Zende (Azande) Sultanlıkları
Avungara hânedanının Ubangi-Uele havzasında kurduğu Azande sultanlıkları (Bangassu · Rafai · Zemio). TDV'de ayrı madde yok; standart akademik kaynağa göre yazıldı.
Kronoloji
- 1750 Avungara sultanlıkları teşekkül etti
- 1870 Gbudwe Azande krallığının başına geçer (1870-1905); kardeşleriyle iç savaşa girişir.
- 12 Mayıs 1894 12 Mayis 1894 Anglo-Kongo Antlasmasi, Bahrulgazal havzasini (Zande sultanliklarinin bulundugu bolge) somurge gucleri arasinda paylastirma surecini baslatti; Zande sultanliklari Ingiliz Sudani, Belcika Kongosu ve Fransiz Ekvatoral Afrikasi arasinda bolundu.
- 1905 Gbudwe, İngiliz idaresine direndiği sırada Binbaşı Boulnois komutasındaki İngiliz devriyesince öldürülür (Şubat 1905).
- 1912 Fransız-Belçika paylaşımıyla sona erdi
Kaynakça
- UNESCO General History of Africa, cilt V (Africa from the Sixteenth to the Eighteenth Century, ed. B.A. Ogot, UNESCO/Heinemann 1992), ch.3 'Population movements and emergence of new socio-political forms in Africa' (J. Vansina): 'after 1750 a new people, the Zande, were born'
- UNESCO General History of Africa, cilt VI (Africa in the Nineteenth Century until the 1880s, ed. J.F.A. Ajayi, 1989), ch.12 'The Congo Basin and Angola' (J.L. Vellut), yak. s.296: Avungara 'only began to unify the area at the end of the eighteenth century'.