17. yüzyıl
- 1601 Simon'un isyanı bastırıldı — Kartli hâkimi esir olarak İstanbul'a gönderildi
- 1601 Barton ahidnâmeyi yenilettirdi — Felemenk gemileri İngiliz bayrağı altında
- 1601 Mangazeya kuruldu — Taz ırmağında kutup ötesi kürk ticaret merkezi
- 1601 Padmanâbhapuram Sarayı'nın ahşap yapıları yükseldi
- 1601 Küçüm Han Nogayların yanında öldürüldü
- 1601 Büyük kıtlık başladı (1603'e dek)
- 1601 Ekber Şah Asîrgarh'ı aldı, Handeş Bâbürlü eyaleti oldu ve Fârûkîler sona erdi
- 1601 Saluzzo: fransa krallığı → savoya kontluğu / dükalığı
- 10 Ocak 1601 İngiliz Doğu Hindistan Şirketi Londra'da imtiyaz fermanıyla kuruldu
- 10 Ocak 1601 Doğu Hindistan Şirketi'ne kraliyet fermanı verildi
- 17 Ocak 1601 Lyon Antlaşması — Bresse, Bugey ve Gex Fransa'ya geçti
- 24 Ocak 1601 Matteo Ricci Pekin'e ulaştı, Wanli'ye hediyeler sundu
- 3 Ağustos 1601 Goroszló — Báthori yenildi, iki hafta sonra Cesur Mihai öldürüldü
- 10 Eylül 1601 Tiryaki Hasan Paşa'nın Kanije savunması
- 3 Ekim 1601 Don Juan del Águila komutasındaki İspanyol kuvvetleri Kinsale'e çıktı
- 1602 Ricci'nin dünya haritası (Kunyu Wanguo Quantu) basıldı
- 1602 Amsterdam Borsası — hisse senedinin doğuşu
- 1602 II. Gazi Giray, Peçuy'da kışlarken şiirler yazdı ve Peçuylu İbrahim'e hat sanatını öğretti
- 1602 Veliahtın isyanı bastırıldı
- 1602 Raków Akademisi — Polonyalı Kardeşler'in okulu
- 1602 Bahreyn'in Portekiz nüfuzundan alınması
- 1602 Nakş-ı Cihan (İmam) Meydanı'nın inşasına başlanması
- 1602 Zerdüşti cemaatine yönelik ayrımcı uygulamaların sertleşmesi
- 1602 Safevîler'in Bahreyn'i Portekiz'den alması
- 3 Ocak 1602 Kinsale Savaşı: Tyrone ve O'Donnell'in ordusu Mountjoy karşısında bozguna uğradı
- 3 Ocak 1602 Kinsale Savaşı — Dokuz Yıl Savaşı'nda İngiliz zaferi
- 12 Ocak 1602 Kinsale'deki İspanyol kuvvetleri teslim antlaşmasını imzaladı
- 15 Şubat 1602 Karayazıcı Abdülhalim öldü, isyan hareketi zayıfladı
- 20 Mart 1602 VOC'nin kurulması — dünyanın ilk anonim şirketi
- 1 Haziran 1602 Sî-o-se Pol (Allahverdi Han) Köprüsü'nün tamamlanması
- 1603 Trablusgarp'ta dayılar dönemi başladı — yeniçeri reisleri yönetime hâkim oldu
- 1603 Şah I. Abbas Luristan'ı Safevîlere tam olarak bağladı
- 1603 Ahmed el-Mansûr vebadan öldü, taht kavgaları başladı
- 1603 Başkentin Ürgenç'ten Hîve'ye taşınması
- 1603 Şeyh Lütfullah Camii'nin inşasına başlanması
- 1603 Luristan'ın Safevîlere kesin olarak geçmesi
- 1603 Şah Abbas Tiflis'i geri aldı — Kartli ve Kaheti'de Osmanlı idaresinin sonu
- 1 Mart 1603 Deli Hasan Paşa isyanı ve Bosna beylerbeyiliğiyle yatıştırılması
- 24 Mart 1603 Tokugawa Ieyasu, Edo'da şogunluğunu kurdu
- 24 Mart 1603 Tokugawa Ieyasu şogun ilan edildi, Edo Bakufu kuruldu (Azuchi-Momoyama düzeninin sonu)
- 3 Nisan 1603 VI. James İngiltere tahtına da geçti — Taçlar Birliği
- 7 Haziran 1603 Şehzade Mahmud'un boğdurulması
- 26 Eylül 1603 Osmanlı-Safevî Savaşı başladı (1639'a dek) — intikam seferi
- 21 Ekim 1603 Tiflis'in Şah Abbas tarafından geri alınması
- 21 Ekim 1603 Tebriz'in on sekiz yıl sonra geri alınması
- 21 Ekim 1603 Osmanlı-Safevî Savaşı (1603-1612) başladı — Şah Abbas'ın karşı taarruzu, Tebriz'in kaybı
- 20 Aralık 1603 Yeni Cami inşaatının III. Mehmed'in ölümü üzerine durması
- 20 Aralık 1603 III. Mehmed'in vefatı ve I. Ahmed'in cülûsu
- 23 Aralık 1603 Kardeş katli geleneğinin fiilen sona ermesi
- 1604 Func sultanı II. Abdülkādir Etiyopya hâkimiyetini kabul ettiği için tahttan indirildi
- 1604 Tomsk kalesi kuruldu
- 1604 Osmanlı'ya ilk başvuru — esirlerin serbest bırakılması
- 1604 Sibirya'nın zaptı tamamlandı — çarın unvanına yeni bir ibare eklendi
- 1604 Torgut beyi Horluk Hârizm'i istilâ etti — batıya göç başladı
- 1 Mart 1604 IX. Karl resmen taç giydi
- 8 Haziran 1604 Revan'ın Şah Abbas'a kaybı
- 15 Haziran 1604 Cigalazâde Sinan Paşa İran seferine çıktı
- 16 Ağustos 1604 Guru Arjan, Altın Tapınak'ta Âdi Grânth'ı tamamladı
- 13 Ekim 1604 I. Sahte Dmitri Rusya'ya girdi
- 15 Ekim 1604 Bocskai ayaklanması — Macar soylularının isyanı
- 15 Ekim 1604 Bocskai İstván ayaklanmasının başlaması
- 1 Kasım 1604 Nahcıvan-Culfa'nın "yakılmış toprak" tahliyesi
- 1605 Çâvend'de Râgamâlâ dizisi resmedildi; Mevâr minyatür ekolü doğdu
- 1605 Raków İlmihali basıldı — Sosinyanizm Avrupa'ya yayıldı
- 1605 Molla Sadrâ'nın İsfahan'dan Kum yakınlarına çekilmesi
- 16 Ocak 1605 Don Kişot'un birinci cildinin yayımlanması
- 21 Ocak 1605 Bocskai'nin kuvvetleri Szatmár'ı aldı
- 27 Eylül 1605 Kircholm Muharebesi — kanatlı hüsarların zaferi
- 3 Ekim 1605 Estergon'un geri alınışı
- 27 Ekim 1605 Ekber Şah öldü, Cihangir tahta çıktı
- 6 Kasım 1605 Sufiyan Muharebesi — Osmanlı ordusunun bozguna uğratılması
- 6 Kasım 1605 Cigalazâde Sinan Paşa'nın Urmiye gölü yakınında (Sûfiyân) bozgunu
- 11 Kasım 1605 Lala Mehmed Paşa Bocskai'ye Osmanlı tacını giydirdi
- 15 Kasım 1605 Barut Komplosu ortaya çıkarıldı
- 1606 İspanya Ternate'yi işgal etti, Sultan Said'i Manila'ya sürdü
- 1606 Hollandalı Willem Janszoon (Duyfken) Cape York kıyısına çıktı — Avustralya'nın belgelenmiş ilk Avrupa teması
- 1606 Khagemba doğudan gelen istilâyı püskürttü; müslüman esirler vadiye yerleştirildi
- 1606 Zebrzydowski rokoşu — soyluların krala karşı ayaklanması
- 1606 Emîr İsmâil Kâşgar'ın idaresini ele aldı
- 1606 Yeni Culfa'nın (İsfahan) Ermeni ticaret mahallesi olarak kurulması
- 1606 Tiflis ve Gence'nin kaybı
- 17 Nisan 1606 Aforoz krizi (Interdetto) — kilise karşısında devletin üstünlüğü
- 23 Haziran 1606 Viyana Barışı — Macar Protestanlarına mezhep serbestisi
- 23 Haziran 1606 Viyana Barışı — Bocskai'nin din ve anayasal haklarının tanınması
- 23 Haziran 1606 Viyana Barışı — Bocskai ayaklanması sona erdi, Erdel prensi tanındı
- 1 Temmuz 1606 Gence ve Karabağ'ın geri alınması
- 11 Ekim 1606 Sedefkâr Mehmed Ağa başmimarlığa atandı — Sultanahmet Camii'nin mimarı
- 1 Kasım 1606 Oruro kuruldu — Villa de San Felipe de Austria, kalay ve gümüş kenti
- 11 Kasım 1606 Zitvatorok Antlaşması — protokolde eşitlik
- 11 Kasım 1606 Zitvatorok Antlaşması ile Avusturya'yla barış sağlandı
- 11 Kasım 1606 Zitvatorok Antlaşması
- 29 Aralık 1606 Bocskai István'ın ölümü — Szatmár ili krallığa döndü
- 1607 Öklid'in Elementler'i Çinceye çevrildi
- 1607 Turuhansk kışlağı kuruldu — Yenisey'in aşağı kesiminde
- 1607 Rubens'in Cenova'ya gelişi — Barok resmin şehre girmesi
- 1607 Şirvan'ın kaybı — Şamahı, Bakü ve Derbend
- 23 Mayıs 1607 Jamestown kuruldu — ilk kalıcı İngiliz kolonisi
- 14 Temmuz 1607 Caravaggio'nun tarikata şövalye olarak kabulü
- 18 Temmuz 1607 IV. Henri'nin fermanıyla Foix Kontluğu ve Tarascon-sur-Ariège dahil kişisel mülkleri Fransa tacına bağlandı
- 24 Eylül 1607 Kontların Kaçışı — Gal İrlanda'sının sonu
- 24 Ekim 1607 Oruç Ovası zaferi ve Canbolatoğlu isyanının bastırılması
- 1 Kasım 1607 II. Gazi Giray, Gazi Kirman'dan dönüş yolunda vebadan öldü
- 9 Kasım 1607 İspanyol iflası — Ceneviz bankerlerinin ilk büyük yıkımı
- 1608 İmam Kāsım b. Muhammed ile on yıllık antlaşma
- 1608 Bruderzwist — Rudolf ile Mathias'ın kardeş kavgası
- 1608 Caravaggio'nun 'Vaftizci Yahya'nın Başının Kesilmesi' tablosunu tamamlaması
- 14 Mayıs 1608 Protestan Birliği'nin kurulması
- 3 Temmuz 1608 Samuel de Champlain'in Québec'i kurması
- 9 Ağustos 1608 Alaçayır zaferi ve Kalenderoğlu isyanının bastırılması
- 1609 Satsuma Ryukyu'yu işgal etti — Krallık Japon ve Çin çifte tâbiliğine girdi
- 1609 Endülüslü müslümanlar Osman Dayı zamanında Tunus'a yerleşti
- 1609 Mombasa sultanının ölümü ve Pemba anlaşmazlığı
- 1609 Grotius'un Mare Liberum'u — denizlerin serbestliği
- 1609 Ulster Plantasyonu başladı
- 1609 Lope de Vega'nın "Arte nuevo de hacer comedias"sı — İspanyol tiyatrosunun manifestosu
- 1609 Rus kuvvetlerinin Kasım şehrini zaptı, Uraz Muhammed Han
- 31 Ocak 1609 Amsterdam Wisselbank — Avrupa'nın ilk kamu takas bankası
- 4 Nisan 1609 Moriskoların sürgün fermanının uygulanmaya başlaması
- 9 Nisan 1609 On İki Yıllık Ateşkes — fiilî bağımsızlığın tanınması
- 9 Temmuz 1609 Majestätsbrief — Bohemya'ya mezhep özgürlüğü beratı
- 10 Temmuz 1609 Katolik Birlik'in (Katholische Liga) kurulması
- 9 Ağustos 1609 Sultanahmet Camii'nin temeli atıldı
- 1610 Santa Fe kuruldu — Yeni Meksika'nın yeni başkenti
- 1610 Osman Dayı öldü, yerine damadı Yûsuf Dayı geçti
- 1610 Kaptanıderyâ Halil Paşa'nın daveti
- 1610 Mehmed Giray ve Şâhin Giray kardeşler isyan ederek Kefe'yi zaptetti
- 1610 Ülke Fas ve Merakeş emirlikleri olarak fiilen ikiye bölündü
- 1610 Corso düzeninin (deniz akını) kurallara bağlanması
- 1610 Van kuşatmasının kaldırılması
- 1610 el-Arâiş'in (Larache) İspanya'ya terki
- 13 Mart 1610 Galileo'nun 'Sidereus Nuncius'unun yayımlanması
- 26 Mart 1610 Kuyucu Murad Paşa'nın Tebriz seferi — Acıçay'da karşılaşma olmadı
- 14 Mayıs 1610 IV. Henri'nin suikastı
- 14 Mayıs 1610 IV. Henri'nin saltanatı sona erdi; XIII. Louis kral oldu
- 4 Temmuz 1610 Kluşino Muharebesi — Moskova yolu açıldı
- 21 Eylül 1610 Polonya kuvvetleri Moskova'yı işgal etti
