KRONOATLASTarih dizini

Osman dan Fodio

1754–1817

Osman b. Fûdî (Osman dan Fodio), Batı Afrika'da Sokoto Halifeliği'ni kuran Fulani âlimi ve cihad önderidir; 29 Safer 1168'de (15 Aralık 1754) Hevsâ'nın kuzeyinde, Galmi yakınındaki Maratta köyünde doğdu. Genç yaşta ailesiyle Degal'e taşındı; 1780'den itibaren Zamfara'da beş yıl vaaz ve tebliğ faaliyeti yürüttü, sonra Degal'de öğrenci yetiştirdi. 1789'da Gobir sultanından halka İslâm'ı anlatma izni aldı; ancak 1797-98'de sultan Nafata bu izinleri kaldırdı ve müslümanlara sarık ve tesettürü yasakladı. 1803'te Yunfa hükümdar olunca Degal'den Gudu'ya hicret etti, halife unvanıyla biat aldı ve Gobir'e karşı cihad ilân etti. 21 Haziran 1804'te Tabkin Kvatto'da kral ordusunu ağır bir yenilgiye uğrattı; 1806'da Zaria alındı, 1808'de Gobir'in başşehri Alkalawa düştü ve merkez Sifava'ya taşındı. 1812'de Sokoto Halifeliği'nin kuruluşunu ilân etti; batı eyaletlerini kardeşi Abdullah'a, doğu eyaletlerini oğlu Muhammed Bello'ya bırakıp siyasetten çekildi. 3 Cemâziyelâhir 1232'de (20 Nisan 1817) Sokoto'da öldü.

Görev
yabanci-hukumdar

🗺 Haritada aç

Kaynakça

  • TDV: osman-b-fudi