KRONOATLASTarih dizini

Merv: Merv Tâhir b. Hüseyin’in idare merkezi oldu

0821-05-06 (kaynak ifadesine göre yıl düzeyi) 📍 Merv · Merv (Mari) · Semerkant · Nîşâbur · Serahs · Herat · Belh · Buhara

Merv (Mari) yerleşiminin s: zincirinde sahip Abbâsî Hilâfeti iken 0821-05-06 itibarıyla Tâhirîler oldu (kuyruk2a birleşik önek dilimi). Gerekçe ve kaynak aşağıdadır. ‖ Semerkant yerleşiminin s: zincirinde sahip Abbâsî Hilâfeti iken 0821-05-06 itibarıyla Tâhirîler oldu (kuyruk2a birleşik önek dilimi). Gerekçe ve kaynak aşağıdadır. ‖ Nîşâbur yerleşiminin s: zincirinde sahip Abbâsî Hilâfeti iken 0821-05-06 itibarıyla Tâhirîler oldu (kuyruk2a birleşik önek dilimi). Gerekçe ve kaynak aşağıdadır. ‖ Serahs yerleşiminin s: zincirinde sahip Abbâsî Hilâfeti iken 0821-05-06 itibarıyla Tâhirîler oldu (kuyruk2a birleşik önek dilimi). Gerekçe ve kaynak aşağıdadır. ‖ Herat yerleşiminin s: zincirinde sahip Abbâsî Hilâfeti iken 0821-05-06 itibarıyla Tâhirîler oldu (kuyruk2a birleşik önek dilimi). Gerekçe ve kaynak aşağıdadır. ‖ Belh yerleşiminin s: zincirinde sahip Abbâsî Hilâfeti iken 0821-05-06 itibarıyla Tâhirîler oldu (kuyruk2a birleşik önek dilimi). Gerekçe ve kaynak aşağıdadır. ‖ Buhara (atlas yerleşimi «Buhara») 0821-05-06 gününde tahiri-horasan egemenliğine geçti: Buhara Horasan Tâhirîlerine bağlı vali idaresine girdi.

