Pîrî Reis
Asıl adı Pîrî Muhyiddin b. Hacı Mehmed olan Pîrî Reis, 1470 civarında doğdu. Amcası Kemal Reis'in yanında Akdeniz'de korsanlık faaliyetlerinde bulundu, ardından II. Bayezid döneminde devlet hizmetine girdi. 1513'te Avrupa keşiflerini de içeren ilk dünya haritasını, 1528'de ise Kuzey Atlantik ile Kuzey ve Orta Amerika kıyılarını gösteren ikinci dünya haritasını hazırladı. Akdeniz ve Ege kıyılarını ayrıntılarıyla anlatan, sonraki baskılarda 223 haritaya ulaşan portolan atlası Kitâb-ı Bahriyye'nin müellifi olarak Osmanlı coğrafya ve harita tarihinin en önemli isimlerinden biri kabul edilir. 1547'de Hint Okyanusu kaptanlığına getirilen Pîrî Reis, Portekizliler'den Aden'i geri aldı. Ancak Basra Beylerbeyi Kubad Paşa'nın yaydığı iddialara göre, başarısızlıkla sonuçlanan bir Hürmüz seferi sırasında yağma yaptığı ve rüşvet karşılığında kuşatmayı kaldırdığı öne sürüldü; TDV İslâm Ansiklopedisi bu suçlamaların rivayet edilir, kesinliği tartışmalıdır olduğunu, nitekim kısa süre sonra bir Portekiz donanmasının Hürmüz önlerine geldiği haberinin bu ithamların yersiz olabileceğini gösterdiğini belirtir. Bu ithamlar yüzünden muhtemelen 960 (1553) yılı sonlarında Kahire'deki Mısır Divanı'nda idam edildiği kaydedilir — TDV metni bu ölümü de "muhtemelen" ifadesiyle, yani kesin olmayan bir olay olarak sunar.
- Görev
- alim
Kaynakça
- TDV: piri-reis