Kongre Polonyası (Kraliyet Polonyası)
Viyana Kongresi'nin Varşova Dukalığı topraklarından kurduğu, Rus çarının aynı zamanda Polonya kralı olduğu krallık; 1830 ve 1863 ayaklanmalarından sonra özerkliği kademeli olarak kaldırıldı ve Vistül Ülkesi'ne çevrildi. Bkz. [[varsova-dukaligi]] (öncülü) ve [[polonya]] (1918).
Kronoloji
- 9 Haziran 1815 Viyana Kongresi nihaî senedi — Varşova Dukalığı toprakları üzerinde krallık kuruldu
- 27 Kasım 1815 I. Aleksandr Czartoryski'nin hazırladığı Polonya Krallığı Anayasası'nı (Anayasa Fermanı) yayımladı.
- 29 Kasım 1830 Kasım Ayaklanması başladı
- 8 Eylül 1831 Paskeviç komutasındaki Rus ordusu Varşova'yı aldı; Kasım Ayaklanması fiilen bastırıldı (kaynaklar 7-8 Eylül verir).
- 26 Şubat 1832 I. Nikolay Organik Statü'yü verdi; 1815 anayasası, ordu ve Sejm kaldırıldı.
- 22 Ocak 1863 Ocak Ayaklanması — bastırıldıktan sonra özerklik fiilen kaldırıldı
- 5 Ağustos 1915 Büyük Geri Çekilme sırasında Ruslar Varşova'yı boşalttı, Alman kuvvetleri şehre savaşmadan girdi.
İlgili maddeler
- 9 Haziran 1815 Viyana Kongresi — Kongre Polonyası kuruldu
- 11 Kasım 1817 Prusya-Rusya sınır antlaşması: Poznan-Kongre Polonyası hattı
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, «polonya — TDV»
- kuruluş günü TDV'nin kendi verdiği «Viyana Kongresi'nin 9 Haziran 1815 tarihli nihaî belgesi». ⚠️ BİTİŞ GÜNÜ TDV'DE YOK: gövde taramasında «1867» hiç geçmiyor. `t` 29 Ekim 2026'da 1917-03-15'ten 1915-08-05'e çekildi (LEHISTAN-KRON): Rus idaresi Büyük Geri Çekilme'yle Varşova'yı boşalttığı günde fiilen bitti (Alman/Avusturya-Macar askerî idaresi 1915-18)
- 1916-11-05 Beyannamesi ile Naiplik Krallığı doğdu → bkz. polonya-naiplik-kralligi. Eski 1917-03-15 ucu atlasın Rus Çarlığı modelinden türetilmişti, Kongre Polonyası künyesi hiçbir yerleşim dilimini bu uca taşımıyordu.