1833 Mısır ordusunun Anadolu'dan çekilişi Gülek'ten tamamlandı
- 29 Eylül 1833 Bicâye'nin (Bougie) işgali
- 1834 Rus ordusunun Eflak ve Boğdan'dan çekilmesi — altı yıllık işgalin sonu
- 1 Temmuz 1834 Mekteb-i Harbiye'nin Maçka Kışlası'nda kurulması
- 8 Temmuz 1834 Redif-i Asâkir-i Mansûre teşkilatı kuruldu
- 1 Ağustos 1834 Maraş'ın Mısır idaresinin sonu (yaklaşık)
- 1835 Abdullah b. Reşîd Hâil emirliğini ele geçirdi — Şammar (Reşîdî) hânedanının kuruluşu
- 26 Mayıs 1835 Trablusgarp'ın doğrudan merkeze bağlanması — Karamanlı hanedanının sonu
- 1836 Rusların Silistre'yi boşaltması
- 1 Haziran 1836 Hariciye Nezareti kuruldu
- 13 Ekim 1837 Konstantin'in düşüşü — doğu Cezayir beyliğinin sonu
- 1838 Ruslar Çerkez kıyısında Soçi ve Tuapse limanlarını aldı
- 1838 Malatya halkı Aspuzu bağlarında kalır — modern Malatya'nın çekirdeği
- 28 Şubat 1838 Defterdarlığın kaldırılıp Maliye Nezâreti'nin kurulması
- 24 Mart 1838 Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliyye kuruldu
- 25 Mayıs 1838 Mehmed Ali bağımsızlık niyetini bildirdi
- 16 Ağustos 1838 Balta Limanı Ticaret Antlaşması
- 13 Ekim 1838 Setif'in işgali
- 1839 Nueva Helvetia kuruldu — Meksika, Sacramento vadisini iskâna açtı
- 19 Ocak 1839 İngilizlerin Aden'e yerleşmesi
- 21 Nisan 1839 Osmanlı ordusu Fırat'ı geçti
- 14 Mayıs 1839 Tıp okulunun Mekteb-i Tıbbiyye-i Adliyye-i Şâhâne adını alması
- 24 Haziran 1839 Nizip Muharebesi — Osmanlı ordusu dağıldı
- 28 Haziran 1839 II. Mahmud'un ölümü
- 1 Temmuz 1839 Abdülmecid'in cülûsu ve II. Mahmud'un cenazesi
- 14 Temmuz 1839 Donanmanın İskenderiye'ye teslimi
- 27 Temmuz 1839 Büyük devletlerin ortak notası
- 3 Kasım 1839 Tanzimat Fermanı
- 1840 Taka bölgesinin fethi ve Kesela'nın kurulması
- 1840 İlk Osmanlı kâğıt parası (kâime) çıkarıldı
- 15 Temmuz 1840 Londra Antlaşması: dört devlet Osmanlı'nın yanında
- 10 Eylül 1840 Beyrut bombardımanı ve müttefik çıkarması
- 10 Ekim 1840 Beyrut ve sahil şehirleri elden çıktı
- 3 Kasım 1840 Akkâ iki saatte düştü
- 27 Kasım 1840 İskenderiye Konvansiyonu
- 1841 Muaskar'ın (Mascara) Fransız işgali — Abdülkādir'in başkentinin kaybı
- 25 Şubat 1841 Mısır ordusu Suriye ve Çukurova'yı boşalttı
- 25 Şubat 1841 Fowler's Bay – Head of Bight – Mount Ragged – Cape Arid – Rossiter Bay (Esperance) – Albany (Eyre 1841)
- 24 Mayıs 1841 Ferman: Mısır valiliği Kavalalı ailesine irsî bırakıldı
- 1 Ekim 1841 Mısır kuvvetleri Ahsâ (Lahsa) bölgesinden çekildi
- 1842 Lübnan Emirliği'nin sonu — III. Beşîr Şihâb'ın görevden alınması
- 1843 Şelif vadisi ve Tenes'in işgali — Orléansville'in kurulması
- 12 Haziran 1843 Sîdî Bel Abbès müstahkem kampının kurulması
- 1844 Nedrûme ve Fas sınır kuşağının Fransız denetimine geçişi
- 4 Mart 1844 Biskra'nın işgali — Sahra kapısının kaybı
- 24 Nisan 1844 Eski İspanyol Yolu — Fremont 1844 kesimi (Mojave Nehri – Las Vegas – Virgin – Sevier – Utah Gölü)
- 10 Ağustos 1844 Adelaide – Moorundie – Menindee – Depot Glen – Cooper Creek (Sturt 1844-46)
- 15 Kasım 1845 Kokonor – Tanggula – Nagchu – Lhasa (Huc ve Gabet)
- 1846 Boree – Mount Abundance – Belyando/Barcoo (Mitchell 1846)
- 15 Mart 1846 Lhasa – Chamdo – Batang – Litang – Dartsedo (Pekin-Lhasa Amban yolu, Sichuan kolu; Huc ve Gabet)
- 11 Kasım 1846 Krakov Serbest Şehri kaldırıldı, Avusturya'ya katıldı
- 29 Kasım 1846 Dede Efendi'nin hac sırasında Mina'da vefatı
- 1847 Kopal tahkimatı kuruldu — Kuzey Yedisu Rusya'ya bağlanmaya başladı
- 31 Mayıs 1847 II. Erzurum Antlaşması — Şattülarap sınırı ve Hûzistan kıyısının bırakılması
- 15 Mart 1848 Pest'te Mart Devrimi başladı — Macar Devrimi 1848-49
- 22 Mart 1848 Manin Venedik Arsenali'ni aldı: San Marco Cumhuriyeti ilan edildi
- 11 Nisan 1848 Nisan Kanunları onaylandı — Macaristan'a sorumlu hükûmet ve bağımsız bakanlıklar
- 1 Eylül 1848 İbrâhim Paşa fiilen Mısır valisi oldu
- 11 Eylül 1848 Jelačić'in Hırvat ordusu Drava'yı geçti — Macar bağımsızlık savaşı başladı
- 1849 Tihâme sahiline dönüş: Hudeyde, Zebîd ve Moha'nın alınması
- 14 Nisan 1849 Debrecen Bağımsızlık Bildirgesi — Habsburg hanedanı tahttan indirildi, Kossuth devlet başkanı
- 1 Mayıs 1849 Baltalimanı Sözleşmesi: Eflak ve Boğdan'da ortak Osmanlı-Rus himayesi
- 13 Ağustos 1849 Világos'ta Macar ordusu Ruslara teslim oldu — Macar Devrimi bastırıldı
- 16 Ağustos 1849 Macar mültecileri meselesi: Kossuth ve arkadaşlarının Osmanlı'ya sığınması
- 6 Ekim 1849 Arad'da 13 Macar general idam edildi, Peşte'de Batthyány Lajos kurşuna dizildi
- 1850 Ba'lebek'te Harfûş ailesinin yerel hâkimiyetinin sonu
- 1 Haziran 1850 1850 Ticaret Kanunnâmesi'nin kabulü
- 20 Ağustos 1850 Walvis Bay – Scheppmansdorf – Richterfeldt (Swakop) – Barmen (Andersson 1850-51)
- 11 Şubat 1851 Encümen-i Dâniş'in kuruluşu: İstanbul'da ilk Osmanlı akademisi
- 17 Eylül 1851 Fort Laramie Antlaşması — Kuzey Ovalar'da sınırlar çizildi
- 1852 Kıyı tüccarları Kazeh'e (Tabora) yerleşti
- 4 Aralık 1852 Ağvât'ın (Laghouat) düşüşü — Sahra kapısının açılması
- 24 Haziran 1853 Barth 1853: Say – Sebba – Dori – Aribinda – Hombori – Kabara – Timbuktu
- 3 Temmuz 1853 Rus ordusunun Prut'u geçip Memleketeyn'i (Eflak-Boğdan) işgale başlaması — Kırım Savaşı'na giden yol
- 28 Temmuz 1853 Ak-Meçit Kalesi Rus kuvvetlerince alındı — Hokand Hanlığı'nın Sirderya hattı çöktü
