Kesîrî Sultanlığı (Hadramut iç kesimi)
Hadramut vadisinin iç kesimine (Sayvan, zaman zaman Terîm/Şibâm) hâkim olan Kesîrî kabilesi; 1538'de nominal Osmanlı sancağı ilan edilen dönemde bile 'idareyi ellerinde bulunduranlar Kesîrî kabilesi reisleri idi'; 1888 İngiliz-Yâfiî/Kuaytî himaye antlaşmasından sonra da İngilizler 'iç bölgeleri Kesîrîler'e bıraktı', yani kıyı gibi doğrudan himayeye girmedi.
Kronoloji
- 1450 Kesîrî kabilesi Hadramut'un iç kesimine (Sayvân/Terîm/Şibâm) hâkim oldu
- 1538 Osmanlılar Hadramut'u denetim altına aldı (Kesîrîler iç kesimde fiilî idareyi elinde tuttu).
- 1888 İngiltere Hadramut kıyı emirlikleriyle himaye antlaşmaları yapmaya başladı.
- 1918 Kuaytî-Kesîrî uzun süreli anlaşmazlığı Aden Residency aracılığıyla çözüldü; Kesîrîler 1888 Kuaytî-İngiliz antlaşmasına bağlanmayı ve İngiliz hakemliğini kabul etti.
- 1923 Lozan Antlaşması Osmanlı/Türk iddialarını sonlandırdı, Hadramut İngiliz nüfuzunda kaldı.
- 1937 Şubat 1937'de Sayyid Ebû Bekir el-Kâf ve Harold Ingrams'ın çabasıyla Kuaytî-Kesîrî arasında 'Ingrams Barışı' yapıldı.
- 2 Mart 1939 Kesîrî sultanı İngiltere ile danışmanlık antlaşması imzaladı; Seyyun'a İngiliz Resident Advisor yerleştirildi.
- 30 Kasım 1967 Güney Yemen'in bağımsızlığıyla İngiliz himayesindeki Hadramut sultanlıkları (Kesîrî dahil) tarihe karıştı
İlgili maddeler
- 1659 Zeydî İmamı Mütevekkil-Alellah Hadramut'u istila etti — Kesîrî Sultanlığı Yemen imametine bağlandı
Kaynakça
- TDV, madde: hadramut (CANLI, raw HTML doğrulandı, 2 Eylül taraması
- 5 Eylül yeniden okuma) — "XV. yüzyılın ikinci yarısında da Kesîrîler ülkenin bir bölümüne hâkim oldular." 🟡 HASSASİYET: kaynak yalnız 'yüzyılın ikinci yarısı' diyor, gün/yıl YOK — f: bu yüzden 1450-01-01 olarak YÜZYIL-YARISI kabaligindadir, sahte kesinlik DEĞİL.