7. yüzyıl
- 601 II. Hüsrev iç savaştan galip çıkıp İran'da birliği yeniden sağladı
- 602 Erken Ly hanedanı sona eriyor (602/603)
- 602 Bizans'ta Fokas isyanı Avarların imdadına yetişir
- 602 Lahmî Kralı III. Nu'mân Medâin'de öldürüldü; Hîre Krallığı sona erdi
- 602 Hanoi (Thăng Long): Sui generali Liu Fang Lý Phật Tử'yı teslim aldı
- 602 Son Lahmî kralı III. Nu‘mân öldü; Hîre Sasani yönetimine geçti (MS 602)
- 603 Degsastan: Northumbria Kralı Æthelfrith Áedán'ın ordusunu yok etti
- 603 Tardu Tuyuhun'a sığındı; Çin destekli Ch'i-min Doğu Göktürk tahtına geçti
- 14 Kasım 603 Hükümdar 1 K'inich Yo'nal Ahk I tahta çıkıyor (Geç Klasik hanedanın başı)
- 604 Wendi öldü; Yangdi Sui tahtına çıktı
- 604 Degsastan: Aethelfrith Dalriada kralı Aidan'ı yendi
- 6 Mayıs 604 Prens Shōtoku on yedi maddelik Anayasa'yı yazdı
- 605 Sui generali Liu Fang Linyi başkentini aldı; Kral Fan Zhi denize kaçtı (605)
- 10 Nisan 605 Yangdi Luoyang'da Doğu Başkent'in (Dongjing) inşasını emretti
- 14 Nisan 605 Tongji Kanalı'nın açılmasına başlandı (Büyük Kanal'ın ilk kolu)
- 606 I. Siladitya (Dharmaditya) tahtta: 606-612
- 606 Sasanka ve Devagupta Kannauj'u aldı; Grahavarman öldürüldü
- 607 Chitu (Kızıl Toprak) ile ilk Çin teması (607)
- 607 Sui Shanxi’de Büyük Sur’u onarıp güçlendirdi
- 608 Silamegha-varna başkenti ve kuzeyi ele geçirdi
- 610 Mahasamanta Amsuvarman fiilî yönetici oldu; çifte yönetim başladı
- 610 Pulakesin II Banavasi'yi kuşattı; Bhogivarman öldü
- 610 Büyük Kanal Yangtze’nin güneyinde Hangzhou’ya uzatıldı
- 610 II. Pulakeşin Badami Çalukya tahtında (yak. 610-642); Gujarat ve Malwa'nın bir kısmını alır
- 610 Herakleios Bizans tahtına geçti; Mısır Phokas'a karşı Herakleios'u destekledi
- 610 Badami (Erken) Calukya egemenliğine geçti — Banavasi
- 5 Ekim 610 Herakleios İstanbul'da imparatorluk tacını giydi; Phokas idam edildi
- 5 Ekim 610 Herakleios Phokas’ı devirip tahta çıktı
- 611 Kaanul kralı Scroll Serpent Palenque'ye ikinci saldırı (Nisan 611)
- 612 Angkor Borei'de Khmer dilindeki ilk yazıt oyuluyor
- 612 Harşa Kannauj'u tam egemenlikle aldı (c.612)
- 613 Sâsânîler Dımaşk'ı işgal etti
- 613 Sâsânî Suriye seferi Gassânî hâkimiyetini yıktı
- 613 Sâsânîler Şam’ı işgal etti
- 12 Mayıs 613 Cobá Stela 6: Initial Series 9.9.0.0.0 (Ruler A)
- 614 Sâsânîler Kudüs'ü zaptedip Kutsal Haç'ı Medâin'e götürdü
- 614 Sâsânîler Kudüs’ü işgal etti
- 615 Yangdi Yanmen’de Türkler tarafından kuşatıldı
- 615 İlk Habeşistan hicreti: Müslümanlar Aksum Necâşîsine sığındı
- 615 Doğu Göktürk kağanı Shih-pi Çin imparatorunu Yen-men Kalesi'nde kuşattı
- 616 Isanavarman'ın Çin'e ilk elçiliği (616-17)
- 616 Yangdi güney başkenti Jiangdu’ya çekildi; kuzey asi rejimlere bölündü
- 616 Avarlar Longobardlarla birlikte İtalya'ya akınlar yapar
- 616 Aethelberht öldü
- 616 River Idle: Raedwald Aethelfrith'i öldürdü; Edwin Northumbria kralı oldu
- 616 Raedwald Doğu Anglia'nın ilk kralı; River Idle zaferiyle Humber güneyinde üstünlük
- 617 Xue Ju Jincheng'de Sui'ye isyan edip "Batı Qin Hegemonu" oldu
- 617 Li Mi Xingluo ambarını (Gong ilçesi) ele geçirdi, Wagang ordusu büyüdü
- 617 Liang Shidu Shuofang'da isyan edip "Liang" imparatorluğunu ilan etti, Türklere bağlandı
- 617 Xiao Xian Luochuan'da "Liang Dükü" ilan etti, Baling'e yürüdü
- 617 Hâkimiyet değişimi — Changsha: Sui Hanedani → Xiao Xian'ın Liang'ı (梁, Jiangling)
- 10 Şubat 617 Dou Jiande Leshou yakınında sunak kurup "Changle Kralı" oldu
- 10 Şubat 617 Leshou: sui-xia-dou-jiande egemenliğinde ilk kaynaklı kayıt (kuruluş/ilk tanık)
- 12 Mart 617 Li Mi Gong ilçesi güneyinde Wei Dükü olarak tahta çıkıp "Yuanian" yıl adını kullandı
- 31 Mart 617 Li Mi Wagang ordusunca Wei Dükü seçildi ve tahta oturdu: Wagang (Hua) Sui idaresinden çıkıp Wei (Li Mi) devletine geçti
- 13 Mayıs 617 Xue Ju Jincheng'de (Lanzhou) ayaklanıp Batı Qin Hegemonu oldu: Lanzhou Sui idaresinden Qin (Xue Ju) devletine geçti
- 23 Haziran 617 Li Yuan Taiyuan'da Sui'ye karşı ayaklandı
- 7 Ağustos 617 Xue Ju Lanzhou'da imparator ilan etti
- 12 Aralık 617 Li Yuan Daxing'i (Chang'an) ele geçirdi; Sui küçük hükümdarı Yang You tahta çıkarıldı
- 12 Aralık 617 Hanedan/rejim değişimi — Chang'an (Xi'an): Sui Hanedani → Tang Hanedani
- 12 Aralık 617 Li Yuan'ın orduları Sui başkenti Daxing'i (Chang'an) aldı
- 618 Dou Jiande devletin adını "Xia" yaptı ve yıl adını "Wufeng" ilan etti
- 618 Xiao Xian başkentini Jiangling'e taşıyıp imparatorluk ilan etti
- 618 Yangdi Jiangdu’da maiyeti tarafından öldürüldü
- 618 Hâkimiyet değişimi — Nanjing (Jiankang): Sui Hanedani hâkimiyeti sona erdi; sonrası kaynakta okunamadı (beyanlı boşluk)
- 618 Xiao Xian başkentini Jiangling'e taşıdı: Jiangling Xiao Xian'ın Liang'ına geçti
- 11 Nisan 618 Yangdi Jiangdu'da Yuwen Huaji tarafından öldürüldü