- 4 Ekim 1853 Kırım Savaşı başladı
- 11 Kasım 1853 Oltenitsa Zaferi: Tuna cephesinde ilk Osmanlı başarısı
- 11 Kasım 1853 Linyanti – Sesheke – Naliele – Dilolo – Cassange – Golungo Alto – Luanda (Livingstone, 1853-54)
- 30 Kasım 1853 Sinop Baskını
- 1854 Ruslar Kırım Savaşı'nda Tuapse'deki Velyaminovski kalesini boşaltıp havaya uçurdu
- 12 Mart 1854 İstanbul'da İngiltere ve Fransa ile ittifak antlaşması
- 24 Ağustos 1854 İlk dış borç sözleşmesi
- 2 Aralık 1854 Tuggurt'un işgali — Cezayir'in tamamının elden çıkışı
- 16 Ağustos 1855 İstanbul Şehremaneti'nin kurulması: ilk modern belediye teşkilatı
- 14 Eylül 1855 Telgraf hattı İstanbul'da
- 3 Kasım 1855 Linyanti – Victoria Şelalesi – Zumbo – Tete – Senna – Quelimane (Livingstone, 1855-56)
- 1856 Senûsiyye'nin çöl merkezi Cağbûb'un Osmanlı düzenine bağlanması — Abdülmecid'in muafiyet fermanı
- 18 Şubat 1856 Islahat Fermanı
- 30 Mart 1856 Paris Antlaşması: Kırım Savaşı'nın sonu ve Osmanlı'nın Avrupa devletler sistemine kabulü
- 7 Haziran 1856 Dolmabahçe Sarayı'nın açılışı: idare merkezinin Topkapı'dan taşınması
- 27 Haziran 1857 Bagamoyo – Zungomero – Ugogi – Tura – Kazeh – Malagarazi – Ujiji (Burton, 1857-58)
- 11 Temmuz 1857 Büyük Kabiliye'nin düşüşü — Lalla Fatma N'Sûmer'in esareti
- 6 Haziran 1858 Arazi Kanunnâmesi
- 5 Şubat 1859 Eflak ve Boğdan'ın Cuza yönetiminde birleşmesi: Romanya'nın doğuşu
- 25 Nisan 1859 Süveyş Kanalı kazısının başlaması ve Portsaid'in kuruluşu
- 1 Haziran 1859 Kırım Tatarları ve Kafkas halklarının Osmanlı topraklarına büyük göç dalgasının başlaması
- 14 Eylül 1859 Kuleli Vak'ası: İstanbul'da Abdülmecid'e karşı ilk darbe girişimi
- 16 Ocak 1860 Muhâcirîn Komisyonu'nun kurulması
- 30 Mayıs 1860 Cebel-i Lübnan'da Dürzî-Mârûnî iç savaşı ve Şam olayları
- 20 Ağustos 1860 Melbourne – Menindee – Cooper Creek – Carpentaria Körfezi (Burke & Wills)
- 22 Ekim 1860 Tercümân-ı Ahvâl'in yayına başlaması: İstanbul'da ilk özel Türkçe gazete
- 1861 Kazeh – Karagwe (Rumanika) – Kitangule – Mengo (Speke ve Grant, 1861-62)
- 2 Şubat 1861 Fransa-Monako antlaşması: Monako, Menton (ve Roquebrune) üzerindeki haklarından 4 milyon frank karşılığı vazgeçti; Menton Fransa'ya geçti
- 13 Şubat 1861 Gaeta Kuşatması'nın sonu — İki Sicilya Krallığı'nın çöküşü
- 17 Mart 1861 İtalya Krallığı'nın ilânı — Sardinya, Toskana ve güney İtalya'nın birleşmesi
- 21 Mayıs 1861 Bahreyn'in İngiltere ile antlaşması — körfezde himaye düzenine giriş
- 9 Haziran 1861 Cebel-i Lübnan Nizamnâmesi: Lübnan'a imtiyazlı mutasarrıflık statüsü
- 13 Haziran 1861 Çerkezlerin Soçi'de toplanıp Osmanlı, İngiltere ve Fransa'dan yardım istemesi
- 25 Haziran 1861 Abdülmecid'in vefatı ve Sultan Abdülaziz'in cülûsu
- 26 Ekim 1861 Adelaide – Chambers Creek – Finke/Hugh (Owen Springs) – Central Mount Stuart – Attack Creek – Newcastle Water – Daly Waters – Strangways R. – Chambers Bay (Stuart 1861-62)
- 21 Şubat 1862 Birleşik prensliklerin Romanya adını alması
- 16 Mayıs 1862 El-Hâc Ömer Hamdullahi'yi aldı — Mâsînâ Devleti'nin sonu
- 27 Haziran 1862 Tasvir-i Efkâr yayımlandı
- 13 Ocak 1863 Dârülfünun'da ilk dersler
- 3 Nisan 1863 Sultan Abdülaziz'in Mısır ziyareti ve Süveyş berzahında İsmâiliye'nin kuruluşu
- 1 Haziran 1863 Bank-ı Osmanî'nin Bank-ı Osmanî-i Şâhâne (Osmanlı Bankası) olarak yeniden yapılanması
- 1 Şubat 1864 Ruslar Tuapse'deki eski Velyaminovski kalesini yeniden aldı
- 30 Mart 1864 Cem'iyyet-i Tedrîsiyye-i İslâmiyye'nin kurulması
- 1 Haziran 1864 1864 Vilâyet Nizamnâmesi ile muhtarlık ve ihtiyar meclisi sisteminin düzenlenmesi
- 1 Temmuz 1864 Büyük Çerkes Sürgünü'nün doruk noktası
- 21 Ağustos 1866 Girit İsyanı'nın başlaması (1866-1869)
- 23 Ağustos 1866 Prag Barışı: Avusturya Venedik dışındaki topraklarını korudu, Prusya Schleswig-Holstein'ı aldı
- 18 Ekim 1866 Cizzah'ın (Jizzakh) Rusya'ya düşüşü — Buhara Emirliği'nin Sirderya hattındaki son kalesi
- 17 Şubat 1867 Macar anayasal hükûmeti yeniden kuruldu — Andrássy Gyula başbakan
- 18 Nisan 1867 Belgrad ve Sırbistan kalelerindeki son Osmanlı garnizonlarının çekilmesi
- 29 Mayıs 1867 Ausgleich (Uzlaşma): Macar Diyeti 1867:XII sayılı kanunu kabul etti — Avusturya-Macaristan ikili monarşisi
- 8 Haziran 1867 Franz Joseph ve Elisabeth Buda'da Macaristan kralı ve kraliçesi olarak taç giydi
- 8 Haziran 1867 I. Franz Joseph Budapeşte'de Macaristan kralı olarak taç giydi — ikili monarşi (Avusturya-Macaristan) tamamlandı
- 30 Ağustos 1867 Yeni Osmanlılar Cemiyeti kuruldu
- 1868 Katar'da Âl-i Sânî öne çıktı — İngiliz müdahalesi ve Bahreyn'e vergi
- 4 Ocak 1868 Girit Nizamnâmesi: adaya geniş idarî imtiyazlar
- 5 Mart 1868 Şûrâ-yı Devlet kuruldu
- 10 Mayıs 1868 Şûrâ-yı Devlet'in açılışı: Osmanlı Danıştayı'nın kuruluşu
- 14 Mayıs 1868 Rus ordusu Semerkant'ı zaptetti — şehir Buhara Emirliği'nden Türkistan genel valiliğine geçti
- 3 Temmuz 1868 Fort Bridger Antlaşması — Wind River Rezervasyonu kuruldu
- 1869 Midhat Paşa'nın Bağdat valiliği ve aşiret iskânı — Ramâdi ile Nâsıriye'nin kuruluşu
- 1 Nisan 1869 Mecelle'nin ilk kitabı yürürlükte
- 8 Nisan 1869 Darülfünun'un kuruluş iradesi çıktı
- 1 Haziran 1869 Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye çalışmaları başladı
