Pasifik Adaları Vesayet Toprakları (TTPI; ABD)
18 Temmuz 1947'de BM stratejik vesayet; GK 956 ile 10 Kasım 1994'te sona erdi.
Kronoloji
- 18 Temmuz 1947 Güvenlik Konseyi'nin 2 Nisan'daki onayının ardından ABD Kongre ortak kararını Truman imzaladı; vesayet anlaşması yürürlüğe girdi ve eski Japon manda adaları ABD idaresine geçti (Donanma Bakanlığı geçici idare).
- 1 Temmuz 1951 10265 sayılı Başkanlık Kararı uyarınca vesayet topraklarının idaresi Donanma Bakanlığı'ndan İçişleri Bakanlığı'na geçti (karar 29 Haziran'da imzalandı).
- 1 Mart 1954 Bikini'de patlatılan Castle Bravo hidrojen bombası beklenenin çok üstünde verimle Rongelap ve Utirik'i radyoaktif serpintiyle kapladı; Rongelap halkı 24 saat sonra tahliye edildi.
- 1 Temmuz 1962 7 Mayıs 1962 tarihli 11021 sayılı Başkanlık Kararı, bütün vesayet topraklarının sivil idaresini İçişleri Bakanlığı'nda topladı (karar 1 Temmuz 1962'de yürürlüğe girdi).
- 1965 Başkan Johnson'ın 1964'te onayladığı Mikronezya Kongresi, altı bölgeden seçilen temsilcilerle ilk toplantısını Saipan'da yaptı (gün kaynaklarda verilmiyor).
- 17 Haziran 1975 Kuzey Mariana Adaları halkı plebisitte yüzde 78,8 oyla ABD ile Commonwealth birliğini öngören Antlaşma'yı (Covenant) onayladı.
- 24 Mart 1976 ABD Kongresi 94-241 sayılı ortak kararla Kuzey Mariana Covenant'ını onayladı; Başkan Ford imzaladı.
- 9 Ocak 1978 Kuzey Mariana Adaları Anayasası yürürlüğe girdi ve ilk seçilmiş vali göreve başladı; Covenant'ın çoğu hükmü bu tarihte işlemeye başladı.
- 21 Ekim 1986 Vesayet anlaşması Marshall Adaları Cumhuriyeti için sona erdi.
- 3 Kasım 1986 Başkan Reagan'ın 5564 sayılı bildirisiyle Mikronezya Federe Devletleri'nde (Chuuk, Yap, Kosrae, Pohnpei) ve Kuzey Mariana Adaları'nda ABD idaresi sona erdi.
- 22 Aralık 1990 BM Güvenlik Konseyi 683 sayılı kararla Mikronezya Federe Devletleri, Marshall Adaları ve Kuzey Mariana için vesayet anlaşmasını sona erdirdi (14 lehte, 1 çekimser).
- 10 Kasım 1994 BM Güvenlik Konseyi 956 sayılı kararla Palau için vesayeti bitirdi; son vesayet toprağı kapandı.
Kaynakça
- BM GK Kararı 956 (refworld.org/node/88994)
- S/PV.3455 (un-project.org)
- (ipucu) TTPI maddesi