3. yüzyıl
- 207 Cao Cao Kuzey Çin’in denetimini ele geçirdi
- 212 Sun Quan Shitou'yu surlayıp Moling'i Jianye yaptı: Nanjing Sun Quan'ın merkezi oldu
- 212 Constitutio Antoniniana: İmparatorluktaki tüm özgür sakinlere Roma yurttaşlığı verildi
- 213 Alamanlar Roma saldırısı vesilesiyle ilk kez anılır
- 215 Lü Meng Changsha'yı aldı: Changsha Sun Quan'a geçti
- 216 Caracalla II. Artabanos'un kızını istedi, reddedilince Part savaşı çıktı; Roma ordusu Arbela'ya kadar ilerledi
- 216 Caracalla Edessa'yı işgal edip Osrhoene krallığını kaldırdı
- 216 Güney Hun devleti Çin sınırında çöktü (TDV asya maddesine göre)
- 217 Nisibis Savaşı: Partlar Macrinus'un Roma ordusunu yendi
- 8 Nisan 217 Caracalla Harran yakınında suikastla öldürüldü; yerine Macrinus geçti
- 218 Roma Part'a elli milyon dinar ödeyerek barış yaptı
- 220 Luoyang: Dogu Han Hanedani dönemi sona erer
- 25 Kasım 220 Han imparatorunun feragat fermanı: Fuzhou yöresi Sun Quan'ın Jiangdong rejimine kaldı
- 10 Aralık 220 Cao Pi tahta çıktı, Han sona erdi: Luoyang Wei'ye geçti
- 10 Aralık 220 Cao Pi tahta çıktı, Han sona erdi: Pingyang Wei'ye geçti
- 10 Aralık 220 Cao Pi tahta çıktı, Han sona erdi: Xi'an Wei'ye geçti
- 10 Aralık 220 Cao Pi tahta çıktı, Han sona erdi: Ye Wei'ye geçti
- 221 Çengdu (Chengdu): sahipsiz aralık → Shu Han
- 222 Ardeşîr Elymais'i fethetti (yaklaşık 221); Karakene'nin son hükümdarı Bandû öldürüldü (221-22)
- 28 Nisan 224 Hürmüzgân Savaşı: Erdeşîr Part hükümdarı V. Erdevân'ı yendi
- 28 Nisan 224 Hürmüzgân Savaşı: Erdeşîr Part hükümdarı V. Erdevân'ı yendi — Isfahan Sâsânî çekirdeğine girdi
- 28 Nisan 224 Babil, Dura-Europos, Ekbatana, Hemedan, Ktesiphon, Seleukeia (Dicle üzerinde), Uruk: Part (Arsakid) Imparatorlugu dönemi sona erer
- 225 Satavahana gücü çöktü: Pratishthana (Paithan) Satavahana hanedanından çıktı
- 226 Erdeşîr Medâin'de şâhânşâh olarak taç giydi; Sâsânî İmparatorluğu kuruldu
- 226 Erdeşîr'in Hatra'yı alma girişimi sonuçsuz kaldı
- 226 Atropatene (Azerbaycan) Ardeşîr'e az dirençle boyun eğdi
- 226 Sâsânî I. Ardeşir Kuşan topraklarına saldırdı; batı eyaletleri Sâsânîler'e geçti
- 231 I. Ardeşir Roma Mezopotamya’sına saldırdı; Roma-Sasani savaşları başladı
- 234 Baekje Kralı Koi tahta çıktı; Baekje tam gelişmiş krallık oldu (hükümdarlık 234-286)
- 235 Hatra Roma safında: Roma garnizonu yerleşti, Latince adaklar bu yıldan başlar
- 19 Eylül 238 Sima Yi Xiangping'i alıp Gongsun Yuan'ı öldürdü: Liaoyang Gongsun Liaodong Yönetimi'nden Cao Wei'ye geçti
- 240 Sâsânîler Hatra'yı aldı; şehir sonra terk edildi
- 240 Hatra Sasani’nin eline geçti (240-241)
- 12 Nisan 240 I. Şâpûr babası Erdeşîr'le ortak hükümdar oldu
- 242 Erdeşîr öldü; I. Şâpûr tek başına hükümdar kaldı
- 242 Urfa (Edessa / Orhai / Vodina): Osrhoene (Edessa) Krallığı dönemi sona erer
- 244 Gordianus III Ktesifon yakınlarında öldü; Philippus Arabs Şapur’la ağır bir barış yaptı
- 250 Kuşan kontrolünün sonu: Peşâver 3. yüzyıl ortasından sonra Kuşan başkenti olmaktan çıktı
- 256 I. Şâpûr Roma topraklarına saldırdı; Barbalissus'ta Roma ordusunu yendi
- 256 Şapur I Suriye’yi işgal edip Antiokheia’yı yağmaladı
- 256 Dura-Europos Sasaniler tarafından alındı
- 260 Alamanlar Agri Decumates bölgesini işgal etti
- 260 Edessa Savaşı: I. Şâpûr Roma imparatoru Valerianus'u yenip esir aldı
- 260 Postumus Galya'da ayrılıkçı Galya İmparatorluğu'nu kurdu
- 260 Edessa Savaşı: Şapur I Roma imparatoru Valerianus’u yakalayıp esir aldı
