'Deli İbrahim' mi, dalgalı bir hastalık mı?
TDV İslâm Ansiklopedisi, XX. yüzyılda yaygınlaşan 'Deli İbrahim' yakıştırmasını açıkça reddeder; padişahın kendi mektuplarında ağrılardan, iştahsızlıktan, bacaklarında güçsüzlükten, başında sis hissinden, göğüs sıkışmasından ve bayılma nöbetlerinden şikâyet ettiğini aktarır. Buna karşılık hal' sürecindeki tutarlı ve akla uygun cevapları, sürekli bir dengesizlik iddiasıyla çelişir; madde durumunun 'sabit olmayıp şiddeti değişen' bir seyir izlediği sonucuna varır. Bu dönemde Kösem Sultan'ın sorumlulukları giderek arttı ve saraya çağrılan Cinci Hoca'nın 'tesirli dualarla' padişaha manevi teselli sunması, onun siyasete müdahale gücünü büyüttü.