Romanya
Ulusal Kurtuluş Cephesi Konseyi iktidarı devraldı; Çavuşesku sonrası dönem. Resmî ad değişikliğinin hukukî günü bu turda bulunamadı.
Kronoloji
- 25 Aralık 1989 Çavuşesku'lar yargılanıp idam edildi
- 20 Haziran 1990 Mayıs 1990 seçimlerini kazanan Ion Iliescu cumhurbaşkanı olarak göreve başladı.
- 21 Kasım 1991 Kurucu Meclis yeni anayasayı 414 evet, 95 hayır oyuyla kabul etti.
- 8 Aralık 1991 Anayasa referandumda yüzde 77,31 oyla onaylanarak yürürlüğe girdi.
- 29 Mart 2004 Romanya, katılım belgelerini Washington'da teslim ederek NATO üyesi oldu.
- 25 Nisan 2005 Luxembourg'da Romanya ve Bulgaristan'ın Avrupa Birliği Katılım Antlaşması imzalandı.
- 2007 Romanya Avrupa Birliği üyesi oldu.
- 31 Mart 2024 Schengen kuralları Romanya'ya hava ve deniz sınırlarında uygulanmaya başladı.
- 2025 Romanya ve Bulgaristan'ın kara sınırlarında kontroller kalktı; iki ülke Schengen'e tam üye oldu.
İlgili maddeler
- 1204 Romanya'nın Bölüşümü (Partitio Romaniae): Latinler Bizans topraklarını paylaştı
- 5 Şubat 1859 Eflak ve Boğdan'ın Cuza yönetiminde birleşmesi: Romanya'nın doğuşu
- 21 Şubat 1862 Birleşik prensliklerin Romanya adını alması
- 21 Mayıs 1877 Romanya'nın bağımsızlığını ilân etmesi — Eflak-Boğdan tâbiliğinin sonu
- 13 Temmuz 1878 Berlin Antlaşması: Romanya bağımsız, Kuzey Dobruca Romanya'ya; Bulgaristan Prensliği kurulur
- 17 Aralık 1878 Avrupa Komisyonu Romanya–Bulgaristan Dobruca sınırını çizdi
- 1880 Silistre yakınında (Arap Tabya) Romanya–Bulgaristan sınırı Bulgaristan lehine düzeltildi
- 26 Mart 1881 Romanya Krallığı ilan edildi — Prenslik Krallığa dönüştü
- 5 Ekim 1908 Bulgaristan bağımsızlığını ilan etti — Romanya ile sınırı artık bağımsız krallığın sınırı
- 10 Ağustos 1913 Bükreş Antlaşması: Güney Dobruca Romanya'ya geçti
- 17 Ağustos 1916 Romanya ile İtilâf devletleri arasında siyasî ve askerî sözleşme imzalandı
- 27 Ağustos 1916 Romanya Avusturya-Macaristan'a savaş ilan etti
- 7 Aralık 1917 Focşani Mütarekesi — Romanya savaşı durdurdu
- 5 Mart 1918 Buftea Ön Barışı — Romanya ile Merkezî Devletler
- 8 Nisan 1918 Besarabya Romanya ile birleşti: fiilî sınır Dinyester'e taşındı
- 7 Mayıs 1918 Bükreş Antlaşması — Romanya ile Merkezî Devletler barışı
- 1 Kasım 1918 Romanya Hotin'i işgal etti (Hotin ayaklanmasının öncesi)
- 10 Kasım 1918 Romanya yeniden savaşa girdi
- 28 Kasım 1918 Bukovina Romanya Krallığı'na katıldı
- 1 Aralık 1918 Sırp-Hırvat-Sloven Krallığı ile Büyük Romanya'nın kuruluşu — aynı gün, iki devlet
- 27 Ağustos 1919 Romanya Pokutya'yı boşalttı: Polonya ile temas eski Galiçya–Bukovina hattında
- 16 Kasım 1919 Horthy'nin Millî Ordusu Budapeşte'ye girdi — Romanya çekildikten sonra karşı-devrim iktidarı aldı
- 4 Haziran 1920 Banat bölüşüldü, Temeşvar Romanya'ya bırakıldı (Trianon md. 27/3 ve 45)
- 26 Temmuz 1921 Trianon Antlaşması: Macaristan–Romanya sınırı
- 7 Şubat 1923 Büyükelçiler Konferansı Çekoslovakya–Romanya sınırını karara bağladı
- 15 Mart 1923 Büyükelçiler Konferansı Polonya'nın doğu sınırlarını tanıdı: Romanya sınırı
- 9 Şubat 1934 Balkan Antantı imzalandı (Türkiye, Yugoslavya, Yunanistan, Romanya)
- 23 Mart 1939 Romanya-Almanya ekonomik antlaşması imzalandı
- 13 Nisan 1939 İngiltere ve Fransa Romanya'nın bağımsızlığını güvence altına aldı
- 28 Haziran 1940 Romanya Besarabya ve Kuzey Bukovina'yı Sovyetlere bıraktı
- 28 Haziran 1940 SSCB ültimatomu üzerine Romanya Besarabya ve Kuzey Bukovina'yı bıraktı (Akkirman, Çernovitz, Hotin, Bender, İsmail vd.)
- 7 Eylül 1940 Craiova Antlaşması ile Romanya Güney Dobruca'yı (Silistre, Hacıoğlupazarcığı) Bulgaristan'a devretti
- 8 Ekim 1940 Alman birlikleri Romanya'ya girmeye başladı
- 22 Haziran 1941 Romanya SSCB'ye savaş açtı; Besarabya ve Kuzey Bukovina geri alındı
- 1 Temmuz 1941 Romanya Çernovitz'i (Kuzey Bukovina) yeniden işgal etti
- 5 Temmuz 1941 Romen ordusu Çernovitz'e girdi — Kuzey Bukovina yeniden Romanya idaresinde
- 16 Temmuz 1941 Romen 1. Zırhlı Tümeni Kişinev'i ele geçirdi — Besarabya Romanya idaresine döndü
- 7 Aralık 1941 İngiltere Finlandiya, Macaristan ve Romanya'ya savaş ilan etti
- 15 Şubat 1944 Romanya Transnistria valiliğini kaldırdı
- 30 Aralık 1947 Romanya Krali Mihail tahttan feragat etti, Romanya Halk Cumhuriyeti ilan edildi (Temesvar, Varad, Kostence, Suceava)
- 22 Aralık 1989 Çavuşesku rejimi düştü, Ulusal Kurtuluş Cephesi iktidarı aldı; Temeşvar, Varad, Köstence, Suçava ve öteki Romanya şehirleri Romanya Cumhuriyeti'ne geçti
Kaynakça
- TDV 'Romanya'
- Treccani 'Romania' (yalniz yil) — «Nel 1989 l'esplodere della protesta popolare sfociò nel rovesciamento di Ceauşescu (Treccani)»