Cebel-i Lübnan Çifte Kaymakamlığı (Hristiyan ve Dürzî Kaymakamlıkları)
III. Beşîr'in Ocak 1842'de görevden alınmasıyla Şihâbî emirliği sona erdi; Şam-Beyrut yolu hattıyla kuzeyde Mârûnî/Hristiyan, güneyde Dürzî kaymakamlığı kuruldu (TDV: 1843-1860). 1860 olaylarından sonra 9 Haziran 1861 Nizamnamesi ile Cebel-i Lübnan Mutasarrıflığı'na geçildi (t, ardılın f'sine eşitlendi). Çıplak yıl: 1843-01-01. Baskent kaynakta ayrı kaymakamlık merkezleri (Beytüddin / Baabda) olarak değişir; Deyrülkamer onaylanmadı, denetçi baskent'i teyit etsin.
Kronoloji
- 1843 Cebel-i Lübnan iki kaymakamlığa bölündü: kuzeyde Mârûnî (Haydar Ebü'l-Lâm), güneyde Dürzî (Ahmed Arslan) kaymakam atandı.
- 1845 Mayıs 1845'te Dürzî-Mârûnî gerginlikleri silahlı çatışmaya dönüştü.
- 1850 Çifte kaymakamlık sistemi yeniden düzenlendi.
- 1860 Mayıs-Haziran 1860: Dürzî-Mârûnî savaşı; binlerce Hristiyan öldü, Temmuz'da Şam'da katliam; Fuad Paşa suçluları cezalandırdı, Fransa Beyrut'a asker çıkardı.
- 9 Haziran 1861 9 Haziran 1861 Nizamnamesi (reglement organique) ile Cebel-i Lübnan Mutasarrıflığı kuruldu; kaymakamlık sistemi sona erdi.
Kaynakça
- TDV, 'Lübnan' https://islamansiklopedisi.org.tr/lubnan (çifte kaymakamlık 1843-1860
- III. Beşîr Ocak 1842
- Nizamname 9 Haziran 1861)