- 11 Nisan 618 Yangdi Jiangdu'da (Yangzhou) öldürüldü; Sui fiilen çöktü
- 18 Haziran 618 Li Yuan Taiji Salonu'nda imparator ilan edildi: Tang kuruldu
- 18 Haziran 618 Hanedan/rejim değişimi — Fuzhou: Sui Hanedani → Tang Hanedani
- 18 Haziran 618 Li Yuan Taiji Salonu'nda tahta çıktı: Chang'an Tang'ın başkenti
- 4 Eylül 618 Xue Ju öldü; oğlu Renguo tahta çıktı
- 24 Eylül 618 Wang Shichong, Yanshi'de Li Mi'yi yendi; Luokou ve Yanshi Wang'ın eline geçti
- 6 Ekim 618 Wang Shichong Li Mi'yi bozguna uğrattı: Wei (Li Mi) devleti çöktü, Wagang çevresi Xu Shiji'nin elinde sahipsiz kaldı
- 22 Kasım 618 Li Shimin Qianshuiyuan'da Xue Renguo'yu yendi; Zhezhi teslim oldu, Xue Qin sona erdi
- 30 Kasım 618 Xue Rengao Tang ordusuna teslim oldu: Qin (Xue Ju) devleti sona erdi, Lanzhou (Jincheng) Tang idaresine geçti
- 619 Sailodbhava Madhavaraja II Sasanka'nın üstünlüğünü tanıyor (Ganjam bakır levha, 619)
- 619 Ravenna'da eksarh makamına karşı isyan (619)
- 619 Sâsânîler Mısır'ı işgal etti
- 619 Sâsânîler Mısır'ı ele geçirdi
- 619 İskenderiye Haziran 619'da Sâsânîlere teslim oldu; Mısır Sâsânî hâkimiyetine geçti
- 25 Mayıs 619 Wang Shichong Yue Wang Tong'u tahttan indirip Zheng devletini ilan etti
- 25 Mayıs 619 Wang Shichong Yue Wang Tong'u indirip Zheng'i kurdu: Luoyang Zheng'in başkenti
- 620 III. Vikramendravarman Lendulura (Denduluru) vâsakasından hibe verdi
- 620 Harşa Dekan'a yürür, II. Pulakeşin tarafından Narmada'ya geri püskürtülür (yak. 620)
- 620 Hâkimiyet değişimi — Nanjing (Jiankang): Tang Hanedani hâkimiyeti başladı (öncesi beyanlı boşluk)
- 621 Li Shimin Dou Jiande’yi yenip yakaladı; Wang Shichong teslim oldu
- 621 Xiao Xian Tang’a teslim oldu; orta Yangtze ve uzak güney Tang’a geçti
- 28 Mayıs 621 Hulao Savaşı: Li Shimin Dou Jiande'yi yakaladı; Hebei Tang'a geçti
- 28 Mayıs 621 Dou Jiande Hulao'da esir düştü: Hebei (Leshou) Tang'a geçti
- 4 Haziran 621 Wang Shichong Luoyang'ı teslim etti; Zheng sona erdi
- 4 Haziran 621 Wang Shichong Luoyang'ı teslim etti: Luoyang Tang'a geçti
- 10 Kasım 621 Li Xiaogong Jingzhou'yu (Jiangling) alıp Xiao Xian'ı esir etti
- 10 Kasım 621 Hâkimiyet değişimi — Changsha: Xiao Xian'ın Liang'ı (梁, Jiangling) → Tang Hanedani
- 10 Kasım 621 Li Xiaogong Jingzhou'yu aldı: Jiangling Tang'a geçti
- 5 Nisan 622 Herakleios Sâsânîler'e karşı seferine çıktı
- 24 Eylül 622 Hicret: Hz. Muhammed Yesrib'e (Medine) girdi
- 623 Liu Heita yenildi; Hebei isyanı bastırıldı
- 623 Frank tüccar Samo Slav devletinin başına geçti
- 623 Bizans ordusu Sâsânîlerin kutsal şehri Gence'yi aldı
- 623 Medine vesikası düzenlendi ve Medine Haremi'nin sınırları belirlendi
- 624 Tang kanunlarının yeni kodifikasyonu tamamlandı
- 624 Fu Gongtuo isyanı bastırıldı; Tang birliği tamam
- 624 II. Pulakeşin Vengi'yi Vişnukundinlerden alır, kardeşi Kubja Vişnuvardhana'yı Doğu Çalukya'nın ilk kralı yapar (yak. 624)
- 624 Benî Kaynukā‘ Gazvesi: Medine'deki Yahudi kabilesi şehirden ayrıldı
- 624 Herakleios Hristiyan Kafkas kabileleriyle ordusunu takviye etti (Sâsânî seferi)
- 624 Cartagena: Suinthila güney İspanya'daki son Bizans topraklarını geri aldı, Spania sona erdi
- 13 Mart 624 Bedir Gazvesi: Müslümanlar Mekkeli müşrikleri yendi
- 625 Benî Nadîr Gazvesi: Nadîr kabilesi Medine'den sürüldü
- 23 Mart 625 Uhud Gazvesi: Mekke ordusu Medine ordusunu Uhud eteklerinde bozdu
- 626 Liang Shidu, Tang ile mücadelede Türk Kağan Xieli'nin akınlarına yaslandı
- 626 Xuanwu Kapısı darbesi: Li Shimin kardeşlerini öldürdü
- 626 Hazarlar, İstanbul'u kuşatan Sâsânî-Avar ittifakına karşı Herakleios'a 40.000 kişilik yardım gönderdi
- 626 Avarlar İstanbul'u neredeyse ele geçirdi
- 626 Sâsânîler Khalkedon'a (Kadıköy) kadar ilerledi
- 626 Herakleios Hazarlar’dan 40.000 kişilik yardım aldı (Avar-Sâsânî İstanbul kuşatması sırasında)
- 2 Temmuz 626 Xuanwu Kapısı olayı: Li Shimin veliaht Jiancheng ve Yuanji'yi öldürdü
- 29 Temmuz 626 Avarlar ve İranlılar İstanbul’u kuşattı
- 10 Ağustos 626 Avar-Sâsânî kuşatmasında İstanbul savunuldu; Avarlar çekildi
- 3 Eylül 626 Taizong tahta çıktı (Li Shimin, Tang'ın ikinci imparatoru)
- 25 Eylül 626 Wei Nehri (Bianqiao) antlaşması: Taizong ve Jieli Kağan beyaz at kurban ederek ant içti
- 627 Karluklar Batı Göktürk Kağanlığı’na isyan etti
- 627 Çin kaynağı Buhar-hudâtların 22 batından beri hüküm sürdüğünü kaydetti
- 627 Ninova Savaşı: Herakleios Sâsânî ana ordusunu kesin yenilgiye uğrattı
- 627 Benî Kurayza Gazvesi: Kurayza kabilesinin Medine'deki varlığı sona erdi
- 627 Herakleios’un müttefiki Hazarlar Derbend’i (Çor) zapteti
- 627 Sir-Tarduş (Xueyantuo) siyasî birliği bağımsızlığını ilan etti (627-646 arası bağımsız)
- 627 Durlabha-vardhana Karkota Hanedanı'nı kurdu: Keşmir (Srinagar) Karkota idaresine girdi
- 627 Takeo: Funan'ın son bölgesi Chenla'ya geçti (Isanavarman, 627-649 aralığı)
