8. yüzyıl
- 701 II. Göktürk kağanı Kapgan’ın orduları Semerkant ve çevresini bağladı
- 701 Kapgan'ın Türk ordusu Demirkapı'ya (Temir Kapıg) ulaşır
- 701 Kapgan'ın Türk ordusu Demirkapı'ya ulaştı; Göktürkler Maveraünnehir işlerine karıştı
- 701 Kumbî Sâlih: wagadu-gane-erken egemenliğinde ilk kaynaklı kayıt (kuruluş/ilk tanık)
- 701 Haccâc'ın Abdurrahman b. Eş'as'ı Deyrülcemâcim'de yendiği savaş (Cemâziyelâhir 82 / Temmuz 701).
- 705 Çin (Tang) ile Balhae arasında dostane ilişkiler kuruldu
- 705 II. Iustinianos Hazar prensesiyle (Theodora) evlenip Bizans tahtına ikinci kez çıktı
- 705 Arrân prensi I. Varaz Trdat öldü (Emevî, Hazar ve Bizans’a haraç ödeyen Mihranî)
- 2 Ocak 705 Kuteybe b. Müslim Horasan valiliğine getirildi
- 2 Ocak 705 Sâlih b. Müslim Kâşân ve Fergana'yı fethetti
- 2 Ocak 705 I. Velîd halife oldu (86/705); onun döneminde Emevî Devleti en geniş sınırlarına ulaştı.
- 23 Şubat 705 Zhongzong Tongtian Sarayı'nda tahta çıktı (Zhang Jianzhi darbesi sonrası)
- 3 Mart 705 Hanedan/rejim değişimi — Changsha, Fuzhou, Chang'an (Xi'an): Wu Zhou (Wu Zetian) → Tang Hanedani
- 3 Mart 705 Zhongzong Tang adını geri getirdi: Luoyang yeniden Tang "Dongdu"su
- 8 Ekim 705 Abdülmelik vefat etti; I. Velîd halife oldu
- 16 Aralık 705 Wuhou Luoyang’da öldü
- 706 Kamboçya Kara Chenla ve Su Chenla olarak ikiye bölündü (706 sonrası)
- 706 Mûsâ b. Nusayr Mağrib-i Aksâ'yı fethetmeye başladı; Kuzey Afrika İslâm egemenliğine girdi
- 706 Kuteybe Tohâristan Türk hükümdarı Nîzek Tarhan ile barış yaptı
- 706 Beykend halkı bir ay süren kuşatmadan sonra teslim oldu
- 706 Kuteybe, anlaşmayı bozan Beykend'i bir aylık kuşatmadan sonra zorla aldı
- 707 Nûmişkes ve Râmîsen barış yoluyla alındı; Türk-Soğd ordusu yenildi
- 708 Haccâc'la savaş yeniden başladı: Debal korsanları ve Ubeydullah'ın yenilgisi
- 708 Mesleme b. Abdülmelik Hazar topraklarında şehir ve kaleler fetheder
- 708 Mesleme b. Abdülmelik Hazarlar’a karşı sefere çıkıp şehir ve kaleler fethetti
- 708 Tanca ele geçirildi (Mûsâ b. Nusayr)
- 20 Kasım 708 Buhara şartlı teslimle Emevî hâkimiyetine girdi
- 20 Kasım 708 Kuteybe Buhara'yı kuşatıp teslim aldı; Maveraünnehir fetihlerinde dönüm noktası
- 20 Kasım 708 Kuteybe b. Müslim Buhara'yı teslim aldı
- 709 Eftalit Prensi Tarhan Nîzek yabgunun desteğiyle Belh’i aldı; Kuteybe onu yok etti
- 709 Kuteybe b. Müslim Buhara'da direnişi kırdı, Arap garnizonu yerleşti
- 709 Kuteybe Buhara'ya Arap garnizonu yerleştirdi; Buhara Emevî egemenliğine girdi
- 9 Kasım 709 Nîzek Tarhan Haccâc'ın emriyle öldürüldü; Tohâristan isyanı bastırıldı
- 710 Kuteybe Tuğşâde'yi Buhara hükümdarı tayin etti
- 710 Zhongzong öldü; İmparatoriçe Wei iktidarı ele geçirmeye kalkıştı
- 710 Prasat Ak Yom: ilk tipik Khmer tapınak-dağı yapılıyor
- 710 Kırgızlar isyanın ardından yeniden Göktürk devletine bağlanır; birçok Türk boyu Çin'e sığınır
- 710 Sussex kralı Nunna Wessex'e Cornwall Britonlarına karşı yardım etti
- 710 Eftalit prensi Tarhan Nîzek Belh'te isyanda yenilip Kuteybe'nin emriyle öldürüldü
- 13 Nisan 710 İmparatoriçe Genmei sarayı Heijō-kyō'ya (Nara) taşıdı
- 13 Nisan 710 Heijō-kyō'ya taşınma: Nara dönemi: Hakata (Fukuoka) sahibi nara-japonya oldu
- 29 Ekim 710 Sîstan seferi: Türk hükümdarı Rutbîl barış isteyip bölge Emevî hâkimiyetine alındı
- 711 Muhammed b. Kāsım Mekrân'a ulaşır, Kannezbûr ve Ermâil'i fetheder (92/711)
- 711 Târık b. Ziyâd Endülüs'e (İspanya) geçti
- 711 Hispania Baetica: Müslüman fethi, Vizigot hâkimiyeti sona erdi
- 711 Hispania Lusitania: Müslüman fethi, Vizigot hâkimiyeti sona erdi
- 711 Hispania Tarraconensis: Vizigot Krallığı yıkıldı (711), kuzey İber şehirleri beyanlı boşluk (711 sonrası kuzey İber)
- 711 Hispania Tarraconensis: Müslüman fethi, Vizigot hâkimiyeti sona erdi
- 711 Sardinia: Arap akınları (711), şehir beyanlı boşluk
- 711 Cartagena: Guadalete sonrası Arap istilası, Vizigot hâkimiyeti sona erdi (şehir beyanlı boşluk)
- 26 Temmuz 711 Târık b. Ziyâd Vizigot ordusunu ağır yenilgiye uğrattı
- 19 Ekim 711 Semerkant kuşatıldı; Soğd hükümdarı Emevî hâkimiyetini ve vergiyi kabul etti
