Tuyuhun (Tuguhun) Hanlığı
Murong Xianbei kolunun Kokonor (Qinghai) çevresinde kurduğu devlet; Tubo tarafından 663'te yıkıldı. Başlangıç kaynaklarda 284 ile 313 arasında değişir (313 = Qinghai'ye yerleşme); onyıl belirsizliği var.
Kronoloji
- 313 Murong Tuyuhun'un Xianbei grupları 307-313 arasında Sarı Irmak'ı aşıp Qinghai Gölü çevresine yerleşti; devlet bu yerleşimden doğdu (başlangıç 284-313 arasında tartışmalı).
- 317 Kurucu Murong Tuyuhun Linxia'da (Gansu) öldü.
- 634 Tang İmparatoru Taizong Tuyuhun topraklarını işgal edip onları yendi.
- 663 Tubo (Tibet) saldırısıyla çöken Tuyuhun'da Nuohebo, eşi Prenses Honghua ve binlerce hanesiyle Liangzhou'ya (Tang) sığındı; Qinghai bölgesi Tibet'e geçti (kesin yıkış 663/670/672 arasında anılır).
İlgili maddeler
- 553 Yuwen Tai Guzang'a yürüdü; Tuyuhun Kualü haraç sundu
- 10 Eylül 576 Zhou veliahdı Yuwen Yun Tuyuhun seferine çıkıp Fusi şehrine ulaştı
- 28 Ocak 578 Tuyuhun'un Zhao Kralı Tuolou-tun Zhou'ya teslim oldu
- 603 Tardu Tuyuhun'a sığındı; Çin destekli Ch'i-min Doğu Göktürk tahtına geçti
- 28 Aralık 634 Tang Li Jing, Hou Junji, Li Daozong ve Li Daliang’ı Tuyuhun üzerine başkomutan atadı
- 7 Temmuz 635 Li Jing Tuyuhun’u Xihai kıyısında bozdu; Hükümdar Murong Fuyun’u ele geçirdi (Jiu Tang 3)
- 670 Tibetliler Tuyuhun’u Koko Nor yurdundan sürdü
Kaynakça
- Novosibirsk Üniv. Vestnik makalesi (https://vestnik.nsu.ru/historyphilology/files/a678f05c8f68d93c2545b79e797f5596.pdf: 313-663)
- Qinghai Silk Road sergi metni (colorsandstones.eu)