Anadolu (Türkiye) Selçuklu Devleti
Malazgirt sonrası Anadolu'yu Türkleştiren ilk büyük devlet; Moğol baskısıyla beyliklere parçalandı, Osmanlı'nın da doğduğu siyasi zemini bıraktı. (kaynak: TDV, madde: selcuklular)
Kronoloji
- 26 Ağustos 1071 Malazgirt zaferi Anadolu'nun kapısını açtı
- 1075 I. Süleyman Şah tarafından kuruldu, İznik başkent oldu
- 19 Haziran 1097 I. Haçlı Seferi: İznik Bizans'a teslim edildi, başkent Konya'ya taşındı
- 17 Eylül 1176 II. Kılıçarslan, Myriokephalon'da Bizans'ı yendi
- 1243 Kösedağ'da Moğollara yenildi, İlhanlı tâbiliği başladı
- 1308 Son Selçuklu sultanının ölümüyle devlet fiilen sona erdi, toprakları beyliklere kaldı
İlgili maddeler
- MÖ 9319 Hallan Çemi: sahip dönemi sona erer — Epipaleolitik–Çanak Öncesi Neolitik toplulukları (Kuzey Levant, Fırat, Güneydoğu Anadolu)
- MÖ 1899 Aşşurlu tüccarlar Kaneş (Kültepe) karumunu kurdu; Eski Asur ticaret ağı Anadolu'ya uzandı
- MÖ 1835 Kaneş (Kültepe) karumunun II. tabakası yıkıldı; Anadolu şehir devletleri arasında Anitta ayağa kalktı
- MÖ 1317 II. Mursili Arzava'yı (Batı Anadolu) yenip böldü
- MÖ 609 Alyattes Lidya tahtına çıktı; Kimmerleri Anadolu'dan sürdü ve krallığı genişletti
- MÖ 545 Kyros Lidya'yı yendi; Anadolu Pers İmparatorluğu'na katıldı
- MÖ 386 Kral Barışı (Antalkidas): Anadolu Rum kentleri ve Kıbrıs Pers'e bırakıldı
- MÖ 333 Batı Anadolu kıyısı İskender'e geçti: Efes, Miletos ve Halikarnassos
- MÖ 277 I. Nikomedes Galatları Anadolu'ya geçirdi
- 1 Ekim 645 Habîb b. Mesleme Doğu Anadolu/Ermenistan’a sevk edildi; Erzurum emanla alındı
- 10 Temmuz 830 Me'mûn Bizans topraklarına girdi: Anadolu seferleri başladı
- 838 Mu'tasım Anadolu'ya girip Ammûriye'yi (Amorion) kuşatarak zaptetti
- 26 Ağustos 1071 Malazgirt zaferi Anadolu'nun kapısını açtı
- 1078 Süleyman Şah İznik'i alıp Anadolu Selçuklu Devleti'nin merkezi yaptı
- 1078 Süleyman Şah İznik ve civarını fethedip İznik başşehir olmak üzere Anadolu Selçuklu Devleti'ni kurdu
- 1082 Anadolu Selçuklu kurucusu I. Süleyman Şah Tarsus'u fethetti
- 20 Haziran 1085 Ukaylî Şerefüddevle Müslim, Anadolu Selçuklu Süleyman Şah'a karşı savaşta öldü
- 4 Haziran 1086 Süleyman b. Kutalmış Aynüseylem'de yenilip öldü; Antakya Anadolu Selçuklularından çıktı
- 1092 I. Kılıcarslan İznik'e dönerek Anadolu Selçuklu tahtını yeniden kurdu
- 1093 I. Kılıcarslan İznik'i teslim alıp Anadolu Selçuklu tahtına çıktı
- 19 Haziran 1097 İznik Haçlılara teslim oldu; Selçuklu merkezi Konya'ya çekildi, Bizans batı Anadolu'yu geri almaya başladı
- 1104 Berkyaruk ile Muhammed Tapar barışı: Hârizm–Horasan Sencer'e, Irak–Fars–Hûzistan Berkyaruk'a, Arrân–Azerbaycan–Doğu/Güneydoğu Anadolu–Cezîre–Suriye Tapar'a bırakıldı
- 14 Haziran 1107 I. Kılıcarslan Habur çayında boğuldu; Güneydoğu Anadolu beyleri onu terk etmişti
- 1110 Büyük Selçuklu Sultanı Muhammed Tapar'ın gönderdiği Melikşah (Şâhinşah) Konya'da Anadolu Selçuklu tahtına oturdu
- 1116 Niğde Anadolu (Türkiye) Selçuklu Devleti hâkimiyetinde — kaynaktaki tarihli tanıklık
- 1163 II. Kılıcarslan ve Doğu Anadolu beyleri Dânişmendli Sivas'ı zaptetti
- 1178 Dânişmendli ilhakı tamamlandı: Merzifon çevresi II. Kılıcarslan’ın Anadolu yönetiminde
- 19 Haziran 1178 Dânişmendli topraklarının Selçuklu topraklarına katılmasıyla Anadolu Selçuklu Devleti büyük bir devlet hâline geldi
- 25 Haziran 1202 Saltuklu hâkimiyeti sona erince Bayburt Anadolu Selçuklu Devleti'ne geçti
- 1 Mart 1205 I. Gıyâseddin Keyhusrev Konya'ya gidip ikinci kez Anadolu Selçuklu tahtına oturdu
- 1209 Halep'in Zâhir Gāzî'si, Musul, Erbil ve Anadolu Selçuklu Âdil'e karşı ittifak kurdu
- 1209 el-Âdil'in Sincar kuşatması üzerine Zâhir Gāzî Musul ve Anadolu Selçuklularıyla ittifak kurdu; halifenin araya girmesiyle uzlaşma sağlandı (606/1209).