- 15 Nisan 627 Hendek (Ahzâb) Gazvesi: Mekkeliler ve müttefiklerinin Medine kuşatması sona erdi
- 628 Penda Cirencester'da Hwicce'yi yenip topraklarını kattı
- 628 Herakleios Destgird'e girdi (Ocak 628)
- 628 II. Hüsrev başşehirde ayaklanmayla öldürüldü; ülkede kaos başladı
- 628 Herakleios Suriye'yi geri aldı; Sâsânîler Suriye, Filistin ve Mısır'ı iade etmeyi kabul etti
- 628 Hudeybiye Antlaşması: Hz. Muhammed ile Kureyş arasında barış
- 628 Hz. Muhammed Bizans ve Sâsânî imparatorlarına ve çevre yöneticilerine İslâm'a davet mektupları gönderdi
- 628 Herakleios, Türklerle (Hazarlar) ittifak yaparak Tiflis’i kuşatıp ele geçirdi
- 628 Bizans Mısır'ı Sâsânîler'den geri aldı
- 628 Güney Arabistan'ın son Pers valisi İslam'a girdi (628); Pers egemenliği sona erdi
- 628 Herakleios Şam’ı Sâsânîlerden geri aldı
- 2 Ocak 628 Hayber Gazvesi: Yahudi vahası Hayber Müslümanların eline geçti
- 3 Ocak 628 Yemen'deki Sâsânî valisi Bâzân ve Ebnâ topluluğu Müslüman oldu
- 28 Mayıs 628 Liang Shidu amcaoğlu Luoren tarafından öldürüldü; Shuofang Tang'a geçti, Xiazhou kuruldu
- 629 Songtsen Gampo tahta çıktı: Yarlung krallığı Tibet İmparatorluğu'na dönüşmeye başladı
- 629 Sambhuvarman öldü, oğlu Kandarpadharma Champa kralı oldu (629)
- 629 Xuanzang Hindistan’a gitti (645’te döndü)
- 629 Songtsen Gampo Tibet kralı olarak taç giydi (629); yazı ve Lhasa merkezli krallık dönemi
- 629 Hazarlar Tiflis’i zapteti ve bazı Ermeni grupları Hazar hâkimiyetine girdi
- 629 Şehrbaraz İskenderiye'yi boşaltıp Kapadokya'ya çekildi; Mısır yeniden Bizans idaresine girdi
- 629 Herakleios Kudüs’ü geri aldı, kutsal haçı yerine koydu
- 629 Songtsen Gampo tahta çıktı: Yarlung krallığı Tibet İmparatorluğu'na dönüştü
- 629 Xuanzang güzergâhı (Taksila – Keşmir – Poonch – Rajauri – Jalandhar – Kullu – Mathura – Thanesar – Kannauj)
- 629 Hazarlar Tiflis'i zaptetti
- 31 Mayıs 629 Hâlid b. Velîd, Amr b. Âs ve Osman b. Talha Müslüman oldu
- 1 Eylül 629 Mûte Savaşı: Müslüman ordusu Bizans ve Gassânî ordusuyla ilk büyük çarpışmaya girdi
- 630 Kuça kralı Su-fa-die Tang'a at gönderdi; Taizong mühürlü mektupla karşıladı
- 630 Tang doğu Türk Kağanlığı’nı yenip kağanı yakaladı
- 630 Bulgarlar Avar hâkimiyetine isyan eder; Slav ve Alp ayaklanmaları Avarları zayıflatır
- 630 Doğu Göktürk devleti Tang Çin'i tarafından ortadan kaldırıldı
- 630 Gaochang (Turfan) kralı Kao Wen-t'ai Tang sarayına gelip bağlılığını sundu
- 630 Doğu Göktürk Devleti Çinliler tarafından ortadan kaldırıldı
- 630 Tohâristan yabgusu Tardu Hiuen-Tsang'ı ağırladı: Kunduz yöresi Batı Göktürk'e bağlı Tohar yabguluğunun merkezi olarak kaydedildi
- 630 Xueyantuo han Yi'nan Doğu Göktürkler'in yıkılışının ardından doğuya döndü: Tola havzası (Ulan Batur) Xueyantuo ordugâhı oldu
- 4 Ocak 630 Hz. Muhammed Mekke'nin fethi için Medine'den yola çıktı
- 4 Ocak 630 Tâif Gazvesi: Müslümanlar Sakîf'in Tâif kalesini kuşattı
- 5 Ocak 630 Tebük Seferi: Hz. Muhammed 30 bin kişilik orduyla Bizans sınırına yürüdü
- 11 Ocak 630 Mekke'nin fethi: Hz. Muhammed Mekke'ye girdi
- 11 Ocak 630 Mekke fethedildi: şehir Medine Devleti’ne geçti
- 1 Şubat 630 Huneyn Gazvesi: Müslümanlar Hevâzin ve Sakîf kabilelerini yendi
- 2 Mayıs 630 Jieli Kağan esir düştü; Xueyantuo Ötüken (Yudujun/Duwei-jian) bölgesine yerleşti
- 631 Pulakesin II Pishtapura'yı aldı; Vişnukundina krallığı çöktü
- 631 Necran Hıristiyanları Medine'ye heyet gönderip Hz. Muhammed'le antlaşma yaptı
- 2 Ocak 631 Hz. Ali Yemen'e gönderildi; Benî Mezhic Müslüman oldu
- 31 Ocak 631 Gaochang kralı Qu Wentai Tang sarayına geldi
- 632 Hotan kralı Tang'a yeşim kuşak gönderdi
- 632 Yanqi kralı Tuqizhi Tang’a elçi gönderdi, yol açılmasını istedi; Gaochang Yanqi’yi yağmaladı
- 632 III. Yezdicerd çocuk yaşta tahta çıkarıldı
- 23 Şubat 632 Hz. Muhammed Veda Haccı için Medine'den ayrıldı
- 7 Mart 632 Veda Hutbesi: Hz. Muhammed Arafat'ta Vedâ hutbesini okudu
- 3 Haziran 632 Yemen'deki peygamberlik iddiacısı Esved el-Ansî öldürüldü
- 8 Haziran 632 Hz. Muhammed vefat etti
- 8 Haziran 632 Sakîfetü Benî Sâide: Ebû Bekir'e biat edildi, Hulefâ-yi Râşidîn dönemi başladı
- 8 Haziran 632 Peygamberin vefatı: Mekke Râşidîn halifelerine bağlandı
- 26 Haziran 632 Ebû Bekir Üsâme b. Zeyd'in Suriye ordusuna hareket emri verdi
- 19 Eylül 632 Ridde Savaşları: Hâlid b. Velîd Tuleyha'ya karşı yürüdü (Büzâha)
- 12 Ekim 632 Hatfield Chase: Penda ve Cadwallon Northumbria kralı Edwin'i öldürdü
- 12 Ekim 632 Hatfield Chase: Edwin öldü, Northumbria Cadwallon ve Penda'ya yenildi
- 633 Yemâme Savaşı: Hâlid b. Velîd Müseylimetülkezzâb'ı yendi
- 634 Tibet ilk elçisini Tang sarayına gönderdi
- 634 Taizong Tuyuhun’u (Koko Nor) yendi
- 634 Oswald Cadwallon'u Hexham yakınında yenip öldürdü; Lindisfarne manastırı
