Portekiz Krallığı
Terra Portucalensis kontluğundan (Henri ve Teresa, 1097) doğan, I. Alfons döneminde Zamora Antlaşması'yla (1143) krallık olarak tanınan ve Lizbon'u 1147'de alarak merkez yapan İber krallığı; III. Alfons döneminde (1245-1279) bugünkü sınırlarına ulaştı, 1581-1640 arası İspanya ile şahsî birlik içinde kaldı. Hint Okyanusu'nda Osmanlı'nın 16. yüzyıl rakibi: Kızıldeniz, Basra Körfezi ve Umman kıyılarında donanmalar çarpıştı. (1945 ufkundan sonra da sürdü — t: pencere ucu.)
Kronoloji
- 1507 Hürmüz ve Umman kıyılarını aldı
- 4 Ağustos 1538 Hadım Süleyman Paşa'nın Diu kuşatması — Osmanlı-Portekiz savaşlarının zirvesi
- 1552 Pîrî Reis'in Hürmüz seferi
- 26 Ocak 1650 Umman, Maskat'ı geri aldı
- 1097 VI. Alfonso Terra Portucalensis'i Henri ve Teresa'ya irsî kontluk olarak verdi
- 1128 Afonso Henriques kontluğun yönetimini annesi Teresa'dan aldı
- 4 Nisan 1949 Portekiz, NATO'nun kurucu üyeleri arasında Washington Antlaşması'nı imzaladı.
- 19 Aralık 1961 Hindistan Goa, Daman ve Diu'yu ilhak etti.
- 25 Nisan 1974 Karanfil Devrimi: MFA subaylarının darbesi Estado Novo rejimini yıktı.
- 11 Kasım 1975 Angola'nın bağımsızlığıyla Afrika sömürgelerinin kaybı tamamlanmaya yakın; Portekiz yönetimi çekildi.
- 2 Nisan 1976 Kurucu Meclis yeni demokratik anayasayı kabul etti.
- 1986 Portekiz Avrupa Ekonomik Topluluğu'na katıldı.
- 20 Aralık 1999 Makao Çin Halk Cumhuriyeti'ne devredildi.
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, «Portekiz» (https://islamansiklopedisi.org.tr/portekiz): «Portekiz’in müstakil bir devlet haline gelişi 1095’ten itibaren başladı», 1143 Zamora, «Üşbûne ... 1147’de zaptedilince yeni krallığın merkezi oldu», «Müslümanlar III. Alfons devrinde (1245-1279) güneye doğru geri çekilmeye zorlandı», «1640 yılına kadar devam edecek şahsî bir birlik»
- Gran Enciclopèdia Catalana, «Alfons I de Portugal» (1139 sonrası kral unvanı, 1143 Zamora).
- IBER-KRON-1028