- 1 Eylül 1869 1869 Maârif-i Umûmiyye Nizamnâmesi'nin yayımlanması
- 17 Kasım 1869 Süveyş Kanalı'nın açılışı: Mısır üzerinden Hint yolunun kısalması
- 11 Mart 1870 Bulgar Eksarhlığı'nın kurulması: Bulgar kilisesinin Fener'den ayrılması
- 20 Eylül 1870 İtalyan birlikleri Roma'ya girdi — Papalık Devleti'nin sonu ve İtalyan birliğinin tamamlanması
- 28 Eylül 1870 Strazburg'un teslimi: Alman birlikleri şehri işgal etti
- 29 Ekim 1870 Metz'in teslimi: Bazaine ordusu silah bıraktı, Alman birlikleri kaleyi aldı
- 1871 Asîr'in doğrudan idareye alınması
- 20 Nisan 1871 Midhat Paşa'nın Necid seferi: Lahsâ'da Osmanlı hâkimiyetinin yeniden kurulması
- 15 Mayıs 1871 Kalgan – Kukukhoto – Baotou – Dingyuanying (Alashan; Przhevalsky)
- 7 Eylül 1871 Sadrazam Âlî Paşa'nın vefatı: Tanzimat kadrosunun sonu
- 20 Eylül 1871 Katar'da Osmanlı kontrolünün kurulması
- 24 Ekim 1871 Tunus'a veraset fermanı — beylik Mehmed Sâdık Paşa ailesine
- 14 Şubat 1872 Pretoria – Wakkerstroom (Marthinus Wesselstroom) – Utrecht – Greytown – Pietermaritzburg (Baines 1872)
- 1 Nisan 1872 San'a'nın alınışı: Yemen'de Osmanlı otoritesinin yeniden kurulması
- 2 Şubat 1873 Bagamoyo – Simbamwenni – Kanyenye – Kazeh – Malagarazi – Ujiji (Cameron, 1873-74)
- 1 Nisan 1873 "Vatan yahut Silistre" sahnelendi, Nâmık Kemal sürgüne gönderildi
- 28 Haziran 1873 Darüşşafaka okulunun eğitime başlaması
- 2 Kasım 1874 Darfur Sultanlığı'nın Mısır'a ilhakı — Zübeyr Paşa El-Fâşir'e girdi
- 19 Haziran 1875 Hersek İsyanı'nın başlaması: Şark Meselesi'nin yeniden alevlenmesi
- 6 Ekim 1875 Osmanlı maliyesinin iflası: dış borç ödemelerinin yarıya indirilmesi
- 30 Mayıs 1876 Abdülaziz'in hal'i
- 4 Haziran 1876 Abdülaziz şüpheli şekilde öldü
- 31 Ağustos 1876 V. Murad'ın hal'i ve II. Abdülhamid'in cülûsu
- 27 Ekim 1876 Nyangwe – Vinya-Njara (Stanley Şelaleleri) – Irebu – Stanley Pool – Boma (Stanley'nin Kongo geçişi, 1876-77)
- 23 Aralık 1876 Kanûn-ı Esâsî — I. Meşrutiyet
- 23 Aralık 1876 Tersane Konferansı: büyük devletlerin Balkan reform dayatması
- 5 Şubat 1877 Midhat Paşa'nın sadrazamlıktan azli ve sürgünü
- 19 Mart 1877 İlk Meclis-i Meb'ûsan'ın Dolmabahçe'de açılışı
- 24 Nisan 1877 93 Harbi (1877–78 Osmanlı-Rus Savaşı)
- 24 Nisan 1877 Rusya'nın savaş ilânı — Doksanüç Harbi'nin başlaması
- 21 Mayıs 1877 Romanya'nın bağımsızlığını ilân etmesi — Eflak-Boğdan tâbiliğinin sonu
- 27 Haziran 1877 Rus ordusunun Tuna'yı geçmesi — Ziştovi ve Tırnova'nın düşüşü
- 19 Temmuz 1877 Şıpka Geçidi'nin tahliyesi — Balkan hattının yarılması
- 19 Temmuz 1877 Plevne savunmasının başlaması: Gazi Osman Paşa'nın direnişi
- 23 Ağustos 1877 Lofça Rus ordusunca işgal edildi
- 18 Kasım 1877 Kars'ın düşüşü — Doğu cephesinin çözülmesi ve Aziziye tabyaları
- 10 Aralık 1877 Plevne'nin düşüşü: Tuna cephesinin çöküşü
- 4 Ocak 1878 Sofya'nın Rus kuvvetlerince işgali
- 31 Ocak 1878 Edirne Mütarekesi: 93 Harbi'nde silahların susması
- 13 Şubat 1878 II. Abdülhamid'in Meclis-i Meb'ûsan'ı süresiz tatil etmesi
- 3 Mart 1878 Ayastefanos Antlaşması: Büyük Bulgaristan tasarısı
- 20 Mayıs 1878 Çırağan Baskını (Ali Suâvi olayı)
- 4 Haziran 1878 Kıbrıs'ın İngiliz idaresine bırakılması
- 13 Temmuz 1878 Kars, Ardahan ve Batum Rusya'ya bırakıldı — elviye-i selâse
- 29 Temmuz 1878 Bosna-Hersek ve Yenipazar'ın Avusturya-Macaristan tarafından işgali
- 18 Eylül 1878 Avusturya-Macaristan ordusu direnişi kırarak Bihaç'ı aldı
- 7 Ekim 1879 Zweibund — Alman-Avusturya İttifakı Viyana'da imzalandı
- 1 Eylül 1880 Britanya, Arktik Takımadalar'ı Kanada'ya devretti
- 24 Ocak 1881 Göktepe Muharebesi — Ahal Tekke Türkmenleri Rusya'ya yenildi
- 26 Mart 1881 Romanya Krallığı ilan edildi — Prenslik Krallığa dönüştü
- 12 Mayıs 1881 Tunus'un işgali ve Düyûn-ı Umûmiyye
- 18 Haziran 1881 Üç İmparator Ligi (ikinci) — Boğazlar, Bosna-Hersek ve Doğu Rumeli üzerinde gizli uzlaşma
- 2 Temmuz 1881 Teselya'nın Yunanistan'a bırakılması
- 20 Aralık 1881 Muharrem Kararnâmesi ve Düyûn-ı Umûmiyye İdaresi'nin kuruluşu
- 1882 Mîzâb vahalarının (Gardâye) ilhakı
- 6 Mart 1882 Sırbistan Krallığı'nın ilânı — eski Osmanlı tâbii prenslik krallığa dönüştü
- 10 Mart 1882 Assab'ın İtalyan devlet mülkiyetine geçişi — İtalya'nın ilk sömürgesinin temeli
- 11 Temmuz 1882 İskenderiye'nin bombardımanı ve İngiliz çıkarması
- 13 Eylül 1882 Mısır'ın İngiliz işgali
- 19 Ocak 1883 Ubeyyid'in düşüşü — Kordofan'ın Mehdî kuvvetlerine geçişi
- 1 Şubat 1883 Mombasa – Rabai – Taveta – Ngongo (Kikuyu sınırı) – Naivasha – Baringo – Viktorya gölü (Thomson, 1883)
- 8 Haziran 1883 Mersâ (La Marsa) Sözleşmesi — Tunus himayesinin tamamlanması
- 3 Kasım 1883 Hendese-i Mülkiyye Mektebi'nin kuruluşu
- 5 Kasım 1883 Şeykan bozgunu — Hicks Paşa ordusunun yok edilişi
- 23 Aralık 1883 Darfur'un Mehdî kuvvetlerine geçişi — Slatin Paşa'nın teslimi
- 1884 Reji İdaresi kuruldu (tütün tekeli)
- 1884 Zeyla ve Somali sahilinin İngiliz idaresine geçişi
- 1884 Siirt sancağı Diyarbekir'den Bitlis vilâyetine nakledildi — Eruh kazası ve Şırnak köyü de Bitlis'e bağlandı
- 15 Ocak 1884 Fâşir garnizonunun Mehdîcilere teslimi
- 1 Şubat 1884 Sevâkin — Mehdî'ye düşmeyen tek liman
- 8 Şubat 1884 Sinkat garnizonunun imhası — Sinkat Mehdî kuvvetlerine geçti
