Yâkub Bey (Kaşgar)
Muhammed Yâkub Beg, 1820 veya 1826-27'de Taşkent yakınlarında Pişkent'te doğdu; Hokand Hanlığı ordusunda yükseldi, 1853'te Akmescid'in 26 gün süren Rus kuşatmasına direndi. Âlim Kul tarafından 1000 kişilik kuvvetle Kâşgar'a gönderildi (Ocak 1865); Büzürg Han Töre'yi devre dışı bırakıp Yenihisar, Yârkend ve Hoten'i aldı (1866), Aksu, Kuça ve Karaşehir'i de katarak 1867'de Atalık Gazi Ba-Devlet unvanıyla Kâşgar hanı oldu (TDV: Kâşgar hanı 1867-1877). 1870'te Çinlileri ve Dunganları Urumçi'den uzaklaştırdı, Rusların işgal ettiği Kulca hariç bütün Doğu Türkistan'a hâkim oldu. 1872'de Sultan Abdülaziz'e elçi gönderip himaye istedi, hutbeyi onun adına okuttu, Osmanlı bayrağını çekti ve Osmanlı'dan 'Emîr' unvanı aldı; Rusya ile 8 Haziran 1872, İngiliz Hindistan'ıyla 2 Şubat 1874 antlaşması yaptı. 1877 baharında Zuo Zongtang komutasındaki Çin ordusu ilerleyince savunmaya geçti (Çinliler Turfan'ı 16 Mayıs 1877'de aldı) ve 29 Mayıs 1877'de vefat etti; zehirlendiği rivayet edilir. Çin orduları 16 Aralık 1877'de Kâşgar'ı, 16 Mart 1878'de Doğu Türkistan'ın tamamını aldı (TDV Yâkub Beg).
- Görev
- yabanci-hukumdar
Kaynakça
- TDV: yakub-beg (`yakub-bey` slug'ı aynı adlı BAŞKA kişidir)