Macar (Magyar) Prensliği
Honfoglalás 895-900 (Árpád Büyük Prens ~895-907); Stephen 1000 Noeli'nde (bazı kaynak 1001) taç giydi -> mevcut `macaristan` f=1000. Sınır bitişik, çakışma kontrolü yapılmalı.
İlgili maddeler
- 433 Batı Roma Pannonia'yı Hunlara bıraktı; Macar ovası Hun krallığına katıldı
- 434 Attila ve Bleda Hun kralı oldu: Macar ovası ve Transilvanya Attila'nın özel krallığı
- 567 Avarlar Gepid krallığını yıktı; Macar ovasında Avar Kağanlığı başladı
- 822 Avar Kağanlığı'nın son anılışı: Macar ovasının tek sahibi kalmadı (BOŞLUK BEYANLI)
- 895 Macar boyları Árpád önderliğinde Karpatlar'ı aşıp Karpat Havzası'na yerleşti (895-896)
- 10 Ağustos 955 Lechfeld Savaşı: I. Otto Macar akınına son verir
- 1154 Macar vasalı Ban Borić Bosna'ya atandı, Bizans'a karşı savaştı
- 1214 Macar kralı II. Andras ve Leszek Peremışl ile Haliç'i işgal etti
- 17 Ağustos 1245 Yaroslav Muharebesi: Danilo, Çernigov-Macar-Polonya koalisyonunu yendi
- 3 Nisan 1254 Ofen ön barışı: Stiria (Graz) Macar Kralı IV. Béla'ya, Avusturya II. Ottokar'a
- 1272 Vidin’de Macar vasalı Jakov Svetoslav’ın yönetimi sona erdi
- 1284 Belgrad ve Mačva, Macar kralınca Dragutin'e verildi
- 9 Temmuz 1357 Trogir Venedik'in himayesinden çıktı — Macar hâkimiyeti yeniden başladı
- 27 Mayıs 1358 Višegrad Ayrıcalığı — Dubrovnik Macar kralı I. Lajos'a bağlandı
- 1365 Macar Kralı Layoş Vidin'i ele geçirdi
- 1392 Şişman'ın Macar Kralı Sigismund ile gizli yazışması ortaya çıktı
- 1 Temmuz 1394 Đakovo Antlaşması — Macar veraseti kabul edildi, sonra tanınmadı
- 1414 Macar kralı Sigismund'dan Jagiełło'ya Türklere karşı yardım çağrısı
- 1442 Macar saldırılarıyla eşzamanlı akın; II. Murad karşılık verdi
- 10 Kasım 1444 Varna Savaşı — Macar-Leh Kralı I. Ulászló'nun ölümü
- 16 Aralık 1463 Macar Kralı Mátyás Yayça'yı aldı — kuzey Bosna'da Macar banlığı
- 1512 Srebrenik banatlığının ilhakı — kuzey Bosna'da Macar hattının ilk kırılması
- 29 Ağustos 1526 Mohaç Meydan Savaşı — bağımsız Macar krallığının sonu
- 1 Eylül 1526 Mohaç sonrası Budin'in teslimi — Macar tahtına iki kral
- 10 Kasım 1526 János Szapolyai Macar kralı seçildi — Osmanlı, krallığını tâbi olması kaydıyla tanıdı
- 17 Aralık 1526 I. Ferdinand Macar kralı ilân edildi — Batı ve Kuzey Macaristan Habsburg tacına
- 3 Kasım 1527 I. Ferdinand İstolni Belgrad'da Macar kralı olarak taç giydi
- 15 Ekim 1604 Bocskai ayaklanması — Macar soylularının isyanı
- 23 Haziran 1606 Viyana Barışı — Macar Protestanlarına mezhep serbestisi
- 16 Aralık 1645 Linz Barışı: I. Rákóczi György yedi Macar kontluğunu aldı
- 30 Nisan 1671 Wesselényi tertibinin bastırılması ve Macar anayasasının askıya alınması
- 16 Eylül 1682 Thököly İmre'nin Fülek'te Osmanlı vasalı Orta Macar kralı olarak tanınması
- 16 Eylül 1682 Tököli İmre'ye Orta Macar krallığı beratının verilmesi
- 15 Ekim 1685 Thököly'nin Varad'da tutuklanması ve Orta Macar Krallığı'nın çöküşü
- 15 Ekim 1685 Tököli'nin Varad'da tutuklanması — Orta Macar Krallığı dağıldı, Yukarı Macaristan kaleleri teslim oldu
- 2 Eylül 1686 Budin'in kaybı — 145 yıllık Macar başkenti
