Muhammed Bello
Muhammed Bello, Sokoto Halifeliği'nin kurucusu Osman b. Fûdî'nin oğlu ve halefidir; 1195'te (1781) doğdu. Babası, amcaları ve yerel âlimlerden okuyarak ülkenin sayılı âlimleri arasına girdi. 1803'te babasıyla Degal'den Gudu'ya hicret etti ve Gobir'e karşı cihadın önemli kumandanlarından oldu; Kebbi topraklarına seferler yaptı, Daura, Katsina ve Kano liderlerinin itaatini sağladı. 1808'de Gobir'in başşehri Alkalawa'nın kuşatmasında başkumandan olarak şehri aldı ve "Gobir fâtihi" diye anıldı. 1812'de halifeliğin doğu eyaletlerinin yönetimini üstlendi. 1817'de babası ölünce halife seçildi ve yirmi yıl hüküm sürdü. Elliden fazla sefere çıktı, sınırlara hisarlar ve ribâtlar, ülkeye cami ve medreseler yaptırdı. 1824 ve 1826-1827'de İngiliz seyyah Hugh Clapperton'ı ağırladı ve İngiltere kralına ticareti geliştirmeyi öneren bir mektup yazdı; Ticâniyye şeyhi el-Hâc Ömer'i de Sokoto'da misafir etti. Yaklaşık 162 eser yazdığı tespit edilmiştir. 25 Receb 1253'te (25 Ekim 1837) öldü ve Vurno'ya gömüldü.
- Görev
- yabanci-hukumdar
Kaynakça
- TDV: muhammed-bello