- 1611 I. Bâdî Func tahtına geçip Etiyopya'ya karşı ayaklandı
- 1611 Nguyễn Hoàng Phú Yên'i aldı — Champa'nın kuzey yakası Vietnam'a geçti
- 1611 King James İncili yayımlandı
- 1611 İmam Kulı Han döneminde hanlık zirveye ulaştı
- 1611 Sikke reformu — abbasî gümüş parasının standardizasyonu
- 1611 Şah (Mescid-i İmam) Camii'nin inşasına başlanması
- 1611 Çihar Bağ Caddesi'nin açılması
- 1611 Şah I. Abbas Mâzenderan'da Ferahâbâd şehrini kurdu
- 25 Mart 1611 Evliya Çelebi doğdu
- 25 Mayıs 1611 Cihangir, Nur Cihan ile evlendi
- 13 Haziran 1611 Smolensk'in Lehistan-Litvanya'ya düşüşü — 20 aylık kuşatmanın sonu
- 16 Temmuz 1611 Novgorod İsveç ordusunca alındı — Sıkıntılar Dönemi'nde Kuzeybatı Rusya İsveç denetimine girdi
- 7 Eylül 1611 Cornelis Haga'nın İstanbul'a yola çıkması
- 30 Ekim 1611 IX. Karl öldü, II. Gustav Adolf 16 yaşında tahta çıktı
- 17 Mart 1612 Haga'nın İstanbul'a varışı
- 1 Mayıs 1612 I. Ahmed'in Haga'yı kabulü — cumhuriyetin resmen tanınması
- 6 Temmuz 1612 Osmanlı ahidnâmesi — Hollanda kapitülasyonları
- 6 Temmuz 1612 Hollanda'ya ilk ahidnâme verilmesi
- 6 Kasım 1612 Minin ve Pojarski Moskova'yı kurtardı
- 20 Kasım 1612 Nasuh Paşa Antlaşması — 1555 sınırının teyidi
- 20 Kasım 1612 Nasuh Paşa Antlaşması
- 1613 1453 tarihli Osmanlı-Ceneviz antlaşması yenilendi (sonraki yenilemeler 1617, 1624, 1652)
- 1613 Korsikalı mühtedi Murad Bey Tunus mirlivâsı oldu
- 1613 Ömer Ağa'nın Hollanda'ya gönderilmesi ve Haga'nın daimî elçi olması
- 11 Ocak 1613 İngiliz Doğu Hindistan Şirketi Sûrat'ta ilk ticaret fabrikasını açtı
- 20 Ocak 1613 Knäred Barışı — Kalmar Savaşı sona erdi
- 3 Mart 1613 Romanov hanedanı tahta çıktı
- 1 Ağustos 1613 Birinci Kahetî (Gürcistan) seferi
- 23 Ekim 1613 Bethlen Gábor'un Erdel prensi seçilmesi
- 1614 Karadağ'ın Osmanlı dönemi nüfus ve idari yapısı: beş nahiye, doksan köy
- 1614 Tiran kuruldu — Süleyman Paşa Bargjini'nin cami, han ve hamamı
- 1614 Kazaklar Sinop'u yaktı
- 1614 Mamûra'nın (Mehdiye) İspanyolların eline geçişi
- 28 Ocak 1614 Tokugawa şogunluğu Hıristiyanlığı tamamen yasakladı
- 6 Temmuz 1614 Son büyük Osmanlı çıkarma teşebbüsünün püskürtülmesi
- 1615 Mevar-Babürlü antlaşması - Amar Singh Cihangir'in üstünlüğünü kabul etti
- 1615 Osaka Kalesi düştü — Toyotomi hanedanı sona erdi, Tokugawa'nın karşısında rakip kalmadı
- 1615 Don Kişot'un ikinci cildinin yayımlanması
- 1615 Uskok Savaşı — Avusturya ile Adriyatik çatışması
- 10 Ocak 1615 Sir Thomas Roe, Cihangir'in sarayına İngiliz elçisi olarak kabul edildi
- 5 Şubat 1615 Mevâr, Cihangir'le antlaşma yaparak Bâbürlü üstünlüğünü kabul etti
- 21 Nisan 1615 Wignacourt Su Kemeri'nin tamamlanması
- 23 Nisan 1615 Osmanlı-Safevî Savaşı (Nasuh Paşa sonrası) yeniden alevlendi
- 23 Nisan 1615 Osmanlı-Safevî savaşı yeniden başladı — Sadrazam Öküz Mehmed Paşa Şark seferine çıktı
- 4 Haziran 1615 Osaka Kalesi düştü, Toyotomi hanesi tükendi
- 4 Temmuz 1615 Fransız Kanada nehir yolu — Champlain 1615 (Quebec – Sault St-Louis – Ottawa Nehri – Nipissing Gölü – Huron ülkesi)
- 1616 Nurhaci "Sonraki Jin"i (Qing'in öncülü) ilan etti
- 1616 Şah Abbas Kartli hâkimi II. Luarsab'ı esir aldı
- 1616 Senge Namgyal tahta çıktı
- 1616 İkinci Kahetî seferi — büyük kıyım ve tehcir
- 1616 Lehistan'ın Yedisan uç hattında Uman'ın belirmesi
- 12 Ocak 1616 Belém kuruldu — Amazon ağzında Forte do Presépio
- 9 Haziran 1616 Sultan Ahmed Camii açıldı
- 11 Eylül 1616 Osmanlı ordusunun Revan kuşatması başarısız kaldı
- 12 Eylül 1616 Revan kuşatması — elli beş gün sonra sonuçsuz kaldırıldı
- 1617 İngiliz Doğu Hindistan Şirketi ile ilk ticaret imtiyazı
- 9 Mart 1617 Stolbova Antlaşması — Rusya'nın Baltık'a çıkışı kesildi
- 9 Mart 1617 Stolbova Antlaşması — Rusya Baltık kıyısını (İngriya) İsveç'e kaybetti
- 9 Mart 1617 Stolbovo Antlaşması — Rusya İngermanland'ı İsveç'e bıraktı, Novgorod geri verildi
- 22 Kasım 1617 Yeni padişah I. Mustafa: solgun çehreli, dalgın bakışlı bir 'kafes' mahpusu tahtta
- 22 Kasım 1617 I. Ahmed'in ölümü ve I. Mustafa'nın cülûsu — ekberiyet usulü
- 1618 Remonstrant-Kontra-Remonstrant mezhep çatışması iç krize dönüştü
- 1618 Kuznetsk kışlağı kuruldu — Tom'un yukarısında (bugünkü Novokuznetsk)
- 26 Şubat 1618 I. Mustafa'nın hal'i ve Genç Osman'ın (II. Osman) cülûsu
- 9 Mayıs 1618 Nurhaci Fushun'u aldı
- 18 Mayıs 1618 "İspanya tertibi" — gerçekliği tartışmalı bir komplo
- 23 Mayıs 1618 Prag Pencereden Atılma Vakası
- 10 Eylül 1618 Serav (Pul-i Şikeste) bozgunu — Halil Paşa'nın İran seferi
- 26 Eylül 1618 Serav Antlaşması — savaşın 1555 sınırına dönerek bitmesi
- 26 Eylül 1618 Serav Antlaşması — İran'la barışın yenilenmesi
- 11 Aralık 1618 Deulino Mütarekesi — Smolensk ve Çernigov kazanıldı
- 11 Aralık 1618 Deulino Ateşkesi — Smolensk Polonya'da kaldı
- 11 Aralık 1618 Deulino Mütarekesi — Smolensk, Çernigov ve Novgorod-Seversk Lehistan'a bırakıldı
- 1619 Mehmed Paşa - Zeydîler arasında ikinci on yıllık antlaşma
- 1619 Bîcâpûr, Berîdşâhî Sultanlığı'nı ortadan kaldırıp Bîdar'ı ilhak etti
- 1619 Yeniseysk ostrogu kuruldu
- 1619 II. Ferdinand'ın tahta çıkışı ve Bohemya tacının reddi
- 1619 San Francisco de Borja kuruldu — Maynas'ta İspanyol hâkimiyeti
- 14 Nisan 1619 Sarhu Muharebesi — Ming, Nurhaci karşısında ağır yenilgi aldı
- 13 Mayıs 1619 Johan van Oldenbarnevelt Lahey'de idam edildi
- 30 Mayıs 1619 Batavia'nın kurulması — Doğu'daki başkent
- 26 Temmuz 1619 Mançular Kaiyuan'ı aldı, Ma Lin savaşta öldü
- 26 Ağustos 1619 Friedrich V'in Bohemya tacını kabulü — 'Kış Kralı'
- 26 Ağustos 1619 Bethlen Gábor'un Bohemya seferi — Otuz Yıl Savaşları'na katılım
- 1 Kasım 1619 Bethlen Gábor Szatmár ilini denetimine aldı
- 1620 Nâsır b. Mürşid'e biat edildi — Ya'rubî imameti kuruldu
- 1620 Deniz İpek yolu Sind limanlarını Basra körfezine bağladı
- 1620 Wignacourt Kuleleri — kıyı gözetleme ağının kurulması
- 1620 Molla Sadrâ'nın Şîraz'daki Han Medresesi hocalığı
- 18 Ağustos 1620 Wanli İmparatoru öldü
- 7 Ekim 1620 Cecora (Ţuţora) bozgunu — Hatman Żółkiewski öldürüldü
- 8 Kasım 1620 Beyaz Dağ Muharebesi — Bohemya meclislerinin tasfiyesi
- 21 Kasım 1620 Mayflower Sözleşmesi imzalandı — Plymouth Kolonisi'nin yönetim temeli
- 21 Kasım 1620 Mayflower Yeni İngiltere'ye ulaştı — Plymouth Kolonisi kuruldu
- 1621 Van Dyck'in Cenova yılları — aristokrat portreciliğin zirvesi
- 1621 Veliaht Safi Mirza'nın idamı
- 1621 Görülmemiş kış — İstanbul Boğazı'nın donması
- 9 Nisan 1621 On İki Yıllık Ateşkesin sona ermesi — savaşın yeniden başlaması
- 9 Nisan 1621 Hollanda ile On İki Yıllık Ateşkes sona erdi, savaş yeniden başladı
- 29 Nisan 1621 Kırım kuvvetleri, II. Osman'ın Hotin seferine katıldı
- 25 Eylül 1621 İsveç Kralı II. Gustav Adolf Riga'yı Lehistan-Litvanya'dan alır
- 25 Eylül 1621 Riga'yı ele geçirdi
- 9 Ekim 1621 Hotin — Osmanlı seferi durduruldu ve antlaşma imzalandı
- 9 Ekim 1621 Hotin Seferi ve Hotin Antlaşması
- 31 Aralık 1621 Nikolsburg Barışı
- 1622 Dörtlü kanonizasyon — Ávilalı Teresa ve üç İspanyol azizin törenle azizleştirilmesi
- 1622 Gyulafehérvár Akademisi'nin (Collegium Academicum) kurulması
- 1622 VOC Penghu'yu (Pescadores) ele geçirip Fengguiwei'de kale kurdu; Ming'den Fujian limanlarını ticarete açmasını istedi
- 23 Nisan 1622 Hürmüz'ün Portekiz'den geri alınması
- 23 Nisan 1622 Hürmüz'ün kaybı — Safevî-İngiliz ortak seferi
- 23 Nisan 1622 Hürmüz'ün Portekizlilerden alınması
- 20 Mayıs 1622 Genç Osman'ın yeniçeriler tarafından katledilmesi (Hâile-i Osmâniye)
- 20 Mayıs 1622 I. Mustafa'nın ikinci kez tahta çıkarılması
- 1 Haziran 1622 Safevîler Kandehar'ı Bâbürlülerden geri aldı
- 1623 Tirumala Nâyak Madurai tahtına çıktı
- 1623 Bender Abbas limanının kurulması
- 25 Şubat 1623 Pfalz Elektörlüğü unvanının Bavyera'ya devri
- 10 Eylül 1623 I. Mustafa'nın ikinci hal'i ve IV. Murad'ın cülûsu
- 28 Kasım 1623 Bağdat'ın Safevîlerce ele geçirilmesi
- 28 Kasım 1623 Bağdat'ın Safevîlere kaybı
- 1624 Kazak şaykaları Boğaziçi'ne girip İstinye'ye kadar yağma yaptı
- 1624 Giorgi Saakadze isyanının bastırılması
- 1624 Musul ve Kerkük'ün Safevî eline geçmesi — Bağdat'ın düşüşünün ardından
- 29 Nisan 1624 Richelieu'nün kral başdanışmanı olması
- 26 Ağustos 1624 Yu Zigao'nun baskısıyla Hollandalılar Penghu kalesini söküp adadan çekildi ve Tayvan'a (Tayouan) geçti; Penghu yeniden Ming idaresine döndü
- 1625 Kazak akıncıları İstanbul Boğazı'nda Yeniköy'ü yağmaladı
- 1625 İsveç Tartu'yu (Dorpat) Lehistan'dan aldı — Livonya Seferi'nin ikinci aşaması
- 1625 Musul'un Safevîlerden kurtarılması — Hâfız Ahmed Paşa'nın Bağdat seferi
- 28 Mart 1625 Savoya-Fransız saldırısının püskürtülmesi
- 5 Haziran 1625 Breda'nın kaybı
- 5 Haziran 1625 Breda'nın teslimi — Spínola'nın zaferi
- 5 Haziran 1625 Spinola Breda'yı aldı
- 13 Kasım 1625 Hâfız Ahmed Paşa'nın Bağdat kuşatması — yedi ay yirmi gün sürdü, sonuçsuz kaldı
- 1626 İmam Müeyyed barışı bozdu, San'a kuşatıldı
- 1626 Kral Susenyos'un Katolikliğe geçmesi
- 1626 Kont-Dük Olivares'in "Silah Birliği" (Unión de Armas) reformu
