Merv: Merv Arap ordularının askerî merkezi yapıldı
Merv (Mari) yerleşiminin s: zincirinde sahip Hulefâ-yi Râşidîn Devri iken 0661-07-29 itibarıyla Emevî Hilâfeti oldu (kuyruk2a birleşik önek dilimi). Gerekçe ve kaynak aşağıdadır. ‖ Nîşâbur yerleşiminin s: zincirinde sahip Hulefâ-yi Râşidîn Devri iken 0661-07-29 itibarıyla Emevî Hilâfeti oldu (kuyruk2a birleşik önek dilimi). Gerekçe ve kaynak aşağıdadır. ‖ Serahs yerleşiminin s: zincirinde sahip Hulefâ-yi Râşidîn Devri iken 0661-07-29 itibarıyla Emevî Hilâfeti oldu (kuyruk2a birleşik önek dilimi). Gerekçe ve kaynak aşağıdadır. ‖ Herat yerleşiminin s: zincirinde sahip Hulefâ-yi Râşidîn Devri iken 0661-07-29 itibarıyla Emevî Hilâfeti oldu (kuyruk2a birleşik önek dilimi). Gerekçe ve kaynak aşağıdadır. ‖ Hulefâ-yi Râşidîn’den sonra 661’de Emevîler iktidara geldi; Trablus Emevî döneminde İbâzî Berberîler’in isyanlarına sahne oldu.
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, «Merv» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/merv (22.10.2026'da okundu): «Abbâsî ihtilâli Merv’de patlak verdi. Ebû Müslim-i Horasânî 129’da (747) Araplar’dan çok İranlı köylülerle diğer mevâlîden oluşturduğu ordusunun başında şehre girdiğinde çarpışmayı göze alamayan Emevîler’in son Horasan valisi Nasr b. Seyyâr ailesiyle birlikte kaçmayı tercih etti» | TDV İslâm Ansiklopedisi, «Serahs» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/serahs (22.10.2026'da okundu): «Eyalet merkezi Merv’i Ebû Müslim’e bırakmak zorunda kalan Nasr (9 Cemâziyelevvel 130 / 15 Ocak 748)» | ÇELİŞKİ/BEYAN: Merv’in Ebû Müslim eline geçişi TDV Merv’de 129/747, TDV Serahs’ta 15 Ocak 748 (gün). Abbâsî künyesi f=0749-11-28 olduğundan (künye hayalet olmasın) dilim bitişi 750-01-01 yıl hassasiyetiyle yazıldı (diğer Horasan şehirleriyle aynı)
- gerçek devir 747/748. Künye düzeltme önerisi: abbasi f→747-06 (Abbâsî ihtilâli) ya da bu dilimi “Abbâsî ihtilâli” kimliğine bağlamak. ‖ TDV İslâm Ansiklopedisi, «Nîşâbûr» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/nisabur--iran (22.10.2026'da okundu): «Hz. Ali-Muâviye mücadelesi sırasındaki bir isyanla şehir kontrolden çıktıysa da Muâviye zamanında 42 (662) yılında yine Basra Valisi Abdullah b. Âmir tarafından itaat altına alındı. Emevîler devrinde ve Abbâsî hâkimiyetinin başlarında Merv’in gerisinde kalan Nîşâbur’un» | f: Emevî künyesi f=0661-07-29
- t=0750-01-01 yıl hassasiyeti (Ebû Müslim 747/748’de Merv’i aldı: bkz. Merv dilimi ÇELİŞKİ notu
- abbasi künye f=749-11-28). ‖ TDV İslâm Ansiklopedisi, «Serahs» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/serahs (22.10.2026'da okundu): «Serahs, Emevîler’in son Horasan valisi Nasr b. Seyyâr ile Abbâsî ihtilâlinin önde gelen isimlerinden Ebû Müslim-i Horasânî arasındaki mücadelede de zikredilir. Eyalet merkezi Merv’i Ebû Müslim’e bırakmak zorunda kalan Nasr (9 Cemâziyelevvel 130 / 15 Ocak 748) buradan Serahs’a, ardından Tûs ve Nîşâbur’a çekildi.» | BEYAN: Merv ÇELİŞKİ notuna bk.
- Serahs’ta Nasr 15 Ocak 748’de çekildi
- abbasi künye f=749-11-28 nedeniyle 750-01-01 yıl hassasiyeti. ‖ TDV İslâm Ansiklopedisi, «Herat» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/herat (22.10.2026'da okundu): «Şehir, Horasan bölgesiyle beraber Abdülmelik b. Mervân zamanında Abdullah b. Hâzim’den geri alındı (73/692).»
- «Herat, Abbâsî Devleti’nin kurulmasıyla sonuçlanan karışıklıklar sırasında Arap kabileleri arasında meydana gelen çatışmalara sahne oldu.» | BEYAN: İbn Hâzim (Zübeyrî) dönemi 64-73/684-692 ve İbnü’l-Eş‘as 702 kısa kesintileri ayrı dilim yapılmadı. ‖ TDV İslâm Ansiklopedisi «EMEVÎLER» (https://islamansiklopedisi.org.tr/emeviler) — bu oturumda okundu: «Hulefâ-yi Râşidîn’den sonra 661-750 yılları arasında hüküm süren ilk İslâm hânedanı» | TDV İslâm Ansiklopedisi «TRABLUSGARP» (https://islamansiklopedisi.org.tr/trablusgarp) — bu oturumda okundu: «Ayrıca Emevîler ve Abbâsîler döneminde Hâricîliğin İbâzıyye koluna mensup Berberîler’in isyanlarına ve egemenliğine sahne oldu» | İÇ NOT: Gün 07-29: atlas emevi künyesi f=0661-07-29 (devir günü TDV emeviler yalnız 661 verir) → yıl hassasiyeti
- Hulefâ künye t ile aynı gün kullanıldı