Doğu Türkistan (Yâkub Bey Kâşgar Emirliği)
Hokand kökenli Yâkub Bey'in Doğu Türkistan'da kurduğu, Osmanlı Sultanı Abdülaziz'in "Emir" unvanı ve yardım gönderdiği kısa ömürlü bağımsız devlet; Yâkub Bey'in ölümünün ardından Çin (Qing) yeniden fethetti. (kaynak: TDV, madde: yakub-beg)
Kronoloji
- 1865 Yâkub Bey, Hokand'dan gelen kuvvetlerle Kaşgar'a hâkim oldu
- 1867 Nominal hükümdar Bûzürg Han Töre'yi bertaraf edip "Atalık Gazi" unvanıyla bağımsızlığını ilan etti
- 16 Haziran 1873 Sultan Abdülaziz'e elçi gönderip "Emir" unvanını ve askerî yardım aldı, hutbe onun adına okundu
- 29 Mayıs 1877 Yâkub Bey öldü (muhtemelen suikast)
- 16 Mart 1878 Çin orduları Doğu Türkistan'ı tamamen yeniden fethetti
İlgili maddeler
- 2 Ocak 1710 Cungarlar Doğu Türkistan ve Taşkent'i alarak Kazakların üzerine döndü
- 1759 Doğu Türkistan (Altışehir) fethi tamamlandı
- 1826 Doğu Türkistan'a askerî destek gönderilmesi
- 1831 Çin (Qing) ile antlaşma — Doğu Türkistan'dan çekiliş
- 1 Haziran 1864 Kuça'da Müslüman ayaklanması — Doğu Türkistan'da Qing yönetimi çökmeye başladı
- 1865 Yâkub Bey Hokand'dan Kaşgar'a girdi — Doğu Türkistan'da yeni iktidarın başlangıcı
- 18 Aralık 1877 Qing orduları Kaşgar'ı geri aldı — Doğu Türkistan yeniden Qing'in oldu
- 16 Mart 1878 Zuo Zongtang Doğu Türkistan'ı yeniden fethetti
- 18 Kasım 1884 Çin Doğu Türkistan (Sinkiang) vilâyetini kurdu
- 12 Kasım 1933 Kaşgar'da Doğu Türkistan İslâm Cumhuriyeti ilan edildi: Kaşgar Çin Cumhuriyeti'nden ayrıldı
- 21 Mart 1934 Doğu Türkistan İslâm Cumhuriyeti Kaşgar'dan çekildi: Kaşgar Çin Cumhuriyeti yönetimine döndü
- 20 Ekim 1949 Doğu Türkistan Cumhuriyeti yıkıldı: Gulca Çin Halk Cumhuriyeti idaresine geçti