- 19 Ekim 711 Hârezm melikinin teslim talebi kabul edildi, Hârezm vergiye bağlandı
- 19 Ekim 711 Kuteybe Hârezm'i vergiye bağladı, Semerkant'ı kuşatıp aldı
- 19 Ekim 711 Kuteybe b. Müslim Semerkant’ı kesin biçimde fethetti (93/711)
- 712 Muhammed b. Kâsım Debil'i aldı
- 712 Kuteybe Hârizm’i fethetti; Afrigoğlu Eskecemûk yerinde bırakıldı
- 712 Muhammed b. Kāsım üç ay süren kuşatmanın ardından Deybül'ü alır (93/712)
- 712 Muhammed b. Kāsım Deybül'ü alarak Sind fethini başlattı
- 20 Haziran 712 Rawar (Raor) savaşı: Dahar öldürüldü (10 Ramazan 93)
- 20 Haziran 712 Muhammed b. Kāsım Racâ Dâhir'i yener; Dâhir savaşta ölür, Sind'in tamamı ele geçirilir
- 20 Haziran 712 Muhammed b. Kâsım'ın karşısında Sind Racası Dâhir öldü; Rûr (Arûr, Aror), Brahmanâbâd ve Mültan fethedildi
- 7 Ekim 712 Kuteybe b. Müslim Fergana'ya ilk akını yaptı
- 713 Kraliçe Jayadevi'nin Angkor yazıtı (713)
- 713 Kuteybe b. Müslim Çaç'ı (Taşkent) ele geçirip tahrip etti
- 713 İkinci darbe: Xuanzong tam iktidara geldi; Prenses Taiping intihar etti
- 714 Haccâc'ın ölümüyle Türkşâhîler haraç vermeyi bıraktı (95/714)
- 714 Mesleme b. Abdülmelik Derbend Geçidi’ni ele geçirdi
- 714 Mesleme b. Abdülmelik Derbend geçidini aldı
- 714 Mesleme Derbend Geçidi’ni ele geçirdi
- 1 Haziran 714 Haccâc b. Yûsuf öldü; Kuteybe fetihleri durdurdu
- 715 Kuteybe b. Müslim Kâşgar'a ilerledi
- 715 Kuteybe Fergana bölgesinde bazı yerleri aldı, askerlerince öldürüldü
- 715 Muhammed b. Kāsım Irak'a zincirle gönderilir ve öldürülür (96/715); Kannevc seferi yapılamaz
- 715 Kuteybe'nin son seferi: Kâşgar yönünde Çin sınırına ilerleyiş
- 715 Kuteybe b. Müslim isyan ettiği ordusu tarafından öldürüldü
- 715 Kuteybe son seferinde Kâşgar'a yürüdü, Çin sınırına dayandı
- 24 Şubat 715 I. Velîd vefat etti; Süleyman b. Abdülmelik halife oldu
- 7 Ağustos 715 Kuteybe b. Müslim Halife Süleyman'a isyanında kendi askerlerince öldürüldü
- 716 Pushkaraksha Sambhupura'da (Sambor) kral oldu, 716 yazıtı
- 716 Bilge Kağan Agu’da Oğuzlar ve Tokuz Tatarlar’ı yendi
- 716 İlteriş'in oğlu Bilge Kağan tahta çıkar
- 716 Aethelbald Mercia kralı oldu; Humber-Manş arası krallıkların baskın hükümdarı
- 25 Ağustos 716 Yezîd b. Mühelleb Taberistan ispehbedi ile haraç karşılığı sulh yaptı
- 717 Kara Chenla'nın Çin'e elçiliği (717) ve Vietnam'daki isyana yardımı (722)
- 717 Han Tervel Arap İstanbul kuşatmasını kaldırtmak için Bizans'a yardım etti
- 717 Mesleme b. Abdülmelik komutasındaki Emevî ordusu İstanbul'u kuşattı
- 717 Hazarlar İstanbul kuşatması sırasında Bizans’ın isteğiyle Kafkaslar’ı aşıp Azerbaycan’a girdi; geri püskürtüldü
- 717 Tibet elçileri Horasan valisinden İslâm öğretecek kişi istedi
- 25 Mart 717 III. Leon tahta çıktı: Isauria hanedanı başladı
- 15 Ağustos 717 Mesleme İstanbul’u kuşatmaya başladı (15 Ağustos 717)
- 22 Eylül 717 Ömer b. Abdülazîz halife olarak biat aldı
- 718 Tohâristan yabgusu Na-tu-ni-li kardeşi Pou-lu’yu Çin sarayına elçi gönderdi
- 718 Pelayo Asturias'ın hükümdarı kabul edildi; Cangas de Onís başkentli küçük krallık kuruldu
- 15 Ağustos 718 İstanbul’un ikinci Arap kuşatması kaldırıldı
- 719 Narbonne: Arap (Emevî) fethi, Septimania'da Vizigot hâkimiyeti sona erdi
- 719 Septimania: Arap fethiyle Vizigot Krallığı'nın son toprağı Narbonne'da sona erdi (künye t genişletildi 0711 → 0719)
- 720 Tang, nüfusun büyük çaplı yeniden sayımına başladı
- 5 Şubat 720 Ömer b. Abdülazîz vefat etti
- 722 Ine Sussex'e savaş açtı (722, 725)
- 722 Covadonga: Hıristiyanların Mağripliler'e karşı ilk büyük zaferi (722)
- 722 Pelayo Covadonga'da Emevî birliklerini yenip Asturias çekirdeğini kurdu (Alfonso III Kroniği 722; tarih ve olay tartışmalı).
- 723 Bilge Kağan'ın Çin etkisindeki Budistleşme ve şehirleşme teklifi devlet meclisince reddedildi
- 724 Jaisimha'nın isyanı bastırıldı: Sind'in Hindu hanedanı sona erdi
- 724 K'ahk' Tiliw Chan Yopaat (Cauac Sky) Copán kralının gözetiminde Quiriguá tahtına çıkıyor
- 724 Hişâm b. Abdülmelik halife oldu (105/724); 743'e kadar hüküm sürdü.
