KRONOATLASTarih dizini

Ahmed Cevdet Paşa

1823–1895

Asıl adı Ahmed olan Cevdet Paşa, 26-27 Mart 1823'te Bulgaristan'ın Lofça kasabasında doğdu; babası Hacı İsmâil Ağa, annesi Ayşe Sümbül Hanım'dır. 1839'da İstanbul'a gönderildikten sonra dönemin tanınmış âlimlerinin derslerine katıldı ve burada şair Süleyman Fehîm Efendi'den "Cevdet" mahlasını aldı. 1844'te kadılıkla başladığı devlet hizmetinde hızla yükseldi; 1855-1865 yılları arasında vak'anüvislik yaptı, çeşitli kazaskerlik ve nazırlık görevlerinde bulundu. Cevdet Paşa'yı asıl tanınır kılan eser, Hanefî fıkhı temelinde hazırlanan ve modern bir kanun kitabı oluşturulması fikrini kendisinin ortaya attığı Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye'dir; bu çalışmayı hazırlayan cemiyetin reisliğini üstlendi. 1851'de üyeliğine seçildiği Encümen-i Dâniş için ilk eser olarak Kavâid-i Osmâniyye'yi kaleme aldı. On iki ciltlik Tarih-i Cevdet ise 1774-1826 yılları arasındaki Osmanlı tarihini, Avrupa tarihine de geniş yer vererek ele alan ilk kapsamlı çalışma olarak kabul edilir; İbn Haldûn'un Mukaddime'sinden etkilenen Cevdet Paşa, olaylar arasındaki sebep-sonuç ilişkilerini ortaya koyan analitik bir tarihçilik anlayışı geliştirdi. Belâgat-ı Osmâniyye, Kısas-ı Enbiyâ ve Tezâkir-i Cevdet gibi eserleri de bu üretken kariyerinin diğer ürünleridir. 1895'te vefat etti.

Görev
alim

🗺 Haritada aç

Kaynakça

  • TDV: cevdet-pasa