- 260 Alamanlar Germanya-Retya limes'ini aşıp Tuna'ya kadar ilerledi
- 261 Odaenathus Emesa'da Roma karşıtı Quietus'u yenip doğu eyaletlerinde Roma düzenini yeniden kurdu
- 262 Gallienus Odaenathus'a "Doğu eyaletleri hükümdarı" ve "Romalılar komutanı" unvanlarını verdi
- 263 Gallienus Postumus'u yendi ama Postumus devletini sürdürdü
- 263 Çengdu (Chengdu): Shu Han → Cao Wei
- 265 Çengdu (Chengdu): Cao Wei dönemi sona erer
- 266 Odaenathus Sâsânî başşehri Medâin (Ktesifon) üzerine yürüdü
- 8 Şubat 266 Sima Yan Wei'yi sona erdirip Jin'i kurdu: Luoyang Jin'e geçti
- 8 Şubat 266 Sima Yan Wei'yi sona erdirip Jin'i kurdu: Pingyang Jin'e geçti
- 8 Şubat 266 Sima Yan Wei'yi sona erdirip Jin'i kurdu: Xi'an Jin'e geçti
- 8 Şubat 266 Sima Yan Wei'yi sona erdirip Jin'i kurdu: Ye Jin'e geçti
- 8 Şubat 266 Sima Yan Wei'yi sona erdirip Jin'i kurdu: Çengdu Jin'e geçti
- 267 Tedmür Hükümdarı Üzeyne (Odaenathus) suikastla öldürüldü
- 268 Cezîme el-Ebraş Zebbâ'ca öldürüldü; Amr b. Adî ilk Lahmî hükümdarı oldu
- 268 Amr b. Adî ilk Lahmî hükümdarı oldu; başşehir Hîre (MS 268)
- 270 Zeyneb 70.000 kişilik orduyla Mısır'a girip Roma kuvvetlerini yendi
- 270 Palmira (Zenobia) Mısır'ı işgal etti; Roma generali Probus yenildi
- 271 Aurelianus Dacia'yı boşalttı: Tuna'nın kuzeyi bırakıldı
- 272 I. Şâpûr öldü
- 272 İmparator Aurelianus Tedmür'ü ele geçirdi; Kraliça Zeyneb esir alındı
- 272 Aurelianus Zeyneb'i Antakya ve Humus (Emesa) yakınında yendi; Palmira kuşatıldı
- 272 Aurelianus Palmira İmparatorluğu'nu yendi: Zenobia'nın Doğu toprakları Roma'ya döndü
- 273 Palmira'nın ikinci isyanı bastırıldı; şehir Aurelianus'un emriyle tahrip edildi, Tedmür Krallığı sona erdi
- 274 Châlons: Aurelianus Tetricus'u yendi, Galya İmparatorluğu sona erdi
- 274 Aurelianus Galya İmparatorluğu'nu yendi: Roma yeniden birleşti
- 1 Mayıs 280 Sun Hao Jin'e teslim oldu, Wu yıkıldı: Changsha Jin'e geçti
- 1 Mayıs 280 Sun Hao Jin'e teslim oldu, Wu yıkıldı: Fuzhou Jin'e geçti
- 1 Mayıs 280 Sun Hao Jin'e teslim oldu, Wu yıkıldı: Nanking Jin'e geçti
- 283 Romalılar Sâsânî başşehri Medâin'i ele geçirdi
- 285 Jin sarayı Fergana hükümdarına kral unvanı vermek üzere elçi gönderdi
- 286 Carausius Maximianus'un idam emrine karşı isyan edip imparator ilan etti
- 286 Diocletianus Maximianus'u ortak Augustus yaptı: iki imparatorlu yönetim başladı
- 288 İmruülkays b. Amr Lahmî tahtına geçti (288-328)
- 292 Tikal Stela 29: ilk çağdaş tarihli anıt (8.12.14.8.15)
- 292 Tikal: tikal-mutul egemenliğinde ilk kaynaklı kayıt (kuruluş/ilk tanık)
- 293 Constantius Chlorus Boulogne donanma üssünü aldı
- 293 Carausius maliye bakanı Allectus tarafından öldürüldü; Allectus imparator oldu
- 293 Nirsih tahta çıktı; Dicle'nin batısını Romalılar'a bırakmak zorunda kaldı
- 293 Tetrarşi kuruldu: Galerius ve Constantius Chlorus Caesar ilan edildi
- 296 Constantius Britanya'ya çıktı; Allectus Silchester yakınında öldürüldü
- 296 Sâsânî Şahı Narseh Ermenistan'ı işgal etti
- 297 Eumenius'un Roma methiyesinde 'Picti' adı ilk kez anıldı
- 297 Domitius Domitianus Mısır'da imparator ilan edildi; Diocletianus Teb'i ve ardından İskenderiye'yi kuşatarak isyanı bastırdı
- 298 Galerius Narseh'i yendi; Nisibis Antlaşması: Roma Dicle'nin doğusunda toprak kazandı
- 298 Diocletianus Mısır'ın güney sınırını Elefantin/Philae çizgisine çekti; Aşağı Nubya Nobatae'ya bırakıldı
- 298 Nisibis (Nusaybin) Antlaşması: Galerius Narseh’i yendi; Dicle ötesi toprak Roma’ya geçti