- 23 Nisan 725 Wihtred öldü; krallık oğulları Aethelberht, Eadberht ve Alric'e kaldı
- 19 Mayıs 725 Kıptîler'in büyük isyanı (haraç artırımı)
- 726 Piedras Negras Stela 8: Yaxchilán'ın sajal'ı tutsak edildi (726)
- 726 Pushyadeva döneminde Saindhava Hanedanı (Jayadratha) Bhutambilika'dan Batı Saurashtra'yı yönetti
- 727 Tang–Tibet savaşı (727–729)
- 727 Orso, Bizans karşıtı askerî ilanla ilk seçilmiş dogu oldu
- 728 Türgiş-Soğd kuvvetleri Semerkant’ı kuşattı (110/728)
- 728 Tang Yuchi Fushi'yi Hotan kralı olarak atadı
- 728 Tang Pei Anding'i Kâşgar kralı olarak atadı
- 16 Nisan 728 Türkler Buhara'yı geçici olarak işgal etti (110 H / 728-29)
- 16 Nisan 728 Maveraünnehir'de yerel ayaklanmalar ve Türgiş Su-lu'nun müdahalesi Arap hâkimiyetini sarstı
- 729 Çin imparatoru Kutluk Toen Tardu’ya «Eftalit kralı ve Tohâristan yabgusu» unvanını verdi
- 729 Hükümdar 4 tahta çıkıyor (Piedras Negras'ın ikinci nüfus zirvesi başlıyor)
- 729 Piluoge altı krallığı birleştirdi; Nanzhao (Göl Er çevresi) kuruldu
- 729 Çin imparatoru Tohâristan yabgusu Kutluk'a 'Eftalit kralı ve Tohâristan yabgusu' unvanını verdi
- 730 Yasovarman Gauda ve Magadha'ya sefer yaptı; Geç Gupta sonu belirsiz
- 730 Cerrâh b. Abdullah Belencer’i fethetti; Hazarlar 730 savaşlarında onu yenip Azerbaycan’a püskürttü
- 730 Tang–Tibet sulh anlaşması
- 730 Cerrâh b. Abdullah el-Hakemî Belencer’i aldı, 730 savaşlarında yenilip Azerbaycan’a çekildi
- 731 Kültigin ölür
- 27 Şubat 731 Şehzade Kültigin öldü (yuğ merasimi 1 Kasım 731)
- 732 Sanjaya'nın Changal yazıtı (732): Orta Cava'da Kunjarakunja ülkesinde linga dikildi
- 732 Mervân b. Muhammed Belencer’e girdi, yeni Hazar başşehri İdil’e ilerledi; antlaşma
- 732 Sanjaya Java'da hüküm sürmeye başlıyor; Mataram krallığı Şiva'ya adanmış
- 732 Kültigin Yazıtı dikilir (Orhon yazıtları)
- 732 Mervân b. Muhammed Derbend'i geçip Belencer'de 40.000 kişilik Hazar kuvvetini yendi; barış yapıldı
- 732 Mervân b. Muhammed Derbend’i aşıp Belencer’e girdi; Hazarlarla İslâm şartlı barış yapıldı
- 732 Mervân b. Muhammed'in seferinde Hazar başşehri İdil (İtil) anıldı: Astrahan yöresi (İdil ağzı) Hazar Kağanlığı'nın merkezi olarak kaydedildi
- 732 Mervân b. Muhammed’in seferiyle «yeni Hazar başşehri» İtil (İdil ağzı) tanıklandı; bölge Hazar Kağanlığı’nda
- 3 Mart 732 Emevî ordusu Poitiers (Tours) civarında Franklar'a karşı savaştı (114/732).
- 21 Ağustos 732 Kültigin yazıtı dikildi (Orhon yazıtları)
- 734 Bilge Kağan’ın ölümüyle Türk kuvvetinin sonu hızlandı
- 734 Balhae ile Tang, Kitan tehdidi karşısında ittifakı yeniden kurdu (730'lardaki savaşlardan sonra)
- 734 Bilge Kağan ölür
- 25 Kasım 734 Bilge Kağan zehirlenerek öldü
- 735 Tang, Silla'nın Paegang güneyi üzerindeki hâkimiyetini resmen tanıdı
- 735 Dos Pilas-Aguateca hanedanı Ceibal'i yener (735)
- 735 Bilge Kağan Yazıtı dikilir (Orhon yazıtları)
- 735 Gûrek Türgişlerin yardımıyla Semerkant’ı geri aldı (117/735)
- 24 Eylül 735 Bilge Kağan yazıtı dikildi (Orhon yazıtları)
- 736 Tomara (Tuar) hanedanı geleneğe göre Delhi'yi kurdu
- 736 Piktler Dál Riata'nın Dunadd kalesini ele geçirdi
- 736 Delhi: tomara egemenliği başladı
- 737 Jayadeva'nın bilinen tek tarihi (Samvat 159)
- 737 Sınır komutanlıkları (askerî valilikler) resmîleşti
- 737 Pelayo öldü.
- 29 Aralık 737 Türgiş Su-lu Kağan kumandanı Külçur'un suikastıyla öldürüldü; Türgiş birliği bozuldu
- 738 Bappa Rawal Çitor'u Mori kralından aldı (geleneksel)
- 738 Quiriguá kralı K'ahk' Tiliw, efendisi Copán kralı 18 Tavşan'ı yakalayıp başını kesiyor (Nisan 738)
- 738 Su-lu ve Gûrek’in ölümleri sonrası Emevîler Semerkant’ta hâkimiyeti yeniden kurdu (120/738)
- 738 Dali: nanzhao egemenliği başladı
- 739 Arap Sind valileri Saindhava ülkesini işgal etti (en geç 739)
- 739 Nasr b. Seyyâr Üsrûşene’yi kısmen itaat altına aldı; Afşin ailesi bağlılık yemini etti
- 739 I. Alfonso Asturias kralı oldu (739-757)
- 739 Nanzhao başkentini Taihe Şehri'ne taşıdı (739)
- 739 I. Alfonso (Pelayo'nun damadı) tahta çıktı (739-757).
