Sâdî Hanedanı (Fas)
Sûs bölgesinde cihad emirliğiyle başlayıp (1511) Vattâsîleri yenerek Fas'a hâkim olan (1549), Ahmed el-Mansûr döneminde Tondibi zaferiyle Songhay'ı yıkan şerif hanedanı; iç taht kavgalarıyla 1659'da sona erdi, yerini Alevî (Filalî) hanedanı aldı (bkz. [[fas]] — aynı ülke kimliğinin devamı). HANEDAN ÖMRÜ kimliğidir; `fas` künyesi 1549'dan 1923'e ÜLKE SÜREKLİLİĞİ olarak aynı toprağı kapsıyor, bu ikisi ÇELİŞMEZ — `fas` şemsiye kimlik, `sadi` onun ilk 110 yılının hanedan katmanıdır. ⚠️ `fas`ın kendi kronolojisi Alevî geçişini "1666" diye veriyor, TDV `sadiler` maddesi "1069/1659" diyor — bu 7 yıllık fark ayrıca not düşülüyor, `fas`a dokunulmadı.
Kronoloji
- 1511 Muhammed, elli kadar kabile reisinden Sûs bölgesinin cihad emîri olarak biat aldı (916)
- 1549 Fas şehrine girip Vattâsî hâkimiyetine son verdi (956)
- 13 Nisan 1591 Ahmed el-Mansûr'un ordusu Tondibi zaferiyle Songhay İmparatorluğu'nu yıktı
- 1659 İç çekişmeler sonucu son Sâdî sultanı öldürüldü, hanedan sona erdi (1069)
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, «sadiler — f: TDV başlık «Fas’ta hüküm süren bir İslâm hânedanı (1511-1659)», gövde «Sûs bölgesinin cihad emîri olarak biat aldı (916/1511)»»
- «1541’de Agādîr’i ele geçirdi» — YIL. Eski f 1549 = Fas şehrine giriş, hanedanın doğumu değil (§3.5 sınıf ②: aynı polity sürüyor → künye genişletildi)
- KUNYE-DORT 19 Eyl 2026