- 1626 Ebulgazi'nin iktidar mücadelesinde başarısızlığı
- 19 Şubat 1626 Mançu ordusu Ningyuan'ı kuşattı; Man Gui ve Yuan Chonghuan savundu
- 1627 Sultan Zeydân öldü, oğulları arasında taht kavgası başladı
- 1627 II. Vincenzo'nun ölümüyle Mantua, Fransız Nevers kolundan Charles'a geçti; veraset savaşı başladı
- 1627 Verneuerte Landesordnung — Bohemya tacının kalıtsallaştırılması
- 1627 Kraliyet hazinesinin iflası (dördüncü büyük iflas)
- 1627 Saint Kitts Fransız-İngiliz paylaşımı: Fransız sektör Basse-Terre
- 31 Ocak 1627 İkinci İspanyol iflası — Ceneviz finans üstünlüğünün kırılması
- 30 Eylül 1627 Tianqi İmparatoru öldü
- 8 Kasım 1627 Cihangir öldü, Şah Cihan tahta çıktı
- 1628 Krasnoyarsk ostrogu kuruldu
- 1628 İtimâdüddevle Türbesi Agra'da tamamlandı
- 1628 Hak Dilekçesi kabul edildi
- 1628 Mıkıtın Rog Seçi ilk kez anılır
- 10 Ağustos 1628 Vasa gemisi ilk seferinde battı
- 13 Ağustos 1628 Chongzhen, Yuan Chonghuan'ı Pingtai'da bakanlarla birlikte kabul etti
- 22 Eylül 1628 Abaza Mehmed Paşa'nın Erzurum merkezli isyanının bastırılması
- 1629 Taiz imametin eline geçti
- 1629 I. Charles Parlamentoyu feshedip Kişisel Yönetim'i başlattı
- 1629 Ebulgazi başkent Hîve'yi geçici olarak ele geçirdi
- 1629 Taiz'in kaybı
- 19 Ocak 1629 Şah Abbas öldü
- 21 Mart 1629 Fransa ile Cezayir arasında Marsilya Antlaşması
- 14 Nisan 1629 Christiaan Huygens'in doğumu
- 1 Mayıs 1629 I. Safi'nin tahta çıkışı — torunun veraset krizi
- 14 Eylül 1629 's-Hertogenbosch Frederik Hendrik'e teslim oldu
- 16 Eylül 1629 Altmark Ateşkesi — Prusya limanları İsveç'e geçti
- 15 Kasım 1629 Bethlen Gábor'un ölümü
- 11 Aralık 1629 Mançu ordusu Daan Geçidi'nden Ming sınırına girdi
- 1630 Portekiz ile barış antlaşması
- 1630 Adam Schall von Bell Pekin'de Ming takvim reformuna katıldı
- 1630 Mantua Avusturya kuvvetlerince basılıp yağmalandı
- 1630 Milano vebası
- 1630 I. Rákóczi György Erdel prensi oldu
- 1630 İlimsk kışlağı kuruldu — Yenisey'den Lena'ya geçiş yolunda
- 1630 Hemis Manastırı kuruldu
- 1630 Dekken'de büyük kıtlık başladı
- 1630 Kalmuk istilâsı Nogayları böldü
- 1630 Büyük veba
- 2 Ocak 1630 Bernardo Strozzi'nin Venedik'e gitmesi — Ceneviz Barok'unun ihracı
- 13 Ocak 1630 Yuan Chonghuan Pingtai'da yeniden çağrıldı ve zindana atıldı
- 16 Şubat 1630 Hollandalılar Olinda ve Recife'yi aldı — Hollanda Brezilyası başladı
- 16 Mart 1630 Hüsrev Paşa'nın Şehrizor'da Gülanber Kalesi'ni yeniden kurması — Şehrizor beylerbeyiliği
- 30 Mart 1630 Bethlen Gábor'un yedi ilinin krallığa iadesi tamamlandı
- 6 Temmuz 1630 İsveç Kralı Gustav Adolf'un Pomeranya'ya çıkarma yapması
- 6 Temmuz 1630 II. Gustav Adolf, Peenemünde'ye çıkarak Otuz Yıl Savaşları'na girdi
- 1 Ağustos 1630 Kansu Paşa ile İmam Müeyyed arasında geçici anlaşma
- 19 Ağustos 1630 Evliya Çelebi'nin seyahat rüyası — 'Şefaat' diyecekken 'Seyahat' demesi
- 22 Eylül 1630 Yuan Chonghuan idam edildi
- 6 Ekim 1630 Hüsrev Paşa'nın Bağdat kuşatması — otuz dokuz gün sonra kaldırıldı
- 1631 Murad Bey paşalıkla beylerbeyi oldu — Murâdîler dönemi başladı
- 1631 Muhammed Yûsuf'un isyanı — Portekiz kaptanının öldürülmesi ve İslâm'a dönüşü
- 1631 Angara boyunda Rus Bratsk kalesi kuruldu
- 28 Nisan 1631 Urbino: Francesco Maria II della Rovere öldü; dükalık VIII. Urbanus'un Papalık Devleti'ne devredildi
- 20 Mayıs 1631 Magdeburg'un yakılıp yağmalanması
- 17 Haziran 1631 Mümtaz Mahal doğumda öldü
- 17 Eylül 1631 Breitenfeld Muharebesi — İsveç'in zaferi
- 17 Eylül 1631 Breitenfeld Savaşı — büyük Protestan zaferi
- 1632 Jigansk kışlağı kuruldu — Lena'nın aşağı kesiminde
- 1632 Yakutsk (Lena) ostrogu kuruldu — Pyotr Beketov
- 1632 Fasilidas'ın tahta çıkışı, Ortodoksluğun iadesi ve Cizvitlerin sürülmesi
- 1632 İhtida eden Rostom'un Kartli'ye (Tiflis vilayeti) vali tayini
- 1632 Tâc Mahal'in inşaatı başladı
- 1632 Mura Nuove'nin tamamlanması — Avrupa'nın en uzun şehir surlarından biri
- 1632 İdil Kalmukları Hanlığı kuruldu
- 1632 İngiliz yerleşimi: Antigua ve Montserrat
- 1632 IV. Murad'ın çelişkileri: içkiye düşkün padişahın içki yasağı, güreşçi bileği, besteci kulağı
- 1632 Lâgarî Hasan Çelebi'nin roketle uçuşu — Evliya Çelebi'nin tek kaynaklık ettiği rivayet
- 2 Ocak 1632 Fasilidas'ın Habeş beylerbeyi ile misyoner yasağı anlaşması
- 3 Ocak 1632 Mombasa'nın Goa'daki Portekiz idarî merkezine bağlanması
- 30 Nisan 1632 III. Zygmunt öldü, IV. Władysław seçildi
- 16 Kasım 1632 Lützen Muharebesi ve Gustav Adolf'un ölümü
- 16 Kasım 1632 Lützen Savaşı — II. Gustav Adolf savaş alanında öldü
- 16 Kasım 1632 Axel Oxenstierna naipliği fiilen başladı
- 24 Kasım 1632 Spinoza'nın doğumu
- 1633 Culfâr'da İran birliklerine karşı zafer
- 1633 Erivan'ın Osmanlı'ya kısa süreli kaybı
- 1633 Umman Ya'rubî imamı Nâsır b. Mürşid Cülfâr'ı Portekiz'den aldı
- 1633 Kâtib Çelebi'nin Keşfü'z-Zünûn için Halep'te araştırmaya başlaması
- 22 Haziran 1633 Galileo Galilei'nin Roma Engizisyonu'nca mahkûm edilmesi
- 1 Eylül 1633 Cibali Yangını
- 1 Ekim 1633 IV. Murad'ın tütün ve kahvehane yasağı
- 1634 Hollanda Batı Hindistan Şirketi Curaçao'yu İspanya'dan aldı
- 1634 Vasile Lupu Boğdan voyvodası oldu
- 1634 Vilyuysk kışlağı kuruldu
- 1634 Hollanda Batı Hindistan Şirketi Curaçao'yu İspanya'dan alır
- 2 Ocak 1634 Modena Dük Sarayı'nın inşasına başlanması
- 2 Ocak 1634 Hara Hula Cungarya'da Oyrat Hanlığı'nı yeniden canlandırdı
- 8 Ocak 1634 İlk şeyhülislâm idamı: Ahîzâde Hüseyin Efendi
- 25 Şubat 1634 Wallenstein'ın öldürülmesi
- 14 Haziran 1634 Polanów Antlaşması — Moskova taht iddiasından vazgeçildi
- 6 Eylül 1634 Nördlingen Muharebesi — İsveç'in ağır yenilgisi
- 18 Eylül 1634 Baruthane patlaması — Valletta'da büyük felâket
- 1635 Sankin-kotai (nöbetleşe Edo ikameti) zorunlu hale geldi — daimyo'lar Edo'ya bağlandı
- 1635 Olyokminsk ostrogu kuruldu — Pyotr Beketov
- 1635 Ahıska'nın Osmanlı tarafından Safevîlerden geri alınması
- 1635 Nef'î'nin hicivleri yüzünden idam edilmesi
- 1635 Yemen'in kaybı — Kāsımî imamlarının hâkimiyeti
- 2 Ocak 1635 Khu Urluk'un Kalmukları Kazak bozkırını yağmaladı
- 29 Ocak 1635 Académie française'in kurulması
- 19 Mayıs 1635 Fransa'nın Otuz Yıl Savaşları'na resmen girmesi
- 30 Mayıs 1635 Prag Barışı — imparatorluk içi uzlaşma girişimi
- 11 Temmuz 1635 Çahar Hanlığı'nın son hanı Ejei, annesiyle Qing'e teslim oldu; Ligdan'ın hanlığı sona erdi
- 3 Ağustos 1635 Sankin-kōtai (dönüşümlü ikamet) sistemi resmileştirildi
- 8 Ağustos 1635 IV. Murad'ın Revan'ı fethi
- 22 Ekim 1635 Osmanlı çekilişi tamamlandı — imamet bağımsızlığını kazandı
- 22 Ekim 1635 Moha'nın tahliyesi
- 1636 Bîcâpûr, Şah Cihan'la antlaşarak Bâbürlü üst hâkimiyetini tanıdı
- 1636 Golkonda, Şah Cihan'la antlaşarak Bâbürlü üst hâkimiyetini tanıdı
- 1636 Gondar'ın başkent yapılması
- 1636 Şîrdâr Medresesi tamamlandı (Semerkant, Registan)
- 1636 VOC, Mattau köyünün yakılmasının (Kasım 1635) ve Lamey Adası harekâtının (Nisan-Mayıs 1636) ardından güney Tayvan köylerini boyunduruk altına aldı; Takao çevresi Hollanda Formosası'na girdi
- 1636 Hollanda yönetimi Bonaire, Aruba ve Sint Eustatius'ta
- 1636 Cetin Kalesi'nin Osmanlılarca alınması
- 1 Nisan 1636 Revan'ın Safevîlere kaybı
- 27 Nisan 1636 Tambov kalesi kuruldu — Belgorod savunma hattının doğu ucu
- 15 Mayıs 1636 Hong Taiji hanedan adını "Qing" ilan etti
- 1637 Tunus'tan getirilen 800'ü aşkın Endülüslü müslüman Derne'ye yerleşti
- 1637 Samarovo yamı kuruldu — İrtiş-Ob kavşağında (bugünkü Hantı-Mansiysk)
- 1637 Murad Paşa ve Yûsuf Dayı öldü; Usta Murad dayı, Hammûde Bey vatan beyi
- 1637 IV. Murad, isyan gerekçesiyle İnâyet Giray Han'ı idam ettirdi
- 1637 İstanbul'da veba salgını
- 3 Şubat 1637 Lâle çılgınlığı — tarihin ilk spekülatif balonu
- 10 Mart 1637 Son Pomeranya Dükü XIV. Bogislaw Stettin'de öldü — Griffin hanedanı sona erdi
- 25 Mart 1637 Meryem Ana'nın Cenova Kraliçesi ilan edilmesi — taçsız cumhuriyetin tacı
- 8 Haziran 1637 Descartes'ın 'Yöntem Üzerine Söylev'inin yayımlanması
- 18 Haziran 1637 Don Kazakları Azak Kalesi'ni ele geçirdi
- 18 Haziran 1637 Azak Kalesi'nin Don Kazaklarına kaybı
- 10 Ekim 1637 Frederik Hendrik Breda'yı geri aldı
- 11 Aralık 1637 Shimabara İsyanı patlak verdi
- 24 Aralık 1637 Borovitsa teslim antlaşması — Kazak ayaklanması bastırıldı
- 1638 Venedik donanması Avlonya'ya saldırdı — tazminatla kapanan kriz
- 1638 Shimabara İsyanı bastırıldı — Hıristiyanlık yasağı ve ülkenin kapanması pekişti
- 1638 Sulinya Vongsa tahta çıktı — Lan Xang'ın son büyük dönemi başladı
- 1638 Verhoyansk kurulduğu yıl — Yana ırmağında Rus karakolu
- 1638 Şah Cihan başkenti Şahcihanâbâd'a (Yeni Delhi) taşımaya karar verdi
- 1638 Malta'da hastane hemşireliğinin kadınlara açılması ve Kadınlar Hastanesi
- 1638 Moskova'nın bozkır savunma hattının ileri sürülmesi — Çuguyev
- 1638 Cetin Kalesi'nin Habsburg tarafına geri geçmesi
- 2 Ocak 1638 Baliani'nin 'De motu naturali gravium' kitabı — emme tulumbasının sınırı
- 10 Mart 1638 Ulusal Ahid (National Covenant) imzalandı
