I. Mengli Giray
I. Mengli Giray, Kırım Hanlığı'nın kurucusu Hacı Giray'ın oğludur. TDV'ye göre Hacı Giray'ın oğulları arasında 'Giray' lakabını yalnız o almış, sonraki bütün Kırım hanları onun soyundan gelip bu lakabı taşımıştır. Kefe Cenevizlileri tarafından hapse atılmıştı; Osmanlılar 1475'te Kefe'yi alınca hapisten çıkarıldı ve onlar tarafından Kırım tahtına oturtuldu. Çok geçmeden Osmanlılarla bir ittifak antlaşması imzalayıp onlara sadakatle bağlı kalacağını bildirdi; 1476 yazında Şirin beyi Eminek Mirza kumandasındaki bir Kırım birliği padişahın isteğiyle Boğdan'a karşı Osmanlılarla birlikte savaştı. Altın Orda hanı Seyyid Ahmed Han'ın Kırım'ı istilâsıyla yenilip kaçtı ve yerine Nur Devlet geçti; Eminek'in başvurusu üzerine Osmanlı pâyitahtında bulunan Mengli Giray'ın yeniden hanlığa getirilmesi Osmanlı nüfuzunu ve himayesini arttırdı. Onun zamanında hanların sarayı Kırkyer'den bugün Bahçesaray olarak bilinen vadiye taşındı. 1514'te öldü; ölümünden sonra bağımsızlık taraftarları oğlu Mehmed Giray'ı başa geçirdi.
- Görev
- yabanci-hukumdar
Kaynakça
- TDV: giray (müstakil madde yok)