Kasım Hanlığı (Kasimov)
Moskova Büyük Knezliği'nin Altın Orda'dan kaçan Tatar prensi Kâsım'a (Uluğ Muhammed'in oğlu) verdiği, biçimsel olarak hanlık ama fiilen Moskova'ya bağımlı tampon devlet; son hükümdar Fâtıma Sultan Bike'nin ölümüyle sona erdi (bkz. [[moskova]], [[rusya]]). HANEDAN/VASAL DEVLET kimliğidir. ⚠️ Kuruluş yılı TDV'nin kendi maddesinde tartışmalı ("1445" ya da "1452-1456" — kaynaklar farklı), 1452 orta bir tarih olarak seçildi. (kaynak: TDV, madde: kasim-hanligi — bitiş "1681 yılında... Kāsım Hanlığı tarihe karıştı" birebir)
Kronoloji
- 1452 Moskova, Tatar prensi Kâsım'a Oka nehri kıyısında bir toprak/hanlık verdi (kesin yıl tartışmalı, 1445-1456 arası)
- 1468 Kâsım ölür; oğlu Danyal han olur ve 1486'ya dek hüküm sürer, Rus seferlerine katılır.
- 1486 Danyal'dan sonra III. İvan, Nur Devlet Giray'ı Kāsım tahtına oturtur; Uluğ Muhammed hanedanının hanlığı sona erer.
- 1512 Astarhan bağlantılı Şeyh Avliyar han olur (1512-1517) ve 1516 Smolensk seferine katılır.
- 1516 Avliyar'ın oğlu Şah Ali han olur (1516-1519).
- 1519 Şah Ali'nin kardeşi Can Ali Kāsım tahtına geçer (1519-1532).
- 1536 Şah Ali Kāsım tahtına döner; Kazan, Litvanya ve Baltık seferlerinde Rusya adına savaşır (1536-1567).
- 1567 Şah Ali ölür; Sayın Bulat han olur.
- 1573 Sayın Bulat Hıristiyanlığı kabul ederek Simeon adını alır ve Rusya tarafından tahttan uzaklaştırılır; yerine Mustafa Ali geçer (1573-1600).
- 1600 Uraz Muhammed han olur (1600-1610); II. Sahte Dimitri'yi destekler.
- 1609 Rus kuvvetleri Kāsım şehrini ele geçirir ve halkın büyük bölümünü öldürür.
- 1627 Küçük yaştaki Seyyid Burhan, annesi Fatıma Sultan ve dedesi Ak Muhammed'in vesayetinde han olur; Moskova'da Vasili adıyla vaftiz edilse de tahtta kalır (1627-1679).
- 1679 Seyyid Burhan'ın ölümüyle annesi Fatıma Sultan Bike han olur (1679-1681).
- 1681 Son hükümdar Fâtıma Sultan Bike'nin ölümüyle hanlık tarihe karıştı
İlgili maddeler
- 1452 Kasım Hanlığı kuruldu: Kasımov (Kāsım, Gorodets Meşçerski) Moskova tâbisi Kāsım Hanlığı'nın merkezi oldu
- 1573 Kasım Hanlığı hükümdarının Hıristiyanlığa geçişi ve hanlıktan alınması