- 11 Ağustos 739 Buhara hükümdarı Tuğşâde Semerkant'ta öldürüldü
- 740 Hazar hânedanı Yahudiliği kabul eder (Kuzari rivayeti; Bulan Han'ın dinî tartışması)
- 740 Keşmir'in Lalitaditya'sı Yaşovarman'ı yendi: Kannauj'un sahibi kaynaklarda kayboldu
- 741 Endülüs'te Berberî isyanı (741): I. Alfonso Galiçya'yı krallığına kattı
- 742 Ho-ling başkenti She-p'o'dan P'o-lu-chia-ssu'ya taşındı (742-755 arası)
- 742 Karluk, Basmıl ve Uygur boyları Göktürk Kağanı Ozmış’ı yenip öldürdü; Basmıl kağanlığı kuruldu
- 742 II. Vikramaditya Kançipuram'ı yeniden alır, şehri korur (742)
- 742 Khri Srong lde btsan'ın saltanatı başladı (742-797): Budizm devlet dini oldu
- 6 Şubat 743 Hişâm b. Abdülmelik Rusâfe'de vefat etti
- 6 Kasım 743 Shōmu Büyük Buda (Rushana) heykeli yapım fermanını yayımladı
- 744 Uygur Kağanlığı kuruldu
- 744 Uygurlar Basmılları bozguna uğratıp Ötüken'de Büyük Uygur Kağanlığı'nı kurar
- 744 Uygurlar Basmılları yenip Ötüken'de Büyük Uygur Kağanlığı'nı kurdu
- 7 Aralık 744 II. Mervân halife ilân edildi
- 745 Kutlug Bilge Kül Kağan Göktürk'ün son kağanını yenip Ötüken'de Uygur Kağanlığı'nı kurdu
- 745 Uygur yabgusu Basmıl kağanını yenip kendini kağan ilân etti: Büyük Uygur Kağanlığı kuruldu
- 745 Uygur yabgusu Basmıl’ı yenip Kutluğ Bilge Kül unvanıyla kağan oldu; Ötüken Uygurlara geçti
- 745 Kafsa: Abdurrahman b. Habîb İfrîkıye’de Emevî merkezinden koptu; sahip kimliği yok
- 745 Abdurrahman b. Habîb ayaklandı: Kayrevan Emevî idaresinden çıktı
- 3 Ekim 745 Ebû Müslim, İmam İbrâhim tarafından ihtilâli yönetmek üzere Horasan'a gönderildi
- 746 II. Mervân Suriye'yi itaat altına aldı; Humus, Ba'lebek, Dımaşk ve Kudüs surlarını yıktırdı
- 22 Eylül 746 Hâricî (İbâzî) lider Tâlibü'l-Hak Hadramut'tan sonra Sana'yı (San‘a) Emevîlerden aldı (129/746)
- 747 Oğuzlar ve Tokuz Tatarlar Uygur kağanına isyan etti, yenildi
- 747 Padmasambhava Kral Trisong Detsen tarafından Tibet'e davet edildi
- 747 Hâricî Ebû Hamza eş-Şârî Medine'yi ele geçirdi
- 747 Sifezenç'te siyah bayrak açıldı: Horasan'da Abbâsî ihtilâli resmen başladı
- 747 Ebû Müslim önderliğinde Horasan'da Abbâsî ihtilâli açıkça başladı (129/747).
- 15 Haziran 747 Ebû Müslim Horasan'da siyah bayrağı açtı: Abbâsî ihtilâli başladı
- 11 Ekim 747 Hâricî Ebû Hamza Medine'yi ele geçirdi
- 748 Çin komutanı Kao Hsien-chih Tokmok'u alarak Batı Türkistan'a ilerledi
- 748 Piluoge öldü; oğlu Geluofeng Yunnan Prensi olarak başa geçti (748)
- 15 Ocak 748 Nasr b. Seyyâr Merv'i terk etti; Horasan Abbâsî ihtilâlcilerinin eline geçti
- 15 Ocak 748 Ebû Müslim Horasan'ın merkezi Merv'i aldı; son Emevî valisi Nasr b. Seyyâr çekildi
- 15 Ocak 748 Nasr b. Seyyâr Horasan'ın merkezi Merv'i Abbâsî isyancılara bıraktı
- 749 Tibet’in Tohâristan saldırısı Tang yardımıyla püskürtüldü
- 749 Samye manastırının inşası tamamlandı (Padmasambhava'ya göre)
- 2 Eylül 749 Abbâsî ordusu Kûfe’yi ele geçirdi
- 28 Kasım 749 Kûfe'de Ebü'l-Abbas es-Seffâh'a biat edildi: Abbâsî hilâfeti kuruldu
- 28 Kasım 749 Ebü'l-Abbas es-Seffâh için Kûfe'de biat edildi: Abbâsî hilâfeti kuruldu
- 28 Kasım 749 Kûfe'de Ebü'l-Abbas'a biat edildi; Abbâsî hilâfeti kuruldu
- 750 Chamba'da Mushana hanedanından Ajitavarman (8. yüzyıl ortası)
- 750 Karluklar Kâşgar'ı geri aldı, bölgede Türk idaresi yeniden kuruldu
- 750 Muisca dönemi (kültürel evre) Bogotá Altiplano'sunda başlar (≈1200 yıl önce)
- 750 Sailendra hanedanı Java'da yükselişe geçiyor (yaklaşık 750-850)
- 750 Mugdock Savaşı: Strathclyde Britonları Piktleri yendi
- 750 II. Mervân'ın oğulları Nûbe'ye sığındı
- 750 II. Mervân Bûsîr'de öldürüldü; Emevî hâkimiyeti Mısır'da sona erdi
- 750 Abbâsî kumandanı Sâlih b. Avn el-Asker şehrini kurdu (Mısır'ın ikinci İslâm başkenti)
- 750 Merv: Ebû Müslim Merv’e girerek ihtilâlin merkezini kurdu
- 750 Batán Grande: sican egemenliğinde ilk kaynaklı kayıt (kuruluş/ilk tanık)
- 2 Ocak 750 Uman'da İbâzîler Cülendâ b. Mes‘ûd'u imam seçti
- 16 Ocak 750 Büyük Zâb önünde Abbâsî ve Emevî orduları arasında ilk çatışmalar başladı
- 16 Ocak 750 Büyük Zap Savaşı başladı: II. Mervân Abbâsî ordusuna yenildi
- 16 Ocak 750 Zâb Savaşı başladı; Abdullah b. Ali, II. Mervân'ı yenerek Emevî ordusunu dağıttı.
