Bahreyn Karmatî Devleti
Ebû Saîd el-Cennâbî'nin Ahsâ bölgesinde kurduğu müstakil Karmatî devleti. 1067'de Bahreyn adası ile Katîf'i yerel isyanlarla kaybetti; Abdullah b. Ali el-Uyûnî'nin yedi yıllık kuşatması sonunda Lahsâ'nın düşmesiyle (1076) sona erdi.
Kronoloji
- 899 Ebû Saîd el-Cennâbî'nin Karmatîleri Katîf ve Ahsâ bölgesini zaptetti
- 913 Ebû Saîd el-Cennâbî, Ubeydullah el-Mehdî'nin düzenlediği suikastle öldürüldü (301); devleti oğulları sürdürdü.
- 923 Ebû Tâhir el-Cennâbî Karmatîlerin başına geçip Güney Irak'a saldırılar başlattı (311).
- 930 Hac mevsiminde Kâbe'ye baskın yapıldı, binlerce kişi öldürüldü ve Hacerülesved Bahreyn'deki Hecer'e götürüldü (317; Lahsâ maddesi 929 verir).
- 944 Ebû Tâhir öldü (332); kardeşleri Abbâsîlere karşı barışçı politika izledi.
- 964 Karmatîler Tiberiye'yi ele geçirdi (353).
- 968 Karmatîler Suriye'nin büyük kısmını işgal etti; Dımaşk İhşîdîler'den alındı, Remle yağmalandı (357).
- 970 Fâtımîler Mısır'ı aldıktan sonra Karmatîler Dımaşk ve Remle'yi kaybetti (359).
- 971 Hasan el-A'sam Dımaşk ve Remle'yi yeniden aldı, Kahire'yi kuşattı ancak geri çekilmek zorunda kaldı (360).
- 973 Hasan el-A'sam Mısır'a kara ve denizden saldırıp Kahire'yi yeniden kuşattı; Azîz-Billâh'a yenilerek kuşatmayı kaldırdı (362).
- 983 Karmatîler Basra'ya saldırıp şehri vergiye bağladı (373).
- 992 Ukaylî Asfar Karmatîleri kesin yenilgiye uğrattı (382).
- 1067 Karmatîler yerel isyanlar sonucu önce Bahreyn adasındaki, ardından Katîf'teki hâkimiyetini kaybetti (459).
- 1069 Abdullah b. Ali el-Uyûnî saldırıya geçip Lahsâ'yı kuşattı; kuşatma yedi yıl sürdü (462; Lahsâ maddesi Uyûnî devletini 1073 verir).
- 1076 Lahsâ Uyûnîler'e düştü, Bahreyn Karmatî devleti sona erdi
İlgili maddeler
Kaynakça
- TDV: karmatiler (KARMATÎLER)
- TDV: katif
- TDV: lahsa