- 634 Tibet ilk kez Tang'a elçi gönderdi (Songtsen Gampo, 634)
- 7 Mart 634 Hâlid b. Velîd Tedmür'ü (Palmyra) barış yoluyla fethetti (13/634)
- 30 Temmuz 634 Ecnâdeyn Savaşı: Müslümanlar Theodoros'un Bizans ordusunu yendi
- 23 Ağustos 634 Halife Ebû Bekir vefat etti; Ömer halife oldu
- 28 Aralık 634 Tang Li Jing, Hou Junji, Li Daozong ve Li Daliang’ı Tuyuhun üzerine başkomutan atadı
- 635 Pan Pan'ın Çin'e son kayıtlı elçiliği (635)
- 635 Kâşgar kralı Tang'a ilk elçiyi gönderdi
- 635 Büyük Bulgar (Magna Bulgaria) devleti kuruldu; Onogur birliği ona bağlandı
- 635 Batı Göktürk topraklarında boylar kendi aralarında örgütlenip Türgişler'i oluşturdu
- 635 Kubrat (Kurt) Bulgar boylarını birleştirdi; Karadeniz kuzeyinde Büyük Bulgaristan kuruldu (Phanagoria merkezli)
- 635 Müslümanlar Beyrut’i aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 23 Ocak 635 Fihl Savaşı: Müslümanlar Bizans kuvvetlerine ağır kayıp verdirdi
- 7 Temmuz 635 Li Jing Tuyuhun’u Xihai kıyısında bozdu; Hükümdar Murong Fuyun’u ele geçirdi (Jiu Tang 3)
- 1 Eylül 635 Dımaşk Müslümanlar tarafından fethedildi
- 1 Eylül 635 Halid b. Velîd Şam’ı aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 636 Yuknoom Ch'een II (Büyük) Kaanul tahtına geçti
- 636 Kaan hanedanı merkezini Calakmul'a taşıyor / krallık 'yeniden kuruluyor' (beyanlı yaklaşıklık)
- 25 Ocak 636 Murong Shun’u maiyeti öldürdü; Tang oğlu Nuohebo’yu Heyuan Junwang yaptı
- 14 Şubat 636 Kâdisiye Savaşı: Müslümanlar Sâsânî ordusunu yendi, Rüstem öldü
- 14 Şubat 636 Müslümanlar Hama’i aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 20 Ağustos 636 Yermük Savaşı: Müslümanlar Bizans ordusunu ezici yenilgiye uğrattı
- 637 Sasanka Magadha'da öldü (Hiuen Tsang 637-8'den kısa süre önce)
- 637 Sa'd b. Ebû Vakkās Kâdisiyye'den sonra Sâsânî başkenti Medâin'i (Ktesifon) aldı
- 3 Ocak 637 Halife Ömer hicrî takvimin kullanılmasına karar verdi
- 2 Şubat 637 Halep ve Kuzey Suriye şehirleri müslümanlara geçti
- 2 Şubat 637 Celûlâ Savaşı: Sâsânî ordusu bir kez daha yenildi
- 2 Şubat 637 Müslümanlar Halep’i aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 2 Şubat 637 Müslümanlar Humus’i aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 2 Şubat 637 Müslümanlar Sayda’i aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 2 Şubat 637 Müslümanlar Tarsus’u aldı: Kilikya şehirlerinde Bizans hâkimiyeti sona erdi (Tarsus, Adana, Misis)
- 4 Mart 637 Müslümanlar Sâsânî başkenti Medâin'i (Ktesifon) aldı
- 638 Chuyue, Chumi ve Gaochang Yanqi’nin beş kalesini alıp 1500 kişiyi esir etti
- 638 Khmer devletlerinden ve Dvaravati'den Çin'e elçilikler
- 638 Müslümanlar Antakya’i aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 638 Kûfe kuruldu
- 23 Ocak 638 Halife Ömer Kudüs'ü Patrik Sophronios'tan teslim aldı
- 23 Ocak 638 Hz. Ömer Kudüs’ü Patrik Sophronios’tan teslim aldı
- 639 Bhavavarman II'nin Takeo yazıtı (639)
- 639 Hotan kralı oğlunu Tang sarayına rehine gönderdi
- 640 II. Dhruvasena Malwa'nın bir kısmını elinde tutuyor (640-641 hibesi)
- 640 Brahman Çaç II. Sahasi Rai'nin tahtını ele geçirdi (Rai hanedanının sonu)
- 640 Yanqi kralı Hou Junji’nin Gaochang seferine katıldı, Tang’a bağlandı
- 640 Amr b. Âs Mısır'a girdi ve Feremâ'yı aldı
- 640 Aynişems (Heliopolis) Savaşı: Amr b. Âs Bizans ordusunu yendi
- 640 Tang orduları Gaochang (Turfan) krallığını yıktı
- 2 Ocak 640 Amr b. Âs Mısır seferine çıktı; sınır kasabası Feremâ alındı
- 7 Ocak 640 Tang, Hou Junji’yi Gaochang seferinin başkomutanı atadı
- 19 Ocak 640 Nuohebo Hongha Prensesi’yle evlenmek için Tang’a geldi
- 30 Ağustos 640 Qu Zhisheng Hou Junji'ye teslim oldu: Qu hanedanının Gaochang krallığı sona erdi, kent Tang'a geçti (Xizhou kuruldu)
- 19 Eylül 640 Hou Junji Gaochang'ı aldı; Tang topraklarında Xizhou'yu kurdu
- 11 Ekim 640 Xizhou'da An-Xi Genel Valiliği (Protectorate) kuruldu
- 641 Prenses Wencheng Tibet'e gelin gönderildi; Songtsen Gampo Baihai'de karşıladı
- 641 Tu-lu Kağan Batı Göktürk’te Yabgu Kağan’ı ortadan kaldırdı; Tohâristan seferle cezalandırıldı
- 641 Bizans'ın Oderzo kenti Lombardlar'a geçti
- 641 Babilon Kalesi fethedildi; deltanın güneyle bağlantısı kesildi
- 641 Nûbe ile Müslümanlar arasında ilk anlaşma (Ukbe b. Nâfi‘ seferi)
- 641 Prenses Wencheng Songtsen Gampo ile evlendirildi (641)
- 21 Ocak 641 Hou Junji esir Gaochang kralı Zhisheng’i Tang sarayında sundu
- 11 Şubat 641 Herakleios öldü
- 9 Nisan 641 Babilon (Bâbliyûn) kalesi yedi aylık kuşatmadan sonra düştü
- 642 Nihâvend Savaşı: Sâsânî ordusu yenildi
- 642 Bulgar Hanı Kuvrat öldü
- 642 Strathcarron: Strathclyde Britonları Dál Riata Kralı Domnall Brecc'i yendi ve öldürdü
- 642 İskenderiye Müslümanların eline geçti; Mısır fethi tamamlandı
- 642 Nihâvend sonrası barış antlaşmasıyla Hemedan İslâm devletine bırakıldı