- 25 Ocak 750 Zâb Savaşı: Abbâsîler II. Mervân'ı yendi, Emevî ordusu dağıldı
- 25 Ocak 750 Büyük Zâb: II. Mervân Abbâsîler karşısında ağır hezimete uğradı
- 26 Nisan 750 Dımaşk Abbâsî kuvvetlerinin eline geçti
- 5 Ağustos 750 II. Mervân Mısır'da Bûsîr'de öldürüldü; Emevî hilâfeti sona erdi
- 5 Ağustos 750 II. Mervân Mısır'da öldürüldü: Mısır Emevîlerden Abbâsîlere geçti — Asyut ve öteki Mısır şehirleri
- 5 Ağustos 750 Hispania Baetica: Emevî Hilâfeti sona erdi (750), şehirler beyanlı boşluk (750-756)
- 5 Ağustos 750 Hispania Lusitania: Emevî Hilâfeti sona erdi (750), şehirler beyanlı boşluk (750-756)
- 5 Ağustos 750 Hispania Tarraconensis: Emevî Hilâfeti sona erdi (750), şehirler beyanlı boşluk (750-756)
- 5 Ağustos 750 Hispania Tarraconensis: Emevî Hilâfeti sona erdi (750), şehirler beyanlı boşluk (750 sonrası Katalonya)
- 5 Ağustos 750 Narbonne: Emevî Hilâfeti sona erdi (750), şehir beyanlı boşluk (750-759)
- 5 Ağustos 750 Emevî devleti sona erdi: Mekke Abbâsî hâkimiyetine geçti
- 9 Ağustos 750 Buhara'da Şerîk b. Şeyh'in Alevî-taraftarı isyanı kanlı bastırıldı
- 751 Hârizmşah Şavuşfer Arap baskısına karşı Çin’den yardım istedi
- 751 Pippin III papalık onayıyla son Merovenj kralı Childeric'i tahttan indirdi
- 751 Talas Irmağı’nda Tang ordusu Araplara yenildi
- 751 Lombard Kralı Aistulf Ravenna'yı aldı; eksarhlık sona erdi
- 751 Abbâsî ordusu Uman'da Cülendâ b. Mes‘ûd'un imamlığına son verdi
- 751 Talas Savaşı: Abbâsîler ve Karluklar Çin (Tang) ordusunu yendi
- 751 Talas Savaşı: Ziyâd b. Sâlih komutasındaki Abbâsî ordusu Çin ordusunu yendi
- 751 Talas sonrası Fergana'da Çin hâkimiyeti sona erdi; kalıcı sahip belirsiz (BOŞLUK)
- 751 Langobardlar Ravenna’yı aldı: Bizans Eksarhlığı sona erdi
- 751 Nanzhao, Xi'er Nehri'nde Tang ordusunu bozdu ve Tibet'e bağlandı
- 1 Temmuz 751 Talas Savaşı: Araplar ve Karluklar Çin ordusunu yendi
- 1 Temmuz 751 Talas Savaşı: Araplar ve Karluklar Çin ordusunu yener
- 1 Temmuz 751 Talas Savaşı: Abbâsî-Karluk kuvvetleri Tang ordusunu Talas kıyısında yendi
- 1 Kasım 751 Kısa Pippin Soissons'ta kral oldu; III. Childerich manastıra kapatıldı, Merovenj alt krallıkları (Soissons, Reims, Metz) sona erdi
- 752 Tibet, Yunnan’daki Nanzhao ile ittifak kurdu
- 753 Kara Chenla Çin'e elçi gönderdi (753); 754'te Çin ordusuyla Doğu Nanzhao'ya karşı
- 753 Bappa tahtı bıraktı (yaklaşık)
- 753 Çinli keşiş Ganjin altıncı denemede Nara'ya ulaştı; Ritsu mezhebini kurdu
- 754 Nanzhao ikinci Tang saldırısını da püskürttü
- 754 Mansûr halife oldu (754-775); hilâfetin esas kurucusu sayılan dönem başladı.
- 9 Haziran 754 Ebü'l-Abbas es-Seffâh öldü; kardeşi Mansûr halife oldu
- 27 Haziran 754 Ebû Müslim Nusaybin yakınında Abdullah b. Ali'yi yendi; Mansûr'un hilâfeti kurtuldu
- 755 Balhae kralı Dae Hŭmmu başkenti Shangjing’e (Longquanfu) taşıdı
- 755 Rastrakuta hanedanı Dekan'da hüküm sürmeye başlar (yak. 755; Dantidurga Çalukya'nın yerini alır)
- 755 Dae Humyeon (Qinmao) başkenti Shangjing Longquanfu'ya (Dongjingcheng) taşıdı: kent Balhae'nin başkenti oldu
- 12 Şubat 755 Mansûr, Ebû Müslim'i öldürttü; İran'da isyanlar başladı
- 12 Şubat 755 Ebû Müslim-i Horasânî Halife Mansûr'un sarayında öldürüldü
- 14 Ağustos 755 Abdurrahman b. Muâviye Münekkeb'e (Almuñécar) çıktı
- 8 Aralık 755 An Lushan Fanyang’da Tang’a karşı ayaklandı
- 16 Aralık 755 An Lushan Fanyang'da (Youzhou) isyan bayrağını çekti
- 756 Hişam'ın donanması Barda kıyısına saldırdı, Saindhavalar püskürttü
- 756 Pippin Bağışı: Papalık Devleti'nin temeli atıldı
- 756 An Lushan Doğu Başkent Luoyang’ı aldı
- 756 Suzong Tang tahtında (756–762)
- 756 I. Krişna tahta çıkar (yak. 756-773); Ellora Kailasa tapınağını yaptırır
- 756 Chang’an An Lushan’ın eline geçti; Xuanzong Sichuan’a kaçtı
- 756 Pikt-Angl ortak seferi Strathclyde'ı Northumbria'ya boyun eğdirdi
- 756 Endülüs Abbâsî hilâfetinden fiilen koptu: Abdurrahman b. Muâviye bağımsız davrandı
- 756 Pippin III İtalya seferleriyle Ravenna ekzarhlığını Langobardlardan alıp papaya bağışlar; Papalık Devleti doğar
- 756 Pippin Ravenna Eksarhlığı’nı papalığa bağışladı
- 18 Ocak 756 Luoyang: An Lushan Luoyang’ı (Doğu Başkent) aldı
- 5 Şubat 756 An Lushan Luoyang'da 'Büyük Yan' imparatoru ilan etti
- 15 Mayıs 756 Musâre Savaşı: I. Abdurrahman Yûsuf el-Fihrî'yi yendi, Kurtuba'ya girdi; Endülüs Emevî emirliği doğdu