- 9 Şubat 1884 Sevâkin'de sıkıyönetim — şehir İngiliz komutasına geçti
- 20 Şubat 1884 Tokar'ın Mehdî kuvvetlerine teslimi
- 8 Mayıs 1884 Midhat Paşa'nın Tâif zindanında öldürülmesi
- 3 Haziran 1884 Hewett (Adua) Antlaşması — Bogos'un Habeşistan'a bırakılması
- 14 Temmuz 1884 Britanya'nın kuzey Somali kıyısında himaye kurması — Somaliland'ın başlangıcı
- 5 Şubat 1885 Masavva'nın İtalyan işgali — Kızıldeniz'in batı kıyısının kaybı
- 14 Şubat 1885 Kongo Hür Devleti ile Portekiz sınır sözleşmesi — Kongo ağzının güney yakası Portekiz'e
- 18 Eylül 1885 Doğu Rumeli'nin Bulgaristan'a katılması
- 7 Ocak 1887 Çelenko Savaşı — Harar Emirliği'nin sonu ve Habeş işgali
- 1 Mayıs 1887 Stanley Pool (Léopoldville) – Bolobo – Equator – Basoko – Yambuya (Yukarı Kongo vapur yolu, 1887)
- 28 Haziran 1887 Yambuya – Panga Şelalesi – Ugarrowwa – Ipoto – Fort Bodo (Aruwimi/İtüri ormanı, 1887)
- 6 Temmuz 1887 Süngü Anayasası — Kral Kalākaua'nın yetkileri budandı
- 1 Mayıs 1888 Hadramut sahili (Mükellâ) İngiliz himayesine girdi
- 24 Eylül 1888 Haydarpaşa-Ankara demiryolu imtiyazının Almanlara verilmesi
- 1889 İtalya, Asmara ve Keren dahil Eritre yaylasını ilhak etti
- 2 Haziran 1889 İttihâd-ı Osmânî Cemiyeti'nin İstanbul'da kuruluşu
- 17 Haziran 1889 Katwé – Kiteté (Ankori) – Mtagata – Kafurro – Usambiro – Usukuma – Mpwapwa – Bagamoyo (Emin Paşa seferinin dönüşü, 1889)
- 1891 Müleydâ Savaşı — İkinci Suud Devleti'nin sonu, Necid Râşidîler'e geçti
- 19 Şubat 1891 Tokar'ın İngiliz-Mısır kuvvetlerince geri alınışı — Osman Digna'nın çekilişi
- 3 Mart 1891 Grenfell kolunun Sinkat'tan geçişi — Sinkat Mehdî idaresinden çıkıp İngiliz-Mısır idaresine döndü
- 1892 İkinci Fransız-Osmanlı düzenlemesi — Tunus-Trablusgarp sınırı Gadames'e kadar uzatıldı
- 19 Eylül 1893 Yeni Zelanda kadınlara oy hakkı tanıyan ilk kendi kendini yöneten ülke oldu
- 4 Ocak 1894 Fransız-Rus İttifakı resmîleşti
- 4 Temmuz 1894 Hawaii Cumhuriyeti ilan edildi
- 10 Temmuz 1894 1894 İstanbul depremi
- 1 Temmuz 1895 Kenya'nın kuzeydoğu bölgesi (Garissa-Marsabit hattı) İngiliz Doğu Afrika Protektorası'na katıldı
- 2 Şubat 1896 Dârülaceze'nin açılması
- 26 Ağustos 1896 Osmanlı Bankası Baskını: Taşnak eylemcilerinin Galata eylemi
- 23 Eylül 1896 Dongola'nın geri alınışı — Nil boyu seferinin başlaması
- 1897 Bagirmi Sultanlığı Fransız himayesine girdi
- 16 Şubat 1897 İlorin Emirliği, Kraliyet Nijer Şirketi kuvvetlerince ele geçirildi
- 17 Nisan 1897 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'nın başlaması: Teselya cephesi
- 1 Ekim 1897 Kaffa Krallığı Habeşistan'a katıldı — son kral Gaki Şeroço esir düştü
- 18 Ekim 1898 Kayzer II. Wilhelm'in İstanbul ve Kudüs ziyareti
- 22 Aralık 1898 Girit'e özerklik
- 1899 Uganda Demiryolu'nun Nairobi ikmal deposu kuruldu
- 9 Nisan 1899 Bunyoro Kralı Kabalega esir alındı, krallık İngiliz Uganda Protektorası'na bağlandı
- 27 Kasım 1899 Konya-Bağdat hattı imtiyazının Almanlara verilmesi
- 29 Aralık 1899 Aynı Sâlih'in (Tîdîkelt) Fransızlarca işgali
- 22 Nisan 1900 Râbih b. Zübeyr Fransızlara yenilip öldürüldü — Bornu'daki hâkimiyeti çözüldü
- 26 Haziran 1900 Toro Antlaşması — Toro Krallığı İngiliz Uganda Protektorası'nın özerk bir parçası oldu
- 31 Ağustos 1900 Dârülfünûn-ı Şâhâne'nin kalıcı kurum olarak yeniden kurulması
- 1 Eylül 1900 Hicaz Demiryolu inşaatının Şam'da başlaması
20. yüzyıl
- 1901 Adamava paylaşıldı — Yola İngiliz Kuzey Nijerya'sında kaldı
- 21 Şubat 1901 Tuvât · Gûrâre · Tîdîkelt vahalarının Fransa'ya ilhakı
- 11 Haziran 1901 Yeni Zelanda sınırları Cook Adaları ve Niue'yi kapsayacak şekilde genişledi
- 2 Eylül 1901 Adamava Emirliği Almanya ile İngiltere arasında paylaşıldı
- 15 Ocak 1902 Abdülazîz b. Suûd'un Riyad'ı Reşîdîler'den geri alması
- 1 Mart 1902 Zaria (Zazzau) İngiliz idarî denetimine girdi — Sokoto Halifeliği'nin Zaria emirliği Kuzey Nijerya Himayesi'ne bağlandı
- 7 Mayıs 1902 Tit Muharebesi — Ahaggar Tuaregi Fransız kuvvetlerine yenildi
- 1903 Fransız kuvvetleri Ubangi-Şari'nin iç kesimlerini (Bambari-Bria hattı) ele geçirdi
- 1 Şubat 1903 İngilizler Kano'yu aldı — Sokoto Halifeliği'nin en büyük emirliği Kuzey Nijerya Himayesi'ne geçti
- 15 Mart 1903 İngilizler Sokoto'yu işgal etti — Sokoto Halifeliği başşehrini kaybetti
- 27 Temmuz 1903 Burmi Savaşı — Sokoto Halifeliği'nin siyasî hâkimiyeti sona erdi
- 2 Ekim 1903 Mürzsteg Programı: Makedonya'da uluslararası reform denetimi
- 11 Kasım 1903 Beşşâr'da (Colomb-Béchar) Fransız karakolunun kurulması
- 29 Ağustos 1904 V. Murad'ın vefatı
- 1905 Orenburg-Taşkent demiryolunda Aral Denizi istasyonu açıldı — Aralsk yerleşimi kuruldu
- 1905 İtalyan Somalisi'nin doğrudan devlet yönetimine geçişi — Benadir Şirketi'nin tasfiyesi
- 1 Nisan 1905 San'a'nın İmam Yahyâ'ya kaybı
- 7 Haziran 1905 Norveç-İsveç Birliği'nin feshi — Storting'in tek taraflı bağımsızlık ilânı
- 21 Temmuz 1905 Yıldız Suikastı: II. Abdülhamid'e bombalı saldırı
- 1 Eylül 1905 San'a'nın geri alınması: İmam Yahyâ isyanının bastırılması
- 13 Nisan 1906 İbn Suûd Reşîdî emîrini yendi — Kasîm Şammar Emirliği'nden Suûdîler'e geçti
- 23 Temmuz 1908 II. Meşrutiyet'in ilanı
- 1 Eylül 1908 Hicaz Demiryolu Medine'de
- 5 Ekim 1908 Bulgaristan'ın bağımsızlığı ve Bosna'nın ilhakı