- 23 Ocak 642 Li Ji Nuozhen Irmağı’nda Xueyantuo’nun Dadu Shad komutasındaki 200.000 kişilik ordusunu bozdu
- 5 Ağustos 642 Maserfeld: Penda Northumbria kralı Oswald'ı öldürdü
- 2 Eylül 642 İskenderiye müslümanlara teslim oldu; Mısır'ın fethi tamamlandı
- 22 Eylül 642 Müslümanlar Mısır’ı aldı (İskenderiye teslimi): Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 30 Kasım 642 Bâbülebvâb (Derbend) harekâtı: Sürâka b. Amr komutasındaki İslâm ordusuna Habîb b. Mesleme destek verdi
- 643 Araplar'ın Debal'e ilk deniz akını (643 civarı)
- 643 Harşa Utkala ve Kongoda'yı fethetti (643'e kadar)
- 643 Narendradeva Tibet desteğiyle Nepal tahtında
- 643 Amr b. Âs Fustat'ı kurdu (Mısır'ın ilk İslâm şehri)
- 643 Trablus: Amr b. el-Âs bir aylık kuşatmayla şehri fethetti
- 644 Mo-lo-yu (Melayu) Tang sarayına elçi gönderdi
- 644 Nihâvend'den sonra Abdullah b. Büdeyl İsfahan'ı 100.000 dinar karşılığı antlaşmayla aldı
- 644 Jambi: Malayu (Mo-lo-yu) ilk Çin elçiliğiyle sahneye çıkıyor (644-45)
- 3 Kasım 644 Halife Ömer vefat etti
- 5 Kasım 644 Tang Anxi koruyucusu Guo Xiaoke Yanqi’yi yıkıp kralı Tuqizhi’yi esir aldı
- 645 Prabhasadharma bir bakanı tarafından öldürüldü (645)
- 645 Xueyantuo Kağanı Yinan öldü; oğlu Bazhuo kardeşini öldürüp tahta çıktı
- 645 Tang ordusu Koguryo seferinden ağır kayıpla çekildi
- 645 Penda Cenwalh'i Wessex'ten sürdü (645–648)
- 645 Selmân b. Rebîa ve Habîb b. Mesleme Arrân’ın başşehri Berdea’yı fethetti
- 645 Varaz-Tiroç II Bizans’ça Ermenistan’ın başkan (presiding) prensi yapıldı
- 645 Bizans donanması İskenderiye'yi geri aldı
- 645 Tiflis'in İslam fetih ordularınca alınması
- 10 Temmuz 645 Nakano Ōe ve Nakatomi Kamatari Soga no Iruka'yı saray huzurunda öldürdü
- 1 Ekim 645 Habîb b. Mesleme Doğu Anadolu/Ermenistan’a sevk edildi; Erzurum emanla alındı
- 646 Kōtoku sarayı Naniwa Nagara Toyosaki'ye taşıdı
- 646 Sila (Siladitya) ve Aparajita'nın tarihli yazıtları (VS 703 ve 718)
- 646 Tang Kırgızları (Jiankun) Tiele boylarıyla birlikte valilik düzenine aldı
- 646 Xueyantou Tang’ın vasalı oldu
- 646 Amr b. Âs İskenderiye'yi yeniden aldı ve surlarını yıktı
- 646 Sir-Tarduş (Xueyantuo) kağanlığı sona erdi
- 646 Xueyantuo kağanlığı dağıldı: Tola havzası (Ulan Batur) Tang'ın Tiele birlikleri üzerindeki üstünlüğü altına girdi
- 646 Naniwa Nagara Toyosaki başkenti: Yamato sarayı: Osaka sahibi yamato oldu
- 22 Ocak 646 Taika'nın 2. yılında Reform Fermanı (Kaishin no mikotonori) ilan edildi
- 18 Temmuz 646 Cui Dunli ve Li Ji Xueyantuo’yu Yudujun Dağı kuzeyinde bozdu
- 29 Ekim 646 Xueyantuo dağıldı; Tiele ülkeleri Tang valiliklerine bağlandı (Yanran Dudufu)
- 647 Harşa'nın ölümünden sonra Geç Guptalar Magadha'yı tuttu
- 647 Kannauj: Harşa'nın ölümü, imparatorluk dağıldı; şehrin sahibi yarım yüzyıl karanlıkta
- 648 Tibet, Hindistan'da saldırıya uğrayan Tang elçisi Wang Xuance'ye asker verdi
- 648 Narendradeva Çin elçisi Wang Hiuen-tse'ye 7.000 atlı verdi
- 648 Kırgız beyi Tang sarayına geldi, Jiankun Valiliği kuruldu
- 648 Hz. Osman Amr b. Âs'ı azletti; Abdullah b. Sa‘d b. Ebû Serh Mısır valisi oldu
- 648 Göktürk beyi Ch'e-pi Çin hâkimiyetine isyan edip bağımsızlığını kazandı
- 26 Ocak 648 Taizong Ashina She'er'i Kuça seferi başkomutanı atadı
- 649 Fergana'nın son yerli hükümdarı Göktürklerle savaşta öldü
- 649 Taizong öldü; Gaozong (Li Zhi) tahta çıktı
- 649 Müslümanlar Kıbrıs’ı aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi (ortak yönetim, beyanlı boşluk)
- 649 Fergana'nın son yerli hükümdarı Göktürklerle savaşta öldü; topraklar Göktürklere geçti
- 19 Ocak 649 Ashina She'er Kuça'yı fethetti, kral Helibushibi esir alındı
- 19 Ocak 649 Hotan kralı Fu She Xin Tang sarayına gitmeye zorlandı
- 19 Ocak 649 Dört Garnizon kuruldu: Kuça-Hotan-Kâşgar-Suyab, Anxi Koruyuculuğu Kuça'da
- 19 Ocak 649 Tang Kuça'yı fethetti, Kuça Tang yönetimine (Anxi Koruyuculuğu) girdi
- 22 Şubat 649 Kuça kralı Helibushibi ve vezir Nali Tang atalar tapınağına sunuldu
- 650 Khadga hanedanı Doğu Bengal'de hüküm sürüyor (7. yüzyılın ikinci yarısı)
- 650 Helibushibi Tang tarafından Kuça kralı olarak geri gönderildi
- 650 Ciudad Perdida (Teyuna): bilinen en eski konut alanları (≈650)
- 650 Xochicalco'nun tahkimli siyasi-dinî-ticari merkez evresi (650-900)
- 650 Songtsen Gampo öldü
- 651 Ravenna'da eksarha karşı ikinci isyan (651)
- 651 III. Yezdicerd Merv'de öldürüldü; Sâsânî devleti sona erdi
- 651 Beceliler Abdullah b. Sa‘d ile ilk kez karşılaştı (Nûbe dönüşü)
- 651 Sâsânî düşüşünden Arap fethine kadar Belh’in sahibi kaynakta tek devlete bağlanamadı
- 652 Selmân b. Rebîa Derbend'i aşıp Hazar başşehri Belencer'e kadar ilerledi
- 652 Mısır Valisi Abdullah b. Sa‘d Dongola'yı kuşattı; Nûbe krallığı barış istedi
- 652 Nûbe ile Bakt Antlaşması: yıllık 360 köle karşılığı barış ve ticaret serbestliği