- 15 Mayıs 756 Hispania Baetica: Abdurrahman I Endülüs Emevî Emirliği'ni kurdu
- 15 Mayıs 756 Hispania Lusitania: Abdurrahman I Endülüs Emevî Emirliği'ni kurdu
- 15 Mayıs 756 Hispania Tarraconensis: Abdurrahman I Endülüs Emevî Emirliği'ni kurdu
- 10 Temmuz 756 Tongguan düştü: Ge Shuhan esir alındı, Chang'an yolu açıldı
- 14 Temmuz 756 Hâkimiyet değişimi — Chang'an (Xi'an): Tang Hanedani → an-lushan-yan
- 14 Temmuz 756 Xuanzong Chang'an'dan Shu'ya (Sichuan) kaçtı
- 757 Nanzhao kralı Ko-lo-feng Yukarı Irrawaddy vadisini fethetti (757-763)
- 757 An Lushan öldürüldü; isyan oğlu ve Shi Siming ile sürdü
- 757 Badami Çalukya kralı II. Kirtivarman'ın yerini Raştrakuta alır (757)
- 757 Offa Mercia tahtına çıktı; Kent Mercia'nın tâbisi oldu
- 757 Offa döneminde Sussex'in kralları ealdorman düzeyine indi
- 757 Offa Aethelbald'in öldürülmesinin ardından Mercia'da iktidarı aldı
- 757 Fruela Asturias kralı oldu; Oviedo manastır olarak kuruldu (757)
- 757 Mansûr Hadramut'a Ma‘n b. Zâide komutasında ordu gönderdi; İbâzî ve Hâricî hareketi bastırıldı
- 757 Rastrakuta Hanedani egemenliğine geçti — Banavasi
- 25 Mayıs 757 Ebü'l-Kâsım b. Semkû Sicilmâse şehrinin temelini attı
- 25 Mayıs 757 Trablus: Ebü’l-Hattâb el-Meâfirî İbâzî imamı seçildi
- 25 Mayıs 757 Sufrî Hâricîler Kayrevan'ı ele geçirdi
- 14 Kasım 757 Hâkimiyet değişimi — Chang'an (Xi'an): an-lushan-yan → Tang Hanedani
- 14 Kasım 757 Xiangji Tapınağı muharebesi: Tang-Uygur ordusu Chang'an'ı geri aldı
- 3 Aralık 757 Luoyang: Tang ordusu (Guangping Prensi) Luoyang’ı geri aldı
- 3 Aralık 757 Tang ordusu Luoyang'a girdi (757): Doğu Başkent isyancılardan geri alındı
- 758 Çinliler Lin-yi adını bırakıp Huan-wang diyor; Champa'nın ağırlık merkezi güneye (Panduranga/Kauthara) kayıyor
- 758 Uygur Kağanı Moyen-çor Kırgızları Uygur hakanlığına bağladı
- 758 Uygur kağanı Moyen-çor isyan içindeki Tang'a yardım etti
- 14 Mayıs 758 Ebü’l-Hattâb el-Meâfirî Kayrevan’ı ele geçirdi
- 14 Mayıs 758 Abbâsî komutanları Ebü'l-Hâsib ve Ömer b. Alâ dağlık Deylem'i istilâ etti
- 14 Mayıs 758 Mansûr Revvâd aşiretini Basra'dan alıp Azerbaycan'a yerleştirdi
- 20 Mayıs 758 Cobá Stela 16: 9.16.7.2.8 (Ruler C olası doğum/taht)
- 759 Moyen-çor Kağan adına Şine-Usu yazıtı dikildi
- 759 Mukanna‘ el-Horasânî Horasan'da peygamberliğini ilân etti
- 759 Şine-Usu yazıtı Moyen-çor Kağan adına dikildi
- 759 Tohar yabgusunun Çin'e gönderdiği son elçi: Kunduz yöresinde yabguluk kaydı kesildi
- 759 Narbonne: Pipin (Kısa Pipin) şehri Araplardan aldı, Frank hâkimiyeti
- 2 Şubat 759 Shi Siming Weizhou’da "Büyük Yan Kralı" (Da Sheng Yan Wang) oldu
- 1 Mayıs 759 Shi Siming imparatorluk ilan etti; Fanyang "Yanjing" (Yan Başkenti) oldu
- 4 Mayıs 759 Abbâsî valisi Ömer b. Hafs Mansûre isyanını on bir aylık kuşatmadan sonra barışla bitirdi
- 4 Mayıs 759 Abbâsî valisi Ömer b. Hafs Mansûre'yi 11 aylık kuşatmadan sonra barışla alır (142/759)
- 26 Eylül 759 Luoyang: Shi Siming Luoyang’ı aldı
- 761 Trisong Detsen Budizm yasağını kaldırdı
- 761 Abbâsî tayinli Muhammed b. Eş‘as Kayrevan’ı aldı
- 11 Nisan 761 İbâzî imamı Ebü'l-Hattâb Abbâsîler'e yenilip öldürüldü; Abdurrahman b. Rüstem Cebelicezzûl'e çekildi
- 1 Ağustos 761 Muhammed b. Eş‘as Kayrevan’ı zaptetti; Ebü’l-Hattâb öldürüldü
- 1 Ağustos 761 Kafsa: İfrîkıye Abbâsî hâkimiyetine döndü (Kayrevan’ın Abbâsîlerce zaptı)
- 7 Ağustos 761 Abbâsî valisi Muhammed b. Eş‘as Kayrevan’ı zaptetti; İfrîkıye Abbâsî idaresine girdi — Kartaca
- 7 Ağustos 761 Abbâsî komutanı Muhammed b. Eş'as Kayrevan'ı zaptetti
- 762 Bögü Kağan Tang ile birlikte Luoyang'ı isyancılardan geri aldı; Maniheizm kabul edildi
- 762 Tang Balhae’yi krallık olarak tanıdı; Dae Hŭmmu "Balhae Kralı" ve Jiaoyou Taiwei oldu
- 762 Tang Balhae'yi 'krallık' olarak tanıdı; Dae Hum-mu 'Balhae Kralı' ve Genel Vali unvanı aldı
- 762 Mansûr Bağdat'ın (Medînetüsselâm) inşasına başladı
- 762 Uygur Kağanı Bögü Maniheizm'i resmî din olarak kabul etti
- 762 Halife Mansûr Bağdat'ın (Medînetüsselâm) inşasına başladı
- 25 Eylül 762 Muhammed en-Nefsüzzekiyye Mansûr'a karşı ayaklandı ve idam edildi; kardeşi İbrâhim ertesi yıl öldü
- 25 Eylül 762 Muhammed en-Nefsüzzekiyye Medine'de Abbâsîler'e karşı ayaklandı
- 20 Kasım 762 Luoyang: Tang–Uygur ordusu Luoyang’ı geri aldı; Shi Chaoyi Jizhou’ya kaçtı