- 19 Nisan 1638 Raków Akademisi kapatıldı — hoşgörünün ilk kırılması
- 1 Haziran 1638 Hezarfen Ahmed Çelebi'nin kanatlı uçuşu (rivayet)
- 24 Aralık 1638 Bağdat Osmanlı'ya kesin olarak kaybedildi
- 24 Aralık 1638 Kemankeş Kara Mustafa Paşa sadrazam oldu — mali ıslahat dönemi başladı
- 24 Aralık 1638 Bağdat'ın geri fethi
- 1639 Eyalet merkezi Banaluka'dan Saraybosna'ya taşındı
- 1639 Zaşiversk ostrogu kuruldu — İndigirka üzerinde
- 1639 Keşmir valisi Zafer Han'ın seferi Ladakh'ı Bâbürlü tâbiiyetine soktu
- 1639 Kalmuk akınları Mangışlak'ı Türkmen yurdu olmaktan çıkardı
- 1639 Ebulgazi'nin on yıllık İran esaretinden kaçışı
- 20 Ocak 1639 I. Mustafa on beş yıllık unutuluşun ardından öldü
- 17 Mayıs 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması — kalıcı sınır
- 17 Mayıs 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması
- 4 Ağustos 1639 "Sakoku" fermanıyla ülke neredeyse tamamen dışa kapatıldı
- 21 Ekim 1639 Downs Deniz Savaşı — İspanyol donanmasının imhası
- 21 Ekim 1639 Downs Deniz Savaşı — Hollanda İspanyol donanmasını imha etti
- 1640 Filâlî Mevlây Muhammed Sicilmâse'yi Ebû Hassûn es-Simlâlî'den aldı
- 1640 Evliya Çelebi'nin ilk seyahatine çıkması — Seyahatnâme'nin başlangıcı
- 1640 Evliya Çelebi İstanbul dışına ilk gezisi olarak Bursa'ya gitti
- 1640 Faş (Poti) Kalesi İmereti, Guria ve Megrelya birliklerince yıkıldı
- 9 Şubat 1640 IV. Murad'ın ölümü ve Sultan İbrahim'in cülûsu
- 1 Haziran 1640 Kapsamlı narh defterinin düzenlenmesi
- 7 Haziran 1640 Katalan İsyanı ("Kanlı Corpus") başladı
- 1 Aralık 1640 Büyük Elektör Friedrich Wilhelm'in tahta çıkışı
- 1 Aralık 1640 Portekiz'in bağımsızlık ayaklanması — Braganza hanedanı
- 1 Aralık 1640 Bragança Hanedanı'nın restorasyonu — bağımsızlık geri alındı
- 1 Aralık 1640 Restauração: Portekiz bağımsızlığını geri aldı
- 1641 Açinsk ostrogu kuruldu
- 1641 Pratap Malla Katmandu tahtına çıktı
- 1641 Evliya Trabzon'a, oradan Anapa ve Azak seferine gitti
- 1641 Evliya Bahçesaray'da kışladı, Azak fethine katıldı, İstanbul'a döndü
- 14 Ocak 1641 Malaka'nın Hollanda'ya kaybı
- 25 Haziran 1641 Hollanda ticaret istasyonu Nagazaki'deki Dejima adacığına taşındı
- 1642 Ebulgazi Bahadır Han'ın Gürgenç'te han ilan edilmesi
- 1642 Malta'da ilk matbaanın kurulması
- 1642 Muhammed Bâkır Meclisî'nin doğumu ve Şiî ortodoksinin sertleşmesi
- 1642 Tibet (Dalai Lama Hükûmeti, Ganden Phodrang) egemenliğine geçti — Yarlung
- 1642 Tsang krallığının Güşi Han'ın Hoşut Moğolları eliyle yıkılması ve Lhasa merkezli Ganden Phodrang yönetiminin kurulması; Sakya Manastırı çevresi yeni yönetime bağlandı
- 1642 Cinci Hoca Hüseyin Efendi'nin sarayda nüfuz kazanması
- 26 Şubat 1642 Azak Kalesi'nin Kazaklardan geri alınışı
- 15 Mayıs 1642 II. Abbas'ın tahta çıkışı
- 17 Mayıs 1642 Ville-Marie (Montréal) kuruldu
- 14 Ağustos 1642 Tasman, Güney Kıta'yı aramak için Batavia'dan çıkıyor
- 26 Ağustos 1642 Hollanda, Keelung'daki İspanyol San Salvador Kalesi'ni ele geçirdi; İspanyol Formosa sona erdi
- 1 Eylül 1642 Kaifeng sedleri bilerek yıkıldı — Sarı Nehir felaketi
- 1 Eylül 1642 İç Savaş başladı — I. Charles Nottingham'da sancağını dikti
- 24 Kasım 1642 Abel Tasman Tazmanya kıyısını gördü (Van Diemen's Land)
- 24 Kasım 1642 Tasman Van Diemen's Land'i (Tasmanya) görüyor
- 4 Aralık 1642 Richelieu'nün ölümü
- 13 Aralık 1642 Tasman Yeni Zelanda'nın Güney Adası kıyısını gördü
- 13 Aralık 1642 Tasman Yeni Zelanda'yı (Staten Landt) görüyor
- 1643 Srednekolımsk kışlağı kuruldu — Kolıma'ya ilk Rus yerleşimi
- 1643 Tatta'da Cami-i Mescid'in inşasına başlandı
- 1643 Rüstem Han'ın Tiflis kalesini tahkim etmesi
- 21 Ocak 1643 Tasman Tonga'da Amsterdam Adası'nda ikmal yapıyor
- 14 Mayıs 1643 XIII. Louis öldü; beş yaşındaki XIV. Louis kral oldu (naiplik: Anne d'Autriche, Mazarin)
- 19 Mayıs 1643 Rocroi Savaşı — İspanyol piyade üstünlüğünün kırılması
- 19 Mayıs 1643 Rocroi Savaşı — İspanyol piyadesinin efsanesi kırıldı
- 15 Haziran 1643 Tasman Batavia'ya dönüyor
- 5 Ekim 1643 Kutsal İttifak ve Ahid — İskoç-İngiliz Parlamento ittifakı
- 1644 Mütevekkil İsmâil b. Kāsım tahta çıktı — Kāsımî imametin altın çağı
- 1644 Kalmuklar Nogayları geri çekmek için Kabarda'ya sefer yaptı
- 1644 Nijnekolımsk kışlağı kuruldu — Kolıma ağzında
- 1644 III. İslâm Giray'ın hanlığı başladı; Bahçesaray darphânesinde sikke basımı başladı
- 1644 Kabarda seferi — Kafkas ve Nogay güçleri Kalmukları yendi
- 1644 'Deli İbrahim' mi, dalgalı bir hastalık mı?
- 31 Ocak 1644 Kemankeş Mustafa Paşa'nın idamı
- 1 Şubat 1644 I. Rákóczi György Szatmár'ı teslim aldı
- 25 Nisan 1644 Li Zicheng Pekin'i aldı, son Ming imparatoru intihar etti
- 25 Nisan 1644 Ming Hanedanı egemenliği sona erdi; yerin sahibi belirsiz (beyanlı boşluk) — Leshou
- 6 Haziran 1644 Qing orduları Pekin'i aldı, Dorgon nâip oldu
- 6 Haziran 1644 Qing Hanedanı (Mançu) egemenliğine geçti — Leshou
- 4 Aralık 1644 Zhang Xianzhong Chengdu'da Daxi Krallığı'nı ilan etti: Chengdu Dashun sahipliğinden Daxi'ye geçti, şehre Xijing (Batı Başkenti) adı verildi
- 1645 Ebülgazi Bahadır Han bütün Hârizm'e hâkim olup Hîve hanı oldu
- 1645 Ebulgazi tüm Harzem'in hâkimi oldu
- 1645 İsveç Gotland'ı Danimarka'dan devraldı (1361'de Danimarka'ya geçen ada 284 yıl sonra İsveç'in oldu)
- 1645 Evliya Çelebi Girit seferine katıldı, Hanya'nın fethini gördü
- 1 Nisan 1645 Girit Seferi'nin divanda kararlaştırılması ve donanmanın yola çıkışı
- 8 Haziran 1645 Nanjing düştü — Güney Ming direnişi güneye çekildi
- 23 Haziran 1645 Girit Savaşı başladı — Osmanlı donanması Aya Todori önüne geldi
- 24 Haziran 1645 Naseby Savaşı — Parlamento ordusunun belirleyici zaferi
- 21 Temmuz 1645 Saç örgüsü (queue) fermanı yayımlandı
- 23 Temmuz 1645 I. Aleksey ("Sessiz") tahta çıktı
- 22 Ağustos 1645 Girit Savaşı'nın başlaması — tarikat filosunun tetikleyici baskını
- 22 Ağustos 1645 Hanya'nın fethi — elli dört günlük kuşatmanın sonu
- 22 Ağustos 1645 Girit seferinin başlaması ve Hanya'nın fethi
- 23 Ağustos 1645 Brömsebro Barışı — Jämtland, Härjedalen, Gotland ve Ösel İsveç'e geçti; Halland 30 yıllığına İsveç'e bırakıldı
- 5 Kasım 1645 Frederik Hendrik Hulst'u aldı — Dört Ambacht Hollanda'ya geçti
- 16 Aralık 1645 Linz Barışı: I. Rákóczi György yedi Macar kontluğunu aldı
- 1646 III. Ferdinand Bremen'e özgür imparatorluk şehri imtiyazlarını verdi
- 1 Mart 1646 Patrisyenliğin satışa çıkarılması — savaşın anayasal bedeli
- 13 Kasım 1646 Resmo'nun fethi — Girit'in ikiye bölünmesi
- 1647 Evliya Çelebi Tiflis'i ziyaret etti
- 1647 Ohotsk kışlağı kuruldu — Rusya Pasifik kıyısına ulaştı
- 1647 Harar'ın yeniden bağımsız emirlik oluşu
- 1647 Heweliusz'un Selenographia'sı — Ay'ın ilk ayrıntılı haritası
- 1647 Çihil Sütun Sarayı'nın inşası
- 1647 Samur Vak'ası — Sadrazam Ahmed Paşa'nın kürk vergisi İbrahim'in sonunu hazırladı
- 2 Ocak 1647 Zhang Xianzhong Xichong'da Qing ordusunca öldürüldü, Daxi çöktü: Chengdu Daxi'den Qing Hanedanı'na geçti
- 7 Temmuz 1647 Masaniello İsyanı — Napoli'de halk ayaklanması
- 1 Ekim 1647 Üçüncü İspanyol iflasının Cenova'ya yansıması
- 1648 Barguzin ostrogu kuruldu — Baykal'ın doğu kıyısında
- 1648 Hmelnitski ayaklanması — Kazak Hetmanlığı doğdu
- 1648 Yemen Zeydî İmamı Mütevekkil-Alellah'ın Fasilidas'a elçilik heyeti
- 1648 İslâm Giray, 1653'e dek birkaç kez Lehistan'a sefer düzenledi
- 1648 II. Jan Kazimierz seçildi
- 1648 Ebulgazi'nin Türkmen ve Kalmuklara karşı seferleri (1648-1656)
- 1648 Kâtib Çelebi'nin Cihannümâ'yı ilk kez yazmaya başlaması
- 1648 Nijnekolimsk – Doğu Burnu (Dejnev Burnu) – Anadır (Dejnev seferi, deniz yolu)
- 1648 Evliya Çelebi İznik'te çini imalathanesi sayısının dokuza düştüğünü kaydetti
- 30 Ocak 1648 Münster Antlaşması — bağımsızlığın tanınması
- 30 Ocak 1648 Münster Antlaşması — Hollanda'nın bağımsızlığı tanındı
- 23 Mart 1648 Concordia Antlaşması: Sint Maarten Fransa ve Hollanda arasında paylaşılır
- 31 Mart 1648 Klis'in Venedik'e kaybı
- 19 Nisan 1648 Şah Cihan sarayını Şahcihanâbâd'a (Kızıl Kale) taşıdı
- 1 Mayıs 1648 Kandiye kuşatmasının başlaması
- 1 Mayıs 1648 'Devleti kadınlar yönetiyor' — Varvar Ali Paşa'nın Sivas'tan başkaldırısı
- 16 Mayıs 1648 Kalgay Tugay Bey komutasındaki Kırım kuvvetleri, Hetman Hmelnitski'nin Kazak ayaklanmasını (Sarı Sular) destekledi
- 16 Mayıs 1648 Hmelnitski ayaklanması başladı — Sarı Sular
- 1 Haziran 1648 Hmelnitski ile Osmanlı arasında ittifak
- 8 Ağustos 1648 IV. Mehmed'in yedi yaşında cülusu
- 18 Ağustos 1648 Sultan İbrahim'in katli
- 14 Ekim 1648 Nijneudinsk kışlağı kuruldu
- 24 Ekim 1648 Vestfalya Barışı'nın imzalanması
- 24 Ekim 1648 Vestfalya Barışı — imparatorluk üzerindeki Habsburg üstünlüğünün sınırlanması
- 24 Ekim 1648 Vestfalya Barışı — Avrupa düzeninde cumhuriyetin yeri
- 24 Ekim 1648 Vestfalya Barışı — Batı Pomeranya, Wismar, Bremen-Verden kazanıldı
- 24 Ekim 1648 Vestfalya Barışı — Otuzyıl savaşları sona erdi, Kutsal Roma'nın birliği çözüldü
- 1649 Kandehar'ın Babürlülerden geri alınması