- 17 Aralık 1908 II. Meşrutiyet'in ilk Meclis-i Meb'ûsan'ının toplanması
- 24 Nisan 1909 Hareket Ordusu'nun İstanbul'a girişi
- 27 Nisan 1909 Hareket Ordusu ve II. Abdülhamid'in hal'i: V. Mehmed Reşad'ın cülûsu
- 2 Haziran 1909 Fransızlar Abeşe'yi aldı — Vedây Sultanlığı'nın sonu
- 1 Nisan 1910 Arnavutluk İsyanı: Kosova ve İşkodra'da silahlı direniş
- 31 Mayıs 1910 Güney Afrika Birliği kuruldu
- 12 Ocak 1911 Sultan Mohammed es-Senûsî'nin Dâru'l-Kûtî Sultanlığı Fransız kuvvetlerince ortadan kaldırıldı
- 29 Eylül 1911 Trablusgarp Savaşı
- 8 Ekim 1911 Tobruk'a İtalyan çıkarması — Trablusgarp'ta ilk işgal
- 9 Ekim 1911 Trablus şehrinin İtalyanlara teslim olması
- 16 Ekim 1911 Derne'nin İtalyan çıkarmasıyla elden çıkışı
- 21 Ekim 1911 Bingazi'ye İtalyan çıkarması — Berka sancağının merkezinin kaybı
- 5 Kasım 1911 İtalya'nın tek taraflı ilhak kararnâmesi
- 4 Mayıs 1912 Rodos'un İtalyan işgali
- 12 Mayıs 1912 Onikiada'nın İtalyan işgali
- 20 Mayıs 1912 İstanköy'ün işgali
- 17 Temmuz 1912 Nikarya'nın bağımsızlık ilanı
- 8 Ekim 1912 I. Balkan Savaşı'nın başlaması — Karadağ'ın savaş ilânı
- 18 Ekim 1912 Uşi Antlaşması: Trablusgarp ve Bingazi'nin İtalya'ya terki
- 20 Ekim 1912 Rodoplar'da Kırcaali Müfrezesi bozuldu, Kırcaali düştü
- 21 Ekim 1912 Limni'nin Yunanistan'ca işgali
- 22 Ekim 1912 Priştine'nin Sırp ordusunun eline geçmesi
- 23 Ekim 1912 Şark Ordusu'nun bozgunu ve Çatalca hattına çekiliş — Kumanova ve Selânik'in kaybı
- 23 Ekim 1912 Yenipazar sancağının merkezine Prens Aleksandar girdi
- 24 Ekim 1912 Kırkkilise muharebesinin ardından Kırklareli elden çıktı
- 26 Ekim 1912 Kosova vilâyetinin merkezi Üsküp direnişsiz bırakıldı
- 28 Ekim 1912 Vardar boyunda Köprülü (Veles) kaybedildi
- 29 Ekim 1912 Bregalnitsa havzası: General Stefanoviç İştip'e girdi
- 29 Ekim 1912 Sarantaporo geçidinden sonra Karaferye Yunan hâkimiyetine geçti
- 31 Ekim 1912 Selanik-Manastır demiryolu üzerindeki Vodina kaybedildi
- 2 Kasım 1912 Yenice Muharebesi — Yenice-i Vardar'ın Yunanlılara geçmesi
- 3 Kasım 1912 Prizren Kosova'nın güneybatısında teslim oldu
- 5 Kasım 1912 Albay Mitov Ustrumca'da sıkıyönetim ilân etti
- 8 Kasım 1912 Hasan Tahsin Paşa Selanik'i Yunanlılara bıraktı
- 11 Kasım 1912 Sisam'ın Osmanlı idaresinden çıkışı
- 18 Kasım 1912 Manastır'ın Sırp kuvvetlerince işgali
- 21 Kasım 1912 Batı Trakya'nın merkezi Gümülcine Bulgarlara açıldı
- 21 Kasım 1912 Midilli'nin Yunanistan'ca işgali
- 25 Kasım 1912 Sakız'a Yunan çıkarması
- 28 Kasım 1912 Arnavutluk'un istiklâlinin ilânı — Avlonya'da İsmâil Kemali
- 28 Kasım 1912 İlbasan'a varan Sırplar aynı gün Debre'ye girdi
- 29 Kasım 1912 Ohri ve Debre'de Osmanlı hâkimiyetinin sona ermesi
- 23 Ocak 1913 Bâb-ı Âli Baskını
- 6 Mart 1913 Yanya'nın düşüşü — Epir'in ve Parga'nın kaybı
- 26 Mart 1913 Edirne'nin Bulgarlara düşüşü
- 23 Nisan 1913 İşkodra'nın Karadağlılar tarafından işgali
- 14 Mayıs 1913 Karadağ İşkodra'yı boşalttı; büyük devletlerin uluslararası kolordusu şehre girdi
- 30 Mayıs 1913 Londra Antlaşması — Rumeli'nin kaybı
- 11 Haziran 1913 Sadrazam Mahmud Şevket Paşa'nın İstanbul'da suikastle öldürülmesi
- 29 Haziran 1913 II. Balkan Savaşı'nın başlaması: müttefiklerin paylaşım kavgası
- 8 Temmuz 1913 İbn Suud Lahsa'yı aldı — Osmanlı'nın Körfez kıyısındaki hâkimiyetinin sonu
- 29 Temmuz 1913 Katar'dan Osmanlı feragati — Londra Sözleşmesi
- 10 Ağustos 1913 Bükreş Antlaşması — Batı Trakya ve Kavala havzası Bulgaristan'dan Yunanistan'a geçti
- 31 Ağustos 1913 Gümülcine merkezli Garbî Trakya Hükûmet-i Muvakkatesi ilân edildi
- 29 Eylül 1913 İstanbul Antlaşması: Bulgaristan ile barış ve Edirne'nin tescili
- 1 Kasım 1913 Bozcaada ve İmroz'un geri alınışı — Atina Antlaşması
- 14 Kasım 1913 Atina Antlaşması: Yunanistan ile barış ve Selanik-Yanya'nın devri
- 2 Ağustos 1914 İstanbul'da Osmanlı-Alman gizli ittifak antlaşmasının imzalanması
- 9 Eylül 1914 Kapitülasyonların tek taraflı olarak kaldırılması
- 29 Ekim 1914 Karadeniz Baskını: Osmanlı donanmasının Rus limanlarını bombalaması
- 1 Kasım 1914 I. Dünya Savaşı'na giriş
- 6 Kasım 1914 İngiliz-Hint kuvvetlerinin Fâv'ı ele geçirmesi — Irak cephesinin açılışı
- 14 Kasım 1914 Cihâd-ı Ekber ilanı: Fatih Camii'nde cihad fetvasının okunması
- 22 Kasım 1914 Şattülarap çıkarması — Basra'nın düşüşü ve Irak cephesinin açılması
- 9 Aralık 1914 Kürne'nin İngilizlere teslim olması
- 18 Aralık 1914 Mısır'ın İngiliz himayesine alınarak sultanlık ilan edilmesi
- 22 Aralık 1914 Sarıkamış Harekâtı: Kafkas cephesinde felaket
- 1915 Anchorage Alaska Demiryolu merkezi olarak kuruldu
- 14 Ocak 1915 Birinci Kanal Harekâtı: Süveyş'e Sina çölü üzerinden taarruz
- 23 Şubat 1915 Hopa'nın Rus işgali
- 18 Mart 1915 Çanakkale Zaferi
- 27 Mayıs 1915 Sevk ve İskân (Tehcir) Kanunu'nun çıkarılması
- 11 Temmuz 1915 Cebel-i Lübnan Mutasarrıflığı'nın kaldırılması
- 25 Temmuz 1915 İngilizler Nâsıriye'yi işgal etti — Fırat cephesi
- 18 Ağustos 1915 Kovno (Kaunas) kalesi Almanlarca alındı — Litvanya işgal altına girdi
- 18 Eylül 1915 Vilna (Vilnius) Alman kuvvetlerince alındı
- 26 Eylül 1915 Kûtülamâre'nin İngiliz işgali
- 16 Şubat 1916 Erzurum'un Rus işgaline düşmesi
- 8 Mart 1916 Rize'nin Rus işgali: Doğu Karadeniz kıyısının düşüşü
