Lür-i Büzürg Atabegliği (Hazaraspîler)
Güneydoğu Lüristan'da, Hûzistan sınırında hüküm süren Hazarasp hanedanı atabegliği; TDV `luristan` maddesi yalnız tek parantez cümlesiyle geçiyor (hükümdar adı yok) — bu TANECİKLİK boşluğu için Encyclopaedia Iranica (Bertold Spuler, 'ATĀBAKĀN-E LORESTĀN') kullanıldı. ⚠️ Hûzistan'ın 1335-1393 arası bu atabegliğe mi yoksa Lür-i Küçek'e mi bağlı olduğu TDV `huzistan` maddesinde KESİN değil — bkz. VERI-DEVLET-GOREV.md ilerleme notu. TDV'nin 'Safevîler dönemine kadar sürdüler' cümlesi Lür-i Büzürg VE Lür-i Küçek'i BİRLİKTE kastediyor (yalnız Lür-i Küçek 1597'ye kadar sürdü); Iranica bu ayrımı doğruluyor, çelişki YOK.
Kronoloji
- 1155 Hazarasp hanedanı atabegliği kurdu
- 1203 Ebû Tâhir'in oğlu Melik Hazarasp tahta geçti (600 AH); hanedan bundan böyle onun adıyla 'Hazaraspîler' diye anıldı (Encyclopaedia Iranica)
- 26 Ekim 1296 Afrasiyab I, İlhanlı zayıflığından yararlanıp genişlemeye çalıştı; İlhanlı kuvvetleri onu Kâşân yakınında yendi, önce affedildi ama sonra Gazan Han'ın emriyle idam edildi (28 Zilhicce 695, Encyclopaedia Iranica)
- 1393 Muzafferîlerce tahttan indirilen Melik Pîr Ahmed, Timur'un yardımıyla tahtına geri döndü (795 AH, Encyclopaedia Iranica)
- 1395 Pîr Ahmed ve iki kardeşi Timur tarafından zorla Semerkand'a götürüldü, Timur toprağı Pîr Ahmed ile kardeşi Afrasiyab III arasında böldü (798 AH, Encyclopaedia Iranica)
- 1424 Atabeglik sona erdi
Kaynakça
- luristan (TDV)
- Encyclopaedia Iranica, madde: ATĀBAKĀN-E LORESTĀN (Spuler)