Tolunoğulları
Ahmed b. Tolun'un Mısır'da kurduğu, İslâm döneminde Mısır'ın ilk müstakil hânedanı; Suriye'ye yayıldı, Abbâsî ordusu Fustat'a girince yıkıldı. (kaynak: TDV, madde: tolunogullari)
Kronoloji
- 15 Eylül 868 Ahmed b. Tolun vali vekili olarak Mısır'a girdi; Tolunoğulları'nın temelleri atıldı
- 870 Yeni kurulan Katâi semtindeki saraya idare merkezi taşındı (256/870).
- 10 Temmuz 872 Kayınpederi Yârcûh et-Türkî'nin ölümünden sonra bütün Mısır Ahmed b. Tolun'un eline geçti (Ramazan 258 / Temmuz 872; ayın ilk günü).
- 884 Ahmed b. Tolun öldü, yerine oğlu Humâreveyh geçti (270/884).
- 1 Aralık 886 Abbâsîlerle yapılan antlaşmayla Mısır hükümranlığı tanındı; Suriye, Filistin ve el-Cezîre otuz yıllığına Tolunoğulları'na verildi (Receb 273 / Aralık 886; ayın ilk günü).
- 14 Haziran 893 Halife Mu'tazıd'ın fermanıyla Fırat'tan Berka'ya kadar topraklar Humâreveyh'e verildi
- 896 Humâreveyh Dımaşk'ta hizmetçileri tarafından uyurken öldürüldü; oğlu Ceyş tahta çıktı, saltanatı altı ay sürdü (282-283/896).
- 903 Karmatîler Hama, Humus, Maarretünnu'mân ve Ba'lebek'i ele geçirdi; gönderilen Tolunî birlikleri yenildi (290/903).
- 13 Aralık 904 Hârûn b. Humâreveyh Abbâse'de öldürüldü; yönetim amcası Şeybân'a kaldı (Safer 292 / Aralık 904; ayın ilk günü).
- 11 Ocak 905 Şeybân b. Ahmed teslim oldu, Abbâsî ordusu Fustat'a girdi; Tolunoğulları yıkıldı (Ocak 905)
İlgili maddeler
- 15 Eylül 868 Ahmed b. Tolun Mısır'a gitti: Tolunoğulları'nın temeli atıldı
- 15 Eylül 868 Ahmed b. Tolun Mısır'a girdi: Mısır Abbâsî valiliğinden Tolunoğulları hâkimiyetine geçti — Asyut ve öteki Mısır şehirleri
- 878 Ahmed b. Tolun Suriye'ye yürüdü: Fırat'ın batısındaki vilâyetler Tolunoğulları'na geçti
- 1 Aralık 886 Abbâsîlerle yapılan antlaşmayla Mısır hükümranlığı tanındı; Suriye, Filistin ve el-Cezîre otuz yıllığına Tolunoğulları'na verildi (Receb 273 / Aralık 886; ayın ilk günü).
- 2 Aralık 886 Abbâsîler Tolunoğulları'nın Mısır hâkimiyetini tanıdı: Suriye, Sugūr, Cezîre otuz yıl Humâreveyh'e verildi
- 11 Ocak 905 Tolunoğulları sona erdi: Abbâsî ordusu Fustat'a girdi, Mısır yeniden Abbâsî hâkimiyetine geçti
- 11 Ocak 905 Abbâsî ordusu Fustat'a girdi: Tolunoğulları sona erdi, Mısır yeniden Abbâsî yönetiminde — Asyut ve öteki Mısır şehirleri
Kaynakça
- TDV: tolunogullari (TOLUNOĞULLARI)