Wanyan Aguda
Wanyan Aguda (tapınak adıyla Jin Taizu; Britannica'ya göre 1069 – 1123), kuzey ve doğu Mançurya'da yaşayan göçebe Curcen (Jurchen) boylarının lideri ve Jin hanedanının (1115-1234) kurucusudur. Curcenler, Kuzey Çin'in bir kısmını işgal edip Liao (907-1125) hanedan adını almış olan Moğolca konuşan Kitanların vassallarıydı; babası bu bağımlılıktan rahatsız olup bir isyan hazırlarken 1100'de öldü. 1112'de son Liao imparatoru Curcen yurdunu ziyaret edip boy reislerinin önünde dans etmesini emrettiğinde Aguda bunu reddetti, Liao'ya bağlılığı bıraktı ve 1115'te kendini imparator ilan etti. Liao'nun elindeki Çin topraklarını geri almak isteyen Kuzey Song hanedanı onunla ittifak yaptı; bu birlikle Aguda birkaç yıl içinde bütün Liao imparatorluğunu ele geçirdi. Ölümünden sonra Curcen orduları güneye ilerlemeyi sürdürüp Song başşehri Kaifeng'i aldı ve hanedanı Yangzi'nin güneyine çekilmeye zorladı (Güney Song, 1127-1279). Çince Wanyan Min adını almıştı; ölümünden sonra 'Büyük Ata' anlamında Taizu tapınak adı verildi.
- Görev
- yabanci-hukumdar
Kaynakça
- Britannica: biography/Taizu-Juchen-leader (TDV'de bulunamadı: karahitaylar, gurhan, mogollar)