Küçük Kaynarca Antlaşması
1768–1774 savaşını bitiren ve Osmanlı tarihinin en ağır antlaşmalarından sayılan Küçük Kaynarca'yla Kırım Hanlığı'na 'bağımsızlık' verildi — fiilen Rus nüfuz alanı yaratılmış oldu. Rusya Karadeniz kıyısına yerleşti, ticaret gemilerine Boğazlardan geçiş hakkı ve İstanbul'da daimî elçilik kazandı; Ortodoks tebaa üzerindeki muğlak himaye kaydı, sonraki yüzyılın müdahale gerekçelerinin kapısını araladı. İlk kez halkı Müslüman bir toprak Osmanlı hâkimiyetinden çıkarılıyordu.