- 18 Nisan 1916 Trabzon'un Rus işgali
- 10 Haziran 1916 Şerif Hüseyin isyanı
- 16 Temmuz 1916 Bayburt ve Gümüşhane'nin Rus işgali
- 18 Temmuz 1916 Kunfüze'nin İngiliz gemilerine teslimi
- 27 Temmuz 1916 Yenbu'nun Şerif Hüseyin kuvvetlerine kaybı
- 25 Ağustos 1916 Muş yeniden Rus eline geçti
- 17 Eylül 1916 Tâif'in Şerif Hüseyin kuvvetlerine geçmesi
- 3 Kasım 1916 İngiliz-Katar Antlaşması — Katar İngiliz himayesine girdi
- 6 Kasım 1916 Ali Dînâr'ın öldürülmesi — Dârfûr Sultanlığı sona erdi, Darfur İngiliz Sudanı'na bağlandı
- 9 Ocak 1917 Refah çarpışması — İngiliz-Anzak süvarisi Mağrunteyn mevzilerini ve Refah'ı aldı
- 7 Mart 1917 Necef'in İngiliz işgali
- 3 Eylül 1917 Riga Alman 8. Ordusu'nca alındı
- 7 Kasım 1917 Üçüncü Gazze Muharebesi — Gazze ve Han Yûnus'un kaybı
- 6 Aralık 1917 Hânekîn İngiliz hattına girdi
- 10 Şubat 1918 II. Abdülhamid'in Beylerbeyi Sarayı'nda vefatı
- 19 Şubat 1918 Bayburt ve Gümüşhane'nin kurtuluşu
- 3 Mart 1918 Brest-Litovsk Antlaşması: Kars, Ardahan ve Batum'un geri alınması
- 12 Mart 1918 Kâzım Karabekir'in kış harekâtı: Erzurum ile birlikte Hasankale (Pasinler) geri alındı
- 12 Mart 1918 Erzurum'un kurtuluşu
- 28 Mart 1918 Osmanlı birlikleri Artvin'e girdi
- 1 Nisan 1918 Tuz Hurmatu bozgunu — Osmanlı birlikleri Kerkük'e çekildi
- 2 Nisan 1918 Van yeni yerinde kurulur — harap eski şehir bırakılır
- 3 Nisan 1918 Ardahan Türk ordusunun eline geçti
- 14 Nisan 1918 Batum'un geri alınışı
- 25 Nisan 1918 Elviye-i Selâse: Kars Osmanlı idaresine girdi
- 28 Nisan 1918 Güney Kürdistan harekâtı: C kolu Kifri'ye girdi
- 20 Mayıs 1918 Iğdır zapt edildi — Aras vadisinde ilerleyiş
- 26 Mayıs 1918 Gürcistan bağımsızlığını ilân etti — Transkafkasya Seymi dağıldı
- 27 Mayıs 1918 Kerkük'ün geri alınışı
- 28 Mayıs 1918 Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti ilân edildi
- 3 Temmuz 1918 V. Mehmed Reşad'ın vefatı ve VI. Mehmed Vahdeddin'in cülûsu
- 12 Temmuz 1918 Sâmerrâ demiryolunun ucu: Tikrit'e İngiliz müfrezesi yerleşti
- 14 Temmuz 1918 Aşkabat'ta Funtikov başkanlığında Aşkabat Komitesi (Transkaspi hükûmeti) kuruldu; Aşkabat Taşkent Sovyeti'nin elinden çıktı
- 15 Eylül 1918 Kafkas İslâm Ordusu'nun Bakü'yü alması
- 21 Eylül 1918 Nablus'un İngilizlerce işgali — Filistin cephesinin çöküşü
- 1 Ekim 1918 Şam'ın kaybı
- 27 Ekim 1918 Halep'in Arap ve İngiliz kuvvetlerince işgali
- 28 Ekim 1918 Çekoslovakya'nın bağımsızlık ilânı — Habsburg mirasından ilk ardıl devlet
- 29 Ekim 1918 Sloven-Hırvat-Sırp Devleti'nin ilânı — Hırvat Saboru Habsburg bağlarını kopardı
- 30 Ekim 1918 Mondros Mütarekesi
- 30 Ekim 1918 Avusturya Cumhuriyeti'nin kuruluşu — Habsburg mirasının Alman çekirdeği
- 31 Ekim 1918 Pat Çiçeği Devrimi — Károlyi başbakan oldu, Macaristan'da monarşi çözülmeye başladı (halk cumhuriyeti 16 Kasım'da ilân edildi)
- 3 Kasım 1918 Villa Giusti Mütarekesi — Avusturya-Macaristan silâh bıraktı, Trento ve Trieste İtalya'ya geçti
- 8 Kasım 1918 İngilizlerin Musul'a girişi — Musul vilâyetinin mütarekeye aykırı işgali
- 11 Kasım 1918 İmparator I. Karl devlet işlerine katılmaktan vazgeçtiğini bildirdi (Avusturya için)
- 11 Kasım 1918 Polonya'nın bağımsızlığı — Naiplik Konseyi ordunun komutasını Piłsudski'ye verdi
- 12 Kasım 1918 Avusturya Cumhuriyeti'nin ilânı — Habsburg monarşisinin sonu
- 13 Kasım 1918 Karl'ın Eckartsau bildirisi: Macaristan devlet işlerine katılmaktan vazgeçti, memurları bağlılık yeminlerinden çözdü
- 13 Kasım 1918 İtilâf donanmasının İstanbul önlerine gelişi ve şehrin fiilî işgali
- 14 Kasım 1918 Sırp ordusu Pécs'i (Peçuy) işgal etti — Baranya'nın Sırp işgali başladı
- 14 Kasım 1918 Sırp ordusu Timișoara'yı (Temeşvar) işgal etti — Banat'ın Sırp askerî idaresi başladı
- 16 Kasım 1918 Macar Millî Konseyi Macaristan Halk Cumhuriyeti'ni ilân etti — Károlyi önderliğinde monarşi resmen kalktı
- 16 Kasım 1918 Macaristan Halk Cumhuriyeti ilan edildi: Büyük Ulusal Meclis Macaristan'ı bağımsız halk cumhuriyeti saydı
- 17 Kasım 1918 Fransız birlikleri Mulhouse'a girdi: Alsace'ın dönüşü başladı
- 18 Kasım 1918 Letonya Halk Konseyi bağımsızlığını ilan etti
- 19 Kasım 1918 Sırp birlikleri Szigetvár'a girdi — Güney Somogy'un işgali
- 1 Aralık 1918 Sırp-Hırvat-Sloven Krallığı ile Büyük Romanya'nın kuruluşu — aynı gün, iki devlet
- 4 Aralık 1918 Aras bölgesinde geri çekiliş: Iğdır boşaltıldı
- 17 Aralık 1918 İngilizler Artvin'e yerleşti
- 19 Aralık 1918 İtalyan ordusu Knin'i işgal etti
- 24 Aralık 1918 Mondros sonrası Batum'da Britanya idaresi
- 5 Ocak 1919 Kızıl Ordu Vilnius'a girdi — Litvanya hükûmeti şehri boşalttı
- 23 Ocak 1919 Eskişehir'in İngilizlerce işgali
- 22 Şubat 1919 Maraş'ın İngilizler tarafından işgali
- 21 Mart 1919 Béla Kun hükûmeti Macar Sovyet Cumhuriyeti'ni ilân etti
- 12 Nisan 1919 Kars'ın İngiliz işgali — Cenûb-ı Garbî Kafkas Hükûmeti dağıtıldı
- 20 Nisan 1919 Ardahan Gürcü hâkimiyetine geçti
- 20 Nisan 1919 Romen ordusu Szatmár'a (19 Nisan) ve Oradea'ya (Varad, 20 Nisan) girdi
- 21 Nisan 1919 Polonya kuvvetleri Vilnius'u (Wilno) Sovyetlerden aldı
- 29 Nisan 1919 Antalya'nın İtalyan işgali
- 30 Nisan 1919 Preston Kars'ın idaresini Ermeni valisine teslim etti
- 11 Mayıs 1919 İtalyanların Güneybatı Anadolu kıyılarına çıkışı — Marmaris, Bodrum, Kuşadası