- 9 Aralık 1687 Pressburg Diyeti — Macar tacının Habsburg'da pekişmesi
- 9 Aralık 1687 Pressburg Diyeti — Macar tacının Habsburg hanedanında kalıtsallaşması
- 19 Mayıs 1688 İstolni Belgrad'ın kaybı — Macar krallarının taç şehri
- 19 Haziran 1723 Macar Diyeti'nin Pragmatik Yaptırım'ı onaylaması
- 11 Eylül 1741 Macar Diyeti'nin 'Vitam et sanguinem' desteği — Maria Theresia'ya silahlı yemin
- 14 Şubat 1776 Fiume'nin idaresi Macar tacına bağlı Hırvatistan'a devredildi
- 20 Mayıs 1795 Martinovics Ignác ve Macar Yakobenlerinin idamı
- 15 Ekim 1822 Fiume, Macar Krallığı'na iade edildi
- 11 Kasım 1825 Széchenyi István'ın Macar Bilimler Akademisi için bağışını duyurması
- 2 Temmuz 1844 'Himnusz'un (Macar millî marşı) bestelenmesi
- 15 Mart 1848 Pest'te Mart Devrimi başladı — Macar Devrimi 1848-49
- 11 Eylül 1848 Jelačić'in Hırvat ordusu Drava'yı geçti — Macar bağımsızlık savaşı başladı
- 1 Haziran 1849 Rus ordusu Macar İhtilali'ni bastırmaya yardım etti
- 13 Ağustos 1849 Macar ayaklanmasının Rus yardımıyla bastırılması
- 13 Ağustos 1849 Világos'ta Macar ordusu Ruslara teslim oldu — Macar Devrimi bastırıldı
- 16 Ağustos 1849 Macar mültecileri meselesi: Kossuth ve arkadaşlarının Osmanlı'ya sığınması
- 6 Ekim 1849 Aradi Vértanúk — on üç Macar generalinin idamı
- 6 Ekim 1849 Arad'da 13 Macar general idam edildi, Peşte'de Batthyány Lajos kurşuna dizildi
- 17 Şubat 1867 Macar anayasal hükûmeti yeniden kuruldu — Andrássy Gyula başbakan
- 29 Mayıs 1867 Ausgleich (Uzlaşma): Macar Diyeti 1867:XII sayılı kanunu kabul etti — Avusturya-Macaristan ikili monarşisi
- 8 Haziran 1867 I. Ferenc József'in Budin'de Macar kralı olarak taç giymesi
- 1 Kasım 1868 Magyar Államvasutak'ın (MÁV, Macar Devlet Demiryolları) kurulması
- 17 Kasım 1868 Hırvat-Macar Uzlaşması (Nagodba)
- 9 Mayıs 1873 Viyana borsa çöküşünün Macar ekonomisine sıçraması
- 2 Mayıs 1896 Macar Millî Bin Yılı (Millennium) sergisinin açılışı
- 1904 Országház'ın (Macar Parlamento Binası) tamamlanması
- 1908 'Nyugat' (Batı) edebiyat dergisinin çıkışı — Macar modernizminin başlangıcı
- 16 Kasım 1918 Macar Millî Konseyi Macaristan Halk Cumhuriyeti'ni ilân etti — Károlyi önderliğinde monarşi resmen kalktı
- 21 Mart 1919 Béla Kun hükûmeti Macar Sovyet Cumhuriyeti'ni ilân etti
- 12 Ağustos 1919 SHS ordusu Prekmurje'ye girdi — Murska Sobota ve Lendava Macar idaresinden çıktı
- 20 Ağustos 1921 Sırp birlikleri Szigetvár'dan çekildi — Macar jandarması şehri devraldı
- 22 Ağustos 1921 Pécs'in (Peçuy) Sırp işgali sona erdi — Macar Millî Ordusu şehre girdi
- 11 Nisan 1941 Macar birlikleri Subotica'ya girdi — Bačka işgali
- 13 Şubat 1945 Budapeşte düştü, son Alman-Macar birlikleri teslim oldu
- 23 Ekim 1956 Macar Ayaklanması başladı — Sovyet müdahalesi 4 Kasım'da ayaklanmayı bastırdı
- 23 Ekim 1989 Macaristan Halk Cumhuriyeti yerine Macaristan Cumhuriyeti ilan edildi; Budin, Peşte, Estergon, Eğri ve öteki Macar şehirleri yeni cumhuriyetin parçası oldu
Kaynakça
- New World Encyclopedia 'Árpád dynasty'
- Szeged Üniv. 'Brief history of Hungary'