Baron de Tott
François Baron de Tott, 17 Ağustos 1733'te Fransa'nın Chamigny kasabasında doğdu. 1755'te İstanbul'daki Fransız elçisi Vergennes'in kâtibi olarak Osmanlı başkentine geldi; 1767'de Kırım'a Fransız konsolosu olarak atandı ve 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında bu bölgede görev yaptı. 1770'te Rus donanmasının tehdidine karşı Çanakkale Boğazı'nın istihkâmlarını güçlendirmekle görevlendirildi. III. Mustafa döneminde, 1771-1776 yılları arasında Osmanlı topçu ocağının ıslahına girişti ve 10 Ocak 1774'te "Sürat Topçuları Ocağı" adıyla yeni bir hızlı-ateşli topçu birliği kurdu. Aynı ıslahat çabalarının devamı olarak deniz mühendisliği eğitimi veren bir okulun (Mühendishâne-i Bahrî-i Hümâyun, 29 Nisan 1775'te açıldı) kuruluş sürecinde de rol oynadı; TDV maddesine göre bu okula alınan ilk öğrenciler genellikle temel matematik bilgisine sahip eski gemi kaptanları ile üst düzey görevlilerin çocuklarından seçildi. Osmanlı hizmetinden ayrıldıktan sonra 1778-1784 yılları arasında kaleme aldığı anılarını "Mémoires du Baron de Tott sur les turcs et les tartares" başlığıyla 1784'te Amsterdam'da yayımladı; bu eser dönemin Avrupa'sında Türkler hakkında en çok okunan iki kitaptan biri oldu ve Türkçeye 1975'te çevrildi. TDV maddesine göre Tott bu anılarında, gördüğü kurumsal çözülmeden ve Türk-İslâm karşıtı önyargılardan beslenen sert bir dille Osmanlı kurumlarını eleştirmiştir. Baron de Tott, 24 Eylül 1793'te Macaristan'da öldü.
- Görev
- yabanci-komutan
Kaynakça
- TDV: baron-de-tott-francois
- [TDV: fransa]