- 19 Mayıs 1919 Mustafa Kemal Samsun'da — Millî Mücadele
- 26 Mayıs 1919 Yunan kuvvetlerinin Manisa ve Aydın'a girişi
- 28 Haziran 1919 Versailles Antlaşması — Alsas-Loren'in Fransa'ya iadesi hukuka geçti
- 28 Haziran 1919 Burdur'un İtalyan işgali — Isparta'ya yönelen bölüğün geri çekilişi
- 30 Haziran 1919 Aydın'ın kısa süreli kurtarılışı ve 4 Temmuz'da yeniden işgali
- 15 Temmuz 1919 Transkaspi hükûmeti ve ordusu Aşkabat'ı boşalttı; Bolşevikler Aşkabat'a döndü
- 22 Temmuz 1919 Romen birlikleri Lugoj'a (Lugos) ulaştı — Banat'ın doğusunda Romen idaresi
- 23 Temmuz 1919 Erzurum Kongresi: Doğu vilâyetlerinin millî direniş kararı
- 23 Temmuz 1919 Muğla'nın İtalyan işgali
- 3 Ağustos 1919 Romen ordusu Timișoara'ya (Temeşvar) girdi — şehirde Romen idaresi kuruldu
- 12 Ağustos 1919 SHS ordusu Prekmurje'ye girdi — Murska Sobota ve Lendava Macar idaresinden çıktı
- 4 Eylül 1919 Sivas Kongresi: millî direnişin tek çatı altında birleşmesi
- 10 Eylül 1919 Saint-Germain Antlaşması — Avusturya'nın küçülüşü hukuka geçti
- 15 Ekim 1919 Garbî Trakya'da Fransız askerî idaresinin başlaması
- 22 Ekim 1919 Amasya Protokolü: İstanbul hükümetiyle Heyet-i Temsîliyye görüşmesi
- 16 Kasım 1919 Horthy'nin Millî Ordusu Budapeşte'ye girdi — Romanya çekildikten sonra karşı-devrim iktidarı aldı
- 27 Kasım 1919 Neuilly Antlaşması — Bulgaristan Batı Trakya'yı ve Ege kıyısını kaybetti
- 28 Ocak 1920 Misâk-ı Millî'nin son Osmanlı Meclisi'nde kabulü
- 11 Şubat 1920 Maraş'ın kurtuluşu — Fransızlar şehri boşalttı
- 20 Mart 1920 İngilizlerin Eskişehir'i boşaltması
- 1 Nisan 1920 İngilizler çekilirken Artvin Gürcistan'da kaldı
- 11 Nisan 1920 Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nın dağıtılması
- 11 Nisan 1920 Urfa'nın kurtuluşu — Fransız garnizonu şehri terk etti
- 23 Nisan 1920 TBMM'nin açılışı ve Sevr
- 23 Nisan 1920 Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılışı
- 27 Nisan 1920 Kızıl Ordu Azerbaycan'ı işgal etti — Demokratik Cumhuriyet'in sonu
- 27 Mayıs 1920 Gümülcine'nin işgali — Batı Trakya'nın kaybı
- 4 Haziran 1920 Trianon Antlaşması — Macaristan toprağının üçte ikisini kaybetti
- 4 Haziran 1920 Banat bölüşüldü, Temeşvar Romanya'ya bırakıldı (Trianon md. 27/3 ve 45)
- 22 Haziran 1920 Yunan yaz taarruzu — Akhisar, Soma, Balıkesir ve Alaşehir'in işgali
- 1 Temmuz 1920 Filistin'de İngiliz sivil manda idaresi kuruldu — Osmanlı'dan alınan topraklarda askerî yönetimin sonu
- 7 Temmuz 1920 Batum Gürcü yönetimine devredildi
- 8 Temmuz 1920 Bursa'nın Yunan işgali
- 20 Temmuz 1920 Yunan ordusunun Doğu Trakya'yı işgali — Edirne ve Kırklareli
- 24 Temmuz 1920 Han Meyselûn — Faysal dönemi bitti, Suriye Fransız mandasına geçti
- 28 Temmuz 1920 Kızılordu'nun Nahçıvan'a girişi
- 10 Ağustos 1920 Sevr Antlaşması — imparatorluğun paylaşım metni
- 29 Ağustos 1920 Uşak'ın Yunan işgali
- 2 Eylül 1920 Kızıl Ordu Buhara şehrine girdi — son emir Âlim Han tahttan uzaklaştırıldı
- 28 Eylül 1920 Doğu Cephesi harekâtı başladı — Kâzım Karabekir Ermenistan'a karşı taarruza geçti
- 8 Ekim 1920 Buhara Halk Sovyet Cumhuriyeti ilan edildi
- 25 Ekim 1920 İnegöl ve Yenişehir'in Yunan işgali
- 30 Ekim 1920 Kars'ın kurtuluşu — Doğu Cephesi Kars'a girdi
- 7 Kasım 1920 Gümrü'nün alınışı — Doğu Cephesi Ermenistan içlerine ilerledi
- 15 Kasım 1920 Danzig Serbest Şehri Milletler Cemiyeti koruması altında kuruldu
- 3 Aralık 1920 Gümrü Antlaşması: TBMM hükümetinin ilk uluslararası antlaşması
- 1921 Burdur'un İtalyan işgalinin sona ermesi (yıl)
- 10 Ocak 1921 Birinci İnönü Muharebesi: düzenli ordunun ilk zaferi
- 1 Şubat 1921 Şarkî Ürdün Emirliği kuruldu — Abdullah b. Hüseyin emîrliğini ilân etti
- 9 Şubat 1921 Antep savunmasının sonu — şehir on ay direndikten sonra Fransızlara bırakıldı
- 23 Şubat 1921 Ardahan ve Artvin'in kurtuluşu
- 25 Şubat 1921 Kızıl Ordu'nun Tiflis'e girişi: Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin düşüşü
- 16 Mart 1921 Moskova Antlaşması — TBMM ile Sovyet Rusya doğu sınırını belirledi
- 23 Mart 1921 Yunan ordusunun ikinci taarruzu — Bilecik, Afyon ve Adapazarı'nın işgali
- 28 Mart 1921 Türk kuvvetlerinin Batum'u boşaltması
- 1 Nisan 1921 İkinci İnönü Muharebesi: Yunan taarruzunun ikinci kez kırılması
- 7 Nisan 1921 Afyon'un geri alınışı — Aslıhanlar muharebeleri
- 1 Haziran 1921 İtalyanlar Antalya'yı boşaltmaya başladı
- 28 Haziran 1921 İzmit'in kurtuluşu — Adapazarı'nın ardından
- 5 Temmuz 1921 Muğla'nın İtalyan işgalinden kurtuluşu
- 20 Temmuz 1921 Eskişehir'in boşaltılması — Yunan ordusu Eskişehir, Kütahya ve Bilecik'e girdi
- 14 Ağustos 1921 Tannu Tuva Halk Cumhuriyeti bağımsızlığını ilan etti
- 20 Ağustos 1921 Sırp birlikleri Szigetvár'dan çekildi — Macar jandarması şehri devraldı
- 22 Ağustos 1921 Pécs'in (Peçuy) Sırp işgali sona erdi — Macar Millî Ordusu şehre girdi
- 1 Eylül 1921 Buhara Halk Sovyet Cumhuriyeti yeni anayasası kabul edildi
- 13 Eylül 1921 Sakarya Meydan Muharebesi
- 13 Ekim 1921 Venedik Protokolü — Macaristan Burgenland'ı Avusturya'ya devretmeyi, Sopron'da plebisiti kabul etti
- 20 Ekim 1921 Ankara İtilâfnâmesi: Fransa ile barış ve güney cephesinin kapanması
- 13 Kasım 1921 Avusturya Bundesheer'i Burgenland'a girdi — Trianon'un Avusturya'ya bıraktığı toprak fiilen devralındı
