Töton Şövalyeleri Devleti (Prusya)
Mazovya dükünün çağrısıyla Kulm toprağına yerleşen Töton Tarikatı'nın Prusyalıları fethederek kurduğu tarikat devleti; 1237'den Livonya kolunu da kapsadı, 1525'te laikleşerek Polonya'ya tâbi Prusya Dükalığı'na dönüştü.
Kronoloji
- 1331 Płowce Muharebesi: Polonya-Tarikat İkinci Savaşı'nın başlıca muharebesi.
- 1346 Estonya Dükalığı'nın egemenliği 19.000 Köln markı karşılığında Danimarka'dan Tarikat'a geçti.
- 1411 Birinci Thorn Barışı: Tarikat büyük toprak kaybetmedi ancak ağır tazminat ödedi.
- 1454 Prusya Konfederasyonu'nun talebiyle IV. Kazimierz Batı Prusya'yı Polonya'ya kattığını ilan etti; On Üç Yıl Savaşları (1454-1466) başladı.
- 1519 Polonya-Tarikat Savaşı başladı (1519-1521); büyük üstat Albrecht'in 1525'te dünyevileşmesine zemin hazırladı.
- 1230 Töton Tarikatı'nın ilk birlikleri Kulm toprağına yerleşti
- 1237 Kılıç Kardeşler Tarikatı Töton Tarikatı'nın Livonya kolu yapıldı; başı Livonya Landmeister'ı oldu (yıl kesin, gün kaynaklarda yok).
- 5 Nisan 1242 Peipus Gölü savaşında Töton/Livonya şövalyeleri Novgorod ordusuna yenildi.
- 1283 Prusyalı, Yotving ve batı Litvan toprakları fethedildi, Neman aşağı yatağına ulaşıldı
- 1308 Tarikat Danzig'i (Gdańsk) ele geçirdi; 1309 Soldin Antlaşması ile Pomerelya üzerindeki hâkimiyeti tamamlandı.
- 14 Eylül 1309 Büyük Üstat Siegfried von Feuchtwangen tarikat merkezini Venedik'ten Marienburg'a (Malbork) taşıdı.
- 8 Temmuz 1343 Kalisz Barışı: Polonya Pomerelya üzerindeki hak iddiasından vazgeçti, karşılığında Kuyavya ve Dobrzyń'i geri aldı.
- 15 Temmuz 1410 Grunwald (Tannenberg) Savaşı: Polonya-Litvanya ordusu Büyük Üstat Ulrich von Jungingen'i yendi ve üstat öldü; tarikatın itibarı ve mâli gücü sarsıldı.
- 19 Ekim 1466 İkinci Torun Barışı: tarikat Pomerelya ve Batı Prusya'yı Polonya'ya bıraktı; doğu Prusya Polonya tâbiiyetine girdi.
- 8 Nisan 1525 Krakov Barışı: son büyük magistr Albrecht tarikat devletini laik Prusya Dükalığı'na çevirdi
Kaynakça
- f: Visuotinė lietuvių enciklopedija — 'Vokiečių ordinas' — https://www.vle.lt/straipsnis/vokieciu-ordinas/
- t: Deutsche Biographie (NDB) — 'Albrecht (Herzog in Preußen)' — https://www.deutsche-biographie.de/sfz56560.html