Portekiz Ginesi
1879'da Yeşil Burun Adaları kolonisinden ayrılıp doğrudan Lizbon'a bağlanan sömürge; sınırları 1886'da Fransa ile antlaşmayla çizildi. PAIGC 24 Eylül 1973'te Gine Bissau'nun kuruluşunu ilan etti, Portekiz 10 Eylül 1974'te tanıdı.
Kronoloji
- 1879 Yeşil Burun'dan ayrılıp doğrudan Lizbon'a bağlı ayrı sömürge oldu (yıl)
- 1886 Fransa ile sınır antlaşması (yıl)
- 1915 João Teixeira Pinto'nun 1913-1915 pasifikasyon seferleriyle anakara Gine'nin tamamı fiilen Portekiz denetimine girdi.
- 19 Eylül 1956 Amílcar Cabral ve arkadaşları Bissau'da PAIGC'yi kurdu.
- 3 Ağustos 1959 Pidjiguiti rıhtım grevinde PIDE ateş açtı, en az 25 işçi öldü; PAIGC mücadeleyi kırsala ve gerilla yöntemine kaydırdı.
- 23 Ocak 1963 PAIGC Ocak 1963'te silâhlı bağımsızlık mücadelesini başlattı.
- 20 Ocak 1973 PAIGC lideri Amílcar Cabral Konakri'de Inocêncio Kani tarafından öldürüldü.
- 24 Eylül 1973 PAIGC Gine Bissau'nun bağımsızlığını ilan etti
- 25 Nisan 1974 Portekiz'de Nisan 1974 darbesi (Karanfil Devrimi) sömürge savaşını bitirip bağımsızlık müzakerelerinin yolunu açtı.
Kaynakça
- TDV `gine-bissau` (200, gövde okundu): «1879'da Portekiz Ginesi adı verilen bugünkü Gine Bissau, Portekiz'in Yeşil Burun (Cape Verde) Adaları Kolonisi'nden ayrılıp merkezi Bissau olan bir vilâyet haline getirilerek doğrudan Lizbon yönetimine bağlandı»
- «1886'da da Fransızlar'la ülkenin sınırlarını belirleyen bir antlaşma imzalandı»
- «Partido Africano da Independência da Guiné-Bissau e Cabo Verde 24 Eylül 1973 günü Gine Bissau adıyla yeni devletin kurulduğunu açıkladı»
- «ülkedeki Portekiz yönetimine son veren antlaşmayı imzalayarak Gine Bissau'nun bağımsızlığını tanıdı (10 Eylül 1974)». Worldmark (encyclopedia.com): «In 1879, Portugal changed Guinea-Bissau's status from a possession to a separate colony».