Cortés'in 1519 yürüyüşü (Cempoala – Tlaxcala – Cholula – Tenochtitlan), Cortés'in kendi anlatımı
Güzergâh: Cempoala → Xico → Ixhuacan → Xocotla → Ixtacamaxtitlan → Tlaxcala → Cholula → Amecameca → Cuitlahuac → Iztapalapa → Tenochtitlan. Yolculuğun tamamı haritada seyahat çizgisi olarak gösterilir.
Kaynakça
- Hernán Cortés, İkinci Mektup (Segunda carta de relación, 1520), Letters of Cortes, çev. F. A. MacNutt, 1908, cilt I (archive.org letterscortesfi00macngoog, djvu ham metin): Cempoal → 'Sienchimalen' (dipnot: doğrusu Xochimilco, bugünkü Xico) → Puerto del Nombre de Dios geçidi → 'Ceycocnacan' (dipnot: Ixhuacan) → 3 günlük çöl → Paso de la Leña → 'Caltanmi' vadisi (dipnot: kasaba Xocotla, Olintetl) → 'Yztacmastitan' (dipnot: Ixtacmaxtitlan) → 'Tascalteca' (Tlaxcala) → 'Churultecal' (Cholula) → iki dağ arası geçit → Chalco eyaleti → 'Amecamecan' (dipnot: Amecameca) → göl kıyısı, 'Cuitlahuac' (dipnot: Tlahua) → Iztapalapan → Temixtitan. Gün için Bernal Díaz del Castillo, Memoirs, Gutenberg 32474, böl. LXI (Ağustos 1519 ortası, Cempoala'dan hareket) ve Mexico'ya giriş bölümünün çeviri notu (8 Kasım 1519)