- 12 Ağustos 652 Selmân b. Rebîa komutasındaki ordu Derbend'i geçip Belencer'e ulaştı ve yenildi; Araplar'ın Hazar ülkesine ilk önemli hücumu
- 12 Ağustos 652 Selmân b. Rebîa Derbend Geçidi’ni aşıp Hazar başşehri Belencer’e dayandı; Hazarlar orduyu yendi
- 653 Vikrantavarman I Champa tahtına çıktı (653)
- 653 Selmân b. Rebîa Belencer’e kadar ilerledi; Hazarlar onu yenip geri çekilmeye zorladı
- 31 Ocak 653 Cobá Stela 1: Ruler B (9.11.0.5.9)
- 655 Wuhou, imparatoriçe Wang’ı indirtip yerine geçti
- 15 Kasım 655 Winwaed Savaşı: Penda Oswiu'ya yenilip öldü; Mercia Northumbria'ya tâbi oldu
- 656 Tang üç koldan Batı Göktürk’e saldırdı; Karluklar Ashina Helu’yu destekleyip yenildi
- 4 Ocak 656 Mısır'da Hz. Osman'a karşı büyük isyan çıktı
- 9 Aralık 656 Cemel Vak'ası: Hz. Ali Basra önünde üstün geldi
- 24 Aralık 656 Cemel Vak‘ası sonrası Hz. Âişe Basra'dan ayrıldı
- 657 Luoyang ikinci başkent ilan edildi
- 657 Jayavarman I Purandarapura'dan hüküm sürüyor (geleneksel ilk Angkor hükümdarı)
- 657 Mercialılar Oswiu üstünlüğünü attı; Wulfhere kral oldu
- 19 Temmuz 657 Sıffîn: Hz. Ali ve Muâviye orduları arasındaki çatışmalar başladı
- 31 Temmuz 657 Sıffîn'de tahkîm (hakem) anlaşması yazıldı
- 658 Anxi Koruyuculuğu Kuça'ya (Kuça Valiliği) taşındı
- 658 Batı Göktürk'ün çöküşüyle Fergana bir Çin eyaleti oldu
- 658 Samo öldü, gevşek Slav devleti sona erdi
- 658 Hakemler Dûmetülcendel'de ilk toplantılarını yaptı
- 658 Batı Göktürk çöktü; Fergana bir Çin (Tang) eyaleti oldu
- 30 Mart 658 Hâricîler Abdullah b. Vehb er-Râsibî'yi emîr seçti
- 9 Haziran 658 Amr b. Âs Muâviye adına Mısır'ı Hz. Ali'nin valisinden aldı
- 17 Temmuz 658 Nehrevân Savaşı: Hz. Ali Hâricîleri Nehrevân'da bozguna uğrattı
- 659 Tang, seçkin ailelerin yeni soy kütüğünü derledi
- 659 Batı Türkler yenildi; Amu Derya’ya dek Tang himayesi
- 659 Tang Batı Göktürkleri'ni kendine bağladı
- 659 Batı Göktürk’ün yıkılışı: Semerkant Çin (Tang) nominal hâkimiyetine girdi
- 2 Ocak 659 Ezruh toplantısı: Hakemler Ali ve Muâviye'nin azlini önerdi, Amr b. Âs Muâviye'yi halife ilan etti
- 29 Ağustos 660 Sabi ve Ungjin düştü, Kral Uija teslim oldu; Baekje sona erdi
- 29 Ağustos 660 Kongcu (Gongju): Baekje → Tang
- 661 Boksin ve Dochim Baekje restorasyonunu başlattı; Prens Buyeo Pung Yamato'dan getirilip kral yapıldı
- 661 Tohâristan’da 25 yerel hükümet kuruldu; yabgu Tang valisi unvanı aldı
- 661 Tohâristan'da 25 yerel hükümet kurularak Tang idaresi kuruldu
- 661 Keşiş Dochim ve general Boksin Juryu-seong'u tutup Prens Pung'u Wa'dan getirip kral yaptı: Baekje Restorasyon Hareketi başladı
- 26 Ocak 661 Hz. Ali Hâricî İbn Mülcem'in suikastı sonucu vefat etti
- 7 Mayıs 661 Muâviye, Habîb b. Mesleme’yi İrmîniye (Ermenistan) valisi yaptı
- 29 Temmuz 661 Hz. Hasan hilâfeti Muâviye'ye bıraktı; Râşid halifeler dönemi sona erdi
- 29 Temmuz 661 Hz. Hasan hilâfeti Muâviye'ye bıraktı: Mısır Râşidîn'den Emevî hâkimiyetine geçti — Asyut ve öteki Mısır şehirleri
- 29 Temmuz 661 Merv: Merv Arap ordularının askerî merkezi yapıldı
- 29 Temmuz 661 Hasan b. Ali hilâfeti Muâviye’ye bıraktı; Muâviye Kûfe’de biat aldı, Kûfe Emevî hâkimiyetine geçti
- 29 Temmuz 661 Muâviye biat aldı: Mekke Emevî hâkimiyetine girdi
- 662 Tamna hükümdarı Silla'ya bağlanıp haraçlı devlete indi
- 663 Baekgang (Hakusukinoe) Savaşı: Tang-Silla donanması Yamato-Baekje filosunu yaktı; Churyu-seong düştü
- 663 Kikan (Bolan) halkı Arap ordusunu püskürttü
- 663 Whitby Sinodu: Oswiu Roma usulünü seçti
- 663 Araplar Belh’i fethetti (hicrî 42-43)
- 14 Ekim 663 Tang komutanı Sun Renshi Baekgang'da Baekje ve Wa güçlerini yendi, Juryu-seong'u aldı: Baekje Restorasyon Hareketi çöktü
- 664 Baekje artıkları Sabi dağ kalesinde ayaklandı; Ungjin valisi bastırdı
- 664 Çinli keşiş Hui-ning Ho-ling'e geldi (664-65); Jnanabhadra yönetiminde Theravada metinleri çevirdi
- 4 Nisan 664 Araplar Kâbil'e ulaştı ve Türk Şâhî hükümdarını haraca bağladı (44/664)
- 665 Karluklar bağımsızlaşır; şefleri «yabgu» unvanını alır
- 665 Hazarlar Büyük Bulgar Devleti'ni yıkar; Hazar ülkesinin sınırları iki katına çıkar
- 665 Hazarlar Büyük Bulgaristan'ı yıktı; Hazar toprağı yaklaşık iki katına çıktı
- 665 Kâbilşâhîler'in yerini Türkşâhîler aldı: Kâbil Türk Şâhî hanedanına geçti
- 13 Mart 666 Ukbe b. Nâfi Fizan'ı (Garamant ülkesini) fethetti
- 13 Mart 666 Zevîle: Ukbe b. Nâfi‘ Fizan’ı fethetti
- 668 Manavarman Pallava ordusuyla Anuradhapura tahtını aldı
- 668 Tang Pyongyang’ı aldı; Koguryo himayeye alındı
- 22 Ekim 668 Pyongyang düştü, Kral Bojang esir edildi; Goguryeo sona erdi
- 22 Ekim 668 Pyongyang: Goguryeo → Tang
- 669 To-lo-mo'nun Tang'a son elçiliği - Tarumanagara kaynaklardan kayboldu
- 669 Taruma'nın Çin'e son elçiliği (666-669); Srivijaya 686'da Cava'ya sefer çıkardı
