Müeyyed Ay-aba ve Halefleri Emirliği (Nîşâbur-Tûs)
Sencer’in ölümünden (1157) sonra Nîşâbur ve Tûs’a yerleşen Selçuklu emîri Müeyyed Ay-aba’nın (1160’ta Mahmud Han’ın atamasıyla emîr, 1162’de bağımsız melik, ö. 1174) ve halefleri Doğan Şah ile Sencer Şah’ın emirliği; 1164’ten Herat’ı da kapsadı; Tekiş 1187 baharında Nîşâbur’u alınca sona erdi.
Kronoloji
- 26 Nisan 1157 Sencer’in ölümü: Nîşâbur’da Müeyyed Ay-aba idaresi kalıcılaştı
- 13 Mart 1187 Tekiş Nîşâbur’u ele geçirdi: emirlik sona erdi
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, «Nîşâbûr» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/nisabur--iran (22.10.2026'da okundu): «Sultan Sencer’in ölümünün ardından Müeyyed Ay-aba ile halefleri Doğan Şah ve Sencer Şah, Nîşâbur’da hüküm sürdüler.» | TDV İslâm Ansiklopedisi, «Müeyyed Ay-aba» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/mueyyed-ay-aba (22.10.2026'da okundu): «Bu olayın ardından Mahmud Han, Müeyyed Ay-aba’yı Nîşâbur ve Tûs şehirleriyle yörelerinin emirliğine tayin etti (555/1160).»
- «Nîşâbur’da ve hâkim olduğu diğer yerlerde onun adına hutbe okunmasına son verdi. Melik unvanını alarak hutbede önce kendi adını ve ardından Abbâsî halifesinin adını okutmaya başladı.» | TDV İslâm Ansiklopedisi, «Tekiş, Alâeddin» md., https://islamansiklopedisi.org.tr/tekis-alaeddin (22.10.2026'da okundu): «583 (1187) baharında bölgenin önemli şehri Nîşâbur’u ele geçirdi.»