Transkafkasya (Komiserlik → Seym → Demokratik Federatif Cumhuriyet)
Rusya Geçici Hükûmeti'nin düşmesinden sonra Gürcü, Ermeni ve Azerî siyasî güçlerinin Kafkasötesi'nde kurduğu ortak idare; Komiserlik (1917-11) → Seym (1918-02) → Demokratik Federatif Cumhuriyet (1918-04-22) safhalarından geçti ve 1918-05-26/28'de üç millî cumhuriyete ayrıldı. ⚠️ Bağımsızlığı YALNIZ TDFR safhası ilan etti; 1917-11-07 → 1918-04-22 arası fiilî bir özerk idaredir, ilan edilmiş bir devlet değil — künye bunu kapsıyor ve bu bir SADELEŞTİRMEDİR. Bkz. [[gurcistan-demokratik-cumhuriyeti]] · [[ermenistan-demokratik-cumhuriyeti]] · [[azerbaycan-demokratik-cumhuriyeti]].
Kronoloji
- 7 Kasım 1917 Kafkasötesi Komiserliği kuruldu — Geçici Hükûmet düştükten sonra bölgesel ortak idare
- 14 Mart 1918 Güney Kafkasya heyetleri Trabzon barış konferansında Osmanlı heyetiyle görüşmeye başladı; Brest-Litovsk'u tanımayı reddettiler.
- 14 Nisan 1918 Osmanlı ordusu Batum'u işgal etti; Kafkasötesi hükûmeti Trabzon heyetini çekti.
- 22 Nisan 1918 Kafkasötesi Demokratik Federatif Cumhuriyeti bağımsızlığını ilan etti
- 25 Nisan 1918 Osmanlı kuvvetleri Kars'ı aldı.
- 28 Nisan 1918 Osmanlı Devleti Kafkasötesi Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını tanıdı ve Batum'da barış görüşmesine razı oldu.
- 11 Mayıs 1918 Akaki Çhenkeli başkanlığında Batum Konferansı Halil Bey başkanlığındaki Osmanlı heyetiyle açıldı (4 Haziran'a kadar sürdü).
- 26 Mayıs 1918 Gürcistan ayrıldı — federasyon dağıldı; 28 Mayıs'ta Ermenistan ve Azerbaycan da ayrıldı
İlgili maddeler
- 28 Kasım 1917 Transkafkasya Komiserliği kuruldu: Özel Transkafkasya Komitesi'nin yerini aldı, Ani, Mestia ve Zugdidi çevresi Transkafkasya yönetimine geçti
- 22 Nisan 1918 Transkafkasya Federal Cumhuriyeti bağımsızlığını ilan etti — merkez Tiflis
- 26 Mayıs 1918 Gürcistan bağımsızlığını ilân etti — Transkafkasya Seymi dağıldı
Kaynakça
- bulunamadı — TDV'de madde YOK (yedi slug varyantı sınandı, yedisi de 302). Dayanak: Brisku & Blauvelt (ed.), The Transcaucasian Democratic Federative Republic of 1918, Routledge 2021 — üç safhanın ARDIŞIK ve birbirinden türeyen anayasal biçimler olduğu, ayrı devletler olmadığı.