- 1649 Büyük Sevilla Veba Salgını
- 8 Şubat 1649 Sobornoye Ulojenie — serfliğin hukuki olarak kalıcılaşması
- 9 Şubat 1649 I. Charles idam edildi
- 27 Mart 1649 Krallık makamı kaldırıldı (Rump Parlamentosu)
- 1 Nisan 1649 Kandehar'ın Bâbürlülerden kesin olarak geri alınması
- 29 Mayıs 1649 İngiltere Commonwealth (Cumhuriyet) ilan edildi
- 18 Ağustos 1649 Zboriv Antlaşması: Kiev, Bratslav ve Çernigov voyvodalıkları Kazak Hetmanlığı'na bırakıldı
- 21 Eylül 1649 Cromwell'in Drogheda Kuşatması
- 1 Ekim 1649 Descartes, Kraliçe Kristina'nın davetiyle Stockholm'e geldi
- 1650 Hmelnitski Osmanlı himayesine girdi
- 1650 Ya'rubî hânedanının Maskat'ı Portekizlilerden alması ve Svahili kıyısının umut kapısı
- 1650 Nepal-Tibet ticaret ve darphane antlaşması
- 1650 Ladakh, Tibet yünü ile Keşmir şal sanayii arasındaki tekeli elinde tuttu
- 1650 Kottârakkara'da Râmanâttam doğdu: Kathakali'nin başlangıcı
- 1650 Kırgızların İslâmlaşması tamamlandı
- 1650 İltizam sisteminin askerî zümrenin tekeline girerek olgunlaşması
- 2 Ocak 1650 Bernini'nin Francesco I büstü — Barok portre heykelinin şaheseri
- 26 Ocak 1650 Maskat, Portekiz'den geri alındı
- 26 Ocak 1650 Ya'rubî Umman'ı Portekizlileri Maskat'tan çıkarır
- 13 Eylül 1650 Dunbar Savaşı — Cromwell İskoçya'yı yendi
- 1651 Büyük Meclis — eyaletler Holland'ın önderliğini kabul etti
- 1651 Fransız gezgin Tavernier, Golkonda elmas madenlerini ziyaret etti
- 1651 Rus (Kazak) baskınlarının Hazar kıyısına ulaşması
- 2 Eylül 1651 Büyük Vâlide Kösem Sultan'ın öldürülmesi
- 1652 Ostrogojsk kalesi kuruldu — bozkır savunma hattında
- 1652 Slobodskaya Ukrayna'nın kuruluşu — Sumı ve bozkır yerleşim kuşağı
- 1652 Çortomlık Seçi kuruldu
- 6 Nisan 1652 Kap kolonisinin kurulması
- 20 Haziran 1652 Tarhuncu Ahmed Paşa'nın denk bütçe reformu
- 10 Temmuz 1652 Birinci İngiliz-Hollanda Savaşı
- 22 Ağustos 1652 İrlanda İçin Yerleşim Yasası — toprak müsaderesi
- 1653 Hollanda Doğu Hindistan Şirketi Kupang'ı ele geçirdi — Batı Timor'da ikinci sömürge odağı
- 1653 Şilka (Nerçinsk) ostrogu kuruldu — Amur'un yukarı havzasında
- 1653 Patrik Nikon'un kilise reformları — Raskol'un (Şizm) başlangıcı
- 15 Eylül 1653 Timuş Hmelnitski Suçava kuşatmasında öldü
- 26 Aralık 1653 Cromwell Lord Protektör oldu
- 1654 Pereyaslav — Hetmanlık Moskova çarının himayesine girdi
- 1654 Harkov Kazak göçmenlerince kuruldu
- 18 Ocak 1654 Pereyaslav Andı — Kazaklar Moskova himayesine geçti
- 18 Ocak 1654 Pereyaslav Konseyi — Ukrayna Rusya himayesine girdi
- 18 Ocak 1654 Pereyaslav Radası — Zaporojye Kazakları Rus çarına bağlılık yemini etti
- 19 Ocak 1654 Polonya ile savaş başladı (1667'ye dek)
- 26 Ocak 1654 Recife teslim oldu — Hollanda Brezilyası sona erdi
- 6 Haziran 1654 Kraliçe Kristina tahttan çekildi
- 3 Ekim 1654 Smolensk'in Rusya tarafından geri alınışı
- 1 Aralık 1654 Kâtib Çelebi'nin Cihannümâ'yı yeni baştan yazmaya girişmesi
- 1655 İngiliz seferi Jamaika'yı İspanya'dan aldı
- 1655 Kristina, Katolikliğe geçip Roma'ya yerleşti
- 1655 Jasna Góra savunması — direnişin dönüm noktası
- 1655 Ebulgazi'nin Buhara Özbek Hanlığı'na karşı akınları
- 1 Temmuz 1655 X. Karl Gustav, Polonya'yı istila etti ("Potop")
- 21 Temmuz 1655 Potop — İsveç Tufanı başladı
- 1656 Kırım elçilik heyetinin Königsberg'de Büyük Elektör'le görüşmesi
- 1656 Evrengzîb'in Golkonda seferi: Abdullah Kutubşah kaleye çekildi
- 1656 Napoli vebası
- 1656 Bîcâpur'da Gol Gumbaz'ın inşası tamamlandı
- 1656 Velázquez, Las Meninas'ı tamamladı
- 4 Mart 1656 Çınar Vak'ası (Vak'a-i Vakvakiye)
- 1 Nisan 1656 Lwów Yeminleri — Meryem Polonya Kraliçesi ilan edildi
- 12 Mayıs 1656 Hollanda VOC, Colombo kalesini Portekiz'den alarak Kotte (Sri Jayawardenapura Kotte) dahil Colombo bolgesindeki Portekiz topraklarinin hakimi oldu.
- 26 Haziran 1656 Çanakkale deniz zaferi — Boğaz'ın ablukası
- 1 Temmuz 1656 Büyük veba — nüfusun yarısının ölümü
- 13 Temmuz 1656 Çanakkale bozgunu ve Bozcaada ile Limni'nin kaybı
- 15 Eylül 1656 Köprülü Mehmed Paşa'nın şartlı kabulle sadrazamlığa atanması
- 1 Ekim 1656 Kadızadeliler hareketinin Köprülü Mehmed Paşa tarafından bastırılması
- 1657 Şehzade Evrengzîb Bîcâpûr'u kuşattı, babası hastalanınca geri çekildi
- 1657 II. Rákóczi György Babıâli'ye rağmen Lehistan'a sefere çıktı
- 1657 II. Rákóczi György'nin talihsiz Lehistan seferi
- 2 Mart 1657 Meireki Büyük Yangını Edo'yu kül etti
- 19 Temmuz 1657 Çanakkale'de ablukanın kırılması
- 6 Ağustos 1657 Bohdan Hmelnitski Çehrin'de öldü
- 25 Ağustos 1657 Çanakkale zaferi ve Bozcaada'nın geri alınışı
- 6 Eylül 1657 Şah Cihan'ın hastalığı üzerine oğulları arasında taht mücadelesi başladı
- 19 Eylül 1657 Wehlau Antlaşması — Prusya Düklüğü tâbiyetten çıktı
- 6 Ekim 1657 Kâtib Çelebi'nin ölümü
- 15 Kasım 1657 Limni'nin Venedik'ten geri alınışı
- 15 Kasım 1657 Limni ve Semadirek'in geri alınışı
- 1658 Hetmanlık yeniden Lehistan'a yöneldi (Hadiç)
- 8 Mart 1658 Roskilde Antlaşması — Skåne, Blekinge, Halland, Bohuslän kazanıldı
- 8 Mart 1658 Roskilde Antlaşması — Skåne, Halland, Blekinge ve Bornholm İsveç'e geçti
- 20 Temmuz 1658 Polonyalı Kardeşler sürgün edildi
- 31 Temmuz 1658 Evrengzîb Delhi'de tahta çıktı, babasını hapsetti
- 27 Ağustos 1658 Yanova'nın (Ineu) fethi ve Erdel seferi
- 13 Eylül 1658 Cromwell öldü
- 8 Aralık 1658 Bornholm ayaklanması — Bornholm İsveç'ten koptu, Danimarka tacına döndü
- 1659 Zeydî İmamı Mütevekkil-Alellah Hadramut'u istila etti — Kesîrî Sultanlığı Yemen imametine bağlandı
- 1659 Ağa Halil valiyi İzmir'e yolladı: Cezayir'de ağalar devri
- 1659 Wu Sangui Yunnan'ı Qing adına aldı — Güney Ming'in son toprağı elden gitti
- 1659 Şivâcî, Efdal (Afzal) Han komutasındaki Âdilşâhî ordusunu tuzağa düşürüp yendi
- 1659 III. Mihnea'nın isyanı — Yergöğü Kalesi yakıldı
- 1659 Ahmed el-Abbas öldürülerek Sâdî hanedanı sona erdi
- 1659 Ebulgazi Bahadır Han'ın Şecere-i Terâkime'yi tamamlaması
- 1659 Sa’dî hânedanının sonu — Fas’ta Alevî (Filâlî) devrinin başlaması
- 16 Şubat 1659 Abaza Hasan Paşa isyanının bastırılması
- 23 Mart 1659 Dârâ Şükûh, Ecmîr yakınlarındaki Deorâî'de bozguna uğradı
- 30 Ağustos 1659 Evrengzîb kardeşi Dârâ Şükûh'u idam ettirdi
- 7 Kasım 1659 Pireneler Antlaşması
- 7 Kasım 1659 Pireneler Barışı — Fransa ile savaş sona erdi
- 7 Kasım 1659 Pireneler Antlaşması: Roussillon ve Artois Fransa'ya geçti: Perpignan
- 7 Kasım 1659 Pireneler Antlaşması: Roussillon ve Artois Fransa'ya geçti: Arras
- 8 Aralık 1659 Nuestra Señora de Guadalupe del Paso Misyonu kuruldu — El Paso del Norte'nin çekirdeği
- 1660 Tillâkârî Medresesi tamamlandı — Registan üçlemesi tamam
- 2 Ocak 1660 Getto düzeniyle Yahudi cemaatinin geri dönüşü
- 13 Şubat 1660 X. Karl Gustav öldü
- 3 Mayıs 1660 Oliwa Barışı — İsveç savaşı sona erdi
- 6 Haziran 1660 Kopenhag Antlaşması — Danimarka savaşı kesin olarak sona erdi
- 8 Haziran 1660 Restorasyon — II. Charles Londra'ya döndü
- 15 Temmuz 1660 İstanbul'da büyük yangın: Ağakapısı'nın yanması
- 27 Ağustos 1660 Nagyvárad'ın Osmanlı'ya düşmesi
- 27 Ağustos 1660 Varad'ın (Oradea) fethi
- 12 Kasım 1660 Llívia sözleşmesi — Llívia'nın Cerdanya'da İspanyol anklavı olarak kalması
- 8 Aralık 1660 Kraliyet Cemiyeti kuruldu
- 1661 Kangxi İmparatoru tahta çıktı
- 1661 İrkutsk ostrogu kuruldu
- 1661 Hollandalılar Kolam'ı Portekizliler'den aldı
- 1661 Mattia Preti'nin Saint John tonozunu boyamaya başlaması
- 9 Mart 1661 Mazarin'in ölümü ve XIV. Louis'nin şahsi saltanatının başlaması
- 5 Eylül 1661 Maliye Nazırı Fouquet'nin tutuklanması
- 1 Kasım 1661 Köprülüzâde Fâzıl Ahmed Paşa'nın sadrazamlığa atanması
- 1662 Yongli yakalanıp idam edildi — Güney Ming direnişi bitti
- 1662 Bâbürlü valisi Mîr Cümle Assam'ı istila edip Ahom başşehri Garhgaon'u aldı
- 1662 Apafi Mihály Osmanlı desteğiyle Erdel prensi oldu
- 1662 Şadrinsk slobodası kuruldu — Trans-Ural'da
- 1662 Uniformluk Yasası — Büyük Azil
- 30 Ocak 1662 Tanca İngiltere'ye devredildi
- 1 Şubat 1662 Koxinga Tayvan'ı Hollandalılardan aldı
- 1 Şubat 1662 Zeelandia Kalesi'nde Hollanda valisi Coyett, Koxinga'ya teslim oldu; Hollanda Formosa'sı Tungning'e geçti
- 21 Mayıs 1662 Catherine of Braganza'nın İngiltere kralıyla evliliği — Tanca ve Bombay çeyiz olarak verildi
- 1663 İngiliz donanması Trablusgarp'ı top ateşine tuttu
- 1663 Ebulgazi Bahadır Han'ın ölümü
- 1663 Osmanlı kuvvetleri Nógrád kalesini aldı (Kaplan Paşa kuşatması)
- 1663 Rusya Sura boyunda Penza kalesini kurdu
- 1663 Evliya Fâzıl Ahmed Paşa'nın Avusturya seferine katıldı
- 13 Nisan 1663 Uyvar seferi başladı — Fâzıl Ahmed Paşa Edirne'den Avusturya üzerine yürüdü
- 24 Eylül 1663 Uyvar'ın kaybı
- 24 Eylül 1663 Uyvar'ın fethi
- 1664 Vasvár Antlaşması'ndan sonra Evliya Viyana'ya elçilikle gitti
- 3 Mayıs 1664 Nitra'nın kaybı — De Souches kaleyi geri aldı
- 14 Haziran 1664 Léva'nın kaybı
- 1 Ağustos 1664 Sen Gotar (St. Gotthard) zaferi
- 1 Ağustos 1664 Sen Gotar (St. Gotthard) Muharebesi
- 9 Ağustos 1664 Vasvár Antlaşması — zafere rağmen ödün