🗺 Haritada aç

Kaynakça

  • TDV İslâm Ansiklopedisi, «Merv» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/merv (22.10.2026'da okundu): «Me’mûn’un iç karışıklıkların artması üzerine Bağdat’a dönmesinin ardından Horasan Tâhir b. Hüseyin’e verildi. Merv de Tâhirî hânedanının idare merkezi oldu. Ancak daha sonra merkez Nîşâbur’a nakledildi.» | f=821-05-06 tahiri künye f. t=873-08-01: Tâhirî idaresinin sonu (TDV Saffârîler Nîşâbur 873-08) — Merv’de Tâhirî temsilcilerin IX. yy sonunda emirlik yaptığı TDV Merv’de yazılı (aşağıdaki dilime BEYAN). ‖ TDV İslâm Ansiklopedisi, «Semerkant» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/semerkant (22.10.2026'da okundu): «Halife Me’mûn, bu isyanın bastırılmasında büyük yararlıklar gösteren Sâmânî ailesinden Nûh b. Esed’i 204 (819) yılında Semerkant, diğer üç kardeşini de Mâverâünnehir’deki diğer vilâyetlere vali tayin etti. Horasan’da hüküm süren Tâhirîler’e tâbi olan Nûh b. Esed ve kardeşleri, Ya‘kūb b. Leys’in 259’da (873) Tâhirîler’e son vermesinin ardından Saffârîler’e bağlandı.» | TDV İslâm Ansiklopedisi, «Saffârîler» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/saffariler (22.10.2026'da okundu): «Nîşâbur’u istilâ edip Tâhirîler’in buradaki idaresine son verdi (Şevval 259 / Ağustos 873).» | f=821-05-06 tahiri künye f (819’da Nûh b. Esed Semerkant valisi: Abbâsî atamalı Sâmânî ailesi, Tâhirîlere tâbi). t=873-08-01 ay (Ağustos 873). ‖ TDV İslâm Ansiklopedisi, «Nîşâbûr» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/nisabur--iran (22.10.2026'da okundu): «Nîşâbur’un asıl gelişimi Tâhirîler’den Abdullah b. Tâhir’in (830-844) idare merkezini Merv’den buraya taşımasıyla başladı. Şehir 259 (873) yılında Saffârî Emîri Ya‘kūb b. Leys’in eline geçti.» | TDV İslâm Ansiklopedisi, «Saffârîler» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/saffariler (22.10.2026'da okundu): «Nîşâbur’u istilâ edip Tâhirîler’in buradaki idaresine son verdi (Şevval 259 / Ağustos 873).» | f=821-05-06 tahiri künye f (Tâhir b. Hüseyin Horasan valisi 205/821)
  • t=873-08-01 ay hassasiyeti (Ağustos 873). ‖ BEYANLI YAKLAŞIKLIK: ABİ MERKEZ: Nîşâbur/Merv (Tâhirî Horasan merkezi) — TDV İslâm Ansiklopedisi, «Merv» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/merv (22.10.2026'da okundu): «Horasan Tâhir b. Hüseyin’e verildi. Merv de Tâhirî hânedanının idare merkezi oldu.» | TDV İslâm Ansiklopedisi, «Serahs» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/serahs (22.10.2026'da okundu): «Bazı kaynaklarda IX ve X. yüzyıllarda Serahs’ın büyüklük bakımından Merv’in yarısı kadar olduğu kaydedilmiştir.» | Serahs’a özgü Tâhirî tanıklığı okunmadı. ‖ TDV İslâm Ansiklopedisi, «Herat» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/herat (22.10.2026'da okundu): «Tâhirîler ve Saffârîler’in hâkimiyetinin ardından 297’de (909) Ebû Nâsır Ahmed b. İsmâil’in eliyle Sâmânîler’in hâkimiyetine geçen şehirde» | TDV İslâm Ansiklopedisi, «Saffâr, Ya‘kūb b. Leys» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/saffar-yakub-b-leys (22.10.2026'da okundu): «Daha sonra Sîstan ve Afganistan’ın bir kısmını itaat altına alan Ya‘kūb, Tâhirîler’in yönetimindeki Herat’ı zaptetti, ardından Bûşenc’e hâkim oldu.»
  • «Ya‘kūb da Zerenc’de kendi adına hutbe okutarak bağımsızlığını ilân etti (253/867).» | BEYANLI YAKLAŞIKLIK: Herat’ın Ya‘kūb’a geçiş yılı TDV’de yok
  • “Bûşenc’ten önce” ve 253/867 bağımsızlık ilanı öncesi → 867-01-11 (253 H = 867-01-11→868-01-01, ∩ 867 ilk günü
  • Herat’ın alışı en geç bu tarihte). tahiri-horasan künye f=0821-05-06. ‖ TDV İslâm Ansiklopedisi, «Belh» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/belh (22.10.2026'da okundu): «Sonraları Abbâsîler’den bağımsız olarak Horasan’da hüküm süren Tâhirîler’in eline geçen şehir bu dönemde Bânîcûrî emîrlerinin idaresinde kaldı.»
  • «Ancak 870’te (veya 871) Ya‘kūb b. Leys tarafından şehirden çıkarıldı.» | BEYAN: Belh fiilen Tâhirîlere bağlı Bânîcûrî emîrlerinin idaresindeydi (Dâvûd b. Abbas, 847)
  • egemenlik Tâhirî’de alındı. t=870: TDV “870’te (veya 871)”, ilk yıl alındı. ‖ TDV İslâm Ansiklopedisi, «Buhara» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/buhara (bu oturumda okundu): «260 (874) yılına kadar Buhara Sâmânîler’e bağlı değildi. Doğrudan Horasan’daki Tâhirîler’e bağlı bir valinin idaresindeydi.» | BEYAN: başlangıç Tâhirî künyesi f (kaynak: atlas künyesi, TDV Tâhirîler md. okunmadı)
  • bitiş Tâhirî künyesi t (0873-01-01).