İlk Osmanlı kâğıt parası (kâime) çıkarıldı
Tanzimat'ın ilk yıllarında maliyeye gelir bulma arayışı sırasında, sonradan şeyhülislâm olacak Ârif Hikmet Bey'in teklifiyle esham sisteminin geliştirilmiş bir biçimi olan kâime uygulaması kabul edildi. Toplam 160.000 lira (32.000 kese) tutarındaki ilk kâimeler, acil para ihtiyacı yüzünden basılmayı beklemeden el yazısıyla, Maliye Nâzırı Sâib Paşa zamanında muhtemelen Haziran 1840'ta çıkarıldı. Nakit para hükmündeki bu kâğıtların tedavül süresi sekiz yıl, faizi yıllık %12,5'ti; karşılıkları yoktu, yalnız faizlerine İstanbul gümrüğü gelirinden karşılık gösterildi. Halk alışık olmadığı bu parayı olumlu karşılamadı ve el yazısı kâimeler kısa sürede kalpazanların hedefi oldu.
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, «kaime — TDV kaime birebir: '…böyle bir yöntemin uygulanması teklifi daha sonra şeyhülislâm olan Ârif Hikmet Bey’den gelmiş ve kabul edilmiştir.'»
- 'Kāimeler, paraya olan âcil ihtiyaç yüzünden kalıplarının çıkarılması ve basılması beklenmeksizin el yazısı olarak piyasaya sürüldü. Toplam 160.000 lira (32.000 kese) tutarındaki ilk kāimeler Maliye Nâzırı Sâib Paşa zamanında muhtemelen Haziran 1840’ta çıkarıldı. Büyük ebatlı ve nakit para hükmünde olan kāimelerin tedavül süresi sekiz yıldı. Ayrıca senede % 12,5 faiz getirisi vardı.'
- 'Kāimelerin karşılığı yoktu, ancak ödenecek faizlerine İstanbul gümrüğü malından karşılık gösterildi. Halk böyle bir uygulamaya alışık olmadığı için kāimeler piyasada olumlu karşılanmadı. Öte yandan el yazısı kāimeler hemen kalpazanların dikkatini çekti.'