- 669 Nakatomi Kamatari'ye Fujiwara soyadı verildi; Fujiwara klanı doğdu
- 669 Emevî kuvvetleri ilk İstanbul kuşatmasını gerçekleştirdi
- 14 Kasım 669 Fujiwara (Nakatomi) Kamatari öldü
- 670 Tibetliler Tuyuhun’u Koko Nor yurdundan sürdü
- 670 Tibet-Çin barışı bozuldu; iki yüzyıllık Qinghai-Xinjiang sınır savaşları başladı
- 670 I. Vikramaditya Pallava başkenti Kançipuram'ı alır (yak. 670)
- 670 Kayrevan kuruldu (Ukbe b. Nâfi‘, Emevî)
- 25 Nisan 670 Tibet Kuça Bahuan'ı aldı, Tang Dört Garnizon'u kaldırdı
- 25 Nisan 670 Tibet Bahuan'ı aldı, Dört Garnizon kaldırıldı; Kuça Tibet hâkimiyetine girdi (Jiu Tang 5, ay hassasiyeti)
- 21 Ağustos 670 Silla Ansŭng'u Goguryeo kralı olarak tanıdı: Geumma-jeo (Iksan) Goguryeo halefi Bodeok krallığına geçti
- 671 Yijing Melayu'ya uğradı, ardından Srivijaya'ya gitti
- 671 I-ching Malayu'da iki ay kaldı (671); Malayu sonradan Shih-li-fo-shih olacak
- 671 Sabi (Buyeo): Tang → Silla
- 672 Adityasena'nın Shahpur yazıtı (672)
- 674 Silla Goguryeo isyancılarını (Anseung) kabul etti ve Baekje'nin eski topraklarını işgal etti; Tang savaş açtı
- 674 Ubeydullah b. Ziyâd Buhara'yı fethetti; Bîdûn Hatun haraca bağlandı
- 674 Ecgfrith güney İngiliz koalisyonunu yendi, Lindsey'i ilhak etti
- 674 Ubeydullah b. Ziyâd Ceyhun'u geçip Buhara hâkimini yendi, Beykend'i aldı (Maveraünnehir'e ilk ciddi Arap harekâtı)
- 674 Emevî donanması İstanbul’u karadan ve denizden kuşattı (674-678)
- 6 Şubat 674 Kâşgar ve Gongyue kralları Tang sarayına gelip teslimiyet istedi
- 21 Şubat 675 Tang Hotan'ı Pisha Valiliği yaptı, Fu She Xiong vali oldu
- 676 Tang Kore’den Güney Mançurya’ya çekildi; Silla yükseldi
- 676 Mercia kralı Aethelred Kent'i yağmaladı, Rochester'ı aldı
- 24 Şubat 676 Kaesong: Tang hâkimiyeti sona erdi (yeni sahip yok, boşluk)
- 678 Trent Savaşı: Aethelred Northumbria'yı yendi, Lindsey Mercia'da kaldı
- 679 Devendravarman tüm Kalinga'nın üstünlüğünü ilan etti (Ganga yılı 183-195)
- 679 Tibet ilerleyişi nihayet durduruldu
- 679 Göktürk prensi Ni-shih-fu Ordos'ta isyan etti, yenilip Çin başkentinde idam edildi
- 680 Araplar Üsrûşene’ye ilk seferlerini yaptı; bölge Türk soylu Afşin ailesinin elindeydi
- 680 Balkanlar'da Bulgar devletinin kurulması Avarlara karşı isyanı tetikledi
- 680 Cizzah: Selm b. Ziyâd’ın seferiyle Afşin ailesi Üsrûşene’de yönetici olarak anıldı
- 680 Muâviye'nin ölümünün ardından (Receb 60 / Nisan 680) Dımaşk'ta oğlu I. Yezîd'e biat edildi; yalnız Medine sorun çıkardı.
- 7 Nisan 680 Muâviye öldü; Yezîd Dımaşk'ta halife olarak biat aldı
- 10 Ekim 680 Kerbelâ: Hz. Hüseyin ve beraberindekiler katledildi
- 10 Ekim 680 Hz. Hüseyin ve beraberindekiler Kerbelâ'da Emevî kuvvetlerince öldürüldü (10 Muharrem 61).
- 681 Esperih’in Bulgarları Bizans’ı yenip antlaşmaya zorladı
- 681 Itzamnaaj Bahlam III (Büyük Kalkan Jaguar) tahta çıkıyor; 60 yıl sürecek saltanat
- 681 Bizans, Asparuh'un Slav-Bulgar Devleti'ni tanıdı ve vergi ödemeyi kabul etti
- 681 IV. Konstantinos Slav-Bulgar devletini tanıdı; başkent Pliska
- 681 Aşağı Tuna ve Dobruca (Silistre, Tulça, Hırsova…): Slav-Bulgar Devleti kuruldu, Bizans hâkimiyeti beyanlı boşluğa döndü
- 682 Kutluğ İlteriş Kağan unvanıyla II. Göktürk (Doğu Türk) kağanlığını Ötüken'de kurdu
- 682 Kutluğ İlteriş Ötüken’de II. Göktürk Kağanlığı’nı kurdu
- 682 Ecmîr: cahamana egemenliği başladı
- 23 Nisan 682 Kedukan Bukit yazıtı: Srivicaya kralı Palembang'dan deniz-kara seferine (siddhayatra) çıktı
- 23 Nisan 682 Kedukan Bukit yazıtı: Sriwijaya kralı 23 Nisan 682'de sudan-karadan siddhayatra seferine çıktı; bir ay sonra zaferle Sriwijaya'ya döndü
- 30 Ağustos 682 Cobá Stela 1: 9.12.10.5.12 tarihli olay (Ruler B)
- 683 Kâbil isyan etti; Junzah savaşında Arap ordusu bozguna uğradı
- 683 Gaozong öldü; Zhongzong tahta çıktı, Wuhou naipliği ele aldı
- 27 Ağustos 683 Harre Savaşı: Emevî ordusu Medine'yi ele geçirip yağmaladı
- 27 Ağustos 683 Harre Savaşı: Emevî ordusu Medineliler'i yendi
- 24 Eylül 683 Emevî ordusu Mekke'yi kuşattı; Kâbe mancınıkla taşlandı
- 25 Ekim 683 Silla Bodeok kralı Ansŭng'u başkente çağırıp Sopan yaptı: Bodeok krallığı kaldırıldı, Geumma-jeo (Iksan) Silla idaresine girdi
- 10 Kasım 683 I. Yezîd Huvvârîn'de öldü
- 27 Kasım 683 Mekke kuşatması kalktı; Abdullah b. Zübeyr hilâfetini Hicaz'da ilan etti
- 27 Kasım 683 İbnüzzübeyr Mekke’de hilâfetini ilân etti: Mekke Emevîler’den çıktı
- 684 Anseung'un yeğeni Daemun Geumma-jeo'da isyan etti; Silla bölgeyi Geumma-gun yaptı
- 684 Xu Jingye’nin Yangzhou isyanı bastırıldı
- 684 Talang Tuwo yazıtı: Srivijaya kralının park vakfı ve bodhisattva duası
- 22 Haziran 684 Câbiye toplantısında I. Mervân halife seçildi; Mervânî kolu başladı
- 22 Haziran 684 Câbiye'de biat edilen I. Mervân halife oldu; hilâfet Süfyânî kolundan Mervânî koluna geçti.
