Toucouleur Devleti (Umarî / Segu Tukulor)
El-Hac Ömer Tal'in cihadıyla kurulan, Senegal'den Nijer'e uzanan devlet; Masina Halifeliği'ni 1862'de ortadan kaldırdı ve Cenne ile Tinbuktu'yu devraldı. Fransız ilerleyişiyle sona erdi. Kilometre taşları kaynaklı: Dinguiray 1848 · Kaarta 11 Kasım 1854 · Segu 1861 · Hamdallahi 1862 · El-Hac Ömer'in ölümü 14 Şubat 1864. 🔴 `t:` İÇİN İKİ TDV MADDESİ ÇELİŞİYOR ve çelişki GİZLENMEMİŞTİR — `kaynak:` alanına bak.
Kronoloji
- 1852 El-Hâc Ömer Tal, Eylül 1852'de fiilî cihadı başlatma konusunda mânevî işaret aldığını söyleyerek harekete geçti ve Umarî devletinin temelini attı
- 11 Kasım 1854 Kaarta ele geçirilerek İslâm devleti hâline getirildi
- 1857 Medine'deki Fransız kalesine 25.000 kişilik kuvvetle saldırdı, kuşatma Fransızlarca püskürtüldü
- 10 Mart 1861 Segu ele geçirildi ve Bambara krallığı ortadan kaldırıldı
- 1862 Hamdullahi alınarak Masina Halifeliği'nin toprakları devlete katıldı
- 14 Şubat 1864 El-Hâc Ömer Tal Degembere'de bir mağara yangınında öldü ve yerine oğlu Ahmed el-Kebîr el-Medenî geçti
- 1893 Fransız fethiyle Umarî devleti sona erdi
Kaynakça
- TDV `el-hac-omer`: başlangıç AY HASSASİYETİNDE — 'Eylül 1852'de fiilî cihadı başlatma konusunda mânevî işaret aldığını söyleyerek harekete geçti'
- ve devletin '1893-1894 yıllarında' Fransızlarca işgal edildiği. 🔴 ÇELİŞKİ: TDV `mali` maddesi Fransız fetihlerini 'Bamako (1883), Segu ve Sikasso (1898)' diye veriyor — Toucouleur'un başkenti Segu olduğu için beş yıllık bir fark doğuyor. SEÇİM VE GEREKÇESİ: `t:1893-01-01` alındı, çünkü `el-hac-omer` maddesi DOĞRUDAN bu devleti anlatıyor, `mali` maddesi ise bölgenin fetih zincirini sayarken ondan GEÇERKEN bahsediyor — konusu o olan kaynak, ondan bahseden kaynağı yener. ⚠️ ÖLÇÜLMEDİ: `mali` maddesindeki 1898'in aynı cümlede andığı Sikasso'nun Toucouleur başkenti OLMADIĞI, dolayısıyla o tarihin başka bir siyasî gövdeye ait olabileceği bir İHTİMALDİR, ölçüm değildir. Çelişki kapanmadı, KAYDEDİLDİ.