- 14 Aralık 1921 Sopron plebisiti başladı — oyların yaklaşık yüzde 65'i Macaristan'dan yana çıktı
- 23 Aralık 1921 Kilis'in kurtuluşu — Fransızların tahliyesi
- 25 Aralık 1921 Antep'in kurtuluşu — Fransızların şehri boşaltması
- 5 Ocak 1922 Adana'nın kurtuluşu — Fransızların şehri terketmesi
- 28 Şubat 1922 İngiltere Mısır üzerindeki himayeyi kaldırıp Mısır'ı bağımsız ilân etti
- 15 Mart 1922 Mısır Krallığı ilan edildi — Sultan Ahmed Fuâd kral unvanını aldı
- 24 Mart 1922 Orta Litvanya Polonya'ya katıldı — Vilnius Polonya'nın oldu
- 29 Nisan 1922 İtalyan birliklerinin Marmaris ve Kuşadası'ndan çekilişi
- 26 Ağustos 1922 Büyük Taarruz başladı
- 27 Ağustos 1922 Afyon'un kurtuluşu
- 30 Ağustos 1922 Başkumandanlık Meydan Muharebesi — Kütahya'nın kurtuluşu
- 1 Eylül 1922 Uşak'ın kurtuluşu
- 2 Eylül 1922 Eskişehir'in kurtuluşu
- 6 Eylül 1922 Bilecik'in kurtuluşu
- 7 Eylül 1922 Aydın'ın kurtuluşu
- 9 Eylül 1922 Büyük Taarruz ve İzmir'in kurtuluşu
- 11 Eylül 1922 Bursa'nın geri alınışı
- 11 Ekim 1922 Mudanya Mütarekesi: İstanbul ve Boğazlar'ın savaşsız devri
- 1 Kasım 1922 Saltanatın kaldırılması
- 10 Kasım 1922 Doğu Trakya'nın teslim alınması — Kırklareli ve Tekirdağ
- 17 Kasım 1922 VI. Mehmed Vahdeddin'in İstanbul'dan ayrılışı ve Abdülmecid Efendi'nin halife seçilmesi
- 24 Temmuz 1923 Lozan Antlaşması
- 24 Temmuz 1923 Lozan Antlaşması — Patmos İtalya'ya bırakıldı, Ege adalarında Yunan egemenliği teyit edildi
- 24 Temmuz 1923 Lozan–Sevr farkları: dayatılan barıştan eşit barışa
- 29 Ekim 1923 Cumhuriyet'in ilanı
- 1924 Hârizm SSC ve Buhara Halk Sovyet Cumhuriyeti'nin millî sınırlandırmayla sona ermesi — Özbekistan/Türkmenistan SSC'lerinin kuruluşu
- 16 Mayıs 1926 Son padişah VI. Mehmed Vahdeddin'in San Remo'da vefatı
- 25 Aralık 1935 Tunceli Kanunu — Dersim sancağı yerine Tunceli vilâyeti kuruldu (merkez Kalan)
- 1 Nisan 1937 Büyük Hamburg Yasası yürürlüğe girdi — Lübeck'in bağımsız eyalet statüsü sona erdi
- 12 Mart 1938 Alman birlikleri Avusturya'ya girdi — Anschluss yasası ertesi gün çıkarıldı
- 22 Mart 1939 Litvanya Alman ültimatomunu kabul etti — Memel Bölgesi Almanya'ya devredildi
- 19 Eylül 1939 Kızıl Ordu Vilnius'u işgal etti
- 28 Ekim 1939 Litvanya Vilnius'u devraldı — Sovyet-Litvanya karşılıklı yardım paktının bedeli
- 2 Ağustos 1940 Wagner ve Bürckel Alsace ve Lorraine'in sivil idare şefi oldu: bölge fiilen Reich'a katıldı
- 10 Nisan 1941 Bağımsız Hırvat Devleti (NDH) ilan edildi: Zagreb, Saraybosna ve Mostar Yugoslavya Krallığı'ndan koptu
- 3 Mayıs 1941 İtalya Ljubljana Eyaleti'ni Krallığa ilhak etti — Ljubljana Yugoslavya'dan koptu
- 5 Mayıs 1941 Haile Selassie Addis Ababa'ya döndü — Habeşistan İtalyan Doğu Afrikası'ndan ayrıldı
- 9 Temmuz 1941 Pskov Alman Ordusu'nca alındı — Rus topraklarının işgali başladı
- 11 Temmuz 1941 Vitebsk Alman Ordusu'nca alındı
- 28 Temmuz 1941 Reichskommissariat Ostland kuruldu — Baltık ülkeleri ve Belarus Alman sivil idaresine girdi
- 28 Ağustos 1941 Tallinn Alman 18. Ordusu'nca alındı
- 1942 Japon kuvvetleri savunmasız Labuan Adası'nı işgal etti — İngiliz Malaya (Straits Settlements) kuzey Borneo'daki adasını yitirdi
- 8 Şubat 1943 Kursk Kızıl Ordu'ca kurtarıldı
- 23 Eylül 1943 Mussolini Salò Cumhuriyeti'ni kurdu: kuzey İtalya Alman himayesinde İtalyan Sosyal Cumhuriyeti oldu
- 19 Mart 1944 Almanya Macaristan'ı işgal etti (Margarethe Harekâtı)
- 3 Temmuz 1944 Kızıl Ordu Minsk'i geri aldı — Bagration Harekâtı
- 13 Temmuz 1944 Kızıl Ordu Vilnius'u aldı
- 26 Temmuz 1944 Kızıl Ordu Narva'yı aldı
- 25 Ağustos 1944 Tartu Kızıl Ordu'ca alındı — Tartu harekâtı
- 22 Eylül 1944 Kızıl Ordu Tallinn'e girdi — Alman kuvvetleri şehri terk etti
- 23 Kasım 1944 Leclerc'in 2. Zırhlı Tümeni Strazburg'u kurtardı
- 28 Ocak 1945 Kızıl Ordu Memel'i (Klaipėda) aldı
- 4 Nisan 1945 Sovyet ordusu Macaristan'ı Alman denetiminden çıkardı — son Alman birlikleri ülkeden atıldı
- 13 Nisan 1945 Kızıl Ordu Viyana'yı ele geçirdi — Viyana Savaşı sona erdi
- 9 Temmuz 1945 Viyana'nın dört bölgeye ayrılması anlaşması — Batılı müttefikler 1 Eylül'de sektörlerine yerleşti
- 20 Ağustos 1949 Macaristan Halk Cumhuriyeti anayasası yürürlüğe girdi — Sovyet tipi tek parti rejimi
- 15 Mayıs 1955 Avusturya Devlet Antlaşması Viyana'da imzalandı — dört güç işgali sona eriyor
- 23 Kasım 1955 Cocos (Keeling) Adaları Singapur Kolonisi'nden çıkarılıp Avustralya'ya devredildi
- 1 Aralık 1955 Umman Sultanı'nın kuvvetleri iç Umman'ın başlıca merkezlerine girdi; İbâzî imamlığı fiilen sona erdi
- 2 Mart 1956 Fas'ın bağımsızlığı: Fransız himayesi sona erdi, Selâ ve Rabat Fas Krallığı'na kaldı
- 23 Ekim 1956 Macar Ayaklanması başladı — Sovyet müdahalesi 4 Kasım'da ayaklanmayı bastırdı
- 1 Ekim 1958 Christmas Adası Britanya'dan Avustralya'ya devredildi
- 19 Haziran 1961 Kuveyt İngiliz himayesinden çıkıp tam bağımsızlığa kavuştu
- 3 Eylül 1971 Katar İngiltere ile antlaşmaların sona ermesiyle bağımsızlığını ilân etti
- 30 Temmuz 1980 Yeni Hebridler bağımsız oldu: Vanuatu Cumhuriyeti kuruldu
- 18 Kasım 1991 Vukovar düştü — JNA ve Sırp birlikleri üç aylık kuşatmadan sonra şehri ele geçirdi
- 1 Mart 1994 Güney Afrika Valvis Körfezi'ni (Walvis Bay) Namibya'ya devretti