- 3 Ağustos 684 Mercirâhit Savaşı: Mervân Kaysîler'i yendi, Suriye'yi Emevî hâkimiyetine soktu
- 14 Aralık 684 I. Mervân Fustat'a girip Mısır'da Emevî hâkimiyetini yeniden kurdu
- 685 Caedwalla Sussex'e acımasız bir akın yaptı
- 685 Caedwalla Wessex tahtını aldı
- 685 Nechtansmere: Piktler Northumbria ordusunu yendi, Kral Ecgfrith öldü
- 685 II. Iustinianos ile Abdülmelik b. Mervân İrmîniye ve Arrân haracını paylaşma anlaşması yaptı
- 685 Mervân'ın ölümüyle oğlu Abdülmelik b. Mervân halife oldu (65/685; ilk Emevî halifelerinden bir hükümdar gibi hareket eden).
- 11 Nisan 685 Mervân öldü; oğlu Abdülmelik Dımaşk'ta halife oldu
- 20 Mayıs 685 Nechtanesmere: Ecgfrith Piktlere yenilip öldü
- 686 Yuknoom Yich'aak K'ahk' Kaanul tahtına resmen çıkıyor
- 28 Şubat 686 Srivicaya yazıtı (28 Şubat 686): Batang Hari ve Bangka halkına itaat ve lanet tehdidi
- 687 Hotan kralı Fu She Xiong Tang sarayına geldi
- 687 K'inich Yo'nal Ahk II, babasının ölümünden sonra tahta çıkıyor
- 688 Pyu kralı Suryavikrama öldü (688); Sri Ksetra Vikrama hanedanı
- 688 Wuhou Ming Tang ("Işık Salonu") yaptırdı
- 688 Ine Wessex kralı oldu; ilk Batı Sakson kanunları
- 689 Malayu Srivijaya tarafından yutuldu (689-692 aralığı)
- 689 Jambi: Malayu Srivijaya tarafından yutuldu (689-692)
- 689 Malayu (Jambi) Sriwijaya'ya katıldı (689-692 arasında, Yijing'in tanıklığı)
- 690 Batı Göktürklerin yerine Sarı Türgiş devleti kuruldu
- 16 Ekim 690 Hanedan/rejim değişimi — Changsha, Fuzhou, Chang'an (Xi'an): Tang Hanedani → Wu Zhou (Wu Zetian)
- 16 Ekim 690 Wu Zetian Zhou'yu ilan etti: Luoyang Wu Zhou'nun başkenti
- 1 Ekim 691 Abdülmelik Irak'ı aldı; Zübeyrî yönetimindeki Mus‘ab b. Zübeyr öldürüldü
- 692 Hotan kralı Fu She Xiong öldü, Wu Zetian oğlu Jing'i kral yaptı
- 692 Haccâc b. Yûsuf Mekke'yi kuşattı
- 692 İlteriş Kağan öldü; kardeşi Kapgan Kağan tahta çıktı (692-716)
- 692 Tang askerleri Turfan bölgesine yerleşti
- 1 Ekim 692 Abdullah b. Zübeyr öldürüldü; Mekke Emevî hâkimiyetine girdi, Zübeyrî hilâfeti sona erdi
- 1 Ekim 692 Haccâc Mekke’yi aldı: şehir yeniden Emevî hâkimiyetine girdi
- 14 Kasım 692 Wang Xiaojie Tibet'i yenip Kuça, Hotan, Kâşgar, Suyab'ı geri aldı
- 14 Kasım 692 Kuça: Anxi Koruyuculuğu Kuça’da yeniden kuruldu
- 694 Haccâc Mekke kuşatmasında tahrip edilen Kâbe'yi tamir ettirdi
- 694 Kaesong: sahipsiz (boşluk) → Silla
- 695 Srivijaya Malakka Boğazı'nın denetimini ele geçiriyor
- 12 Ocak 695 Mühelleb Ezrakî Hâricîleri'ni Kâzerûn yakınında yendi
- 21 Nisan 695 Abdülmelik Dımaşk'ta ilk İslâm dinarını bastırdı
- 5 Ağustos 695 Tikal Kaanul'u yendi - Jasaw Chan K'awiil I zaferi
- 22 Kasım 695 Willibrord Frizyalıların başpiskoposu oldu — Utrecht piskoposluğunun temeli
- 696 Kitanlar Çin valisine isyan edip Hebei’nin bir kısmını bastı
- 696 Kapgan Kağan Kırgızları devlete itaat ettirir
- 10 Nisan 696 Kâhine Hassân b. Nu‘mân’ı yendi
- 697 Geleneğe göre Venedik'in ilk dogu Paolo Lucio Anafesto seçildi
- 697 Venedik ilk dogesini seçti: Paulo Lucio Anafesto
- 30 Mart 697 Haccâc'ın gönderdiği İbn Ebû Bekre başarısız oldu (78/697); Kâbil ve Zabul kralları Arapları bozdu
- 30 Mart 697 Bizanslılar Kartaca’yı yeniden ele geçirdi
- 698 Türkler Hebei’yi istila etti; Wuhou veraseti Tang soyuna bıraktı
- 698 Müslümanlar Kartaca’yı ve Bizans’ın Afrika’daki şehirlerini aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 698 Kartaca: Hassân b. Nu‘mân Kartaca’yı Bizans’tan kesin olarak aldı; Eksarhlık sona erdi
- 20 Mart 698 Kafsa: Hassân b. Nu‘mân şehri kalıcı olarak fethetti
- 699 Taraz: Talas Kara Türgiş merkezlerinden biri oldu
- 700 Dahar tüm Sind'in tek hükümdarı oldu (c.700)
- 700 Uxmal kurulur (≈700; UNESCO İspanyolca özeti) — kaynaklar çelişir
- 700 Yaşovarman Kannauj'da hüküm sürmeye başladı (c.700)
- 700 Cholula'da Olmeca-Xicalanca dönemi başlıyor (beyanlı yaklaşıklık, evre başı)
- 700 Lopburi: lavo egemenliği başladı
- 700 Monte Albán: sahip dönemi sona erer — Zapotek Devleti (Monte Alban)
- 26 Şubat 700 İbnü'l-Eş‘as Haccâc'a ve Abdülmelik'e karşı isyan etti