Ağa Muhammed Han Kaçar
Ağa Muhammed Şah, İran'da Kaçar Devleti'nin kurucusudur; 15 Şâban 1154'te (26 Ekim 1741) Kaçar reisi Muhammed Hasan Han'ın oğlu olarak doğdu. 1748'de Avşar hükümdarı Âdil Şah tarafından yedi-sekiz yaşında hadım ettirildi. Babası 1759'da Esterâbâd'da yenilip öldürülünce Zend hükümdarı Kerim Han'ın yanına, Şîraz'a rehin götürüldü. 1779'da Kerim Han ölünce Şîraz'dan kaçtı; Mâzenderan, Gîlân, Kazvin ve Zencan'ı ele geçirdi, 1784'te Tahran'ı merkez yaptı. 11 Cemâziyelevvel 1200'de (12 Mart 1786) Tahran'da şahlık tahtına oturdu. Haziran 1791'de Lutf Ali Han'ı yenerek Zend Devleti'ni yıktı; Lutf Ali Han 1794'te yakalanıp öldürüldü. Ardından Azerbaycan, Karabağ, Gürcistan ve Şirvan üzerine başarılı bir sefer yaptı, Gürcü kralını yendi; sonra Horasan'a yürüdü ve Meşhed'de Nâdir Şah'ın torunu Şâhruh'u oğulları ve yakınlarıyla birlikte Mâzenderan'a gönderdi. 1796'da Kuzey Azerbaycan'a giren Ruslar II. Katerina'nın ölümüyle çekildi. 21 Zilhicce 1211'de (17 Haziran 1797) Şuşa'yı aldıktan sonra hizmetindeki üç kişi tarafından öldürüldü. Kurduğu devlet kendisinden sonra 128 yıl sürdü.
- Görev
- yabanci-hukumdar
Kaynakça
- TDV: aga-muhammed-sah