- 9 Ağustos 1664 Vasvar Antlaşması
- 1665 Selenginsk ostrogu kuruldu — Moğol sınırına doğru
- 1665 Murad Bey Fransa, Hollanda ve İngiltere ile ticaret sözleşmeleri imzaladı
- 1665 Fasilidas'ın Bâbürlü Hükümdarı Evrengzîb'den İslâmî kitap ve cami tamiri için yardım istemesi
- 1665 Büyük Londra Vebası
- 1665 Çoban Giraylar kolundan Âdil Giray han oldu
- 1 Haziran 1665 Vânî Mehmed Efendi'nin Yeni Cami vâizliğine ve pâdişah hocalığına atanması
- 11 Haziran 1665 Purandar Antlaşması: Şivâcî kalelerinin çoğunu Bâbürlülere bıraktı
- 17 Haziran 1665 Montes Claros Savaşı — Restorasyon Savaşı'nın kesin zaferi
- 17 Eylül 1665 IV. Felipe'nin ölümü — hasta çocuk II. Carlos tahta çıktı
- 1 Ekim 1665 Petro Doroşenko Sağ Yaka hatmanı oldu
- 30 Ekim 1665 Yeni Cami'nin tamamlanıp ibadete açılması
- 14 Kasım 1665 Kongeloven — Danimarka-Norveç'te mutlak monarşi yasalaştı
- 1666 Leh'te Cuma Camii yapıldı
- 1666 Dakka muslini Avrupa pazarlarında 'dokunmuş hava' olarak ün kazandı
- 1666 II. Abbas öldü, Şah Süleyman tahta çıktı — duraklama başladı
- 1666 Kaşan-İsfahan bölgesinde veba salgını
- 1666 Evliya Çelebi Kırım'ı gezdi; esir emeğine dayalı tarım düzenini gözlemledi
- 1666 Büyük Moskova Konsili — Eski İnançlıların aforozu
- 1666 Jean Chardin'in İsfahan'a ilk ziyareti
- 22 Ocak 1666 Şah Cihan Agra Kalesi'nde hapiste öldü
- 6 Haziran 1666 Mevlây Reşîd Fas şehrine girdi
- 12 Eylül 1666 Büyük Londra Yangını
- 22 Aralık 1666 Bilimler Akademisi'nin kurulması
- 1667 Kasrülkütâme, Miknâs ve Tıtvân Filâlî hâkimiyetine girdi
- 1667 Üçüncü Calchaquí Savaşı sona erdi — Diaguita-Calchaquí konfederasyonu dağıtıldı
- 1667 Dudinka yasak kışlağı kuruldu — Yenisey'in ağzına yakın
- 1667 Andrusovo — Hetmanlık Dinyeper boyunca Lehistan ile Moskova arasında bölündü
- 1667 I. Yohannes'in müslümanları ayrı mahallelere mecbur etmesi
- 1667 Devrolma Savaşı'nın başlaması
- 1667 Milton'ın Kayıp Cennet'i yayımlandı
- 30 Ocak 1667 Andrusovo Mütarekesi — Ukrayna Dinyeper'den ikiye bölündü
- 30 Ocak 1667 Andrusovo Ateşkesi
- 4 Şubat 1667 Alessandro Magnasco'nun doğumu — geç Ceneviz resminin son büyük adı
- 9 Şubat 1667 Andrusovo: Sağ Yaka Lehistan'a döndü (Bila Tserkva, Fastov, Kaniv, Çerkasi, Uman, Vinnitsa, Braslav), Kiev Rusya'ya
- 9 Şubat 1667 Andrusovo Mütarekesi — Kiev ve Sol Yaka Ukrayna Rusya'ya geçti
- 19 Haziran 1667 Medway baskını — Thames'te Hollanda donanması
- 31 Temmuz 1667 Breda Antlaşması — Surinam Hollanda'ya kaldı
- 1668 Kamışlov ostrogu kuruldu — Trans-Ural'da
- 1668 Marquette Sault Ste. Marie'de Fransız misyonunu kurdu
- 1668 Hudson's Bay Company'nin ilk karakolu (Waskaganish) kuruldu
- 13 Şubat 1668 Lizbon Antlaşması — Portekiz bağımsızlığı resmen tanındı
- 13 Şubat 1668 Lizbon Antlaşması — İspanya bağımsızlığı resmen tanıdı
- 1 Mart 1668 Şah Süleyman'ın ikinci taç giyme töreni
- 2 Mayıs 1668 Aachen Barışı — Fransa ile İspanya arasında İspanyol Hollandası sınırının değişmesi
- 2 Mayıs 1668 Aix-la-Chapelle Antlaşması: Tournai Fransa'ya bırakıldı
- 8 Haziran 1668 Doroşenko bütün Ukrayna'nın hatmanı ilan edildi
- 16 Haziran 1668 Peder Sanvitores Guam'da Cizvit misyonunu kurdu
- 18 Haziran 1668 Mevlây Reşîd Dilâ Zâviyesi'ni dağıttı
- 1 Aralık 1668 Evliya Edirne-Selânik yoluyla Girit'e geçti, Kandiye kuşatmasında bulundu
- 1669 Mevlây Reşîd Merakeş'i Şebbâne kabilesinden aldı
- 1669 Somba Opu düştü — Makassar Savaşı bitti, Gova Hollanda'ya boyun eğdi
- 1669 Osmanlı sayımında Nakşa'nın Latin ve Ortodoks nüfusu
- 1 Mayıs 1669 Son genel Hanse toplantısının (Hansetag) Lübeck'te yapılması
- 1 Mayıs 1669 Osmanlı himayesi ilan edildi — Doroşenko Ukrayna'sı tâbi beylik oldu
- 2 Eylül 1669 Evrengzîb, Benâres'teki Vişvanâth Tapınağı'nın yıkılmasını emretti
- 6 Eylül 1669 Kandiye'nin düşüşü — Doğu Akdeniz'deki son Latin kalesinin kaybı
- 6 Eylül 1669 Kandiye'nin teslimi — Girit'in kaybı
- 6 Eylül 1669 Girit'in fethi tamamlandı
- 1670 Berrâk b. Guraybir, Hufuf'u alarak Benî Hâlid emirliğini kurdu
- 1670 Sûs'un alınmasıyla bütün Mağrib-i Aksâ Mevlây Reşîd'in elinde birleşti
- 1670 Lahsa'nın Benî Hâlid Emirliği'ne kaybı
- 1670 Evliya Mora'da Manyot isyanının bastırılmasında bulundu
- 1670 Cetin'in yeniden Osmanlı kalesi olması
- 1 Mayıs 1670 Stenka Razin isyanı (1671'e dek)
- 18 Temmuz 1670 Madrid (Godolphin) Antlaşması: İspanya Jamaika ve Cayman'ın İngiliz sahipliğini tanır
- 1671 Cezayir'de dayı idaresinin başlaması
- 1671 Evliya Şam'da Hüseyin Paşa'nın hac kervanına katıldı
- 30 Nisan 1671 Wesselényi tertibinin bastırılması ve Macar anayasasının askıya alınması
- 1 Mayıs 1671 Evliya Çelebi küçük bir heyetle hacca çıktı
- 1672 Brandenburg yardımcı kuvvetlerinin Osmanlı-Lehistan savaşlarına katılması
- 1672 Evliya Çelebi'nin Habeş Eyaleti'ni gezmesi
- 1672 Rampjaar — Felaket Yılı
- 1672 Evliya Mekke ve Medine'de hac yaptı, Mısır'a gitti
- 2 Nisan 1672 Sanvitores Tumon'da öldürüldü - İspanyol-Chamorro savaşları başladı
- 4 Haziran 1672 Lehistan seferi başladı — IV. Mehmed ve Fâzıl Ahmed Paşa ordunun başında
- 20 Ağustos 1672 De Witt kardeşler Lahey'de linç edildi — Felaket Yılı'nın doruğu
- 27 Ağustos 1672 Kırım kuvvetleri, Osmanlı'nın Lehistan'a karşı Kamaniçe seferine katıldı
- 27 Ağustos 1672 Kamaniçe düştü — Podolya Osmanlı'ya geçti
- 27 Ağustos 1672 Kamaniçe'nin fethi ve Podolya Eyaleti'nin kurulması
- 18 Ekim 1672 Bucaş Antlaşması — Lehistan Doroşenko Ukrayna'sından vazgeçti
- 18 Ekim 1672 Bucaş Antlaşması — haraç şartı ve Podolya'nın terki
- 18 Ekim 1672 Bucaş Antlaşması — en geniş sınırlar
- 18 Aralık 1672 XI. Karl reşit oldu, bizzat yönetime başladı
- 1673 Mevlây İsmâil'in Tilimsân saldırısı püskürtüldü
- 1673 Madurai nâyakı Çokkanâtha Tancavur'u alıp Tancavur nâyaklığına son verdi
- 1673 Murad Bey dayıları yenip eyaletin tek hâkimi oldu
- 1673 Evliya Çelebi'nin Zeyla'da bir ay kalması
- 1673 Test Yasası — kamu görevine Anglikan şartı
- 1673 İspanya'nın el-Hüseyme (Alhucemas) adalarını işgali
- 1 Temmuz 1673 Maastricht Fransız kuşatmasında teslim oldu
- 11 Kasım 1673 Hotin zaferi — Sobieski Osmanlı ordusunu bozguna uğrattı
- 1 Aralık 1673 Üç Senyörlük İsyanı (San Fan) başladı
- 1674 Tin Yifdad savaşı — Berberî dinî lideri Nâsırüddin Avbek öldürüldü, Hassânî egemenliği pekişti
- 21 Mayıs 1674 III. Jan Sobieski kral seçildi
- 6 Haziran 1674 Şivâcî, Raygad'da kral olarak taç giydi
- 4 Temmuz 1674 Fransızlar Pondişeri'yi kurdu
- 3 Ağustos 1674 Kara Mustafa Paşa Uman'ı Lehistan'dan teslim aldı
- 1675 Murad Bey öldü — Murâdî ailesinde taht kavgası ve veba
- 1675 Şivâcî Kolhapûr'u (ve Ponda'yı) Bîcâpûr'dan alıp Maratha egemenliğine kattı
- 1675 IV. Mehmed'in Edirne'deki sünnet düğününde günlerce cirit oynatması
- 1 Haziran 1675 Büyük veba salgını
- 2 Temmuz 1675 Greenwich Kraliyet Rasathanesi kuruldu
- 1676 Leeuwenhoek ve mikroskobik canlıların keşfi
- 1676 Anatomi ve Cerrahi Mektebi'nin kurulması
- 1676 Osmanlı ile Çigirin savaşları başladı (1681'e dek)
- 19 Eylül 1676 Doroşenko Samoyloviç'e teslim oldu — Çehrin Moskova'ya geçti
- 19 Eylül 1676 Doroşenko Çehrin'i Samoyloviç'e teslim etti
- 27 Ekim 1676 Zuravno Antlaşması — Osmanlı ile savaş durdu
- 5 Kasım 1676 Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın sadrazamlığa atanması
- 4 Aralık 1676 Lund Savaşı — İskonya Savaşı'nın dönüm noktası
- 1677 İstanbul'un atadığı bey Mehmed el-Hafsî Tunus'a kabul edilmedi
- 1677 Wilanów Sarayı'nın inşası başladı
- 21 Şubat 1677 Spinoza'nın ölümü ve Etika'nın yayımlanması
- 1678 Murad Giray han oldu; Kara Mustafa Paşa kumandasında Çehrin Kalesi'nin zaptına katıldı
- 1678 Âfâk Hoca Kalmuk desteğiyle emîr oldu — hocalar dönemi başladı
- 10 Ağustos 1678 Nijmegen Barışı — Fransa–Hollanda Savaşı sona erdi
- 10 Ağustos 1678 Nijmegen Barışı: Maastricht Hollanda'ya iade edildi
- 21 Ağustos 1678 Çehrin alındı — Osmanlı Yuri Hmelnitski'yi hatman yaptı
- 21 Ağustos 1678 Çehrin Kalesi'nin fethi
- 13 Eylül 1678 Thököly İmre'nin Kuruc hareketinin başına geçmesi
- 17 Eylül 1678 Nijmegen Barışı (Fransa–İspanya) — Franş-Konte Fransa'ya geçti
- 17 Eylül 1678 Nijmegen Antlaşması: Ypres Fransa'ya bırakıldı
- 1679 Mevlây İsmâil Miknâs'ta büyük sarayını kurdurdu; şehir yeni başşehir oldu
- 1679 Udskoy ostrogu kuruldu — Ohotsk Denizi'nin güneybatısında
- 1679 Mârvâr'ın ilhakı üzerine Bâbürlü-Racput Savaşı başladı
- 1679 Tibet-Ladakh-Bâbürlü Savaşı başladı
- 1679 Hâfız Osman'ın kendine özgü hat üslûbunu geliştirmesi
- 1679 Kandy – Anuradhapura – Arippu – Mannar (Robert Knox'un firarı)
- 2 Nisan 1679 Evrengzîb cizyeyi yeniden koydu
- 2 Nisan 1679 Evrengzîb gayrimüslimlerden cizyeyi yeniden koydu
- 1680 I. Sultân b. Seyf'in ölümü, Bel'arab yönetimi devraldı
- 1680 Colonia do Sacramento kuruldu — Portekiz Río de la Plata'nın karşı yakasına yerleşti
- 1680 IV. Mehmed Hollanda'ya yeni ahidnâme verdi — Colyer büyükelçi oldu
- 1680 Büyük Redüksiyon — soylu topraklarının krala iadesi
- 1680 Zheng kuvvetleri Xiamen ve Kinmen'den çekildi; iki ada Qing'e geçti, Tungning Tayvan'la sınırlı kaldı