- 1210 Kökböri Anadolu Selçuklu Sultanı İzzeddin Keykâvus'a tâbi oldu
- 1230 Celâleddin Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubad'a Yassıçimen'de yenildi
- 1234 Harput kolu Anadolu Selçuklular'ın eline geçti
- 1 Ağustos 1234 Anadolu Selçukluları Harput Kalesi'ni fethetti, Harput kolu sona erdi
- 1240 Âmid Anadolu Selçuklu topraklarına katıldı
- 1249 Anadolu Selçuklularında üç kardeşin müşterek saltanatı başladı
- 1255 İznik ile Anadolu Selçuklu ittifakı Alaşehir'de yenilendi
- 15 Nisan 1277 Elbistan Savaşı — Baybars Anadolu'da İlhanlı ordusunu yendi
- 20 Mart 1284 II. Mesud Anadolu'ya dönüp önce Kayseri'de, ardından Konya'da Selçuklu sultanı olarak tahta çıktı
- 1297 Baltu isyanı — Anadolu valiliği meselesi
- 1 Eylül 1303 Katalan Kumpanyası Bizans hizmetine girdi — Anadolu seferinin başlangıcı
- 1 Haziran 1305 Katalan birliklerinin Anadolu seferi
- 1308 Anadolu Selçuklu Devleti'nin fiilen sona ermesi — İlhanlı'nın doğrudan idaresi
- 1 Haziran 1329 Pelekanon bozgunu — Anadolu'yu kurtarma girişimi çöktü
- 1333 Hasan-ı Büzürg affedilip Anadolu valiliğine tayin edildi
- 1335 Eretna Beyliği'nin kuruluşu — İlhanlı sonrası Orta Anadolu
- 1363 Ceneviz gemileri Osmanlı asker ve halkını Anadolu'dan Rumeli'ye geçirmeye başladı
- 1390 Batı Anadolu beyliklerinin ilhakı: Saruhan, Aydın, Menteşe
- 29 Ağustos 1393 Timur Bağdat'ı zaptetti — Celâyirliler Anadolu'ya kaçtı
- 1400 Timur'un Anadolu seferi karşısında direniş
- 20 Ağustos 1402 Emîr Süleyman Anadolu'yu terk edip Gelibolu'ya geçti, Rumeli'ye yerleşti
- 15 Eylül 1402 Timur Anadolu beyliklerini yeniden kurdu — Türk birliği dağıldı
- 1 Aralık 1402 İzmir'in fethi — Anadolu'daki son Haçlı kalesi düştü
- 15 Aralık 1402 Timur'un İzmir Kalesi'ni alması — Anadolu köprübaşının kaybı
- 20 Aralık 1402 Îsâ Çelebi Bursa'yı ele geçirdi — Anadolu payı doğdu
- 15 Mart 1403 Timur'un Anadolu'dan çekilmesi
- 1 Mart 1404 Emîr Süleyman Anadolu'ya geçti: Bursa onun eline geçti
- 6 Mayıs 1410 Çelebi Mehmed Bursa ve Ankara'yı yeniden aldı — Anadolu payı Süleyman Çelebi'den çıktı
- 17 Şubat 1411 Süleyman Çelebi'nin ölümü: Musa Çelebi Edirne'yi alır, Anadolu'da Mehmed Çelebi Bursa'ya hâkim olur
- 1419 Orta Anadolu'nun geri alınışı: Kayseri ve Kırşehir
- 1 Haziran 1425 Batı Anadolu beyliklerinin yeniden ilhakı: Menteşe ve Aydın
- 1518 Erzurum Osmanlı idaresine katıldı — Doğu Anadolu'da Safevî nüfuzu kırıldı
- 15 Haziran 1833 Mısır ordusunun Anadolu'dan çekilişi Gülek'ten tamamlandı
- 1865 Kitlesel göç sona erdi — Nogaylar Anadolu'ya iskân edildi
- 11 Mayıs 1919 İtalyanların Güneybatı Anadolu kıyılarına çıkışı — Marmaris, Bodrum, Kuşadası
- 20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması — Fransa'nın Anadolu'daki savaşı sona erdirmesi