Kırım Hanlığı
Osmanlı'nın en uzun süreli ve en yakın vasalı; 1475'ten itibaren Osmanlı himayesinde, 1783'te Rusya tarafından ilhak edildi.
Kronoloji
- 1441 Hacı Giray, Altın Orda'dan bağımsızlığını ilan etti
- 6 Haziran 1475 Osmanlı Kefe'yi fethetti; Kırım Hanlığı Osmanlı'ya tâbi oldu
- 1502 Büyük Orda'yı ortadan kaldırdı
- 1 Mayıs 1648 Tugay Bey kuvvetleri Hetman Hmelnitski'nin Kazak ayaklanmasına destek verdi
- 1687 Rus Kırım seferleri püskürtüldü (1689'a dek)
- 8 Temmuz 1711 Devlet II Giray, Prut Seferi'nde Osmanlı ordusuna katıldı
- 1736 Rus orduları Bahçesaray'ı yaktı
- 21 Temmuz 1774 Küçük Kaynarca — Kırım siyaseten bağımsız ilan edildi, dinî bağ Osmanlı'da kaldı
- 19 Nisan 1783 Rusya, Kırım'ı ilhak etti (II. Katerina'nın ilhak manifestosu; kaynaklarda eski takvimle 8 Nisan 1783 olarak da geçer)
İlgili maddeler
- 1441 Kırım Hanlığı ayrıldı — Hacı Giray bağımsızlığını ilân etti
- 1441 Hacı Giray, Altın Orda'dan bağımsızlığını ilan etti — Kırım Hanlığı'nın kuruluşu
- 1441 Kırım Hanlığı'nın kuruluşu — Hacı Giray'ın Altınorda'dan bağımsızlaşması
- 1475 Kırım Hanlığı Osmanlı himayesine girdi — kuzey dengesi değişti
- 6 Haziran 1475 Kefe'nin teslimi ve Kırım hanının tâbiliği — Çerkezya kıyısı (Soçi, Tuapse, Maykop) gevşek himaye alanı olarak Kırım Hanlığı'na bağlandı
- 1 Temmuz 1475 Mengli Giray Osmanlı hâkimiyetini resmen tanıdı — Kırım Hanlığı Osmanlı'ya tâbi oldu
- 21 Temmuz 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması imzalandı — Kırım Hanlığı Osmanlı'dan siyaseten bağımsız ilan edildi
- 21 Temmuz 1774 Küçük Kaynarca: Kırım Hanlığı Osmanlı'dan bağımsız sayıldı (Aluşta, Arabat, Anapa, Taman); Kerç, Yenikale, Kılburun Rusya'ya
- 26 Temmuz 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması: Kırım Hanlığı bağımsız olur, Kerç ve Yenikale Rusya'ya bırakılır
- 19 Nisan 1783 II. Katerina'nın manifestosuyla Rusya Kırım'ı, Taman'ı ve Kuban'ı ilhak etti — Kırım Hanlığı sona erdi
- 1792 Yaş Antlaşması sonrası Osmanlı, Kırım Hanlığı'nı yeniden canlandırma fikrinden vazgeçti