Şivâcî
Şivâcî (Shivaji; doğ. Nisan 1627 ya da 19 Şubat 1630, Shivner, Pune – ö. 3 Nisan 1680, Raigad), Babürlülere karşı durup XVII. yüzyıl Hindistan'ında Maratha krallığını kuran hükümdardır. Ata toprakları Dekken'de, Bîcâpûr'un Âdilşâhî sultanlarının ülkesindeydi; 1655 dolaylarında topladığı adamlarla Bîcâpûr'un zayıf karakollarını almaya başladı. TDV'ye göre 1659'da Efdal (Afzal) Han kumandasındaki bir Âdilşâhî ordusunu tuzağa düşürüp yendi ve bundan sonra Maratalar sık sık Bîcâpûr'a saldırdı. Britannica'ya göre Evrengzîb'in güney valisinin karargâhına gece baskını yaptı, zengin liman şehri Surat'ı yağmaladı; Mirza Raja Jai Singh'in büyük ordusu karşısında barış isteyip oğluyla birlikte Agra'daki saraya gitmeyi kabul etti, burada ev hapsine alındı, ama 17 Ağustos 1666'da tatlı sepetlerinin içinde kaçtı. Kısa sürede kaybettiği toprakları geri alıp genişletti, orduyu yeniden düzenledi ve ticaret ile savunma için deniz gücü kurdu. 1674 yazında Raigad'da bağımsız hükümdar olarak tahta çıktı; Britannica bu taç giymeyi Maratha İmparatorluğu'nun resmî başlangıcı sayar. Sekiz bakanlı bir kabineyle altı yıl hüküm sürdü; hizmetinde pek çok Müslüman vardı. Nisan 1680'de başşehri Raigad'da hastalanarak öldü.
- Görev
- yabanci-hukumdar
Kaynakça
- Britannica: biography/Shivaji
- TDV: adilsahiler (müstakil TDV maddesi yok)