Suriye Cumhuriyeti (bağımsız, BAC öncesi)
Fransız askerlerinin çekilmesiyle (17 Nisan 1946 Tahliye Günü; bir ABD belgesi 15 Nisan der) tam bağımsız Suriye; 22 Şubat 1958'de Mısır'la Birleşik Arap Cumhuriyeti'ne katılarak sona erdi. Not: ABD 8 Eylül 1944'te Suriye'yi bağımsız devlet olarak tanımıştı; mandanın fiilî sonu 1946.
Kronoloji
- 17 Nisan 1946 Son Fransız askerleri Suriye'den çekildi; 17 Nisan 'Tahliye Günü' bağımsızlık günü olarak kutlandı ve Şükrî el-Kuvvetlî hükümeti tam egemen Suriye'yi yönetti.
- 15 Mayıs 1948 Suriye, İsrail'in kuruluşunun ardından Arap devletleriyle 1948 Arap-İsrail Savaşı'na girdi ve yenildi; yenilgi sivil hükümetin itibarını zedeledi.
- 30 Mart 1949 Genelkurmay Başkanı Hüsnî Zaîm askerî darbeyle Kuvvetlî hükümetini devirdi; Suriye'nin ilk askerî darbesi.
- 14 Ağustos 1949 Albay Sâmî Hinnâvî öncülüğündeki subaylar Hüsnî Zaîm ve Başbakan Muhsin Berâzî'yi devirip idam etti; yönetim Haşim el-Atasî başkanlığındaki sivil kabineye bırakıldı.
- 19 Aralık 1949 Albay Edîb Çiçeklî (Shishakli), Irak'la birleşme tartışması üzerine Hinnâvî'yi devirdi; 1954'e dek Suriye siyasetine egemen oldu (Aralık 1949; gün: ikincil kaynak).
- 25 Şubat 1954 Çiçeklî askerî ayaklanmayla devrilip sürgüne gitti; parlamento ve 1950 anayasası yeniden yürürlüğe girdi.
- 18 Ağustos 1955 Şükrî el-Kuvvetlî serbest seçimlerle yeniden cumhurbaşkanı oldu (Ulusal Parti).
- 1 Şubat 1958 Mısır ve Suriye birleşmeyi ilân etti; ay sonuna doğru halk oylamalarıyla onaylanan Birleşik Arap Cumhuriyeti'nde Nasır başkan oldu.
- 22 Şubat 1958 Suriye ile Mısır Birleşik Arap Cumhuriyeti'ni kurdu; bağımsız Suriye Cumhuriyeti hukuken sona erdi (ABD 25 Şubat'ta tanıdı, Şam Büyükelçiliği başkonsolosluğa indirildi).
İlgili maddeler
- 17 Nisan 1946 Fransiz birlikleri Suriye'den cekildi; Suriye Cumhuriyeti tam bagimsizliga kavustu (Halep, Sam, Hama, Humus)
Kaynakça
- TDV İslâm Ans. 'Suriye' https://islamansiklopedisi.org.tr/suriye (1946 bahar, Şubat 1958 BAC)
- Office of the Historian https://history.state.gov/countries/syria (8.9.1944, 22.2.1958)
- https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1946v07/d609 (Nisan 1946 tahliye)