Sosyal Devrimci Transhazar (Transkaspiya) Geçici Hükûmeti
Bolşeviklerle savaşan, İngiliz birliğince desteklenen SR hükûmeti; İngilizler Nisan 1919 (Britannica) veya Temmuz 1919 (Iranica) çekildi. Not: t yalnız yıl (1920).
Kronoloji
- 12 Temmuz 1918 Kızıl Arvat'ta demiryolcular Taşkent Çeka başkanı Frolov'u ve muhafızlarını vurdu; Transhazar'da Bolşevik yönetime karşı ayaklanma başladı (Aşkabat'ta darbe).
- 14 Temmuz 1918 Aşkabat'ta Funtikov (SR) başkanlığında Aşkabat Komitesi (Transkaspi hükûmeti) kuruldu; Krasnovodsk ve Merv'de ayaklanmalar izledi.
- 19 Ağustos 1918 Malleson Misyonu ile Aşkabat Komitesi arasında protokol paraflandı (İngiliz askerî-mali desteği).
- 1 Kasım 1918 Transhazar kuvvetleri Merv'i işgal etti.
- 1919 Aşkabat Komitesi istifa etti; fiilen diktatörlük niteliğinde Kamu Güvenliği Komitesi kuruldu, Funtikov tutuklandı.
- 14 Nisan 1919 Son İngiliz birlikleri Transhazar'dan ayrıldı (Malleson Misyonu sona erdi).
- 15 Temmuz 1919 Hükûmet ve ordu Aşkabat'ı boşalttı; Bolşevikler Merv'i (Mayıs 1919) aldıktan sonra Transhazar yönetimi Krasnovodsk'a çekildi.
- 1920 Krasnovodsk Bolşevik kuvvetlerce işgal edildi; Transhazar'ın yeniden fethi tamamlandı.
Kaynakça
- Britannica 'Social Revolutionary Transcaspian Provincial Government'
- Encyclopaedia Iranica 'Ashkhabad'
- M. Sargent, British Military Involvement in Transcaspia (1918-1919), ARAG Caucasus Series 04/02, 2004, s. 9-10, 33 (okundu, 15 Kasım 2026)