Korsika (Paoli) Cumhuriyeti
Paoli 1755'te seçildi ve Cenova'ya karşı demokratik anayasalı devlet kurdu; Ponte Novu yenilgisi (8-9 Mayıs 1769) sonrası Fransa adayı aldı.
Kronoloji
- 17 Ağustos 1553 Turgut Reis komutasındaki Osmanlı donanması Fransa ile ortak harekâtta Korsika'daki Bastia'ya asker çıkarıp kaleyi alır; ele geçirilen yerler anlaşma gereği Fransızlar'a bırakılır (Osmanlı donanması kışa doğru ayrılır).
- 25 Temmuz 1755 Pasquale Paoli generalisimo seçildi.
- 18 Kasım 1755 Korsika Anayasası kabul edildi; İtalyanca yazılan ilk anayasa, Corte başkent olmak üzere Paoli cumhuriyetini düzenledi.
- 7 Ağustos 1764 Compiègne'de Fransa-Cenova gizli antlaşması: Fransa Cenova'ya dört yıl askerî yardım verecek, Bastia ve Algajola gibi kıyı kalelerini işgal edecekti; Ekim 1764'te Fransız birlikleri çıktı.
- 1765 Paoli Corte Üniversitesi'ni kurdu (resmî dil İtalyanca); üniversite 1769'da Fransız yönetimince kapatıldı.
- 8 Ekim 1768 Borgo Muharebesi'nde (7/8-10 Ekim) Paoli'nin güçleri Fransız birliklerine karşı beklenmedik bir zafer kazandı.
- 8 Mayıs 1769 Ponte Novu Muharebesi: Fransız kuvvetleri Korsikalıları yendi, cumhuriyet çöktü, Paoli sürgüne gitti.
İlgili maddeler
- MÖ 534 Alalia Deniz Savaşı: Etrüskler ve Kartacalılar Fokaialıları Korsika'dan çıkardı
- MÖ 237 Roma Sardinya ve Korsika'yı Kartaca'dan aldı
- 1092 Korsika'nın dinî yetkisi Piza piskoposuna verilir
- 1195 Cenova Korsika'da Bonifacio'yu işgal eder
- 1 Aralık 1729 Korsika isyanının başlaması — kırk yıllık sömürge savaşı
- 18 Kasım 1755 Paoli'nin Korsika Cumhuriyeti ve anayasası
- 15 Mayıs 1768 Korsika'nın Fransa'ya satılması
- 15 Mayıs 1768 Korsika'nın Fransa'ya devredilmesi — son toprağın satılması
- 15 Mayıs 1768 Korsika Ceneviz'den Fransa'ya satıldı — Versailles Antlaşması
- 15 Haziran 1794 Korsika'nın İngiliz tacına bağlanması — Anglo-Korsika Krallığı
- 1 Ekim 1796 İngilizlerin Korsika'yı boşaltması — ada yeniden Fransa'nın
Kaynakça
- Treccani DBI, 'Paoli, Pasquale' — «Consulta ... 14-15 luglio fu eletto 'generale della nazione corsa' | costituzione approvata dalla Dieta generale di Corte il 16-18 novembre 1755 | Ponte Nuovo 8-9 maggio 1769»