Portekiz Mozambiği (Portekiz Doğu Afrikası)
Portekiz'in 1505'te Sofala ve Kilve'de kale kurmasıyla başlayan, 1507'den sonra Mozambik adasını merkez alan sömürge; sınırları 1891 İngiliz-Portekiz antlaşmasıyla çizildi, iç bölgelerin sömürgeleştirilmesi ancak 1924'te tamamlandı. 25 Haziran 1975'te bağımsızlık ilan edildi.
Kronoloji
- 1505 Portekiz donanması Sofala ve Kilve'de kaleler kurdu (gün bilinmiyor)
- 1752 Mozambik, Portekiz Hindistan Devleti'nden ayrılıp Lizbon'a bağlı kendi genel kaptanlığına (Mozambik, Sofala ve Sena Nehirleri) kavuştu.
- 11 Ocak 1890 İngiltere 'Pembe Harita' iddialarına karşı ültimatom verdi; Portekiz kuvvetleri 12 Mart 1890'a dek Katunga ve Chiromo'dan çekildi.
- 11 Haziran 1891 İngiliz-Portekiz antlaşmasıyla Mozambik'in sınırları çizildi
- 28 Aralık 1895 Mouzinho de Albuquerque Gungunhana'yı Chaimite'de yakaladı; Gaza devleti çöktü ve güney Mozambik Portekiz denetimine girdi.
- 11 Haziran 1951 Portekiz parlamentosu sömürgelere eyalet statüsü verdi; Mozambik 'Denizaşırı Eyalet' oldu.
- 25 Haziran 1975 Mozambik'in bağımsızlığı ilan edildi
Kaynakça
- TDV `mozambik` (200, gövde okundu): «Portekiz Kralı I. Manuel bölgeye bir donanma gönderdi (1505)»
- Almeida'nın «Süfâle ve Kilve'de … kaleler» kurdurması
- «topraklarının önemli bir kısmının sömürgeleştirilmesi ancak 1924'te tamamlandı»
- «25 Haziran 1975 tarihinde … Mozambik'in bağımsızlığı ilân edildi». Sınır: IBS 112/118/133 — «Anglo-Portuguese treaty of June 11, 1891».