Kıpçaklar (Kumanlar) — Deşt-i Kıpçak
Kimeklerin İşim-Tobol kolundan çıkıp XI. yüzyıl ortasında Güney Rusya bozkırına yerleşen Kıpçak-Kuman boyları, Balkaş'tan Tuna ağzına uzanan Deşt-i Kıpçak'a hâkim oldular. 1223 Kalka yenilgisi ve 1237-1239 Batu seferiyle dağıldılar.
Kronoloji
- 1054 Kıpçaklar Güney Rusya bozkırında ilk kez anıldı (Polovtsı)
- 1061 Kıpçaklar Rus bozkırlarını ele geçirmeye başlar.
- 29 Nisan 1091 Levunion Muharebesi: I. Alexios Komnenos ile Kuman müttefikleri Peçenek ordusunu yok eder.
- 1103 Ruslar Kıpçaklara karşı büyük zafer kazanır; Kıpçaklar 1105-1111 arasında akınlarla karşılık verir.
- 1118 Gürcü kralı Çoruh ve Kür boylarına yerleştirdiği yaklaşık 40.000 Kuman-Kıpçak atlısından düzenli bir süvari gücü kurar.
- 1184 Kiev Prensi Svyatoslav komutasındaki Güney Rus prenslikleri ortak ordusu Kıpçakları yener.
- 1185 Igor Svyatoslaviç'in Kıpçaklara seferi Kayalı Irmağı'nda kuşatılıp yok edilmesiyle biter (Igor Destanı'nın konusu).
- 31 Mayıs 1223 Kalka Muharebesi: Kıpçaklar ve Rus prensleri, Cebe ile Sübütay komutasındaki iki Moğol tümeni karşısında bozguna uğrar.
- 1239 Köten'in Kıpçakları Batu karşısında dağıldı, kalanlar Macaristan'a sığındı
İlgili maddeler
- 1054 Astrahan: Kıpçaklar İdil boyunda göründü; Rus yıllıklarında Polovtsı adıyla ilk anış
- 1078 Kıpçaklar Peçeneklerle birlikte Edirne'yi kuşattı
- 1078 Kıpçaklar, isyan eden Peçeneklerle birlikte Edirne'yi kuşattı
- 29 Nisan 1091 Levunion Muharebesi: Bizans ve Kıpçaklar Peçenek ordusunu yendi; Karadeniz kuzeyi bozkırı Kıpçak (Kuman) hâkimiyetine geçti
- 1215 Alâeddin Muhammed Kıpçaklar'dan Sığnak'ı aldı
Kaynakça
- TDV: kipcaklar (KIPÇAKLAR)