- 6 Aralık 762 Abbâsî ordusu Medine'yi geri aldı; Nefsüzzekiyye öldürüldü
- 763 An Lushan–Shi Siming isyanı bastırıldı
- 763 Tibetliler Gansu’yu işgal edip başkenti yağmaladı
- 763 Mansûr hilâfet merkezini Bağdat'a taşıdı
- 763 Napoli Dükü II. Stefanos Konstantinopolis'ten Roma'ya yöneldi: dükalık fiilen bağımsızlaştı
- 17 Şubat 763 Shi Chaoyi'nin kesik başı Chang'an'a ulaştı: An-Shi isyanı bitti
- 18 Kasım 763 Tibet orduları Chang'an'a girdi; kukla imparator Cheng Hong'u tahta oturttu
- 764 Hazarlar As-Tarhan komutasında Tiflis’i ele geçirdi
- 764 Hazar kuvvetleri (Es-Tarhan'ın ordusu) Tiflis'i ele geçirdi
- 764 Hazar ordusu Tiflis'i ele geçirdi
- 10 Ekim 764 Fujiwara no Nakamaro (Emi no Oshikatsu) isyanı ortaya çıktı
- 17 Ekim 764 Oshikatsu Ōmi'de öldürüldü, isyan bastırıldı
- 765 Yıfrenîler (Benî Yıfren - Tilimsan/Sala) kuruldu
- 27 Şubat 765 Yıfrenî Ebû Kurre kendisini imam ilân etti
- 27 Şubat 765 Tilimsan: Yıfrenî lideri Ebû Kurre imamlığını ilân etti
- 766 VII. Siladitya son bilinen Maitraka kralı (766-7)
- 766 Bağdat'ın yuvarlak şehri tamamlandı
- 766 Karluklar Tokmok ve Talas’ı alıp Balasagun yakınında Kara-ordu merkezli devlet kurdu (766)
- 766 Son bilinen Maitraka kralı VII. Siladitya 766-67'de tahttaydı; hanedan ve Valabhi kısa süre sonra son buldu
- 767 Cava ve K'un-lun kaynaklı akıncılar Tongking'e girdi; vali Chang Po-i Sơn Tây yakınında püskürttü (767)
- 770 Dharmapala Pala tahtında (yak. 770-810); krallığı genişletir, bir süre Kannauj'a hâkim olur
- 770 Su Chenla'dan Sambor (Sambhupura) yazıtları: kral Jayavarman'ın 770 ve 781 tarihli yazıtları
- 772 Berberîler Trablus yakınında Yezîd b. Hâtim’e yenildi (155/772)
- 772 Ebü'l-Kâsım idareyi yeniden üstlendi; Midrârî emirliği başladı (772-976)
- 774 Yabancı gemiciler Nha-trang'daki Po Nagar tapınağını yaktı (774); Cham kralı Satyavarman denizde yendi
- 774 Cava kaynaklı gemiler Nha Trang'daki Po Nagar tapınağını yaktı; Cham kralı Satyavarman püskürttü (774); 787'de yeni akın
- 774 Karl (Charlemagne) Lombard kralı oldu; Lombard Krallığı sona erdi
- 774 Ermeni prensleri (Mamikonyanlar öncülüğünde) halifeye karşı ayaklandı; yenilgi, Bagratuni Smbat VII ölümü
- 774 Pavia teslim olur; Desiderius tutsak edilir; Charlemagne 'Langobardların kralı' unvanını alır (Langobard Krallığı sona erer)
- 1 Haziran 774 Pavia teslim oldu, Desiderius esir düştü: Langobard Krallığı Karl'a geçti
- 775 Oğuzlar Aşağı Seyhun boylarına ve Mâverâünnehir’e geldi
- 775 Nakhon Si Thammarat: srivijaya egemenliği başladı
- 775 Ligor (Nakhon Si Thammarat) steli: Sriwijaya kralı Malay Yarımadası'nda Ligor'a yerleşip Budist tapınaklar yaptırdı (775)
- 7 Ekim 775 Mansûr hac yolunda öldü; Mehdî Bağdat'ta halife oldu
- 776 İkinci Arap deniz seferi Barda kıyısında geri çekildi
- 776 Abbâsî valisi Taşkent'in etrafını surla çevirdi
- 776 Mukanna' (Peçeli) isyanı Horasan'da başladı
- 776 Nerşah'ta Buhara kuvvetleri Mukanna‘ taraftarlarından 700 kişiyi öldürdü; isyan yine de sürdü
- 776 Maveraünnehir halkı Mukanna' isyanını destekledi (776-783)
- 777 Abdurrahman b. Rüstem imam seçildi; Rüstemîler Devleti kuruldu, Tâhert başkent oldu
- 778 Kalasan yazıtı - Sailendra hanedanı Orta Cava'da Tara tapınağı yaptırdı
- 778 Borobudur'un inşası başlıyor (yaklaşık 778-850, Sailendra)
- 778 Büyük Karl Zaragoza önünden yenilgiyle çekildi
- 778 Muâz b. Müslim Mukanna‘ taraftarlarını bozguna uğrattı; Siyâm Kalesi kuşatıldı
- 778 Kalasan yazıtı: Panangkaran Tara tapınağını yaptırdı; Mataram Sailendra egemenliği altında (778)
- 779 Trisong Detsen Samye (Bsam-yas) tapınağını kurdu (yaklaşık 779)
- 779 Offa Cynewulf'u yenip Bensington'ı aldı
- 780 Dezong yeni vergi sistemini (iki vergi) ilan etti
- 2 Aralık 780 Cobá Stela 20: Initial Series 9.17.10.0.0 (Ruler C; k'atun sonu)
- 781 Hebei ve Huai eyaletlerinde isyan dalgası (781–786)
- 781 Kammu imparator oldu (781-806); sonra Nagaoka'ya (784) ve Heian'a (794) taşıdı
- 782 Sailendra kralı "düşman kahramanların katili" Sangramadhananjaya döneminde Kelurak yazıtı (782)
- 782 İrene Harun er-Reşîd ile barış yaptı: İstanbul tehlikeden kurtuldu
- 783 Vatsaraja Ujjain kralı olarak belgelenir (783); Rastrakuta'dan ağır yenilgi alır
- 783 Kannauj tahtında Ayudha hanedanı: Indrayudha 783'te hüküm sürüyor
- 5 Ağustos 783 Ebü'l-Kāsım b. Semkû öldü; yerine oğlu İlyâs geçti (167, 783-84).