- 2 Ocak 1680 Tavke Han — Jeti Jargı ile Türk töresi yazıya geçirildi
- 3 Nisan 1680 Şivâcî öldü
- 1681 Ahmed b. Hasan'ın nominal Osmanlı bağı iddiası
- 1681 Mevlây İsmâil'in mücahidleri Mamûra'yı (Mehdiye) İspanyollardan aldı
- 1681 Bahçesaray Antlaşması — Kiev ve Sol Yaka Moskova'ya bırakıldı
- 1681 Evrengzîb, Rânâ Râc Singh'le barış antlaşması imzaladı
- 1681 Evrengzîb, Dekken seferine bizzat çıktı
- 1681 Bahçesaray Antlaşması ile Osmanlı-Kırım ve Rusya arasında sınır ve barış düzenlendi
- 1681 Fâtıma Sultan Bike'nin ölümüyle Kāsım Hanlığı tarihe karıştı: Kasımov Rusya'ya katıldı
- 1681 Kāsım Hanlığı tarihe karıştı
- 13 Şubat 1681 Bahçesaray Antlaşması — Rusya ile ilk resmî barış
- 30 Eylül 1681 Strazburg XIV. Louis'nin ordusuna kapitüle etti: Fransa'ya katıldı
- 1 Ekim 1681 Qing orduları Kunming'e girdi — Üç Vasal İsyanı'nın son kalesi düştü
- 1682 Cungar hükümdarı Galdan Han Kâşgar'ı ve ardından Moğolistan'ı fethetti
- 1682 Galdan Han Kâşgar'ı ve bütün Moğolistan'ı fethetti
- 6 Mayıs 1682 Sarayın Versay'a taşınması
- 7 Mayıs 1682 III. Fyodor öldü, I. Petro çar ilan edildi
- 25 Mayıs 1682 Streltsı isyanı — Sofya naipliği başladı
- 16 Eylül 1682 Thököly İmre'nin Fülek'te Osmanlı vasalı Orta Macar kralı olarak tanınması
- 16 Eylül 1682 Tököli İmre'ye Orta Macar krallığı beratının verilmesi
- 1683 Bâbürlü yardımı Basgo kuşatmasını kaldırdı
- 1683 Viyana seferi kararı — Vasvár barışı yenilenmedi, hedef Yanıkkale'den Viyana'ya çevrildi
- 14 Temmuz 1683 II. Viyana Kuşatmasının başlaması
- 14 Temmuz 1683 II. Viyana Kuşatması başladı — ordu Viyana önlerinde
- 1 Ağustos 1683 Qing, Tayvan'ı fethetti — Zheng hanedanı teslim oldu
- 6 Eylül 1683 Colbert'in ölümü
- 12 Eylül 1683 II. Viyana bozgunu Karadağ-Osmanlı ilişkisinin dönüm noktası oldu
- 12 Eylül 1683 Viyana'nın kurtarılması — Kahlenberg Muharebesi
- 12 Eylül 1683 Murad Giray komutasındaki Kırım kuvvetleri II. Viyana Kuşatması'na katıldı
- 12 Eylül 1683 II. Viyana Kuşatması bozgunu
- 3 Ekim 1683 Shi Lang Tayvan'a ulaşıp Zheng Keshuang ve Liu Guoxuan'ın teslimini aldı; Tungning Çing'e geçti
- 9 Ekim 1683 Parkan zaferi ve Estergon'un geri alınışı
- 9 Ekim 1683 Parkan bozgunu ve Estergon'un kaybı
- 27 Ekim 1683 Estergon, Parkan zaferinden sonra Jan Sobieski ve Habsburg müttefiklerince Osmanlı'dan alındı
- 25 Aralık 1683 Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın idamı
- 1684 İngilizler Tanca'yı tahliye etti, şehir Fas'a döndü
- 1684 Cezayir ordusu Tunus'u kuşattı
- 1684 Venedikliler Dalmaçya cephesinde pek çok kaleyi zaptetti
- 1684 Tingmosgang Antlaşması Ladakh-Tibet sınırını çizdi
- 1684 Kutsal İttifak'a katılım (Linz)
- 1684 Harem ağalarının (eunuchs) idarede artan nüfuzu
- 1684 Changamire Dombo'nun Rozvi devleti kuruldu — Zimbabve platosunda Torva'nın yerini Rozvi aldı
- 5 Mart 1684 Kutsal İttifak'ın kurulması
- 5 Mart 1684 Kutsal İttifak'a katılma
- 5 Mart 1684 Kutsal İttifak kuruldu
- 17 Mayıs 1684 Fransız donanmasının Cenova'yı bombalaması
- 1 Haziran 1684 Bombardıman sonrası şehrin yeniden inşası
- 7 Haziran 1684 Fransa Lüksemburg kalesini ve dükalığı ele geçirdi
- 14 Temmuz 1684 Birinci Budin savunması
- 6 Ağustos 1684 Ayamavra'nın (Lefkada) Venedik'e kaybı
- 24 Ağustos 1684 Yazlofça'nın Leh eline geçişi
- 29 Eylül 1684 Preveze ve Vonitsa'nın Venedik'e kaybı — Epir kıyısının açılışı
- 3 Kasım 1684 Peşte'nin Osmanlı'ya geri dönüşü
- 1685 Dört gümrük limanı açıldı (Kanton · Xiamen · Ningbo · Şanghay)
- 16 Şubat 1685 II. James kral oldu, Monmouth İsyanı bastırıldı
- 15 Mayıs 1685 Doge Lercari'nin Versailles'da özür dilemesi — cumhuriyetin diz çökmesi
- 1 Haziran 1685 Mora seferinin başlaması — Morosini'nin taarruzu
- 11 Ağustos 1685 Koron'un Venedik'e kaybı
- 19 Ağustos 1685 Nógrád kalesi Osmanlı'dan geri alındı; Çonka Bey barut kulesi patlayınca kaleyi boşalttı
- 19 Ağustos 1685 Uyvar'ın kaybı
- 12 Ekim 1685 Solnok'un kaybı — Tisa hattının çözülmesi
- 12 Ekim 1685 Vânî Mehmed Efendi'nin sürgünde vefatı
- 15 Ekim 1685 Thököly'nin Varad'da tutuklanması ve Orta Macar Krallığı'nın çöküşü
- 15 Ekim 1685 Tököli'nin Varad'da tutuklanması — Orta Macar Krallığı dağıldı, Yukarı Macaristan kaleleri teslim oldu
- 18 Ekim 1685 Nantes Fermanı'nın İlgası (Fontainebleau Fermanı)
- 29 Ekim 1685 Potsdam Fermanı — Huguenot mültecilerin kabulü
- 1686 Meciboj Kalesi'nin Osmanlılarca tahliyesi
- 16 Mayıs 1686 Ebedî Barış — Ukrayna'nın bölünmesi kesinleşti
- 16 Mayıs 1686 Ebedî Barış: Polonya Kiev'i ve sol yaka Ukrayna'yı Rusya'ya bıraktı
- 17 Haziran 1686 Peşte'ye Habsburg süvarisi girdi — Budin kuşatmasının ön hazırlığı
- 10 Temmuz 1686 Modon'un Venedik'e kaybı
- 30 Ağustos 1686 Anabolu'nun (Nauplion) Venedik'e kaybı — Mora Savaşı'nın dönüm noktası
- 2 Eylül 1686 Budin'in geri alınışı
- 2 Eylül 1686 Budin'in Habsburglar tarafından geri alınması
- 2 Eylül 1686 Budin'in kaybı — 145 yıllık Macar başkenti
- 12 Eylül 1686 Evrengzîb Bîcâpur Sultanlığı'nı ilhak etti
- 22 Eylül 1686 Bâbürlü İmparatorluğu Kalyani'yi Âdilşâhî (Bîcâpûr)'dan devraldı — Kalyani
- 30 Eylül 1686 Sin (Sinj) Kalesi'nin Venedik'e kaybı — Dalmaçya iç kesimi
- 1 Ekim 1686 Mohaç'ın Habsburg denetimine geçişi
- 20 Ekim 1686 Peçuy'un kaybı
- 23 Ekim 1686 Segedin'in kaybı
- 1687 Rus Kumandan Golitsyn'in ilk Kırım seferi, bozkırın yakılması taktiğiyle püskürtüldü
- 1687 Slav-Grek-Latin Akademisi kuruldu
- 1687 Muhammed Bâkır Meclisî'nin şeyhülislâmlığa atanması
- 1 Temmuz 1687 İnebahtı, komşu kalelerle birlikte Venedik'e teslim oldu
- 1 Temmuz 1687 İnebahtı'nın (Lepanto) Venedik'e geçişi
- 15 Temmuz 1687 Newton'ın Principia Mathematica'sı yayımlandı
- 25 Temmuz 1687 İvan Mazepa hatman seçildi
- 1 Ağustos 1687 IV. Mehmed avdan vazgeçti — hal'inin arifesindeki son çırpınış
- 1 Ağustos 1687 Balyabadra'nın (Patras) kaybı — Mora'nın kuzey kapısı
- 1 Ağustos 1687 Gördüs'ün (Korint) Venedik'e bırakılması
- 12 Ağustos 1687 İkinci Mohaç (Harşan) zaferi
- 12 Ağustos 1687 İkinci Mohaç (Harsány) zaferi
- 12 Ağustos 1687 İkinci Mohaç (Harşan) bozgunu — Erdel'in ve Mohaç'ın kaybı
- 6 Eylül 1687 Varadin ve Baç'ın Macaristan Krallığı (Habsburg Tacı) eline geçmesi — Harşan sonrası Bačka'dan çekiliş
- 21 Eylül 1687 Evrengzîb Golkonda Sultanlığı'nı ilhak etti
- 26 Eylül 1687 Atina'nın alınması ve Parthenon'un patlaması
- 26 Eylül 1687 Ösek'in Macaristan Krallığı (Habsburg Tacı) eline geçmesi — Slavonya'nın kaybı başladı
- 26 Eylül 1687 Atina'nın kaybı ve Parthenon patlaması
- 30 Eylül 1687 Herseknovi'nin Venedik'e kaybı — Kotor körfezinin ağzı
- 27 Ekim 1687 Balázsfalva Antlaşması — Erdel'e Habsburg kışlakları ve garnizonları
- 8 Kasım 1687 IV. Mehmed'in hal'i ve II. Süleyman'ın cülûsu
- 9 Aralık 1687 Pressburg Diyeti — Macar tacının Habsburg'da pekişmesi
- 9 Aralık 1687 Pressburg Diyeti — Macar tacının Habsburg hanedanında kalıtsallaşması
- 17 Aralık 1687 Eğri'nin kaybı
- 1688 Karadağlılar Venedik himayesine girdi
- 1688 Constantin Brâncoveanu Eflak voyvodası oldu
- 1688 Galdan Han Halha'yı işgal etti; Erdene Zuu çevresinde Halha hanlıkları dağıldı, Halha beyleri Qing sınırına çekildi
- 1688 Orsova'nın Veterani komutasındaki Avusturya kuvvetlerince işgali
- 17 Ocak 1688 Munkács (Mukacheve) kalesinin üç yıllık kuşatma sonrası Avusturya'ya teslimi
- 8 Nisan 1688 Atina'nın geri alınışı — Venedik'in çekilişi
- 9 Mayıs 1688 Erdel zümreleri Caraffa ile anlaşarak I. Leopold'ün egemenliğini tanıdı
- 19 Mayıs 1688 İstolni Belgrad'ın kaybı — Macar krallarının taç şehri
- 22 Haziran 1688 Lipova (Lippa) Caraffa'ya teslim oldu — Avusturya eline geçti
- 1 Eylül 1688 Chiprovtsi (Kiprovça) İsyanı — Katolik Bulgarların ayaklanması
- 6 Eylül 1688 Belgrad'ın ilk kez kaybı — Kutsal İttifak kuşatması
- 11 Eylül 1688 Knin'in Venedik'e kaybı — 166 yıllık Dalmaçya sınır kalesi düştü
- 20 Ekim 1688 Eğriboz kuşatmasının başarısızlığı
- 20 Ekim 1688 Venedik'in Eğriboz kuşatmasının püskürtülmesi
- 15 Kasım 1688 III. William'ın İngiltere'ye çıkması — Şanlı İhtilâl
- 15 Kasım 1688 Şanlı Devrim — Orange'lı William karaya çıktı
- 1689 Locke'un İki İnceleme'si yayımlandı
- 1689 Golitsyn'in ikinci Kırım seferi de geri püskürtüldü
- 1689 Mevlây İsmâil'in el-Arâiş'i İspanyollardan geri alışı
- 1689 Lika ve Krbava'nın kaybı — Udbina ve Gospić Habsburg sınır kuvvetlerinin eline geçti
- 3 Şubat 1689 Zigetvar'ın kaybı
- 11 Mart 1689 Evrengzîb, Şivâcî'nin oğlu Sambâjî'yi idam ettirdi
- 16 Mayıs 1689 Matsuo Bashō, "Oku no Hosomichi" yolculuğuna çıktı
- 15 Temmuz 1689 Orsova'nın Thököly ve Osmanlı kuvvetlerince geri alınışı
- 1 Ağustos 1689 Baden Pasarofça önünde Morava'yı geçti — Pasarofça Avusturya'ya düştü
- 6 Ağustos 1689 Killiecrankie Savaşı — ilk Jakobit ayaklanması
- 6 Eylül 1689 Nerçinsk Antlaşması — Rusya ile sınır çizildi
- 6 Eylül 1689 Nerçinsk Antlaşması — Çin ile ilk sınır anlaşması
- 6 Eylül 1689 Nerçinsk Antlaşması — ilk Rus–Mançu sınırı
