Erzincan-Kemah Beyliği (Mutahharten)
Emîr Mutahharten'in Erzincan-Kemah'ta kurduğu küçük uç beyliği (hanedan ömrü, iki dönem); 1401'de Yıldırım Bayezid'e kaybetti, 1402'de Timur'un restorasyonuyla geri aldı, 1410'da öldü — künye dış zarfı verir, arada ~17 aylık Osmanlı kesintisi vardır. TDV'de ayrı maddesi yoktur; tarihler standart akademik kaynaklara göredir.
Kronoloji
- 1378 Pîr Hüseyin Bey’in ölümüyle Eretna emîrlerinden Mutahharten Erzincan ve Bayburt’un hâkimi oldu
- 1379 Dulkadır ve Akkoyunlu desteğiyle Eretnaoğulları'nı Erzincan kuşatmasını kaldırmaya zorladı.
- 1387 Timur Anadolu'ya geldiğinde Mutahharten ona bağlılığını bildirdi.
- 1389 Akkoyunlu Kutlu Bey'in ölümünün ardından Erzincan Akkoyunlu saldırılarının hedefi oldu.
- 1395 Erzincan'a defalarca saldıran Kadı Burhâneddin, Pulur sahrasındaki savaşta Mutahharten'e yenildi (kaynakta Muharrem 798 / Ekim 1395).
- 1400 Sivas'ı tahrip eden sefer sırasında Timur Erzincan'a geldi.
- 1401 Timur'a itaat ederek şehrini tahripten korudu
- 1401 Yıldırım Bayezid Erzincan'ı alıp önce Karakoyunlu Kara Yûsuf'a verdi, sonra Osmanlı hâkimiyetini kabul etmesi şartıyla Mutahharten'e geri bıraktı.
- 1403 Mutahharten'in ölümüyle beylik Akkoyunlu nüfuzuna girdi
- 1410 Mutahharten yönetiminin sona ermesinin ardından Erzincan Karakoyunlu denetimine geçti.
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, «kemah»
- f: TDV erzincan «Pîr Hüseyin Bey’in vefatıyla (1378) Eretna emîrlerinden Mutahharten’in Erzincan emîri olması»
- TDV akkoyunlular «Onun da ölümü üzerine (1378), Erzincan ve Bayburt … Mutahharten’in eline geçti» — YIL
- eski 1379 = Eretnaoğulları’nın Erzincan kuşatması (§3.5 sınıf ②: aynı polity → künye genişletildi)
- t: TDV erzincan «Mutahharten’den sonra Erzincan 1410 yılında Karakoyunlu hâkimiyetine girdi»
- KUNYE-DORT 19 Eyl 2026