- 24 Temmuz 784 Buhara ve Soğd'u Türk akınlarına karşı çeviren surun inşası başladı
- 27 Aralık 784 Kammu sarayı Nara'dan Nagaoka-kyō'ya taşıdı
- 785 Orta Asya'da Arap-Tibet sınır çatışmaları
- 27 Temmuz 785 K'ahk' Tiliw'in 60 yıllık saltanatı sona eriyor; Sky Xul tahta çıkıyor
- 4 Ağustos 785 Mehdî öldü; oğlu Hâdî halife oldu
- 786 Sâhibüfah Hüseyin b. Ali'nin Medine isyanı bastırıldı
- 11 Haziran 786 Fah Savaşı: Hüseyin b. Ali'nin Alevî isyanı Mekke yakınında bastırıldı
- 3 Temmuz 786 Hârûnürreşîd halife oldu (170/786); Abbâsî gücünün zirvesi sayılan dönem başladı.
- 15 Eylül 786 Hâdî öldü; Hârûnürreşîd halife oldu
- 787 Rüstemî imamı Abdurrahman b. Rüstem öldü
- 22 Haziran 787 Abdurrahman b. Rüstem öldü; oğlu Abdülvehhâb imam seçildi (veraset kuralı başladı)
- 22 Haziran 787 Yezîd b. Mezyed Hârûnürreşîd’ce İrmîniye valisi yapıldı (bir yıl sonra azl)
- 24 Eylül 787 İznik’te VII. Genel (Ekümenik) Konsil toplandı: ikonoklazm kınandı
- 11 Haziran 788 I. Abdurrahman öldü; oğlu I. Hişâm emir oldu (788)
- 790 Nimbara ve soyu Karttikeyapura (Baijnath) merkezli krallığı kurdu (790-832 dolayı)
- 20 Mayıs 790 I. Elyesa' kardeşi Ebü'l-Vezîr İlyâs'ı tahttan indirdi (saltanat 791-824)
- 20 Mayıs 790 Tilimsan: I. İdrîs Mağrâve desteğiyle Tilimsân ve çevresini aldı
- 791 Siem Reap ilindeki 791 yazıtı: Kamboçya'da Mahayana Budizminin en eski tanığı
- 791 Barselona'daki isyan I. Hişâm tarafından bastırıldı (791)
- 791 II. Alfonso Asturias kralı oldu (791-842); Oviedo'yu başkent yaptı
- 791 Karaşar: Beiting düşünce haberleşme kesildi, Yanqi’nin sahibi bilinmez oldu
- 791 II. Alfonso tahta çıktı (791/792-842).
- 18 Nisan 793 I. İdrîs'in ardından II. İdrîs yönetime geçti (177, 793).
- 794 Uman'da ikinci İbâzî imamlığı kuruldu: Muhammed b. Abdullah b. Affân imam seçildi
- 18 Kasım 794 Kammu sarayı Heian-kyō'ya (Kyoto) taşıdı; Heian dönemi başladı
- 18 Kasım 794 Heian-kyō'ya taşınma: Heian dönemi: Hakata (Fukuoka) sahibi heian-japonya oldu
- 4 Aralık 794 Yamashiro eyaletinin adı değişti, yeni başkent «Heian-kyō» adını aldı
- 795 Orissa (Wu-ch'a) kralı Çin imparatoru Te-tsong'a elyazması gönderdi (795)
- 795 Vikingler Iona'yı bastı: Dál Riata kıyılarına ilk Norse darbesi
- 27 Mart 795 Abbâsî komutanı İbrâhim b. Cibrâîl Kâbil'e girdi; Türkşâhî hükümdarı Müslüman olup haraç verdi (179/795)
- 796 Şarlman Avar imparatorluğunu yıktı; Moravyalılara bir kısmını verdi
- 796 Frank orduları Avar kağanlığının merkezî halkasını yağmaladı; tudun ve kağan Şarlman'a boyun eğdi
- 1 Temmuz 796 Offa öldü; Mercia gerilemeye başladı
- 5 Mart 797 Hârûnürreşîd bizzat sefere çıkıp Safsâf Kalesi'ni aldı
- 798 Iñigo Arista bağımsız hükümdar olarak öne çıktı
- 799 Hazarlar İslâm topraklarına yeni bir akın düzenler
- 799 Hazarlar kağan kızının zehirlendiği söylentisi üzerine İslâm topraklarına yeni bir akın düzenledi
- 799 Papa III. Leo Roma'da saldırıya uğrayıp Charlemagne'a sığındı
- 799 Palenque hanedanı sona erdi (799); kent terk edilene kadar sahipsiz — Palenque
- 12 Şubat 799 Yezîd b. Mezyed Azerbaycan, Şirvan ve Bâbülebvâb valisi: Mezyedî Şirvanşah soyunun temeli
- 800 Cerro Baúl Wari kolonisi: iki evreli işgal, mimari yeniden düzenleme (≈800)
- 800 El Tajín'in tek evreli iskânı başlar (800-1200)
- 800 Charlemagne Romalıların imparatoru oldu
- 800 İbrahim b. el-Ağleb Ifrîkıye'de Ağlebî emirliğini kurdu
- 800 Trablus: Ağlebîler yönetimine girdi
- 800 Chichén Itzá: Terminal Klasik şehir devleti dönemi başlar (≈800; ms1 künyesi)
- 800 El Tajín: el-tajin egemenliğinde ilk kaynaklı kayıt (kuruluş/ilk tanık)
- 800 İbrâhim b. Ağleb vali oldu: Ağlebîler Kayrevan’da
- 1 Şubat 800 İbrâhim b. Ağleb İfrîkıye emirliğine tayin edildi; Ağlebîler dönemi başladı — Kartaca
- 25 Aralık 800 Charlemagne Roma'da Aziz Petrus'ta Papa III. Leo tarafından imparator ilan edilir ve taçlandırılır
- 25 Aralık 800 Karl papa tarafından Roma’da imparator tacı giydi; Bizans bunu tanımadı