- 11 Eylül 1689 Baden Yagodina'ya vardı — Morava koridoru Avusturya hattına girdi
- 12 Eylül 1689 I. Petro fiilî tek hükümdar oldu
- 24 Eylül 1689 Niş'in kaybı — Habsburg (Macaristan Krallığı tacı) ilerleyişi, en kritik yıl
- 1 Ekim 1689 Vidin'in Avusturya'ya düşüşü — Ekim 1689
- 25 Ekim 1689 Orsova ve Fethülislâm Avusturya garnizonuna alındı
- 25 Ekim 1689 Köprülüzâde Fâzıl Mustafa Paşa'nın sadrazamlığa atanması ve mali ıslahatları
- 26 Aralık 1689 Haklar Bildirgesi (Bill of Rights) yürürlüğe girdi
- 1690 Sırp göçünün boşalttığı İpek ve Kosova vadilerine Arnavutlar yerleşti
- 1690 Büyük Sırp Göçü (Arsenije III Crnojević)
- 23 Nisan 1690 Kanije Kalesi'nin Avusturya'ya kaybı
- 11 Temmuz 1690 Boyne Savaşı
- 21 Ağustos 1690 Zernyest zaferi — Tököli İmre Osmanlı desteğiyle Erdel'e girdi
- 24 Ağustos 1690 Job Charnock, Kalküta'yı İngiliz ticaret yerleşimi olarak kurdu
- 29 Ağustos 1690 Dursun Mehmed Paşa Vidin'e girdi — Tuna kıyısı yeniden Osmanlı'da
- 1 Eylül 1690 Rumeli paşası Orsova Kalesi'ne girdi
- 3 Eylül 1690 Ulan Butung Muharebesi — Galdan'a karşı ilk büyük zafer
- 17 Eylül 1690 Avlonya ve Kanina kaleleri Venedik'in eline düştü
- 27 Eylül 1690 Niş yeniden Osmanlı'da
- 1 Ekim 1690 Semendire'de Avusturya birlikleri teslim oldu
- 8 Ekim 1690 Belgrad geri alındı
- 1691 Muhammed b. Berrâk, Necid'e akınlarını sürdürdü
- 1691 Mevlây İsmâil Asîlâ'yı (Arzila) yabancılardan geri aldı
- 1691 Mevlây İsmâil'in Tilimsân'ı Cezayir Türklerinden alma girişimi başarısız kaldı
- 1691 Cezayir ordusu Kâf'ta Murâdî Mehmed Bey'i yendi
- 1691 Tōkaidō — Kaempfer'in Edo seyahati (Miaco/Kyoto – Oitz/Otsu – Seki – Sumpu – Hakone – Odawara – Fujisawa – Jedo)
- 1691 Lugos sancağı Habsburg işgaline girdi (1691-1695)
- 15 Mart 1691 Venedik, Arnavutluk'ta aldığı kaleleri yıkıp çekildi
- 10 Nisan 1691 Fransa Mons'u aldı
- 29 Mayıs 1691 Dolon Nor toplantısı: Halha hanları Kangxi'ye bağlandı; Kuzey Yuan (Halha) toprakları Qing'e geçti
- 30 Mayıs 1691 Halha Moğolları Dolonnor'da Qing'e tâbi oldu
- 30 Mayıs 1691 Qing Halha yedi hoşununu 49 Moğol bayrağıyla aynı düzene aldı: Halha han, vang, beyle ve zasaklarla Qing idaresine bağlandı
- 22 Haziran 1691 II. Süleyman'ın vefatı
- 23 Haziran 1691 II. Ahmed'in tahta çıkışı
- 19 Ağustos 1691 Salankamen zaferi
- 19 Ağustos 1691 Salankamen bozgunu — Fâzıl Mustafa Paşa şehit
- 13 Ekim 1691 Limerick Antlaşması
- 4 Aralık 1691 Diploma Leopoldinum — Erdel'in Habsburg monarşisi içindeki statüsü
- 1692 Seyf b. Sultân iktidara geçti, merkez Rustâk'a taşındı
- 1692 Osmanlı kuvvetleri Çetine'yi tahrip etti
- 1692 Yama kışlağı kuruldu — Ohotsk Denizi'nin kuzey kıyısında
- 1692 Sor Juana Inés de la Cruz'un Primero sueño'yu yayımlaması (Yeni İspanya)
- 1692 Granbosa Kalesi'nin kaybı
- 1692 Granbosa Kalesi'nin fethi — Girit'in Venedik'te kalan kayalık kalelerinden biri
- 23 Şubat 1692 Glencoe Katliamı
- 5 Haziran 1692 Varad'ın kaybı
- 7 Haziran 1692 Port Royal depremi — korsan limanının büyük bölümü denize gömüldü
- 30 Haziran 1692 Fransa Namur kalesini aldı
- 1693 Riksdag, kralı "sınırsız mutlak hükümdar" ilan etti
- 1693 Minas Gerais'te altın bulundu — Brezilya altın çağı başladı
- 6 Ocak 1693 IV. Mehmed'in Edirne'de vefatı
- 11 Ocak 1693 Sicilya depreminin Malta'yı vurması
- 27 Mayıs 1693 Yanova'nın kaybı — Erdel yolunun kapanması
- 1694 Sulinya Vongsa öldü — Lan Xang veraset krizine girdi ve parçalanmaya gitti
- 6 Şubat 1694 Portekiz kuvvetleri Palmares'in merkezi Cerca do Macaco'yu yıktı; Palmares krallığı sona erdi
- 29 Temmuz 1694 Şah Sultan Hüseyin tahta çıktı
- 1 Ağustos 1694 Şah Sultan Hüseyin'in tahta çıkışında Meclisî'nin etkisi
- 6 Ağustos 1694 İngiltere Bankası kuruldu
- 21 Eylül 1694 Sakız'ın alınması
- 21 Eylül 1694 Sakız adasının kaybı
- 1695 Cezalandırma Yasaları (Penal Laws) yürürlüğe girmeye başladı
- 1695 Ispanyol Validisi Quiroga Tinian'i bastirip Taga'nin bulundugu adanin Chamorro halkini Guam'a surerek Tinian'i Ispanya'ya bagladi.
- 1695 Hâfız Osman'ın II. Mustafa'ya hat hocası tayin edilmesi
- 1695 Dârfûr Sultanlığı'nın kuruluşu — Keyra hânedanı ve Süleyman Solonc
- 1695 Malikâne sisteminin yürürlüğe girmesi
- 1695 Kızıkermen'in Rus eline geçişi
- 12 Ocak 1695 Gyula'nın Habsburg'a teslimi
- 6 Şubat 1695 II. Ahmed'in Edirne'de vefatı
- 6 Şubat 1695 II. Mustafa'nın cülusu
- 9 Şubat 1695 Sakız'ın geri kaybedilmesi
- 11 Şubat 1695 II. Mustafa'nın sefere bizzat çıkma kararı
- 22 Şubat 1695 Sakız'ın geri alınışı
- 25 Mayıs 1695 Feyzullah Efendi'nin ikinci kez şeyhülislâmlığa atanması
- 20 Temmuz 1695 Birinci Azak seferi başarısız oldu
- 5 Eylül 1695 Müttefikler Namur kalesini geri aldı
- 22 Eylül 1695 Lugoş zaferi — II. Mustafa'nın birinci Avusturya seferi
- 20 Kasım 1695 Zumbi öldürüldü — Palmares Quilombo'sunun sonu
- 1696 Basra'nın İranlılarca ele geçirilmesi
- 8 Şubat 1696 I. Petro tek başına çar oldu
- 12 Haziran 1696 Zuunmod (Jao Modo) Muharebesi: Qing ordusu Galdan'ın Cungar ordusunu bozguna uğrattı
- 17 Haziran 1696 III. Jan Sobieski öldü
- 18 Temmuz 1696 I. Petro Azak'ı aldı
- 19 Temmuz 1696 I. Petro Azak Kalesi'ni zaptetti
- 19 Temmuz 1696 Azak Kalesi'nin kaybı
- 27 Ağustos 1696 Ulaş (Olaşin) zaferi
- 1697 Danilo I Petrović-Njegoš vladika seçildi — kalıtsal piskopos-prenslik başladı
- 1697 Nijnekamçatsk kışlağı kuruldu — Atlasov'un Kamçatka seferi
- 1697 Sakson elektörü II. August (Güçlü) taç giydi
- 1697 Sevang Rabdan tahta çıktı — Taşkent dahil bütün Orta Asya
- 1697 Karadağ'da vladika idaresinin kurulması — Cetinje'nin fiilî kopuşu
- 9 Mart 1697 Büyük Elçilik seferi başladı (1698'e dek)
- 5 Nisan 1697 XI. Karl öldü, XII. Karl 15 yaşında tahta çıktı
- 15 Haziran 1697 Sakson Elektörü'nün Katolikliğe geçip Lehistan Kralı seçilmesi
- 11 Eylül 1697 Zenta zaferi — Prens Eugen'in yükselişi
- 11 Eylül 1697 Zenta zaferi
- 11 Eylül 1697 Zenta bozgunu — savaşın kaderi belirlendi
- 20 Eylül 1697 Ryswick Antlaşması — Hispaniola'nın batısı Fransa'ya kaldı
- 20 Eylül 1697 Ryswick Antlaşması: Lüksemburg Dükalığı, Mons ve Ypres İspanya'ya iade edildi
- 24 Ekim 1697 Prens Eugène Saraybosna'yı yakıp yıktı
- 25 Ekim 1697 Nuestra Señora de Loreto Misyonu kuruldu — Baja California'nın ilk kalıcı yerleşimi
- 30 Ekim 1697 Ryswick Barışı (İmparator–Fransa): Freiburg im Breisgau ve Breisach Avusturya'ya iade edildi
- 1698 Habeş Eyaleti'nin güney kısımlarının mahallî âmillere terki
- 1698 Darien Seferi — İskoçya'nın kendi sömürgesini kurma girişimi
- 1698 Sakal vergisi ve Batılı kıyafet zorunluluğu
- 13 Kasım 1698 Karlofça barış görüşmeleri başladı
- 13 Aralık 1698 Umman Mombasa'daki İsa Kalesi'ni alır: Svahili kıyısı Umman hâkimiyetine girer
- 13 Aralık 1698 Fort Jesus'un düşüşü — Portekiz çağının sonu, Svahili kıyısının Umman nüfuzuna girmesi
- 1699 Mevlây İsmâil ülkeyi beş eyalete ayırıp oğullarına paylaştırdı
- 1699 Habeş Eyaleti'nin surre yükümlülüğünden muaf tutulması
- 1699 Belûc ve Afgan sınır boylarında merkezî otoritenin zayıflaması
- 26 Ocak 1699 Karlofça Antlaşması — Hollanda elçisi Colyer arabuluculuk yaptı
- 26 Ocak 1699 Karlofça — Erdel Avusturya'ya terk edildi
- 26 Ocak 1699 Karlofça'da Osmanlı murahhasları Boğdan'ı Lehistan'a vermedi
- 26 Ocak 1699 Karlofça Antlaşması: Kamaniçe ve Podolya Lehistan-Litvanya'ya, Mora Venedik'e, Macaristan Avusturya'ya
- 26 Ocak 1699 Karlofça Antlaşması — Macaristan'ın Habsburg'a geçişi
- 26 Ocak 1699 Karlofça Antlaşması — Lord Paget ara buluculuk yaptı
- 26 Ocak 1699 Karlofça — Podolya, Kamaniçe ve Sağ Yaka Ukrayna geri alındı
- 26 Ocak 1699 Karlofça Antlaşması — Macaristan'ın Habsburg tacında bütünleşmesi
- 26 Ocak 1699 Karlofça Antlaşması: Kamaniçe, Bar (Podolya) ve Sağ Yaka Ukrayna Lehistan'a döndü
- 26 Ocak 1699 Karlofça Antlaşması — Mora'nın Venedik'e bırakılması
- 26 Ocak 1699 Karlofça Antlaşması — ilk büyük toprak kaybı
- 13 Nisan 1699 Guru Gobind Singh, Khalsa'yı kurdu
- 22 Eylül 1699 Kamaniçe'nin Lehistan'a teslimi
- 1700 Çin Ayinleri Tartışması (Rites Controversy) doruğa çıktı
- 1700 III. Murad Bey Kostantîne'yi beş ay kuşattı
- 1700 Ecuran Sultanlığı'nın dağılması ve Geledi ile yerel sultanlıkların doğuşu
- 1700 Velî Deccanî, Urduca gazeller yazarak dîvân oluşturdu
- 1700 Büyük Kuzey Savaşı başladı
- 1700 Büyük Kuzey Savaşı Polonya topraklarında başladı
- 1700 Nogaylar dört ayrı ordaya bölünmüş hâlde Kırım'a bağlandı
- 1700 Büyük Kuzey Savaşı başladı (1721'e dek)
- 1700 İspanyol sömürge yönetimi Pitic'i (Hermosillo) kurdu
- 1700 İnebahtı Karlofça gereği Osmanlı'ya geri verildi
- 2 Ocak 1700 İngiliz deniz filosunun Makdişu önünde asker çıkaramadan geri dönmesi
- 3 Temmuz 1700 İstanbul Antlaşması — Hetmanlık Tatar akınlarından korundu
- 14 Temmuz 1700 İstanbul Antlaşması — Azak'ın Rusya'ya bırakılması
- 18 Ağustos 1700 Travendal Antlaşması — Danimarka savaştan çekildi
- 1 Kasım 1700 II. Carlos'un ölümü — İspanya Habsburg hanedanı sona erdi
- 30 Kasım 1700 Narva Savaşı — sayıca çok üstün Rus ordusu yenildi
- 30 Kasım 1700 Narva'da ağır yenilgi