Kartaca (Pön) Devleti
Gelenege gore MO 814'te kurulus (Dido/Timaios), MO 146'da Roma yikimi. f gelenek tarihidir, arkeolojik kurulus ~MO 750; baska gelenek MO 1215. Kesinlik yuzyil (f), yil (t).
Kronoloji
- MÖ 813 Geleneğe göre Dido (Elissa) Kartaca'yı kurdu.
- MÖ 240 Lutatius Antlaşması: Kartaca Sicilya'dan çekildi, tazminat ödemeyi kabul etti; I. Pön Savaşı bitti.
- MÖ 236 Roma Sardinya ve Korsika'yı aldı, ek tazminat istedi.
- MÖ 201 Zama Muharebesi'nde Scipio Hannibal'i yendi; II. Pön Savaşı bitti.
- MÖ 145 Scipio Aemilianus Kartaca'yı ele geçirip yıktı.
İlgili maddeler
- MÖ 813 Karthago: Kartaca (Pön) Devleti dönemi başlar
- MÖ 759 Karthago - kuruluş geleneği 814/813 vs arkeolojik ~760: Kartaca: kesintisiz iskânın başı (arkeolojik)
- MÖ 508 Roma ile Kartaca arasında ilk antlaşma (Polybios 3.22)
- MÖ 479 Himera: Sicilya Yunanlıları Kartaca ordusunu yendi
- MÖ 408 Hannibal Mago Selinus ve Himera'yı yıktı: Kartaca batı Sicilya'ya yerleşti
- MÖ 240 Aegates Adaları: Kartaca filosu yok edildi; Sicilya ilk Roma eyaleti oldu
- MÖ 237 Roma Sardinya ve Korsika'yı Kartaca'dan aldı
- MÖ 225 Ebro Antlaşması: Kartaca Ebro'nun kuzeyine geçmemeyi kabul etti
- MÖ 215 Cannae: Hannibal Roma ordusunu kuşatıp yok etti; Güney İtalya Kartaca'ya geçmeye başladı
- MÖ 205 Ilipa ve Gades: Hispania Kartaca'dan Roma'ya geçti
- MÖ 200 Zama sonrası barış: Kartaca Hispania ve Akdeniz adalarını, filosunu yitirdi, 10.000 talent tazminat üstlendi
- MÖ 149 Masinissa Kartaca topraklarına saldırdı: Numidia-Kartaca Savaşı
- MÖ 148 Roma Kartaca'ya savaş ilan etti: Üçüncü Pön Savaşı başladı
- MÖ 145 Africa eyaleti kuruldu: Kartaca topraklarındaki şehirler Roma Cumhuriyeti hâkimiyetine girdi
- MÖ 145 Üçüncü Pön Savaşı sona erdi: Kartaca yıkıldı, Africa eyaleti kuruldu
- 19 Ekim 439 Gaiseric Kartaca'yı ele geçirdi
- 534 Bizans Vandal Afrika’sını geri aldı: Kartaca yeniden Doğu Roma’nın eline geçti
- 582 Maurikios Afrika Eksarhlığı’nı kurdu: Kartaca merkezli askerî-sivil yönetim
- 591 Kartaca: Bizans Afrika'sında eksarhlık yönetimi ilk kez belgelendi (Eksark Gennadius)
- 698 Müslümanlar Kartaca’yı ve Bizans’ın Afrika’daki şehirlerini aldı: Bizans hâkimiyeti sona erdi
- 698 Kartaca: Hassân b. Nu‘mân Kartaca’yı Bizans’tan kesin olarak aldı; Eksarhlık sona erdi
Kaynakça
- Enciclopedia Italiana (Treccani), «Cartagine» — «La fondazione risale, secondo l'erudito storico siciliano Timeo di Tauromenio all'814 a. C.»